Τέλος μπήκε αργά το βράδυ της Πέμπτης 29 Μαΐου στο διπλωματικό θρίλερ που ξέσπασε γύρω από το μέλλον της Ιεράς Μονής Αγίας Αικατερίνης στο Σινά. Με επίσημη ανακοίνωση της, η Προεδρία της Δημοκρατίας της Αιγύπτου διέψευσε τα περί μετατροπής της Μονής σε μουσείο και επανέλαβε την πλήρη δέσμευσή της για τη διατήρηση του υφιστάμενου θρησκευτικού καθεστώτος.

Το χρονικό της κρίσης

Το επεισόδιο άρχισε με δημοσίευμα του εκκλησιαστικού ιστότοπου orthodoxia.info, σύμφωνα με το οποίο αιγυπτιακό δικαστήριο είχε αποφασίσει την αναστολή λειτουργίας της ιστορικής Μονής, στο πλαίσιο σχεδίου μετατροπής της σε κρατικό μουσείο. Η πληροφορία προκάλεσε άμεση και έντονη αντίδραση από την πλευρά της Εκκλησίας της Ελλάδος, με τον Αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο να προβαίνει σε δημόσια παρέμβαση, εκφράζοντας την ανησυχία του για το μέλλον ενός μοναδικού θρησκευτικού και πολιτιστικού μνημείου.

Η ελληνική κυβέρνηση αρχικά τήρησε στάση αναμονής, με το Υπουργείο Εξωτερικών να ζητά επίσημη ενημέρωση και τον υπουργό Γιώργο Γεραπετρίτη να επικοινωνεί με τον Αιγύπτιο ομόλογό του, χωρίς άμεσα αποτελέσματα. Η δημόσια αντίδραση ήρθε αργότερα, με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη να τονίζει την ανάγκη σεβασμού των συμφωνιών που είχαν επιτευχθεί στη συνάντησή του με τον Πρόεδρο Σίσι στην Αθήνα, στις 7 Μαΐου.

Η αιγυπτιακή διάψευση και οι διευκρινίσεις

Πέντε ώρες μετά τη δημόσια τοποθέτηση της ελληνικής πλευράς, το Κάιρο εξέδωσε επίσημη ανακοίνωση μέσω της Προεδρίας της Δημοκρατίας, αναφέροντας χαρακτηριστικά:

«Η Προεδρία της Δημοκρατίας επιθυμεί να επιβεβαιώσει την πλήρη δέσμευσή της στη διατήρηση του μοναδικού και ιερού θρησκευτικού καθεστώτος της Μονής της Αγίας Αικατερίνης και στη διασφάλιση ότι αυτό το καθεστώς δεν θα παραβιαστεί.»

Παράλληλα, εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών της Αιγύπτου διευκρίνισε πως η δικαστική απόφαση δεν αφορά την κατάσχεση της Μονής ή των περιουσιακών της στοιχείων, αλλά αντίθετα αποτελεί νομική επικύρωση του υπάρχοντος καθεστώτος. Αναφέρθηκε επίσης σε φυσικές περιοχές εκτός του πυρήνα της Μονής, που χαρακτηρίστηκαν κρατική γη, χωρίς όμως να θίγονται τα δικαιώματα χρήσης των μοναχών ή η θρησκευτική αποστολή του Μοναστηριού.

Πολιτικές αντιδράσεις στην Αθήνα

Η υπόθεση, ωστόσο, είχε ήδη προκαλέσει πολιτική αναταραχή στην Ελλάδα. Η αντιπολίτευση κατηγόρησε την κυβέρνηση για καθυστερημένα αντανακλαστικά και αδυναμία παρέμβασης. Ο πρώην πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς έκανε λόγο για «πρωτοφανή ανυποληψία της χώρας». Στο εσωτερικό του Υπουργείου Εξωτερικών, φέρεται να ξέσπασε διαμάχη μεταξύ του υπουργού Γεραπετρίτη και της υφυπουργού Αλεξάνδρας Παπαδοπούλου, με εκατέρωθεν αιχμές για ελλιπή πληροφόρηση και ευθύνες στους διπλωματικούς αντιπροσώπους στην Αίγυπτο.

Η σημασία της Μονής Αγίας Αικατερίνης

Η Ιερά Μονή Αγίας Αικατερίνης αποτελεί έναν από τους πιο σημαντικούς θρησκευτικούς και πολιτιστικούς φάρους της Χριστιανοσύνης. Ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα από τον αυτοκράτορα Ιουστινιανό Α’ στους πρόποδες του Όρους Σινά, στο σημείο όπου σύμφωνα με την παράδοση ο Μωυσής αντίκρισε τη φλεγόμενη βάτο.

Η Μονή διατηρείται ζωντανή επί σχεδόν 1.500 χρόνια, έχοντας επιβιώσει αραβικών επιδρομών, πολιτικών αναταραχών και διεθνών συγκρούσεων. Εκτός από πνευματικό κέντρο, αποτελεί και πολιτιστικό θησαυροφυλάκιο, διαθέτοντας μία από τις αρχαιότερες βιβλιοθήκες χειρογράφων στον κόσμο, καθώς και σπάνια έργα τέχνης και αγιογραφίας.

Οι μοναχοί που τη διακονούν συνεχίζουν τον παραδοσιακό μοναστικό βίο, υποδεχόμενοι προσκυνητές από κάθε γωνιά του πλανήτη.