Quantcast
Connect with us

ΚΟΣΜΟΣ

Ιράν: Από την Ανατροπή του Μοσαντέγκ στην Άνοδο του Χομεϊνί (βίντεο)

image_print

Το Ιράν υπήρξε κάποτε μια ανερχόμενη φιλελεύθερη δύναμη στη Μέση Ανατολή, με ισχυρή πολιτιστική ταυτότητα, πλούσιο φυσικό πλούτο και φιλοδοξίες για εκσυγχρονισμό. Η μετεξέλιξή του, ωστόσο, σε μια αυστηρή ισλαμική θεοκρατία αποτέλεσε αποτέλεσμα δεκαετιών ξένης ανάμειξης, πολιτικών λαθών και εσωτερικής αγανάκτησης. Η ανατροπή του Μοχάμεντ Μοσαντέγκ από τη CIA το 1953, ο αυταρχισμός του Σάχη και η εκτόξευση του Αγιατολάχ Χομεϊνί στην εξουσία, με τη βοήθεια και του δυτικού Τύπου, καθόρισαν μια από τις πιο δραματικές στροφές στην ιστορία της σύγχρονης Μέσης Ανατολής.

Η Κρατικοποίηση των Πετρελαίων και η Δύναμη του Λαού

Το 1951, ο δημοκρατικά εκλεγμένος πρωθυπουργός του Ιράν, Μοχάμεντ Μοσαντέγκ, υλοποιεί το λαϊκό αίτημα: την κρατικοποίηση των πετρελαίων, τα οποία μέχρι τότε εκμεταλλευόταν η βρετανική Anglo-Persian Oil Company (μετέπειτα BP). Η αντίδραση του Ηνωμένου Βασιλείου ήταν άμεση – εμπάργκο, προσφυγές και τελικά απόπειρα στρατιωτικής επέμβασης. Η άρνηση του προέδρου Τρούμαν να υποστηρίξει μια τέτοια κίνηση οδήγησε τους Βρετανούς να στραφούν στην επόμενη κυβέρνηση των ΗΠΑ.

Επιχείρηση Αίας: Η CIA Ρίχνει τη Δημοκρατία

Με την άνοδο του Ντουάιτ Αϊζενχάουερ και το αντισοβιετικό του δόγμα, η CIA σε συνεργασία με τη βρετανική MI6 οργάνωσαν την “Επιχείρηση Αίας”. Με διασπορά ψευδών ειδήσεων, χρηματισμό κληρικών και σκηνοθετημένες ταραχές, το πραξικόπημα κατά του Μοσαντέγκ στις 19 Αυγούστου 1953 στέφθηκε με επιτυχία. Ο Μοσαντέγκ συνελήφθη, βασανίστηκε και τέθηκε σε κατ’ οίκον περιορισμό. Ήταν η πρώτη επιτυχημένη επιχείρηση της CIA για ανατροπή δημοκρατικά εκλεγμένης κυβέρνησης – και δεν θα ήταν η τελευταία.

Ο Σάχης Παχλαβί: Εκσυγχρονιστής ή Μαριονέτα;

Με την υποστήριξη ΗΠΑ και Ηνωμένου Βασιλείου, ο Σάχης Μοχάμεντ Ρεζά Παχλαβί έγινε απόλυτος άρχοντας. Παρά τις μεταρρυθμίσεις της «Λευκής Επανάστασης» και την πρόοδο σε παιδεία και γυναικεία χειραφέτηση, η σιδηρά γροθιά της μυστικής αστυνομίας SAVAK, η διαφθορά και η δυτική εξάρτηση αποξένωσαν τον λαό.

Η Άνοδος του Αγιατολάχ Χομεϊνί

Ο κληρικός Αγιατολάχ Χομεϊνί αποτέλεσε τη φωνή της συντηρητικής, θρησκευόμενης πλειοψηφίας. Με έντονο αντιδυτικό λόγο και λαϊκή απήχηση, ο Χομεϊνί καταγγέλλει το καθεστώς ως υποχείριο των Αμερικανών και των Σιωνιστών. Εξορίζεται αλλά από τη Γαλλία πλέον, χτίζει διεθνές προφίλ, με τον δυτικό Τύπο να τον παρουσιάζει ως σοφό και μετριοπαθή ηγέτη, «πολιτικό Άγιο» και όχι φανατικό.

Η Επανάσταση και το Τέλος του Σάχη

Από τις μαζικές διαδηλώσεις το 1978, τις γενικές απεργίες και τα μακελειά (όπως στην πλατεία Τζαλέχ), έως τη «Μαύρη Παρασκευή», ο λαός ξεσηκώνεται. Το καθεστώς του Σάχη αποδυναμώνεται και τελικά καταρρέει. Στις 16 Ιανουαρίου 1979, ο Σάχης εγκαταλείπει τη χώρα. Δύο εβδομάδες αργότερα, ο Χομεϊνί επιστρέφει θριαμβευτής στην Τεχεράνη.

Από Υποσχέσεις Δημοκρατίας στη Θεοκρατία

Μέσα σε λίγους μήνες, ο Χομεϊνί αποκαλύπτει τα πραγματικά του σχέδια: μετατρέπει το Ιράν σε Ισλαμική Δημοκρατία με βάση τη Σαρία, συγκεντρώνει την εξουσία στους Αγιατολάδες και ιδρύει αστυνομία ηθών. Οι αντιφρονούντες διώκονται, οι γυναίκες υποχρεώνονται να φορούν τσαντόρ και η χώρα απομονώνεται διεθνώς.

Επίλογος: Όταν η Ιστορία Επαναλαμβάνεται ως Τραγωδία

Η πτώση του Μοσαντέγκ, η ανατροπή της δημοκρατίας για χάρη του πετρελαίου και η κατασκευή του «ήρωα» Χομεϊνί από έναν εύπιστο ή συνένοχο δυτικό Τύπο, έγραψαν ένα σκοτεινό κεφάλαιο στην ιστορία του Ιράν. Αν ο Μοσαντέγκ είχε παραμείνει στην εξουσία, το Ιράν ίσως να ήταν σήμερα μια ισχυρή δημοκρατία με κοσμικό χαρακτήρα και ανεξαρτησία.

Αντί γι’ αυτό, το ιρανικό έθνος έπεσε θύμα εξωτερικής παρέμβασης και εσωτερικού φανατισμού. Ένα δίδαγμα που δεν αφορά μόνο το Ιράν, αλλά κάθε χώρα που παλεύει να ισορροπήσει ανάμεσα στην αυτοδιάθεση, την παγκόσμια πολιτική και τις ανάγκες του λαού της.

DNews Widget
Click to comment

Απάντηση

ΚΟΣΜΟΣ

ΗΠΑ και Ιράν κοντά σε συμφωνία για τερματισμό της κρίσης

image_print

Κοντά στην υπογραφή μνημονίου κατανόησης για τον τερματισμό της κρίσης στον Περσικό Κόλπο φέρονται να βρίσκονται οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν, σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλούνται δυτικές διπλωματικές πηγές.

Οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται με στόχο την οριστικοποίηση του κειμένου μέσα στις επόμενες ημέρες, ενώ η Γενεύη εμφανίζεται ως το πιθανότερο σημείο για την υπογραφή της συμφωνίας.

Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η Τεχεράνη ζητά η συμφωνία να περιλαμβάνει και τον τερματισμό των εχθροπραξιών στον Λίβανο, όπου συνεχίζονται οι συγκρούσεις μεταξύ του Ισραήλ και της Χεζμπολάχ.

Η ιρανική πλευρά αποφεύγει να επιβεβαιώσει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, με εκπρόσωπο του υπουργείου Εξωτερικών να χαρακτηρίζει τα σχετικά δημοσιεύματα ως εικασίες, τονίζοντας ωστόσο ότι μεγάλο μέρος του κειμένου έχει ήδη διαμορφωθεί.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι η Ουάσιγκτον βρίσκεται κοντά σε μια σημαντική διευθέτηση με το Ιράν, υποστηρίζοντας ότι η προοπτική συμφωνίας οδήγησε ακόμη και στην αναστολή νέων στρατιωτικών πληγμάτων.

Σύμφωνα με πληροφορίες που διαρρέουν από ιρανικές πηγές, το προσχέδιο της συμφωνίας περιλαμβάνει άρση κυρώσεων στις εξαγωγές πετρελαίου, αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων, επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και κατάπαυση των εχθροπραξιών σε διάφορα μέτωπα της περιοχής.

Παράλληλα, το ζήτημα του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν φαίνεται να παραμένει εκτός του αρχικού πλαισίου συμφωνίας και αναμένεται να αποτελέσει αντικείμενο ξεχωριστών διαπραγματεύσεων σε μεταγενέστερο στάδιο.

Παρά τη διπλωματική κινητικότητα, η κατάσταση στην περιοχή εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται εύθραυστη, καθώς παραμένουν οι στρατιωτικές εντάσεις στα Στενά του Ορμούζ και οι επιχειρήσεις στον Λίβανο.

Την ίδια ώρα, το Ισραήλ διατηρεί επιφυλάξεις για τις εξελίξεις, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν συμμετέχει στις συνομιλίες μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης και ότι δεν αποτελεί μέρος οποιασδήποτε συμφωνίας.

Continue Reading

ΚΟΣΜΟΣ

Βρετανία: Φωτιά σε ζωολογικό κήπο – Σκότωσε όλα τα ζώα

image_print

Τραγική κατάληξη είχε η πυρκαγιά που ξέσπασε τα ξημερώματα σε παιδικό κέντρο ψυχαγωγίας με μίνι ζωολογικό κήπο στο Χερτφορτσάιρ της Βρετανίας, καθώς όλα τα ζώα που βρίσκονταν στο εσωτερικό του κτιρίου έχασαν τη ζωή τους.

Η φωτιά εκδηλώθηκε στο «The Jungle Box», που βρίσκεται στη βιομηχανική περιοχή Watermill στο Μπάντινγκφορντ, προκαλώντας μεγάλη κινητοποίηση των αρχών.

Στο σημείο έσπευσαν δέκα πυροσβεστικά οχήματα, με τα πληρώματα να δίνουν μάχη για τον περιορισμό της πυρκαγιάς και την αποτροπή επέκτασής της σε γειτονικές εγκαταστάσεις

.

Το κέντρο, το οποίο λειτουργούσε από τον Ιούνιο του 2025, διέθετε χώρους ψυχαγωγίας για παιδιά, καθώς και μίνι ζωολογικό κήπο και γωνιά με κατοικίδια ζώα. Εκεί φιλοξενούνταν διάφορα είδη, όπως σουρικάτες, κουκουβάγιες, ιγκουάνα, γιγάντιες χελώνες και ένα φίδι μήκους πέντε μέτρων.

Μετά την ολοκλήρωση της επιχείρησης κατάσβεσης, η Πυροσβεστική Υπηρεσία του Χερτφορτσάιρ επιβεβαίωσε ότι κανένα από τα ζώα που βρίσκονταν μέσα στο κτίριο δεν κατάφερε να επιβιώσει.

Ο αναπληρωτής αρχηγός της πυροσβεστικής υπηρεσίας, Ντάρεν Κουκ, ευχαρίστησε τα πληρώματα για την άμεση ανταπόκριση και τον επαγγελματισμό τους, τονίζοντας ότι καταβλήθηκαν μεγάλες προσπάθειες για τον περιορισμό της φωτιάς.

Οι αρχές διερευνούν τα αίτια που προκάλεσαν την πυρκαγιά, ενώ η τοπική κοινωνία εκφράζει τη θλίψη της για την απώλεια των ζώων που φιλοξενούνταν στον χώρο.

Continue Reading

ΚΟΣΜΟΣ

Τραμπ: Θα χτυπήσουμε το Ιράν σκληρά σήμερα

image_print

Νέα προειδοποίηση προς την Τεχεράνη απηύθυνε ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, δηλώνοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι έτοιμες να προχωρήσουν σε νέα στρατιωτικά πλήγματα κατά του Ιράν.

Μιλώντας από το Οβάλ Γραφείο, ο Τραμπ τόνισε ότι η Ουάσιγκτον θα απαντήσει δυναμικά μετά το περιστατικό με την κατάρριψη αμερικανικού στρατιωτικού ελικοπτέρου Apache, υποστηρίζοντας ότι οι ΗΠΑ έχουν κάθε δικαίωμα να αντιδράσουν.

Ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε ότι αμερικανικές δυνάμεις πραγματοποίησαν ήδη πλήγματα εναντίον στόχων στο Ιράν και άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων επιχειρήσεων τις επόμενες ώρες.

Παράλληλα, απέφυγε να απαντήσει εάν στους πιθανούς στόχους περιλαμβάνονται κρίσιμες υποδομές, όπως γέφυρες ή ενεργειακές εγκαταστάσεις, διατηρώντας ανοιχτό το εύρος των στρατιωτικών επιλογών της Ουάσιγκτον.

Ο Τραμπ επανέλαβε ότι βασική επιδίωξη των Ηνωμένων Πολιτειών παραμένει η αποτροπή απόκτησης πυρηνικών όπλων από το Ιράν, υποστηρίζοντας ότι μια τέτοια εξέλιξη θα αποτελούσε σοβαρή απειλή για το Ισραήλ και τη σταθερότητα της ευρύτερης περιοχής της Μέσης Ανατολής.

Αναφερόμενος στις διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, υποστήριξε ότι υπάρχει ήδη συμφωνία σε μεγάλο βαθμό ολοκληρωμένη και ότι το μόνο που απομένει είναι η τελική υπογραφή από την ιρανική πλευρά.

Ο Αμερικανός πρόεδρος κατηγόρησε την Τεχεράνη για καθυστερήσεις στις διαδικασίες, υποστηρίζοντας ότι η ιρανική ηγεσία συνεχίζει να ζητά περισσότερο χρόνο παρά την πρόοδο που έχει επιτευχθεί στις συνομιλίες.

Παράλληλα, άσκησε νέα κριτική στη συμφωνία για τα πυρηνικά του Ιράν που είχε υπογραφεί επί προεδρίας Μπαράκ Ομπάμα, χαρακτηρίζοντάς την ανεπαρκή και υποστηρίζοντας ότι η δική του προσέγγιση αποκλείει πλήρως την ανάπτυξη πυρηνικού οπλοστασίου από την Τεχεράνη.

Τέλος, ερωτηθείς για τις δηλώσεις του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν σχετικά με το Ισραήλ, ο Τραμπ δήλωσε ότι δεν έχει ενημερωθεί για το περιεχόμενό τους, χαρακτηρίζοντας πάντως τον Τούρκο πρόεδρο ως προσωπικό του φίλο.

Continue Reading
Green logo ENA Club with text ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ

Κατοικία

a house with a green roof and road signs left and right
text about elections

newsletter



Καιρος

Πρωτοσέλιδα

Χρήσιμα

Δρομολόγια Πλοίων από και προς Καβάλα

Γιατροί ΕΟΠΥΥ ΚΑΒΑΛΑΣ

espa logo

espa_logo_en