Στην ελληνική κρίση, στα διδάγματα της τελευταίας δεκαετίας, στη σημερινή πορεία της οικονομίας, στη μείωση του δημόσιου χρέους, αλλά και στις ευρωπαϊκές προκλήσεις αναφέρθηκε ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, σε συνέντευξή του στο περιοδικό L’Express.

Ο κ. Πιερρακάκης σημείωσε ότι η Ελλάδα «πλήρωσε πολύ ακριβά τον λαϊκισμό», αναφερόμενος στην περίοδο της κρίσης και στο δημοψήφισμα του 2015, ενώ υπογράμμισε ότι η χώρα έχει πλέον αφήσει πίσω της εκείνη την εποχή, με περισσότερες θέσεις εργασίας, δημοσιονομική σταθερότητα και θετικές αναπτυξιακές προοπτικές.

Ακολουθεί η συνέντευξη του Κυριάκου Πιερρακάκη:

Ερώτηση: Η σοβαρότητα της ελληνικής κρίσης έγινε πλήρως εμφανής στον απόηχο της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008. Πώς βιώσατε εκείνη την περίοδο;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Εκείνη την εποχή βρισκόμουν στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου ολοκλήρωνα το μεταπτυχιακό μου στο MIT. Έζησα, λοιπόν, από κοντά την κρίση των ενυπόθηκων στεγαστικών δανείων στις ΗΠΑ, προτού οι επιπτώσεις της εξαπλωθούν σε ολόκληρο τον κόσμο.

Στη συνέχεια επέστρεψα στην Ελλάδα για να ξεκινήσω μια νέα φάση της επαγγελματικής μου πορείας, τόσο στον δημόσιο τομέα όσο και στο οικοσύστημα της καινοτομίας και των νεοφυών επιχειρήσεων (startups). Ήταν το 2009, στην αρχή της ελληνικής κρίσης δημόσιου χρέους.

Τότε κανείς δεν περίμενε ότι η κρίση θα διαρκούσε μια ολόκληρη δεκαετία. Κανείς δεν περίμενε επίσης ότι το κοινωνικό και οικονομικό της κόστος θα ήταν τόσο βαρύ, ότι η ανεργία θα εκτοξευόταν και ότι θα καταλήγαμε να χάσουμε το 25% του ΑΕΠ μας, δηλαδή μια απώλεια αντίστοιχη με εκείνη που υπέστησαν οι Ηνωμένες Πολιτείες κατά τη Μεγάλη Ύφεση.

Παρ’ όλα αυτά, εκείνη η περίοδος υπήρξε ιδιαίτερα διδακτική και βγήκαμε από αυτήν πολύ πιο δυνατοί.

Ερώτηση: Κοιτάζοντας πίσω στον χρόνο, θα λέγατε ότι οι θυσίες που απαίτησε η Τρόικα ήταν υπερβολικές;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Θα έλεγα ότι η παρακαταθήκη εκείνης της περιόδου είναι σύνθετη, παρότι ορισμένα από τα στοιχεία της ήταν απολύτως αναγκαία. Θα μπορούσε κανείς να υποστηρίξει ότι τα μέτρα λιτότητας ήταν πολύ πιο αυστηρά από όσο χρειαζόταν ή ότι η αναδιάρθρωση του χρέους έπρεπε να είχε γίνει νωρίτερα.

Το σημαντικότερο, όμως, είναι να αντλούμε διδάγματα και να τα αξιοποιούμε για να προχωράμε μπροστά. Χωρίς τα μαθήματα της κρίσης δημόσιου χρέους, η Ευρώπη δεν θα είχε δημιουργήσει μια σειρά από χρηματοδοτικά εργαλεία που αποδείχθηκαν απαραίτητα για την αντιμετώπιση των κρίσεων που ακολούθησαν, ιδίως της πανδημίας του COVID-19.

Σε ό,τι αφορά την Ελλάδα, εκείνη η περίοδος ανέδειξε την αποτυχία του οικονομικού μοντέλου που ακολουθούσε η χώρα πριν από το 2008. Ήταν ένα μοντέλο βασισμένο στην κατανάλωση, χωρίς επαρκή στήριξη στην καινοτομία και στις εξαγωγές.

Η χώρα μας χρειάστηκε επίσης να επανεξετάσει τον τρόπο λειτουργίας του πολιτικού της συστήματος. Τέσσερις χώρες της Ευρωζώνης τέθηκαν σε πρόγραμμα χρηματοδοτικής στήριξης. Οι άλλες τρεις χρειάστηκαν μόνο ένα πρόγραμμα διάσωσης, ενώ η Ελλάδα χρειάστηκε τρία, γεγονός που αποδεικνύει ότι οι πολιτικοί της χώρας τότε δεν διαχειρίστηκαν σωστά την κρίση.

Αποκορύφωμα αποτέλεσε το αποτυχημένο δημοψήφισμα του 2015. Πληρώσαμε πολύ ακριβά τον λαϊκισμό, και μάλιστα με ιδιαίτερα οδυνηρό τρόπο.

Σήμερα, η Ελλάδα έχει αφήσει οριστικά πίσω της εκείνη την περίοδο και οι αριθμοί το αποδεικνύουν. Από το 2019, όταν αναλάβαμε τη διακυβέρνηση, έχουν δημιουργηθεί περισσότερες από μισό εκατομμύριο θέσεις εργασίας και βρισκόμαστε πολύ κοντά στο να καταγράψουμε το χαμηλότερο ποσοστό ανεργίας στη σύγχρονη ιστορία της χώρας.

Ταυτόχρονα, για το 2026 η κυβέρνηση προβλέπει ρυθμό ανάπτυξης διπλάσιο από εκείνον της Ευρωζώνης και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, παρά την κρίση στη Μέση Ανατολή, η οποία μας οδήγησε να αναθεωρήσουμε την πρόβλεψή μας από 2,4% σε 2%. Αντιθέτως, πριν από λίγες εβδομάδες αυξήσαμε την πρόβλεψή μας για το 2027 από 1,7% σε 2%. 

Πρόκειται για μια απάντηση προς όσους εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν με σκεπτικισμό τις προοπτικές της χώρας μας, σε μια περίοδο κατά την οποία ολοκληρώνεται σταδιακά η εκταμίευση των ευρωπαϊκών πόρων που διατέθηκαν στο πλαίσιο της ανάκαμψης μετά την πανδημία.

Ερώτηση: Και όσον αφορά το δημόσιο χρέος;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Χρόνο με τον χρόνο καταφέραμε να μειώνουμε συνεχώς αυτό το βάρος. Το 2020, το δημόσιο χρέος της Ελλάδας ξεπερνούσε το 200% του ΑΕΠ.

Φέτος αναμένεται να υποχωρήσει κάτω από το 140%, ενώ το 2029 εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί κάτω από το 120%.

Με τη διατήρηση πρωτογενών πλεονασμάτων και την πρόωρη αποπληρωμή παλαιότερων, ακριβότερων δανείων, το πολιτικό μας μήνυμα είναι σαφές: δεν έχουμε καμία πρόθεση να μεταβιβάσουμε αυτό το βάρος στην επόμενη γενιά.

Ερώτηση: Σε τι οφείλονται αυτές οι επιτυχίες;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Καταφέραμε πρώτα να εξασφαλίσουμε την πολιτική σταθερότητα, πάνω στην οποία οικοδομήσαμε τη δημοσιονομική σταθερότητα. Στη συνέχεια, μπορέσαμε να εδραιώσουμε μια κουλτούρα μεταρρυθμίσεων, μικρών και μεγάλων, σε όλους τους τομείς. Προσπαθούμε να προωθούμε νέες μεταρρυθμίσεις κάθε εβδομάδα.

Αυτό που απομένει είναι να ολοκληρώσουμε τον μετασχηματισμό του παραγωγικού μας μοντέλου. Ήδη σήμερα οι εξαγωγές αντιστοιχούν στο 42% του ΑΕΠ μας, δηλαδή στο διπλάσιο ποσοστό σε σχέση με το 2009. Ο ευρωπαϊκός μέσος όρος βρίσκεται στο 51%, επομένως η πορεία μας είναι ιδιαίτερα θετική, αλλά μπορούμε να πετύχουμε ακόμη περισσότερα.

Όταν αναλάβαμε τη διακυβέρνηση πριν από επτά χρόνια, οι επενδύσεις αντιστοιχούσαν μόλις στο 11% του ΑΕΠ, δηλαδή περίπου στο μισό του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Σήμερα το ποσοστό αυτό έχει αυξηθεί περίπου στο 17%.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, επιδιώκουμε επίσης να προσελκύσουμε μεγάλης κλίμακας άμεσες ξένες επενδύσεις. Παράλληλα, στηρίζουμε τις διασυνοριακές συγχωνεύσεις και εξαγορές, καθώς η Ευρώπη χρειάζεται επιχειρήσεις μεγαλύτερης κλίμακας. Αυτό αποτελεί ένα από τα βασικά συμπεράσματα των εκθέσεων Ντράγκι και Λέτα.

Ήδη στην Ελλάδα, η UniCredit απέκτησε σημαντικό ποσοστό συμμετοχής σε μία από τις συστημικές μας τράπεζες, την Alpha Bank. Παράλληλα, η Euronext, που έχει έδρα στο Παρίσι, εξαγόρασε το Χρηματιστήριο Αθηνών.

Θέλουμε η Ελλάδα να λειτουργήσει ως καταλύτης για τη δημιουργία ευρωπαϊκών πρωταθλητών.

Ερώτηση: Από πού αντλείτε την αισιοδοξία σας;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Πιστεύω στην αισιοδοξία που βασίζεται σε απτά αποτελέσματα.

Έχει συντελεστεί μια ουσιαστική αλλαγή νοοτροπίας. Έχει εμπεδωθεί η αντίληψη ότι δεν πρέπει να μένουμε στάσιμοι, αλλά ότι μπορούμε να προχωρήσουμε στην υλοποίηση ενός μεγάλου αριθμού μεταρρυθμίσεων.

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι ο ψηφιακός μετασχηματισμός του κράτους και της οικονομίας. Δημιουργήσαμε το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, του οποίου είχα την ευθύνη από το 2019 έως το 2023, με μια οριζόντια οργανωτική δομή που καλύπτει όλους τους τομείς, από την εκπαίδευση και την υγεία έως τη φορολογία.

Παράλληλα, δημιουργήσαμε την κυβερνητική πλατφόρμα gov.gr, η οποία σήμερα προσφέρει περισσότερες από 2.200 δημόσιες υπηρεσίες σε ψηφιακή μορφή, ενώ ο αριθμός αυτός αναμένεται να διπλασιαστεί.

Από την έναρξη της λειτουργίας της, η οποία συνέπεσε με το πρώτο lockdown, έχει αλλάξει την καθημερινότητα των Ελλήνων.

Ερώτηση: Ποια ήταν τα αποτελέσματα αυτού του εκσυγχρονισμού στον τομέα της φορολογίας;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Καταρχάς, η φοροδιαφυγή μειώνεται χρόνο με τον χρόνο, χάρη στην ανεξαρτησία της φορολογικής διοίκησης και στις θεσμικές αλλαγές που υλοποιήσαμε την τελευταία δεκαετία, αλλά και χάρη στην ψηφιοποίηση του συστήματος.

Μάλιστα, πολλές φορές οι λύσεις είναι ιδιαίτερα απλές. Η υποχρεωτική διασύνδεση των τερματικών ηλεκτρονικών πληρωμών (POS) των μικρομεσαίων επιχειρήσεων με το φορολογικό σύστημα διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην αποτελεσματικότερη είσπραξη των φορολογικών εσόδων.

Τα μέτρα αυτά, σε συνδυασμό με την οικονομική ανάπτυξη, τα δημοσιονομικά πλεονάσματα και την αύξηση των επενδύσεων, μας επέτρεψαν να καταργήσουμε ή να μειώσουμε 83 φόρους και επιβαρύνσεις κατά τη διάρκεια των τελευταίων επτά ετών.

Κάθε χρόνο, τον Σεπτέμβριο, ο Πρωθυπουργός παρουσιάζει από τη Θεσσαλονίκη το οικονομικό πρόγραμμα της κυβέρνησης. Το 2025 ανακοινώσαμε τις μεγαλύτερες φορολογικές ελαφρύνσεις στην ιστορία της χώρας, με βασικότερο μέτρο τη μείωση του φόρου εισοδήματος ανάλογα με τη σύνθεση της οικογένειας: ο εισαγωγικός φορολογικός συντελεστής μειώθηκε στο 0% για τις οικογένειες με τέσσερα ή περισσότερα παιδιά και στο 9% για τις οικογένειες με τρία παιδιά.

Ερώτηση: Η εκλογή σας στην Προεδρία του Eurogroup, του οργάνου των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης, αποτέλεσε έναν ισχυρό συμβολισμό…

Κυριάκος Πιερρακάκης: Δέκα χρόνια αφότου η Ελλάδα βρέθηκε ένα βήμα πριν από την έξοδό της από την Ευρωζώνη, το γεγονός ότι ένας Έλληνας υπουργός εξελέγη στην Προεδρία του Eurogroup έχει πράγματι ισχυρό συμβολισμό. Αυτή η συναισθηματική διάσταση έγινε αισθητή στην Ελλάδα πέρα από κομματικές γραμμές, καθώς η ελληνική κοινωνία βίωσε την κρίση και το κοινωνικό της κόστος ανεξαρτήτως πολιτικών πεποιθήσεων.

Κατά τη γνώμη μου, αν υπάρχει μία λέξη που συνοδεύει αυτή την εκλογή, αυτή είναι η «ευθύνη».

Συχνά, σε συζητήσεις ή συνεντεύξεις, με ρωτούν ποια είναι τα διδάγματα της ελληνικής εμπειρίας. Δεν πιστεύω ιδιαίτερα στα «διδάγματα». Πιστεύω στην ανταλλαγή ιδεών.

Ερώτηση: Θεωρείτε επίσης σημαντικό οι ευρωπαϊκές πολιτικές να γίνονται αισθητές στην καθημερινότητα των πολιτών…

Κυριάκος Πιερρακάκης: Όταν ρωτά κανείς τους Ευρωπαίους, ανεξάρτητα από τη χώρα τους, τι έχει αλλάξει η Ευρώπη στην καθημερινή τους ζωή, συνήθως αναφέρουν το πρόγραμμα Erasmus και την κατάργηση των χρεώσεων περιαγωγής στην κινητή τηλεφωνία. Πρόκειται, δηλαδή, για απτά και άμεσα οφέλη.

Ένας νέος επιχειρηματίας που ιδρύει μια νεοφυή επιχείρηση θα πρέπει να μπορεί να την ιδρύσει στην Ευρώπη και να την αναπτύξει εδώ, χωρίς να αναγκάζεται να μεταφέρει τη δραστηριότητά της στο Ντέλαγουερ των Ηνωμένων Πολιτειών.

Για να γίνει αυτό, χρειαζόμαστε μεγαλύτερες και ισχυρότερες τράπεζες, ικανές να διοχετεύουν περισσότερη ρευστότητα στην οικονομία και να παρέχουν περισσότερη χρηματοδότηση τόσο στις μεγάλες επιχειρήσεις όσο και στις μικρομεσαίες.

Το αποτέλεσμα θα είναι θετικό τόσο για την ανάπτυξη όσο και για την απασχόληση.

Τα ζητήματα αυτά μπορεί να ακούγονται τεχνικά όταν τα συζητούμε μεταξύ των υπουργών Οικονομικών της Ευρώπης, όμως οι συνέπειές τους είναι βαθιά κοινωνικές και πολιτικές.

Πρέπει να προχωρήσουμε όσο το δυνατόν ταχύτερα.

Ερώτηση: Η Γαλλία βρίσκεται σήμερα υπό πίεση λόγω του μεγάλου δημοσιονομικού ελλείμματος και του δημόσιου χρέους της. Βλέπετε ομοιότητες με την Ελλάδα πριν από την κρίση;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Δεν θα έφτανα στο σημείο να συγκρίνω τις δύο χώρες, καθώς η Γαλλία είναι μια χώρα διαφορετικής κλίμακας, με εξαιρετικά ισχυρή ικανότητα καινοτομίας.

Η φιλοδοξία μου, ως Πρόεδρος του Eurogroup, είναι να συμβάλλω στη διαμόρφωση ορισμένων κοινών ευρωπαϊκών προτεραιοτήτων, ιδίως στους τομείς της ανάπτυξης και της στρατηγικής κυριαρχίας.

Πρόκειται για προτεραιότητες γύρω από τις οποίες μπορούμε όλοι να συμφωνήσουμε και οι οποίες μπορούν να δώσουν νέα ώθηση σε κάθε κράτος-μέλος, υπό την προϋπόθεση, βεβαίως, ότι στηρίζονται σε υγιή δημοσιονομικά θεμέλια.

Με αυτό το πνεύμα συνεργάζομαι πολύ στενά με τη γαλλική κυβέρνηση για την προώθηση του ψηφιακού ευρώ, καθώς και της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων. Η πρωτοβουλία αυτή βασίζεται σε προγενέστερα εγχειρήματα, όπως η Ένωση Κεφαλαιαγορών και η Τραπεζική Ένωση.

Η Γαλλία διαδραματίζει ιδιαίτερα θετικό ρόλο στις σχετικές συζητήσεις, συμβάλλοντας στην επίτευξη διαρκούς προόδου.

Η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων αποτελεί μια εξαιρετικά σημαντική ευκαιρία και πρέπει να προχωρήσουμε γρήγορα στην υλοποίησή της, προς όφελος όλων των κρατών-μελών και της Ευρώπης συνολικά.

Αποτελεί στοιχείο της ευρωπαϊκής μας κυριαρχίας, καθώς μας παρέχει τα μέσα για να χρηματοδοτήσουμε τις κοινές μας στρατηγικές προτεραιότητες, ιδίως την άμυνα, έναν τομέα στον οποίο η Ελλάδα και η Γαλλία διατηρούν ιδιαίτερα στενούς δεσμούς.

Το θεμελιώδες ερώτημα είναι το εξής: ως Ευρωπαίοι, θα συνεχίσουμε να διαχειριζόμαστε τον κόσμο που ανήκει στο παρελθόν ή θα επιδιώξουμε να διαμορφώσουμε τον κόσμο του μέλλοντος;

Για εμένα, η απάντηση είναι ξεκάθαρη.

Στον ρόλο του IRIS ως χαρακτηριστικού παραδείγματος της μετάβασης της ελληνικής οικονομίας στις άμεσες ψηφιακές πληρωμές αναφέρθηκε ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, μιλώντας στο συνέδριο «Payments 360 Conference 2026, powered by DIAS».

Ο κ. Πιερρακάκης χαρακτήρισε το IRIS «success story της ελληνικής ψηφιακής οικονομίας», επισημαίνοντας ότι περισσότεροι από 4,6 εκατομμύρια πολίτες το χρησιμοποιούν για άμεσες μεταφορές χρημάτων, ενώ το 2025 η αξία των συναλλαγών μέσω IRIS έφτασε τα 10,9 δισεκατομμύρια ευρώ.

Παράλληλα, τόνισε την ανάγκη για μεγαλύτερη ορατότητα του IRIS στα σημεία πληρωμής, καλύτερη ενημέρωση των πολιτών, ισχυρότερα κίνητρα για τους εμπόρους και μηχανισμούς επιβράβευσης από τις τράπεζες και τους acquirers.

Ακολουθεί η ομιλία του Κυριάκου Πιερρακάκη:

«Φίλες και φίλοι,

Βρισκόμαστε σε μια εποχή όπου οι πληρωμές αλλάζουν ριζικά και μαζί τους αλλάζει ο τρόπος με τον οποίο λειτουργεί η οικονομία, οργανώνεται το εμπόριο, κινείται το χρήμα και δημιουργείται αξία. 

Αυτό που μέχρι πριν από λίγα χρόνια αντιμετωπιζόταν κυρίως ως μια τεχνική λειτουργία του χρηματοπιστωτικού συστήματος, έχει πλέον εξελιχθεί σε μία κρίσιμη υποδομή εμπιστοσύνης, αποτελεσματικότητας και σίγουρα ανταγωνιστικότητας. Επηρεάζει όχι μόνο την ταχύτητα και το κόστος των συναλλαγών, αλλά και την παραγωγικότητα των επιχειρήσεων, την εμπειρία του πολίτη και, ολοένα και περισσότερο τη στρατηγική θέση μιας χώρας στο διεθνές περιβάλλον.

Γι’ αυτό και το 4ο Συνέδριο 360 Payments της ΔΙΑΣ αποκτά σήμερα ιδιαίτερη σημασία. Οι άμεσες ψηφιακές πληρωμές δεν αλλάζουν μόνο τον τρόπο με τον οποίο συναλλασσόμαστε, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο θα λειτουργεί η οικονομία στο μέλλον.

Στην Ελλάδα, το IRIS αποτελεί ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της μετάβασης. 

Μέσα σε λίγα μόλις χρόνια, πέρασε από τη φάση της τεχνολογικής δυνατότητας στη φάση της πραγματικής, καθημερινής χρήσης, αποδεικνύοντας κάτι εξαιρετικά σημαντικό: ότι στην ψηφιακή οικονομία, η επιτυχία δεν κρίνεται από το πόσο προηγμένη είναι μια τεχνολογία, αλλά από το πώς η τεχνολογία αυτή ενσωματώνεται οργανικά στην καθημερινότητα του πολίτη και της επιχείρησης.

Εκτιμώ εδώ ότι τα στοιχεία μιλούν από μόνα τους.

• Σήμερα περισσότεροι από 4,6 εκατομμύρια πολίτες χρησιμοποιούν το IRIS για άμεσες μεταφορές χρημάτων μεταξύ φυσικών προσώπων,  αριθμός  αυξημένος κατά 760.000 σε σχέση με πριν από έναν χρόνο.
• Επίσης, 600.000 ελεύθεροι επαγγελματίες και ατομικές επιχειρήσεις έχουν πλέον τη δυνατότητα να εισπράττουν άμεσα μέσω κινητού τηλεφώνου και ΑΦΜ.
• Και το 2025 η αξία των συναλλαγών μέσω IRIS έφτασε στα 10,9 δισεκατομμύρια ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 70% σε σχέση με το προηγούμενο έτος.

Αυτό, όμως, που αποτυπώνουν οι αριθμοί είναι κάτι βαθύτερο από μια εντυπωσιακή στατιστική αύξηση. Καταγράφουν μια ουσιαστική αλλαγή συμπεριφοράς. Οι πολίτες και οι επιχειρήσεις αναγνωρίζουν στην πράξη τα πλεονεκτήματα των άμεσων πληρωμών: συναλλαγές χωρίς χρέωση για τον πολίτη, με πολύ χαμηλή επιβάρυνση για τον επαγγελματία, αλλά και με ταχύτητα και απλότητα που ανταποκρίνονται στις ανάγκες της σύγχρονης οικονομίας. Έτσι, η οικονομία μετακινείται σταδιακά προς ένα μοντέλο άμεσο, διαφανές και αποτελεσματικό.

Αν μάλιστα δούμε τη συνολική εικόνα, αντιλαμβανόμαστε ακόμη καλύτερα το μέγεθος αυτής της μεταβολής. Μέσω ΔΙΑΣ δρομολογήθηκαν και εκκαθαρίστηκαν το 2025 διατραπεζικές συναλλαγές συνολικής αξίας 544,4 δισεκατομμυρίων ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί σε 2,2 φορές το ελληνικό ΑΕΠ, μέγεθος που αναδεικνύει με τον πιο καθαρό τρόπο ότι οι υποδομές πληρωμών δεν λειτουργούν στο περιθώριο της οικονομίας αλλά, αντίθετα, αποτελούν μεγάλο κομμάτι του πυρήνα της.

Η πρόοδος αυτή δεν έχει προκύψει τυχαία. Είναι αποτέλεσμα συντονισμένης προσπάθειας:

• της Πολιτείας, η οποία διαμόρφωσε το κατάλληλο θεσμικό πλαίσιο,
• της ΔΙΑΣ, που ανέπτυξε και ενίσχυσε την κρίσιμη αυτή υποδομή, αλλά
• και των τραπεζών, των acquirers και των παρόχων τεχνολογικών λύσεων, που μετέφεραν αυτή τη δυνατότητα στην πραγματική αγορά.

Αυτή ακριβώς η σύμπραξη είναι που μας επιτρέπει σήμερα να μιλάμε για ένα πραγματικό success story της ελληνικής ψηφιακής οικονομίας.

Ωστόσο, η πρόοδος αυτή δεν επιτρέπει τον οποιοδήποτε εφησυχασμό. Αντιθέτως, μας φέρνει μπροστά σε μια νέα πρόκληση. Το πρώτο μεγάλο στοίχημα ήταν η διαθεσιμότητα της τεχνολογίας. Το επόμενο, και ίσως σημαντικότερο, είναι η καθολική καθημερινή χρήση της. Η υποχρεωτικότητα υπήρξε αναγκαία σε αυτήν τη διαδρομή, αλλά από μόνη της η υποχρεωτικότητα δεν αρκεί. Η πραγματική υιοθέτηση κερδίζεται στην πράξη, όταν η εμπειρία γίνεται απλή, γρήγορη, θα πω σχεδόν αόρατη για τον χρήστη.

Εδώ ακριβώς βρίσκεται σήμερα η μεγαλύτερη πρόκληση. Παρά τη σημαντική τεχνική ετοιμότητα, η χρήση του IRIS στα φυσικά σημεία πώλησης παραμένει ακόμη περιορισμένη, με περίπου 55.000 συναλλαγές τον μήνα. Αυτό σημαίνει ότι η πρόκληση δεν βρίσκεται πλέον τόσο στην τεχνολογία, όσο στη μετατροπή αυτής της δυνατότητας σε καθημερινή συνήθεια.

Ο ρόλος των τραπεζών, των acquirers και συνολικά της αγοράς γίνεται απολύτως καθοριστικός. Το γεγονός ότι η Πολιτεία νομοθέτησε τη χρήση του IRIS είναι ένα μόνο κομμάτι του παζλ. Το δεύτερο είναι να συμβάλουν οι τράπεζες και οι acquirers περαιτέρω, δίνοντας κίνητρα ώστε να ενισχυθεί η χρήση του.

Χρειαζόμαστε μεγαλύτερη ορατότητα του IRIS στο σημείο πληρωμής, καλύτερη ενημέρωση των πολιτών, ισχυρότερα κίνητρα για τους εμπόρους, αλλά και μηχανισμούς επιβράβευσης που θα ενθαρρύνουν τη χρήση. Πιο συγκεκριμένα, ανάμεσα σε άλλα, θα μπορούσαν να γίνουν:

• Διαφημιστικές καμπάνιες προς τους πελάτες, με στόχο την ενημέρωση τόσο του κοινού όσο και των εμπόρων.
• Ένταξη σχημάτων επιβράβευσης, όπως ισχύει ήδη στη χρήση των χρεωστικών καρτών, όπου ανάλογα με τη χρήση υπάρχει επιστροφή χρημάτων, ώστε να μην υπάρχει οποιοδήποτε αντικίνητρο, εντός εισαγωγικών, στις χρήσεις του IRIS.
• Και το κυριότερο, βελτίωση της εμπειρίας πληρωμής. Αυτό μπορεί να γίνει με την υιοθέτηση της τεχνολογίας, τύπου Tap & Pay, όπου πολύ εύκολα ο συναλλασσόμενος θα μπορεί να πληρώνει με μια εφαρμογή NFC, πλησιάζοντας απλώς το κινητό του, όπως ακριβώς κάνει σήμερα το Apple Pay ή το Google Pay μέσω της πιστωτικής κάρτας.

Ο πολίτης συγκρίνει εμπειρίες στις πληρωμές. Αν έχει συνηθίσει στην αμεσότητα των ανέπαφων πληρωμών, στην ευκολία των ψηφιακών πορτοφολιών, στην εμπειρία των σύγχρονων συναλλαγών, τότε κάθε νέο σύστημα κρίνεται με βάση το ίδιο μέτρο. Όσο λιγότερη προσπάθεια απαιτεί μια πληρωμή, τόσο μεγαλύτερη γίνεται η υιοθέτησή της.

Η συζήτηση αυτή, όμως, δεν αφορά μόνο την Ελλάδα. Μας οδηγεί φυσικά στη δεύτερη μεγάλη διάσταση του σημερινού συνεδρίου: στην ευρωπαϊκή. Συζητάμε για ένα σημαντικό βήμα προς έναν πραγματικά ενιαίο ευρωπαϊκό χώρο για τις άμεσες πληρωμές.

Για πρώτη φορά παρουσιάζεται η ευρωπαϊκή διασύνδεση του IRIS με αντίστοιχα σχήματα της Ιταλίας, της Ισπανίας και της Πορτογαλίας, ενώ η ένταξη της Ελλάδας στο European Payments Alliance, το EuroPA, που ανακοινώθηκε πριν από έναν χρόνο στο ίδιο συνέδριο, αρχίζει να αποκτά περιεχόμενο.

• Από σήμερα, με την έναρξη της πρώτης φάσης της διασύνδεσης, 57,3 εκατομμύρια Ευρωπαίοι πολίτες σε πέντε χώρες αποκτούν τη δυνατότητα να ανταλλάσσουν χρήματα άμεσα, με τον ίδιο απλό τρόπο που το κάνουν ήδη στις εθνικές τους αγορές.
• Μέχρι το τέλος του έτους, η εμβέλεια του δικτύου θα επεκταθεί στα 173,1 εκατομμύρια πολίτες σε 18 χώρες, ενώ
• Το 2027 η διαλειτουργικότητα θα περάσει και στο επόμενο στάδιο, καλύπτοντας πληρωμές τόσο στο ηλεκτρονικό εμπόριο όσο και στα φυσικά καταστήματα.

Αυτό είναι ένα ουσιαστικό βήμα προς μια Ευρώπη όπου οι πληρωμές θα κινούνται με την ίδια ευκολία με την οποία κινούνται οι πολίτες, τα αγαθά και τα κεφάλαια. Για χρόνια, η Ευρώπη οικοδόμησε την ενιαία αγορά της γύρω από την ελεύθερη διακίνηση αγαθών και υπηρεσιών. Στο πεδίο των πληρωμών, όμως, παρέμεναν ακόμη σύνορα.

Και αυτό έχει πλέον στρατηγική σημασία, γιατί όταν μιλάμε για ευρωπαϊκή κυριαρχία δεν μιλάμε μόνο για την άμυνα, την ενέργεια, την τεχνητή νοημοσύνη, αλλά και για τον τρόπο με τον οποίο κινείται το χρήμα μέσα στην ευρωπαϊκή οικονομία. Μια Ευρώπη που θέλει να είναι αυτόνομη, ανθεκτική και ανταγωνιστική χρειάζεται τις δικές της ισχυρές, σύγχρονες και διαλειτουργικές λύσεις πληρωμών.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η συζήτηση για το ψηφιακό ευρώ. Συχνά παρουσιάζεται ως μια επιλογή ανάμεσα σε ανταγωνιστικές λύσεις. Πρόκειται, κατά τη γνώμη μου, για ένα λανθασμένο δίλημμα. 

Το ψηφιακό ευρώ αποτελεί μια στρατηγική δημόσια υποδομή που -όντως- μπορεί να ενισχύσει την εμπιστοσύνη, τη σταθερότητα και την ανθεκτικότητα του ευρωπαϊκού συστήματος πληρωμών. Από την άλλη πλευρά, λύσεις όπως το IRIS και πρωτοβουλίες όπως το EuroPA επιταχύνουν την καινοτομία και διευρύνουν τις επιλογές των χρηστών.

Γι’ αυτό και το χρηματοπιστωτικό σύστημα δεν πρέπει να αντιμετωπίζει αυτές τις εξελίξεις ως ανταγωνιστικές μεταξύ τους. Αντιθέτως, οφείλει να αγκαλιάσει και τα δύο, αναγνωρίζοντας ότι η πραγματική ισχύς προκύπτει από τη συμπληρωματικότητά τους, τόσο δημόσια υποδομή όσο και ιδιωτική καινοτομία ταυτόχρονα.

Κυρίες και κύριοι,

Στην Ελλάδα έχουμε ήδη διανύσει μεγάλη απόσταση. Το IRIS απέδειξε στην πράξη ότι όταν το κράτος, οι θεσμοί και η αγορά κινούνται με κοινή κατεύθυνση, η αλλαγή μπορεί να έρθει γρήγορα και να αφήσει πραγματικό αποτύπωμα στην οικονομία και στην καθημερινότητα.

Το σημαντικότερο, όμως, είναι αυτό που βρίσκεται μπροστά μας. Γιατί το επόμενο βήμα αφορά το αν η τεχνολογία μετατρέπεται σε εμπιστοσύνη, σε συνήθεια και τελικά σε αυτονόητο μέρος της καθημερινής ζωής. Η πραγματική επιτυχία του IRIS δεν θα μετρηθεί στους αλγορίθμους ή στα data centers, θα μετρηθεί στη στιγμή της συναλλαγής στο ταμείο ενός μικρού καταστήματος, στην καθημερινότητα ενός επαγγελματία, στο κινητό ενός πολίτη που θέλει να πληρώσει άμεσα, εύκολα και με ασφάλεια. Εκεί θα φανεί αν οι άμεσες πληρωμές έγιναν πραγματικά μέρος της οικονομικής μας κουλτούρας. Και εκεί θα κριθεί αν η Ελλάδα, μαζί με την Ευρώπη, μπορεί να βρεθεί στην πρώτη γραμμή της νέας εποχής των ψηφιακών συναλλαγών.

Σας ευχαριστώ πολύ».

Ξεκίνησαν οι αιτήσεις για το φοιτητικό στεγαστικό επίδομα

Άνοιξε η ηλεκτρονική πλατφόρμα για την υποβολή αιτήσεων χορήγησης του φοιτητικού στεγαστικού επιδόματος για το ακαδημαϊκό έτος 2025-2026.

Σύμφωνα με ανακοίνωση του υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, οι ενδιαφερόμενοι δικαιούχοι μπορούν να υποβάλουν αίτηση από την Τρίτη 30 Ιουνίου 2026 έως και την Παρασκευή 31 Ιουλίου 2026.

Πού υποβάλλεται η αίτηση

Οι αιτήσεις γίνονται ηλεκτρονικά μέσω της ειδικής εφαρμογής του υπουργείου Παιδείας για το στεγαστικό επίδομα.

Για την είσοδο στην πλατφόρμα, οι αιτούντες χρησιμοποιούν τους προσωπικούς κωδικούς TAXISnet, δηλαδή το όνομα χρήστη και τον κωδικό που έχουν λάβει από την ΑΑΔΕ.

Η δήλωση της Σοφίας Ζαχαράκη

Η υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφία Ζαχαράκη, υπογράμμισε ότι το στεγαστικό κόστος αποτελεί σημαντική πρόκληση για πολλές οικογένειες.

Όπως ανέφερε, η στήριξη των φοιτητών και των οικογενειών τους αποτελεί ουσιαστικό μέτρο φοιτητικής μέριμνας και συμβάλλει στη δημιουργία ίσων ευκαιριών σπουδών.

Παράλληλα, τόνισε ότι η κυβέρνηση συνεχίζει την ανακαίνιση και δημιουργία σύγχρονων φοιτητικών εστιών, με στόχο έως το 2030 να διπλασιαστεί η κάλυψη των στεγαστικών αναγκών των φοιτητών.

Στήριξη για όσους σπουδάζουν μακριά από τον τόπο κατοικίας τους

Ο υφυπουργός Παιδείας, αρμόδιος για την Ανώτατη Εκπαίδευση, Νίκος Παπαϊωάννου, σημείωσε ότι η έναρξη της διαδικασίας αιτήσεων ενισχύει έμπρακτα τη φοιτητική μέριμνα.

Όπως επισήμανε, η αύξηση της χρηματοδότησης του προγράμματος, η ενίσχυση του επιδόματος και οι πρωτοβουλίες για νέες φοιτητικές εστίες δείχνουν ότι η πολιτεία στηρίζει τους φοιτητές που σπουδάζουν μακριά από την οικογενειακή τους κατοικία.

Τι πρέπει να προσέξουν οι ενδιαφερόμενοι

Οι δικαιούχοι θα πρέπει να υποβάλουν την αίτησή τους εντός της προθεσμίας και να ελέγξουν προσεκτικά τα στοιχεία που καταχωρούν στην πλατφόρμα.

Περισσότερες λεπτομέρειες για τους όρους, τα δικαιολογητικά και τη διαδικασία χορήγησης περιλαμβάνονται στη σχετική εγκύκλιο του υπουργείου Παιδείας.