Ελλάδα: Τι αλλάζει στη φορολόγηση των τόκων σύμφωνα με την ΑΑΔΕ

Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) εξέδωσε νέο αναλυτικό οδηγό με διευκρινίσεις για τη φορολογική μεταχείριση των τόκων από τραπεζικές καταθέσεις, δάνεια, εταιρικά ομόλογα και εισοδήματα από το εξωτερικό. Ο οδηγός απευθύνεται τόσο σε φυσικά πρόσωπα όσο και σε επιχειρήσεις και αποσαφηνίζει πότε εφαρμόζεται παρακράτηση φόρου, ποιες περιπτώσεις απαλλάσσονται από τη φορολογία και πώς αντιμετωπίζονται τα εισοδήματα που προέρχονται από το εξωτερικό.

Στόχος της ΑΑΔΕ είναι να ξεκαθαρίσει το ισχύον πλαίσιο, καθώς αρκετοί φορολογούμενοι αντιμετωπίζουν ερωτήματα σχετικά με τη φορολόγηση των τόκων και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από αυτούς.

Παρακράτηση φόρου 15% στις περισσότερες περιπτώσεις

Σύμφωνα με τη φορολογική νομοθεσία, οι τόκοι από τραπεζικές καταθέσεις και γενικότερα από χρηματοοικονομικές απαιτήσεις υπόκεινται, κατά κανόνα, σε παρακράτηση φόρου με συντελεστή 15%.

Για τα φυσικά πρόσωπα με φορολογική κατοικία στην Ελλάδα, καθώς και για φυσικά ή νομικά πρόσωπα χωρίς φορολογική κατοικία ή μόνιμη εγκατάσταση στη χώρα, η συγκεκριμένη παρακράτηση εξαντλεί τη φορολογική υποχρέωση και δεν απαιτείται επιπλέον φορολόγηση για το ίδιο εισόδημα.

Μειωμένος συντελεστής για εταιρικά ομόλογα

Ο οδηγός προβλέπει ειδική μεταχείριση για τους τόκους από εταιρικά ομόλογα που αποκτούν φυσικά πρόσωπα με φορολογική κατοικία στην Ελλάδα.

Στις περιπτώσεις αυτές εφαρμόζεται παρακράτηση φόρου 5%, αντί του γενικού συντελεστή 15%, γεγονός που αποτελεί σημαντική διαφοροποίηση για τους επενδυτές.

Τι ισχύει για επιχειρήσεις

Διαφορετικό είναι το καθεστώς για τις επιχειρήσεις και τις νομικές οντότητες που διαθέτουν φορολογική κατοικία ή μόνιμη εγκατάσταση στην Ελλάδα.

Η παρακράτηση φόρου δεν αποτελεί τελική φορολογική επιβάρυνση, καθώς οι τόκοι ενσωματώνονται στα συνολικά έσοδα της επιχείρησης και φορολογούνται ως εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα, σύμφωνα με τις διατάξεις του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος.

Παράλληλα, σε ορισμένες πληρωμές τόκων μεταξύ συνδεδεμένων επιχειρήσεων μπορεί, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να μην εφαρμόζεται παρακράτηση φόρου.

Τόκοι από καταθέσεις στο εξωτερικό

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στους τόκους από τραπεζικές καταθέσεις που τηρούνται στο εξωτερικό.

Όταν τα σχετικά ποσά δεν εισάγονται στην Ελλάδα, δεν πραγματοποιείται παρακράτηση φόρου κατά την καταβολή τους. Ωστόσο, τα εισοδήματα αυτά πρέπει να δηλώνονται στην ετήσια φορολογική δήλωση και φορολογούνται μαζί με τα υπόλοιπα εισοδήματα του δικαιούχου.

Εφόσον έχει ήδη καταβληθεί φόρος στο εξωτερικό, προβλέπεται συμψηφισμός με τον φόρο που αναλογεί στην Ελλάδα, ώστε να αποφεύγεται η διπλή φορολόγηση, μέχρι του ποσού που προβλέπει η ελληνική νομοθεσία.

Ποιες κατηγορίες τόκων απαλλάσσονται από φόρο

Η ΑΑΔΕ υπενθυμίζει ότι υπάρχουν περιπτώσεις πλήρους φοροαπαλλαγής για συγκεκριμένα χρηματοοικονομικά προϊόντα.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:

• Οι τόκοι από ομόλογα και έντοκα γραμμάτια του Ελληνικού Δημοσίου, υπό τις προϋποθέσεις που προβλέπει η νομοθεσία.
• Οι τόκοι από ομόλογα του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοοικονομικής Σταθερότητας (EFSF), τα οποία εκδόθηκαν στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης του ελληνικού χρέους.
• Οι τόκοι εταιρικών ομολόγων που διαπραγματεύονται σε οργανωμένες αγορές της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή σε αναγνωρισμένες αγορές εκτός Ε.Ε., όταν οι δικαιούχοι είναι αλλοδαπά νομικά πρόσωπα χωρίς μόνιμη εγκατάσταση στην Ελλάδα και πληρούνται οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
• Οι τόκοι από προϊόντα δανεισμού τίτλων στην αγορά παραγώγων του Χρηματιστηρίου Αθηνών, στις περιπτώσεις που προβλέπει ο Κώδικας Φορολογίας Εισοδήματος.

Τι πρέπει να προσέξουν οι φορολογούμενοι

Ο νέος οδηγός της ΑΑΔΕ συγκεντρώνει όλες τις βασικές διευκρινίσεις για τη φορολόγηση των τόκων, διευκολύνοντας ιδιώτες και επιχειρήσεις στην ορθή εφαρμογή της φορολογικής νομοθεσίας.

Οι φορολογούμενοι που διαθέτουν τραπεζικές καταθέσεις, επενδυτικούς τίτλους ή εισοδήματα από το εξωτερικό καλούνται να ενημερωθούν για το καθεστώς που ισχύει σε κάθε περίπτωση, ώστε να αποφύγουν λάθη στις φορολογικές δηλώσεις και τυχόν πρόσθετες επιβαρύνσεις.

Ελλάδα: 4 δισ. δολάρια από ρωσικό πετρέλαιο για Έλληνες εφοπλιστές

Έσοδα που προσεγγίζουν τα 4 δισεκατομμύρια δολάρια φέρονται να αποκόμισαν ελληνικές ναυτιλιακές εταιρείες από τη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου τα τελευταία τρία χρόνια, σύμφωνα με ανάλυση των Financial Times. Το δημοσίευμα αναφέρει ότι, παρά τις διεθνείς κυρώσεις που επιβλήθηκαν μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η μεταφορά ρωσικού αργού συνεχίστηκε νόμιμα, υπό την προϋπόθεση ότι τηρούνταν το ανώτατο όριο τιμής που επέβαλαν οι χώρες της G7.

Η υπόθεση επαναφέρει στο προσκήνιο τη συζήτηση για τον ρόλο της ελληνικής ναυτιλίας στο παγκόσμιο εμπόριο ενέργειας, καθώς και για την αποτελεσματικότητα των δυτικών κυρώσεων απέναντι στη Ρωσία.

Ανάλυση των Financial Times για τα έσοδα

Σύμφωνα με την έρευνα, οι ελληνικές ναυτιλιακές εταιρείες φέρονται να έχουν εισπράξει τουλάχιστον 3,8 δισ. δολάρια από τη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου από τα μέσα του 2023 έως σήμερα.

Η μεγαλύτερη ωφελημένη εμφανίζεται η Dynacom Tankers, συμφερόντων του εφοπλιστή Γιώργου Προκοπίου, με εκτιμώμενα έσοδα που ξεπερνούν τα 915 εκατ. δολάρια.

Ακολουθούν η Olympic Shipping and Management του Ομίλου Ωνάση με περίπου 404 εκατ. δολάρια, ενώ σημαντικά κέρδη καταγράφονται επίσης για τις Stealth Maritime και Polembros Shipping, οι οποίες φέρονται να ξεπέρασαν τα 200 εκατ. δολάρια η καθεμία.

Το εμπόριο παρέμενε νόμιμο υπό προϋποθέσεις

Η μεταφορά ρωσικού πετρελαίου δεν είχε απαγορευτεί πλήρως από τις δυτικές κυρώσεις.

Το πλαίσιο που συμφωνήθηκε από τις χώρες της G7 επιτρέπει τη μεταφορά και ασφάλιση ρωσικού αργού, εφόσον η τιμή αγοράς του δεν υπερβαίνει το ανώτατο όριο που έχει καθοριστεί. Οι πλοιοκτήτες καλούνται να διαθέτουν σχετικές βεβαιώσεις από τους ναυλωτές ή τους προμηθευτές, αποδεικνύοντας ότι τηρούνται οι προβλεπόμενοι κανόνες.

Ωστόσο, αρκετοί ειδικοί έχουν εκφράσει επιφυλάξεις για την αποτελεσματικότητα του μηχανισμού ελέγχου, επισημαίνοντας ότι στην πράξη η επαλήθευση των στοιχείων δεν είναι πάντα εύκολη.

Εντάσεις με την Ουκρανία

Η συμμετοχή ελληνικών εταιρειών στη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου είχε προκαλέσει αντιδράσεις και από την ουκρανική πλευρά.

Το 2023 αρκετές ελληνικές ναυτιλιακές συμπεριλήφθηκαν στον κατάλογο του ουκρανικού οργανισμού κυρώσεων ως «διεθνείς χορηγοί πολέμου». Σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι εταιρείες αυτές αφαιρέθηκαν αργότερα από τη λίστα, έπειτα από παρεμβάσεις της ελληνικής κυβέρνησης.

Το θέμα είχε δημιουργήσει ένταση στις σχέσεις Αθήνας και Κιέβου, καθώς η Ελλάδα υποστήριζε ότι οι συγκεκριμένες δραστηριότητες πραγματοποιούνταν εντός του πλαισίου των διεθνών κανόνων και των αποφάσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της G7.

Πιθανή αυστηροποίηση των κυρώσεων

Η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι Ηνωμένες Πολιτείες εξετάζουν νέα μέτρα με στόχο τον περαιτέρω περιορισμό των ενεργειακών εσόδων της Ρωσίας.

Μια ενδεχόμενη αυστηροποίηση των κυρώσεων θα μπορούσε να επηρεάσει σημαντικά τις θαλάσσιες μεταφορές ρωσικού πετρελαίου, περιορίζοντας ακόμη περισσότερο τη συμμετοχή ευρωπαϊκών ναυτιλιακών εταιρειών.

Ήδη αρκετοί μεγάλοι ελληνικοί ναυτιλιακοί όμιλοι περιόρισαν ή διέκοψαν τη δραστηριότητά τους στις συγκεκριμένες μεταφορές μετά τις νέες αμερικανικές κυρώσεις που επιβλήθηκαν σε ρωσικές ενεργειακές εταιρείες και συνεργαζόμενους φορείς.

Οι απαντήσεις των εταιρειών

Οι εταιρείες που αναφέρονται στην έρευνα υποστηρίζουν ότι όλες οι δραστηριότητές τους πραγματοποιήθηκαν με πλήρη συμμόρφωση προς τις κυρώσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ηνωμένου Βασιλείου.

Η Dynacom δήλωσε ότι όλες οι μεταφορές πραγματοποιήθηκαν σύμφωνα με το ισχύον νομικό πλαίσιο, ενώ η Olympic Shipping, η Stealth Maritime και η TMS Tankers ανέφεραν ότι τηρούν αυστηρά όλες τις διεθνείς υποχρεώσεις και δεν σχολιάζουν επιμέρους εμπορικές συναλλαγές.

Η υπόθεση αναδεικνύει για ακόμη μία φορά τη λεπτή ισορροπία ανάμεσα στη διεθνή πολιτική κυρώσεων και στη λειτουργία της παγκόσμιας ναυτιλίας, η οποία εξακολουθεί να αποτελεί βασικό κρίκο στην εφοδιαστική αλυσίδα της ενέργειας.