Θα ήθελες να βγεις ραντεβού με αυτό το συμπαθέστατο άτομο που μόλις γνώρισες, αλλά προς απογοήτευσή σου, απορρίπτει την πρότασή σου. Ή ίσως ήθελες μία χάρη από ένα μέλος της οικογένειάς σου και η απάντηση στο αίτημά σου είναι ένα ευγενέστατο αλλά ξεκάθαρο «όχι». Η ζωή είναι γεμάτη «ευκαιρίες» για απόρριψη. Όμως, όσες φορές κι αν ακούσεις το «όχι», η εμπειρία αυτή δε γίνεται πιο «εύπεπτη»… Τι μπορούμε να κάνουμε γι’ αυτό;

Από την Αννίτα Νιάκα

Σε όποιον τομέα της ζωής μας κι αν τη βιώσουμε –προσωπικό, κοινωνικό, επαγγελματικό κλπ, η απόρριψη προκαλεί δυσάρεστα συναισθήματα και μπορεί να παρακινήσει μία δύσκολη διαδικασία εσωτερικής αναζήτησης. Πολύ δύσκολα μπορούμε να αποφύγουμε το δυσάρεστο συναίσθημα, ακόμα κι αν το «όχι» που πήραμε ως απάντηση, βασιζόταν σε παράγοντες πέραν της ικανότητας, της προσπάθειας ή της προσωπικότητάς μας.

Παρότι η εσωτερική αναζήτηση έχει συνήθως θετικές επιδράσεις τόσο στον ψυχισμό, όσο και στη συμπεριφορά μας, δε χρειάζεται το έναυσμα γι’ αυτή να προέρχεται από επίπονες συνεχείς απορρίψεις. Τα καλά νέα: Ίσως να μπορούμε να αποφύγουμε πολλές από αυτές!

Οι ακόλουθες 10 συμβουλές στοχεύουν να μας βοηθήσουν να αποφύγουμε τον πόνο της απόρριψης. Δεν είναι «πανάκεια», αλλά μας δείχνουν πώς να διατυπώνουμε τα αιτήματά μας με τρόπο που θα γίνουν πιο εύκολα δεκτά:

1. Ζήτα κάτι που ο άλλος μπορεί να δώσει

Δεν έχει νόημα να ζητήσεις από κάποιον που «πνίγεται στη δουλειά» να διαθέσει πολύ χρόνο για να σου κάνει μία χάρη. Ομοίως, δε μπορείς να ζητήσεις από κάποιον που δεδηλωμένα απεχθάνεται τα «μπουζούκια» και λατρεύει τις εκθέσεις τέχνης, να βγείτε ραντεβού «πρώτο τραπέζι πίστα»… Ως εκ τούτου, το αίτημά σου και η δυνατότητα του άλλου να το ικανοποιήσει, πρέπει να ταιριάζουν.

2. Διατύπωσε το αίτημά σου με σαφήνεια

Ο άνθρωπος από τον οποίο ζητάς κάτι, πρέπει να ξέρει ακριβώς τι θέλεις. Εάν διατυπώνεις το αίτημά σου όπως π.χ «χρειάζομαι περισσότερα χρήματα» ή «θα ήθελες να βρεθούμε κάποια στιγμή;» το άλλο άτομο δεν θα ξέρει τι ακριβώς εννοείς. Χρειάζεται να είσαι ξεκάθαρος και ακριβής γι’ αυτό που ζητάς, εφόσον πιστεύεις ότι είναι κάτι που ο άλλος μπορεί να κάνει.

3. Πες το σύντομα και γλυκά

Οι άνθρωποι έχουν περιορισμένο χρόνο εστίασης της προσοχής. Ξέρεις πόσο κουραστικό μπορεί να είναι το να ακούς μία μεγάλη και μπερδεμένη ιστορία, πόσο μάλλον εάν έχεις την αίσθηση ότι στο τέλος της θα υπάρχει κάποιο «ζητούμενο». Για παράδειγμα, εάν θέλει κάποιος δανειστεί χρήματα, μπορεί να εξηγεί και να μπαίνει σε λεπτομέρειες της κατάστασης ανάγκης στην οποία βρίσκεται, χωρίς να φτάνει στο «ψητό». Ένας πιο αποτελεσματικός τρόπος μπορεί να είναι να μπεις στο θέμα αμέσως και έπειτα να είσαι προετοιμασμένος να απαντήσεις σε ερωτήσεις, εάν το άλλο άτομο θέλει να ακούσει περισσότερα. Αντίστοιχα, εάν συμπληρώνεις μία αίτηση για κάτι, χρησιμοποίησε τον ειδικό χώρο που παρέχεται, αντί να επεκτείνεσαι σε νέες σελίδες.

4. Μην αποκρύπτεις… σημαντικές παραμέτρους

Μπορεί το να αφήσεις ασάφειες επίτηδες, να σου φανεί ένας τρόπος να γίνει δεκτό το αίτημά σου. Δεν θα πιάσει! Παράλληλα με το να κάνεις το αίτημά σου σύντομο και ξεκάθαρο, χρειάζεται επίσης να διευκρινίσεις επαρκώς τι ζητάς από το άλλο άτομο να κάνει. Το «δεν θα πάρει πολύ χρόνο» δεν γνωστοποιεί στον άλλο εάν μιλάς για πέντε λεπτά ή πέντε ώρες. Και φυσικά, εάν πιστεύεις ότι ο άνθρωπος αυτός δεν έχει το χρόνο, την αρμοδιότητα ή τη δυνατότητα να ικανοποιήσει το αίτημά σου, μάλλον δεν πρέπει να του το ζητήσεις εξ’ αρχής.

5. Ζήτα κάτι σχετικό και πρέπον

Το να ζητήσεις από το αφεντικό σου να συνεισφέρει σε ένα σκοπό, για τον οποίο η οικογένειά σου συγκεντρώνει δωρεές, δεν είναι μόνο πιθανότατα αμήχανο (ειδικά για τον εργοδότη σου), αλλά δεν σχετίζεται καθόλου και με την απασχόλησή σου.  Εντάξει, αυτός δεν είναι ένας σκληρός και απαράβατος κανόνας. Ίσως ο εργοδότης σου να έχει ιστορικό γενναιοδωρίας σε τέτοιους σκοπούς και φιλική σχέση μαζί σου. Εάν όμως δεν είσαι σίγουρος γι’ αυτό, καλύτερα να μη ζητήσεις κάτι τέτοιο.

Ομοίως, το να ζητήσεις από κάποιο μέλος της ευρύτερης οικογένειάς σου να βοηθήσει έναν φίλο σου να βρει δουλειά, μπορεί να θεωρηθεί τόσο ευτελές, όσο και μη πρέπον, εκτός εάν ξέρεις με βεβαιότητα ότι το άτομο αυτό έχει προσφέρει πρόθυμα ανάλογη βοήθεια στο παρελθόν και δεν το φέρνεις σε δύσκολη θέση.

6. Δώσε μία καλή αιτιολογία

Θα χρειαστεί να εξηγήσεις γιατί διατυπώνεις αυτό το αίτημα, ειδικά εάν ζητάς κάτι σημαντικό. Το να χτυπήσεις την πόρτα του γείτονα και να ζητήσεις λίγη ζάχαρη δεν απαιτεί πολλές εξηγήσεις, αλλά το να ζητήσεις από τον γείτονα να σε βοηθήσει να επισκευάσεις κάτι που χάλασε ή να σου δανείσει κάτι πιο σημαντικό, χρειάζεται περισσότερη αιτιολόγηση.

Ομοίως, εάν ζητάς από κάποια – κάποιον ραντεβού για δείπνο, μπορείς να συμπληρώσεις ότι το κάνεις γιατί θέλεις να γνωρίσεις το άτομο καλύτερα, ή για να συζητήσεις κάτι επαγγελματικό ή γιατί απλώς έχεις ένα κουπόνι έκπτωσης γι’ αυτό το πολύ καλό εστιατόριο και θέλεις να το μοιραστείς. Όποια κι αν είναι η βάση του αιτήματός σου, εάν είναι σύντομο, σχετικό και ειλικρινές θα αυξηθούν οι πιθανότητες να εκπληρωθεί.

7. Χρησιμοποίησε σωστή γλώσσα (ομιλίας και σώματος)

Δείξε σεβασμό στο άτομο από το οποίο ζητάς κάτι. Αυτό σημαίνει να χρησιμοποιήσεις λέξεις όπως «παρακαλώ». Μην το κάνεις αυτάρεσκα, υποθέτοντας ότι σίγουρα το αίτημά σου θα ικανοποιηθεί, απλώς επειδή προέρχεται από εσένα. Όσο πιο άβολο είναι αυτό που ζητάς για το άλλο άτομο, τόσο περισσότερο χρειάζεται να το έχεις αυτό στο μυαλό σου.

Και η «γλώσσα του σώματός» σου πρέπει να επικοινωνεί σεβασμό. Εάν μπεις στο δωμάτιο αλαζονικά και κομπάζοντας κορδωμένος, θα δώσεις μία εικόνα «δικαιωματικής υπερ-αυτοπεποίθησης». Δε χρειάζεται όμως ούτε και το στυλ «είμαι για λύπηση», διότι αυτό θα σε κάνει να δείξεις σίγουρα αξιολύπητος και ίσως και χειριστικός.

8. Κράτα το μέτρο

Ενώ είναι καλό να αιτιολογείς το αίτημά σου, ταυτόχρονα πρέπει να αποφεύγεις να αποκαλύπτεις περισσότερα απ’ ότι θα ήταν αναμενόμενο ή πρέπον. Δε χρειάζεται να πεις στη γυναίκα από την οποία θα ζητήσεις ραντεβού, ότι δεν τη βγάζεις από μυαλό σου εδώ και εβδομάδες ή ότι τη βλέπεις στον ύπνο σου κάθε βράδυ… Ούτε στον γείτονά σου ότι χρειάζεσαι τη ζάχαρη επειδή πέρασες τις προηγούμενες τρεις ώρες κλαίγοντας για έναν χωρισμό και τώρα θέλεις να ψήσεις μπισκότα για να φτιάξει η διάθεσή σου…

Αποκαλύπτοντας αμέσως τόσα πολλά, κάνεις το άλλο άτομο να θέλει να τρέξει όσο πιο γρήγορα και μακριά γίνεται, λέγοντας «όχι» καθώς κλείνει την πόρτα.

9. Απόφυγε ανόητα λάθη, όπως…

Αυτή η συμβουλή είναι κατάλληλη κυρίως εάν διατυπώνεις ένα αίτημα μέσω email, αλλά μπορεί να ισχύσει και σε άλλες περιπτώσεις. Εάν θέλεις η «Μαρία» να κάνει κάτι για ‘σένα και αρνήθηκε ήδη και έπειτα στέλνεις το ίδιο αίτημα στην «Κατερίνα», εννοείται ότι θα έχεις διαγράψει το όνομα της «Μαρίας» από τη θέση του παραλήπτη… Εάν υποβάλλεις αιτήσεις για θέσεις εργασίας ή για εκπαιδευτικά ιδρύματα, βεβαιώσου ότι σε κάθε συνοδευτική επιστολή έχεις γράψει το σωστό όνομα της εταιρίας ή της σχολής.

10. Μάθε από τις εμπειρίες σου

Είναι δυνατόν, ακόμα και αφότου εφαρμόσεις όλα τα παραπάνω, το αίτημά σου και πάλι να μη γίνει αποδεκτό. Αφού το δυσάρεστο συναίσθημα αμβλυνθεί, χρησιμοποίησε την ευκαιρία για να κατανοήσεις, εάν η απόρριψη ήταν κατά κάποιο τρόπο δική σου υπαιτιότητα ή οφειλόταν σε άλλους, αστάθμητους παράγοντες. Εάν δεις ότι προήλθε από δικό σου «λάθος», δες τι μπορείς να κάνεις για να το αποφύγεις στο μέλλον.

Υπάρχει φυσικά και η πιθανότητα, εσύ να έκανες τα πάντα σωστά, αλλά οι συνθήκες να μην ήταν ευνοϊκές. Ίσως, για παράδειγμα, ζήτησες αύξηση σε μία περίοδο που η εταιρία «σφίγγει το ζωνάρι». Το «όχι» στην περίπτωση αυτή δε σημαίνει ότι δεν σε εκτιμά ο εργοδότης σου, αλλά απλώς ότι το αίτημά σου είναι έξω από τις τρέχουσες δυνατότητές του.

Φρόντισε να ακούσεις προσεκτικά το λόγο της απόρριψης του αιτήματός σου από την πηγή της, διότι είναι πιθανό σε μία πιο κατάλληλη στιγμή, οι ευχές σου να εκπληρωθούν.

Εν κατακλείδι, η διαχείριση της απόρριψης είναι δεξιότητα, όχι ταλέντο. Εάν όμως θέτεις τα αιτήματά σου όσο το δυνατόν πιο προσεκτικά και μελετημένα, δεν θα χρειάζεται να εξασκείς αυτή τη δεξιότητα συχνά.