Αγωνιώδης σύγχυση. Αυτή είναι μια κόσμια περιγραφή του χάους που δημιούργησαν κάποιοι χάρτες, οι οποίοι «παρεισέφρησαν» στον χωροταξικό σχεδιασμό της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης (ΠΧΣ) και στον γενικό πολεοδομικό σχεδιασμό του Δήμου Θάσου (ΓΠΣ) και προοιωνίζονται το μέλλον της Θάσου σαν παράδεισο… εντατικής λατομικής δραστηριότητας.

Οι Θασίτες μετά το πρώτο σοκ παρεμβαίνουν συγκροτώντας Συντονιστική Επιτροπή Κατοίκων, δημοτικοί σύμβουλοι δηλώνουν παραπλανημένοι, ενώ τα σκάγια έφτασαν μέχρι το τοπικό ΤΕΕ.

Ο φόβος ότι το καταπράσινο νησί κινδυνεύει να καταντήσει τεράστιο νταμάρι, «διακοσμημένο» με ανεξέλεγκτα ξενοδοχειακά μεγαθήρια στην παραλιακή ζώνη, κυριαρχεί.

Ολα αυτά στο όνομα της αειφόρου ανάπτυξης!

Το χρονικό

Ας πιάσουμε το νήμα από την υπογραφή ιδιωτικού συμφωνητικού μεταξύ του δήμου και σύμπραξης μελετητών για τη σύνταξη του ΓΠΣ Θάσου (29/7/2011).

Ενός σχεδιασμού, δηλαδή, που θα απαντούσε στην ανάγκη οριοθέτησης των χρήσεων γης στο νησί. Το 2012 γίνεται μια πρώτη διαβούλευση όπου παρουσιάζεται ένα ασαφές πλάνο «νοικοκυρέματος».

Δύο μέρες πριν από τη συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου της 19ης Αυγούστου 2015, η διοίκηση του δήμου στέλνει στους δημοτικούς συμβούλους λίστα θεμάτων προς ψήφιση, ένα εκ των οποίων έχει τον τίτλο «Περί γνωμοδότησης για το Β1 στάδιο της μελέτης (αξιολόγηση, αναθεώρηση κι εξειδίκευση του ΠΧΣ και αειφόρου ανάπτυξης».

Οι σύμβουλοι ψηφίζουν θετικά (με εξαίρεση αυτούς της «Λαϊκής Συσπείρωσης»).

Το σχέδιο όμως περιλαμβάνει χάρτη ο οποίος παρουσιάζει σχεδόν το σύνολο του νησιού ως λατομική ζώνη! Ο επικεφαλής της παράταξης «Ανθρώπων Εργα» Βασίλης Παπαφιλίππου, ο οποίος είναι σήμερα μέλος της Συντονιστικής Επιτροπής Κατοίκων, ισχυρίζεται πως υπήρξε παραπλάνηση των συμβούλων που υπερψήφισαν, καθώς το μοναδικό επεξηγητικό έγγραφο που τους επιδόθηκε ήταν η θετική γνωμάτευση της Επιτροπής Ποιότητας Ζωής του δήμου, που αναφερόταν γενικά σε αειφόρο ανάπτυξη και δεν περιελάμβανε κανέναν χάρτη.

Τέλη Νοέμβριου ’15, φορείς και κάτοικοι του νησιού παθαίνουν «σοκ και δέος». Διαπιστώνουν ότι και στο ΓΠΣ της Θάσου υπάρχει χάρτης, στον οποίο μεταξύ άλλων, όπως αναφέρεται σε ανακοίνωση της Συντονιστικής, «η περιοχή που καθορίζεται ως λατομική ζώνη είναι η καρδιά των περιοχών Natura του νησιού με ό,τι αυτό συνεπάγεται και κατά το Ινστιτούτο Γεωλογικών Μεταλλευτικών Ερευνών, ο ταμιευτήρας των υδάτινων πόρων της Θάσου.

Επίσης, καθώς δεν έχει ολοκληρωθεί η προβλεπόμενη από τον νόμο διαβούλευση, η ενημέρωση είναι ελλιπής, τοπικά συμβούλια δεν έχουν λάβει αποφάσεις και ως εκ τούτου δεν υπάρχουν γνωμοδοτήσεις των αρμόδιων υπηρεσιών, όπως το Δασαρχείο, η Αρχαιολογική Υπηρεσία και το ΤΕΕ».

Οι κάτοικοι ξεσηκώνονται και προσπαθούν να αποτρέψουν έναν σχεδιασμό στον οποίο διαβλέπουν την καταστροφή του φυσικού και πολιτισμικού περιβάλλοντος, της μικρής και μεσαίας επιχειρηματικότητας και κλάδων της τοπικής οικονομίας. Ο δήμαρχος Κ. Χατζηεμμανουήλ καλεί δημότες και φορείς σε ανοιχτό δημοτικό συμβούλιο.

Εκεί τα πράγματα μπερδεύονται περισσότερο…

Η ανοιχτή συνεδρίαση της 8ης Ιανουαρίου 2016 γεννά εντάσεις, αρκετές αποκαλύψεις κι ερωτήματα. Ο δήμαρχος υποδέχεται το πολυπληθές ακροατήριο δηλώνοντας υπερήφανος για τα αντανακλαστικά των δημοτών, ωστόσο χαρακτηρίζει τον επίμαχο χάρτη γεωλογικό.

Το «ροζ καπέλο» στον χάρτη, υποστηρίζει, αποτυπώνει τη μαρμαροφόρο περιοχή και όχι την προτεινόμενη λατομική ζώνη.

Ωστόσο, ο πρώην διευθυντής του ΙΓΜΕ Νίκος Επιτρόπου διαψεύδει τον δήμαρχο δηλώνοντας κατηγορηματικά ότι ο επίμαχος χάρτης δεν είναι γεωλογικός.

Ο κ. Χατζηεμμανουήλ υπόσχεται ότι η διαβούλευση θα κρατήσει όσο χρειαστεί, οι μελετητές όμως επιμένουν πως η διαβούλευση καλό είναι να λήξει μέχρι το τέλος Ιανουαρίου. Υστερεα από πολλές αντεγκλήσεις οι περισσότεροι συμφωνούν ότι η επόμενη μέρα πρέπει να τους βρει συνεργαζόμενους για τη διάσωση του νησιού.

Το κλίμα ωστόσο δυναμιτίζεται σχεδόν αμέσως από δηλώσεις του δημάρχου σε εφημερίδα που απαξιώνουν τη Συντονιστική Επιτροπή («υπάρχει μια φερόμενη Συντονιστική, η οποία δεν ξέρω τι θα συντονίσει!») και αμφισβητεί την ύπαρξη κατ’ αρχήν αρνητικής γνωμάτευσης του ΤΕΕ, την οποία επικαλούνται οι μηχανικοί της Συντονιστικής.

Οι αντιφάσεις

Το ΤΕΕ απαντά την ίδια μέρα με δελτίο Τύπου δηλώνοντας την ενόχλησή του για το δημοσίευμα.

Το χάος το δημιουργούν οι αντιφάσεις. Η παρουσία του χάρτη που ορίζει εντατική λατομική δραστηριότητα στο ΠΧΣ χαρακτηρίζεται από τη Συντονιστική Επιτροπή «ανεξήγητη», δεδομένου ότι η ίδια η μελέτη δίνει σαφώς προτεραιότητα στην οικοανάπτυξη, στην προστασία του τοπίου κι όχι στην εντατική εξόρυξη.

Ο ίδιος ο περιφερειάρχης Γ. Παυλίδης δηλώνει ότι όχι μόνο δεν ευθύνεται η περιφέρεια για τον χάρτη, αλλά δείχνει ως υπεύθυνο τον σχεδιασμό του δήμου.

Ο δήμος ωστόσο φέρεται να εμφανίζει την περιφέρεια ως «εντολέα» της προτεραιότητας στην εξόρυξη.

Ας σημειωθεί ότι η Θάσος, από ένα μόνο λατομείο της οποίας έχει αναδειχθεί ο πλουσιότερος επιχειρηματίας της περιφέρειας, υποφέρει από τη μη αποκατάσταση των εξορύξεων μαρμάρου. Τα «προβλήματα» στην αποκατάσταση παραδέχτηκε άλλωστε κι ο επιχειρηματίας του κλάδου κ. Φιλιππίδης στη συνέλευση στο δημαρχείο (το οποίο ως κτίριο ανήκει στην οικογένειά του).

Είναι εύλογη η αγωνία που πλανιέται πάνω από το νησί: Μήπως πίσω από τους «λάθος» χάρτες υπάρχουν σκοπιμότητες; Μήπως η διαβούλευση μέσα σε αυτό το χάος είναι προσχηματική; Μήπως το μπαλάκι που πετιέται από την περιφέρεια προς τον δήμο και τούμπαλιν, έχει χαθεί;

*Από το δημοτικό τραγούδι της Θάσου «Μάζου τα πιριστέρια σου».