Ελλάδα: 4 δισ. δολάρια από ρωσικό πετρέλαιο για Έλληνες εφοπλιστές

Έσοδα που προσεγγίζουν τα 4 δισεκατομμύρια δολάρια φέρονται να αποκόμισαν ελληνικές ναυτιλιακές εταιρείες από τη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου τα τελευταία τρία χρόνια, σύμφωνα με ανάλυση των Financial Times. Το δημοσίευμα αναφέρει ότι, παρά τις διεθνείς κυρώσεις που επιβλήθηκαν μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η μεταφορά ρωσικού αργού συνεχίστηκε νόμιμα, υπό την προϋπόθεση ότι τηρούνταν το ανώτατο όριο τιμής που επέβαλαν οι χώρες της G7.

Η υπόθεση επαναφέρει στο προσκήνιο τη συζήτηση για τον ρόλο της ελληνικής ναυτιλίας στο παγκόσμιο εμπόριο ενέργειας, καθώς και για την αποτελεσματικότητα των δυτικών κυρώσεων απέναντι στη Ρωσία.

Ανάλυση των Financial Times για τα έσοδα

Σύμφωνα με την έρευνα, οι ελληνικές ναυτιλιακές εταιρείες φέρονται να έχουν εισπράξει τουλάχιστον 3,8 δισ. δολάρια από τη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου από τα μέσα του 2023 έως σήμερα.

Η μεγαλύτερη ωφελημένη εμφανίζεται η Dynacom Tankers, συμφερόντων του εφοπλιστή Γιώργου Προκοπίου, με εκτιμώμενα έσοδα που ξεπερνούν τα 915 εκατ. δολάρια.

Ακολουθούν η Olympic Shipping and Management του Ομίλου Ωνάση με περίπου 404 εκατ. δολάρια, ενώ σημαντικά κέρδη καταγράφονται επίσης για τις Stealth Maritime και Polembros Shipping, οι οποίες φέρονται να ξεπέρασαν τα 200 εκατ. δολάρια η καθεμία.

Το εμπόριο παρέμενε νόμιμο υπό προϋποθέσεις

Η μεταφορά ρωσικού πετρελαίου δεν είχε απαγορευτεί πλήρως από τις δυτικές κυρώσεις.

Το πλαίσιο που συμφωνήθηκε από τις χώρες της G7 επιτρέπει τη μεταφορά και ασφάλιση ρωσικού αργού, εφόσον η τιμή αγοράς του δεν υπερβαίνει το ανώτατο όριο που έχει καθοριστεί. Οι πλοιοκτήτες καλούνται να διαθέτουν σχετικές βεβαιώσεις από τους ναυλωτές ή τους προμηθευτές, αποδεικνύοντας ότι τηρούνται οι προβλεπόμενοι κανόνες.

Ωστόσο, αρκετοί ειδικοί έχουν εκφράσει επιφυλάξεις για την αποτελεσματικότητα του μηχανισμού ελέγχου, επισημαίνοντας ότι στην πράξη η επαλήθευση των στοιχείων δεν είναι πάντα εύκολη.

Εντάσεις με την Ουκρανία

Η συμμετοχή ελληνικών εταιρειών στη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου είχε προκαλέσει αντιδράσεις και από την ουκρανική πλευρά.

Το 2023 αρκετές ελληνικές ναυτιλιακές συμπεριλήφθηκαν στον κατάλογο του ουκρανικού οργανισμού κυρώσεων ως «διεθνείς χορηγοί πολέμου». Σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι εταιρείες αυτές αφαιρέθηκαν αργότερα από τη λίστα, έπειτα από παρεμβάσεις της ελληνικής κυβέρνησης.

Το θέμα είχε δημιουργήσει ένταση στις σχέσεις Αθήνας και Κιέβου, καθώς η Ελλάδα υποστήριζε ότι οι συγκεκριμένες δραστηριότητες πραγματοποιούνταν εντός του πλαισίου των διεθνών κανόνων και των αποφάσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της G7.

Πιθανή αυστηροποίηση των κυρώσεων

Η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι Ηνωμένες Πολιτείες εξετάζουν νέα μέτρα με στόχο τον περαιτέρω περιορισμό των ενεργειακών εσόδων της Ρωσίας.

Μια ενδεχόμενη αυστηροποίηση των κυρώσεων θα μπορούσε να επηρεάσει σημαντικά τις θαλάσσιες μεταφορές ρωσικού πετρελαίου, περιορίζοντας ακόμη περισσότερο τη συμμετοχή ευρωπαϊκών ναυτιλιακών εταιρειών.

Ήδη αρκετοί μεγάλοι ελληνικοί ναυτιλιακοί όμιλοι περιόρισαν ή διέκοψαν τη δραστηριότητά τους στις συγκεκριμένες μεταφορές μετά τις νέες αμερικανικές κυρώσεις που επιβλήθηκαν σε ρωσικές ενεργειακές εταιρείες και συνεργαζόμενους φορείς.

Οι απαντήσεις των εταιρειών

Οι εταιρείες που αναφέρονται στην έρευνα υποστηρίζουν ότι όλες οι δραστηριότητές τους πραγματοποιήθηκαν με πλήρη συμμόρφωση προς τις κυρώσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ηνωμένου Βασιλείου.

Η Dynacom δήλωσε ότι όλες οι μεταφορές πραγματοποιήθηκαν σύμφωνα με το ισχύον νομικό πλαίσιο, ενώ η Olympic Shipping, η Stealth Maritime και η TMS Tankers ανέφεραν ότι τηρούν αυστηρά όλες τις διεθνείς υποχρεώσεις και δεν σχολιάζουν επιμέρους εμπορικές συναλλαγές.

Η υπόθεση αναδεικνύει για ακόμη μία φορά τη λεπτή ισορροπία ανάμεσα στη διεθνή πολιτική κυρώσεων και στη λειτουργία της παγκόσμιας ναυτιλίας, η οποία εξακολουθεί να αποτελεί βασικό κρίκο στην εφοδιαστική αλυσίδα της ενέργειας.