Quantcast
Connect with us

ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Στουρνάρας | Τα 10 βήματα για την ανάπτυξη

image_print

Τι λεει ο επικεφαλής της ΤτΕ για πρωτογενές πλεόνασμα, τράπεζες και αξιολόγηση.

Κλειδί για την κάλυψη του εναπομένοντος δημοσιονομικού κενού όσο και στην επίτευξη βιωσιμότητας του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης είναι η έμφαση στην ανάπτυξη, τόνισε ο επικεφαλής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας. Μιλώντας στην Γενική Συνέλευση της ΤτΕ επεσήμανε ότι: «Η ύφεση μπορεί να συγκρατηθεί και από το δεύτερο εξάμηνο του έτους να υπάρξει ελαφρά ανάκαμψη, υπό την προϋπόθεση όμως ότι διατηρείται η πολιτική σταθερότητα και αίρεται η αβεβαιότητα που βλάπτει την επενδυτική εμπιστοσύνη», ξεκαθαρίζοντας ότι «η πρόβλεψη αυτή υπόκειται σε ισχυρές αβεβαιότητες και υψηλούς κινδύνους, που συνδέονται αφενός με τις διεθνείς εξελίξεις και αφετέρου, με την ταχύτητα επαναφοράς της ελληνικής οικονομίας στην κανονικότητα και την προσαρμοστικότητά της στις νέες συνθήκες».

Ο κ. Στουρνάρας ανέφερε χαρακτηριστικά:

  • Οι κίνδυνοι αφορούν στην προσφυγική κρίση και στον τρόπο με τον οποίο θα την αντιμετωπίσει η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) στο σύνολό της, στην έξαρση των γεωπολιτικών κινδύνων στην ευρύτερη περιοχή, στην επιβράδυνση της παγκόσμιας οικονομίας, στην υπεραντίδραση των χρηματοπιστωτικών αγορών, σε τυχόν ασιατική κρίση με επίκεντρο την Κίνα, και, τέλος, ενδεχόμενο εξόδου της Βρετανίας από την ΕΕ. 
  • Οι εξελίξεις στο διεθνές περιβάλλον θα μπορούσαν να ενισχύσουν τις φυγόκεντρες τάσεις στην ΕΕ και να υπονομεύσουν την ευρωπαϊκή συνοχή, σε μία συγκυρία που τα ισχυρότερα κράτη-μέλη της ευρωζώνης εμφανίζονται να έχουν ριζικά διαφορετικές προσεγγίσεις για την αρχιτεκτονική της.
  • Στο εσωτερικό της χώρας, βασικές προϋποθέσεις για την ανάταξη της ελληνικής οικονομίας είναι η επίτευξη συμφωνίας για την πρώτη αξιολόγηση του προγράμματος και η ψήφιση των συμφωνηθέντων από τη Βουλή, η προσήλωση στην εφαρμογή του προγράμματος και η ανάληψη πρωτοβουλιών για την εμπέδωση κλίματος πολιτικής και οικονομικής σταθερότητας και την επιστροφή στην κανονικότητα.
  • «Η χώρα που θα μείνει ουραγός στις ευρωπαϊκές εξελίξεις θα είναι αυτή που εν τέλει θα υποστεί τα βαρύτερα πλήγματα, στην περίπτωση που το διεθνές περιβάλλον αλλάξει προς το χειρότερο», ανέφερε ο διοικητής της ΤτΕ.

Σύμφωνα με τον κ. Στουρνάρα, το 2015 οι αντοχές της ελληνικής οικονομίας και του εγχώριου τραπεζικού συστήματος δοκιμάστηκαν. Η οικονομία, ωστόσο, προέβαλε ισχυρές αντιστάσεις, με αποτέλεσμα οι επιπτώσεις να είναι ηπιότερες σε σχέση με ό,τι αρχικά αναμενόταν.

Αφήνοντας αιχμές για τη στρατηγική της κυβέρνησης, τόνισε ότι «η ανάκαμψη αυτή θα είχε εδραιωθεί και το συνολικό αποτέλεσμα για το 2015 και το 2016 θα ήταν με βεβαιότητα θετικό και ισχυρότερο, όπως άλλωστε προβλεπόταν, αν δεν είχε μεσολαβήσει η έξαρση της αβεβαιότητας από τους τελευταίους μήνες του 2014 μέχρι την ημερομηνία σύναψης της νέας συμφωνίας με τους εταίρους στη Σύνοδο Κορυφής της 12ης Ιουλίου 2015».

Πρωτογενές πλεόνασμα, τραπεζικό σύστημα, κόκκινα δάνεια και αξιολόγηση

Το 2015, τα δημοσιονομικά μεγέθη κατέγραψαν μεγάλες διακυμάνσεις όσον αφορά στην εξέλιξη των φορολογικών εσόδων, των δαπανών για δημόσιες επενδύσεις και των ληξιπρόθεσμων οφειλών. Μετά την αναθεώρηση προς τα κάτω του στόχου σε πρωτογενές έλλειμμα 0,25% του ΑΕΠ, έναντι προγενέστερου στόχου για πλεόνασμα 3,0%, και τη λήψη πρόσθετων δημοσιονομικών μέτρων, το 2015 αναμένεται τελικά το πρωτογενές αποτέλεσμα να είναι ισοσκελισμένο ή ελαφρά θετικό.

Τον Δεκέμβριο του 2015 ολοκληρώθηκε με επιτυχία η ανακεφαλαιοποίηση των ελληνικών τραπεζών με αυξημένη ιδιωτική συμμετοχή, τόνισε ο Γ. Στουρνάρας, αλλά συμπλήρωσε ότι το 2015 υπήρξε αύξηση του όγκου των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Το ποσοστό των κόκκινων δανείων επί του συνόλου των δανείων ανήλθε στο τέλος Σεπτεμβρίου του 2015 σε 43,6% (το Δεκέμβριο του 2014 ήταν 39,9%). Η επιδείνωση ήταν εμφανής και σχετικά παρόμοια (κατά περίπου τέσσερις εκατοστιαίες μονάδες) σε όλες τις κατηγορίες δανείων. Ειδικότερα, το ποσοστό στα καταναλωτικά δάνεια ανήλθε σε 55,4%, στα επιχειρηματικά δάνεια σε 43,3% και στα στεγαστικά δάνεια σε 39,8%. 

Στην εξέλιξη αυτή συνέβαλε και η αναβολή της εφαρμογής του Κώδικα Δεοντολογίας για τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια και η λιγότερο ενεργητική διαχείριση του χαρτοφυλακίου δανείων από τις τράπεζες, με έμφαση κυρίως σε λύσεις βραχυπρόθεσμου χαρακτήρα.

Από το γ’ τρίμηνο, όμως, και ιδίως με το πέρας της ανακεφαλαιοποίησης, παρατηρήθηκε επιτάχυνση των ενεργειών των τραπεζών στην κατεύθυνση της πιο ενεργητικής διαχείρισης των μη εξυπηρετούμενων δανείων.

Το 2016 ο ρυθμός μεταβολής του πραγματικού ΑΕΠ εκτιμάται ότι τουλάχιστον το πρώτο εξάμηνο του έτους θα είναι αρνητικός, κυρίως λόγω της μεταφερόμενης επίδρασης από το 2015. Όπως όμως έχει ήδη αναφερθεί, υπάρχουν οι αντικειμενικές προϋποθέσεις για την ανακοπή της ύφεσης και την προσέγγιση θετικών ρυθμών από το δεύτερο εξάμηνο του έτους. Ωστόσο, για να συμβεί αυτό, πρέπει να συντρέξουν μια σειρά δράσεις που θα αποτρέψουν τους κινδύνους και θα ενισχύσουν την προοπτική ανάκαμψης που είναι εφικτή.

Πρώτο και κρίσιμο βήμα για τις μελλοντικές εξελίξεις είναι η επιτυχής ολοκλήρωση της πρώτης αξιολόγησης του προγράμματος, η οποία βρίσκεται σε εξέλιξη. Αυτό απαιτεί, μεταξύ άλλων, την ολοκλήρωση της μεταρρύθμισης του ασφαλιστικού συστήματος και την ευθυγράμμιση της φορολογίας του αγροτικού εισοδήματος. Οι δράσεις αυτές δεν αποτελούν απλώς προαπαιτούμενα για την αξιολόγηση του προγράμματος. Είναι απαραίτητες για να εξασφαλίσουν τη βιωσιμότητα του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης και του δημόσιου χρέους, καθώς και για να αποκαταστήσουν την κοινωνική και φορολογική δικαιοσύνη μεταξύ γενεών και μεταξύ ομάδων φορολογουμένων, τόνισε επικεφαλής της ΤτΕ.

Τα 10 βήματα που θα φέρουν την ανάπτυξη

Η ελληνική οικονομία τα τελευταία χρόνια έχει διανύσει έναν επίπονο δρόμο προσαρμογής με μεγάλο κοινωνικό κόστος, αλλά και με απτά αποτελέσματα. Όσα απομένουν να ολοκληρωθούν είναι ένα μικρό μόνο μέρος της μεγάλης προσπάθειας που έχει γίνει. Ενδεικτικά προτείνονται δέκα βήματα προς την κατεύθυνση αυτή:

1. Ισχυροποίηση του τραπεζικού συστήματος – Τέσσερις κινήσεις για τα κόκκινα δάνεια

Στην εξεύρεση μόνιμων λύσεων μακροπρόθεσμου χαρακτήρα σε αυτό το μείζον πρόβλημα των κόκκινων δανείων, εκτιμάται ότι θα συντείνουν οι συγκεκριμένοι στόχοι για τη διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων που ετοιμάζεται να θέσει η Τράπεζα της Ελλάδος, κατόπιν διαβούλευσης με τις τράπεζες και τον Ενιαίο Εποπτικό Μηχανισμό (SSM), με ορίζοντα εφαρμογής από τον Ιούνιο του 2016 και με παρακολούθηση ανά τρίμηνο τονίζει ο Γ. Στουρνάρας. Σε κάθε περίπτωση, θα πρέπει: 

Πρώτον, να αναληφθούν τολμηρές και καινοτόμες πρωτοβουλίες για μια σημαντική μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων στους ισολογισμούς των τραπεζών μέσα στα επόμενα δύο χρόνια. Η τρέχουσα «business as usual» προσέγγιση, όσο και αν βελτιωθεί στα σημεία, δεν θα οδηγήσει σε σημαντικές μειώσεις.

Δεύτερον, να υπάρξει στροφή σε μακροχρόνιες ρυθμίσεις. Η τρέχουσα πρακτική βραχυπρόθεσμων ρυθμίσεων απλά οδηγεί σε παράταση του προβλήματος.

Τρίτον, να υπάρξει συντονισμένη αντιμετώπιση των κοινών πιστούχων. Η πρόοδος στο ζήτημα αυτό είναι περιορισμένη. Στις περισσότερες περιπτώσεις είναι αδύνατον να υπάρξουν οριστικές λύσεις χωρίς κοινή δράση από όλους τους πιστωτές. Σχεδόν το σύνολο των μεγάλων επιχειρηματικών μη εξυπηρετούμενων δανείων αφορούν περισσότερους του ενός πιστωτές.

Τέταρτον, να υπάρξει παρέμβαση για την αναδιάρθρωση των βιώσιμων επιχειρήσεων. Παράλληλα με την αναδιάρθρωση του δανείου είναι κρίσιμο να αναλαμβάνονται ενεργητικές πρωτοβουλίες αλλαγής της διοίκησης, όταν αυτή δεν συνεργάζεται, της δομής και του επιχειρηματικού σχεδίου της οφειλέτριας εταιρίας.

Πέμπτον, να υπάρξει αυξημένος εσωτερικός έλεγχος, ώστε να διασφαλίζεται η ίση μεταχείριση και διαφάνεια στην αντιμετώπιση των οφειλετών.

2. Επιτάχυνση των μεταρρυθμίσεων 

Τα προγράμματα που εφαρμόστηκαν τα τελευταία χρόνια επικεντρώθηκαν στη δημοσιονομική προσαρμογή και πέτυχαν την εξάλειψη των δίδυμων ελλειμμάτων. Καθυστέρησαν όμως στην εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων, οι οποίες, αν είχαν πραγματοποιηθεί από την αρχή, θα είχαν περιορίσει το βάθος και το εύρος της ύφεσης. Σε αυτόν τον τομέα πρέπει να δοθεί σήμερα η μεγαλύτερη έμφαση. Ειδικότερα, στα δίκτυα και τις υπηρεσίες (μεταφορές, ενέργεια, τηλεπικοινωνίες, εμπόριο) πρέπει να αρθούν οι περιορισμοί και να απλοποιηθούν οι κανονιστικές ρυθμίσεις που υπονομεύουν τον ανταγωνισμό.  

Στην αγορά εργασίας, έμφαση πρέπει να δοθεί στη δημιουργία ενός πλαισίου για την ενθάρρυνση της μαθητείας και της επαγγελματικής κατάρτισης, την καταπολέμηση της αδήλωτης εργασίας και την απλούστευση και τον εξορθολογισμό της ισχύουσας εργατικής νομοθεσίας μέσω της κωδικοποίησής της σε έναν Κώδικα Εργατικής Νομοθεσίας. Τέλος, στη δημόσια διοίκηση απαιτείται η εφαρμογή ενός προγράμματος μεταρρυθμίσεων με σκοπό τον εκσυγχρονισμό και την αποκομματικοποίησή της. Συγκεκριμένα βήματα πρέπει να γίνουν όσον αφορά την απλοποίηση των διαδικασιών και την αξιολόγηση των δομών, τη χρήση σύγχρονων τεχνολογιών, τη βελτιστοποίηση των ανθρώπινων πόρων και την ενίσχυση της διαφάνειας και της λογοδοσίας. 

3. Ιδιωτικοποιήσεις και αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας 

Η Τράπεζα της Ελλάδος εκτιμά ότι στον τομέα αυτόν υπάρχουν μεγάλες δυνατότητες, που θα μπορούσαν να αποφέρουν πολύ μεγαλύτερα έσοδα από αυτά που έχουν τεθεί ως ποσοτικοί στόχοι. Η ακίνητη περιουσία του Δημοσίου, εάν αξιοποιηθεί σωστά μέσω της αναβάθμισης των χρήσεων γης και με απόλυτο σεβασμό στο περιβάλλον, μπορεί να προσελκύσει σημαντικές, άμεσες ξένες επενδύσεις. 

4. Συνέχιση της προσαρμογής στους τομείς των οικονομικών της γενικής κυβέρνησης και του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης, με επανακαθορισμό του μείγματος των μέσων οικονομικής πολιτικής 

Η αναθεώρηση προς τα κάτω, που έχει ήδη επιτευχθεί για το στόχο του τελικού πρωτογενούς πλεονάσματος του 2018 (3,5% του ΑΕΠ), συντελεί στην απελευθέρωση πόρων, οι οποίοι μπορούν να διοχετευθούν στην πραγματική οικονομία. Ωστόσο, το ακολουθούμενο μείγμα μέσων οικονομικής πολιτικής, που αποσκοπεί τόσο στην κάλυψη του εναπομένοντος δημοσιονομικού κενού όσο και στην επίτευξη βιωσιμότητας του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης, πρέπει να γίνει περισσότερο αναπτυξιακό. Θα πρέπει, δηλαδή, να εστιάσει κυρίως στη μείωση των μη επενδυτικών δαπανών του Δημοσίου και στην αύξηση της παραγωγικότητας.

Η έως τώρα έμφαση στην αύξηση των φορολογικών συντελεστών επί των εισοδημάτων από εργασία και των κερδών των επιχειρήσεων, καθώς και των ασφαλιστικών εισφορών, ενισχύει τα κίνητρα για φοροδιαφυγή και εισφοροδιαφυγή και ενθαρρύνει την αδήλωτη εργασία, εξασθενίζει τα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα των ελληνικών επιχειρήσεων και αποτρέπει προσπάθειες για δημιουργία νέων θέσεων εργασίας. Με τον τρόπο αυτό, όποια βελτίωση του δημοσιονομικού αποτελέσματος αυτοαναιρείται, με αποτέλεσμα να μην επιτυγχάνεται μόνιμη μείωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ.

Αντίθετα, ο εξορθολογισμός των δομών του κράτους, η αξιολόγηση, συγχώνευση και μείωση των 1800 περίπου νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, η κατάργηση ποικίλων εξαιρέσεων από τις γενικές διατάξεις φορολογίας για ορισμένες ομάδες φορολογουμένων, η κατάργηση ποικίλων εξαιρέσεων από τις γενικές διατάξεις της ασφαλιστικής νομοθεσίας, ο επανασχεδιασμός του καθεστώτος των αυτοτελών πόρων για την τοπική αυτοδιοίκηση με στόχο την άρση των αντικινήτρων στην εξοικονόμηση πόρων, η μείωση των φορολογικών δαπανών, ο περιορισμός των μη επενδυτικών δαπανών, η καλύτερη στόχευση των κοινωνικών δαπανών με στόχο την άρση της μεροληψίας κατά της νέας γενιάς που υπάρχει σήμερα, και η ενίσχυση της κινητικότητας του ανθρώπινου δυναμικού του κράτους από τομείς με πλεονάζον προσωπικό προς τομείς ελλειμματικούς σε προσωπικό, συνιστούν περισσότερο αποδοτικά μέσα οικονομικής πολιτικής για την κάλυψη του εναπομένοντος δημοσιονομικού κενού. 

5. Ενθάρρυνση των επιχειρηματικών επενδύσεων και προστασία των επενδυτών

 Το φαινόμενο της επενδυτικής αδράνειας στην Ελλάδα βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη. Μεταξύ 2007 και 2014, η συνολική επενδυτική δαπάνη ως ποσοστό του ΑΕΠ μειώθηκε στο μισό. Η αναιμική ζήτηση, η πολιτική και οικονομική αβεβαιότητα, καθώς και οι σημαντικές χρηματοδοτικές δυσχέρειες ήταν οι παράγοντες που συνέβαλαν στη διαδικασία αποεπένδυσης. Η ταχεία ανάταξη της επιχειρηματικής επενδυτικής δαπάνης θεωρείται παράγοντας-κλειδί για τη διατηρήσιμη ανάπτυξη. 

6. Αύξηση των εξαγωγών 

Η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας, που επιτεύχθηκε με σημαντικό κοινωνικό κόστος, φαίνεται ότι δεν έχει αξιοποιηθεί επαρκώς. Μαζί με την παρατηρούμενη ενίσχυση της ευελιξίας της αγοράς εργασίας, αποτελούν ισχυρά κίνητρα για την ανάληψη επενδυτικών πρωτοβουλιών. 

7. Καταπολέμηση της υψηλής ανεργίας 

Προκειμένου να καταπολεμηθεί η υψηλή ανεργία, ιδιαίτερα η μακροχρόνια ανεργία, και η ανεργία των νέων, κρίνεται απαραίτητη η συνεχής βελτίωση και επέκταση των ενεργητικών πολιτικών για την απασχόληση και των προγραμμάτων κατάρτισης, με παράλληλη αύξηση της αποτελεσματικότητας των δράσεων αυτών. 

8. Μεταρρύθμιση στην παιδεία 

Ο δρόμος της ανάπτυξης οριοθετείται από τη γνώση, την έρευνα, την καινοτομία και τη διά βίου μάθηση. Η έξοδος της ελληνικής κοινωνίας από την κρίση συντελείται μόνο μέσω της δημιουργίας μιας κοινωνίας δημιουργικών πολιτών, ικανής να προστατεύσει και να βελτιώσει το απόθεμα του ανθρώπινου κεφαλαίου της. 

9. Ανάσχεση της φυγής ανθρώπινου κεφαλαίου 

Για την αναστροφή της μεγάλης φυγής των νέων επιστημόνων στο εξωτερικό, η ελληνική πολιτεία πρέπει να λάβει μέτρα που στοχεύουν: (α) στον επανακαθορισμό των μορφών επιστημονικής και επαγγελματικής εξειδίκευσης, ώστε να αντιστοιχιστούν καλύτερα οι δεξιότητες των νέων επιστημόνων με τη ζήτηση της αγοράς, (β) στη στήριξη των δράσεων νεοφυούς επιχειρηματικότητας, (γ) στην καταπολέμηση της μετριοκρατίας, της αδιαφάνειας στην επιλογή και του νεποτισμού, (δ) στην προώθηση της αριστείας, (ε) στην επέκταση του θεσμού της μαθητείας και της πρακτικής άσκησης και (στ) στη δημιουργία ενός περιβάλλοντος φιλικού προς την επιχειρηματικότητα. 

10. Στήριξη της κοινωνικής συνοχής και καταπολέμηση της φτώχειας 

Προϋπόθεση για τη διατηρήσιμη ανάπτυξη είναι η εξασφάλιση της κοινωνικής συνοχής, η οποία σήμερα απειλείται από την αύξηση της φτώχειας και της ανισοκατανομής του εισοδήματος και από τον κοινωνικό αποκλεισμό σημαντικών τμημάτων του πληθυσμού.

 
Click to comment

Απάντηση

ΑΓΡΟΤΙΚΑ

Καβάλα: Αποζημιώσεις 1,7 εκατ. ευρώ σε 257 αμυγδαλοπαραγωγούς

Καβάλα-αποζημιώσεις ΕΛΓΑ σε αμυγδαλοπαραγωγούς για απώλεια παραγωγής 2023
image_print

Αποζημιώσεις συνολικού ύψους 1.700.823,41 ευρώ θα πιστωθούν σήμερα, 8 Ιουλίου 2026, στους τραπεζικούς λογαριασμούς 257 αμυγδαλοπαραγωγών της Π.Ε. Καβάλας, σύμφωνα με ενημέρωση του Βουλευτή Π.Ε. Καβάλας και Θάσου, Γιάννη Πασχαλίδη.

Οι αποζημιώσεις αφορούν ΚΟΕ για απώλεια παραγωγής του 2023 και καταβάλλονται από τον ΕΛΓΑ σε παραγωγούς που υπέστησαν ζημιές.

Παράλληλα, όπως αναφέρει ο κ. Πασχαλίδης, χθες, 7 Ιουλίου 2026, πιστώθηκαν από τον ΕΛΓΑ στους λογαριασμούς Καβαλιωτών δικαιούχων επιπλέον αποζημιώσεις συνολικού ποσού 147.593,94 ευρώ.

Ο βουλευτής σημειώνει ότι κατέβαλε συνεχείς προσπάθειες για την εξασφάλιση αποζημιώσεων στους πληγέντες παραγωγούς, επισημαίνοντας ότι οι παρεμβάσεις του για τις αποζημιώσεις ΚΟΕ αμυγδάλων ήταν καταλυτικές.

Ο Γιάννης Πασχαλίδης δήλωσε:

«Ευχαριστώ πολύ τον Διοικητή του ΕΛΓΑ κ. Ανδρέα Λυκουρέντζο για την άριστη συνεργασία καθώς και όλους τους αρμοδίους του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων για το ενδιαφέρον που επέδειξαν. Είδα από κοντά, όπως κάνω πάντα, τις τεράστιες καταστροφές στην παραγωγή και κατέβαλα κάθε δυνατή προσπάθεια για να αποζημιωθούν οι πληγέντες.»

Continue Reading

ΑΓΡΟΤΙΚΑ

Ξάνθη: Παρέμβαση Ζεϊμπέκ για τους σιτοπαραγωγούς της ΑΜΘ

Ξάνθη-παρέμβαση Ζεϊμπέκ στη Βουλή για τους σιτοπαραγωγούς της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης
image_print

Το ζήτημα των μειωμένων αποδόσεων και των χαμηλών τιμών παραγωγού στα σιτηρά της Ξάνθης και της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης φέρνει στη Βουλή ο Ανεξάρτητος Βουλευτής Ξάνθης, Χουσεΐν Ζεϊμπέκ.

Με ερώτησή του προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, ο κ. Ζεϊμπέκ κάνει λόγο για απόγνωση των σιτοπαραγωγών, καθώς η φετινή καλλιεργητική περίοδος εξελίσσεται ιδιαίτερα δύσκολα, με σημαντική μείωση της παραγωγής και τιμές που, όπως αναφέρει, δεν καλύπτουν ούτε το αυξημένο κόστος παραγωγής.

Σύμφωνα με την παρέμβαση του βουλευτή, οι αποδόσεις σε πολλές περιοχές εμφανίζονται μειωμένες ακόμη και πάνω από 50%, εξαιτίας των δυσμενών καιρικών συνθηκών, των παρατεταμένων βροχοπτώσεων και των προβλημάτων που προκλήθηκαν στις καλλιέργειες.

Ο κ. Ζεϊμπέκ επικαλείται και δηλώσεις του προϊσταμένου της ΔΑΟΚ ΠΕ Ξάνθης, ο οποίος χαρακτήρισε τη χρονιά «καταστροφική» για τα σιτάρια, τόσο ως προς τις αποδόσεις όσο και ως προς τις τιμές.

Παράλληλα, επισημαίνει ότι το κόστος για εφόδια, λιπάσματα, σπόρους, καύσιμα και ενέργεια παραμένει σε υψηλά επίπεδα, με αποτέλεσμα οι παραγωγοί να βρίσκονται χωρίς ουσιαστικό εισόδημα.

Ο Ανεξάρτητος Βουλευτής Ξάνθης ζητά από το Υπουργείο να παρουσιάσει τα στοιχεία που διαθέτει για τις αποδόσεις σκληρού και μαλακού σιταριού στην Ξάνθη και στις υπόλοιπες Περιφερειακές Ενότητες της ΑΜΘ.

Παράλληλα, ρωτά αν προτίθεται να προχωρήσει σε άμεση οικονομική ενίσχυση των σιτοπαραγωγών μέσω ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων ή εθνικών πόρων, λόγω της απώλειας εισοδήματος που προκαλούν οι μειωμένες αποδόσεις και οι χαμηλές τιμές.

Θέτει επίσης ζήτημα αντιμετώπισης των στρεβλώσεων στη διαμόρφωση των τιμών παραγωγού, ώστε να εξασφαλιστεί δίκαιη αμοιβή για τους παραγωγούς σιτηρών.

Τέλος, ζητά συνολικό σχεδιασμό για τη μείωση του κόστους παραγωγής και τη στήριξη της σιτοκαλλιέργειας στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, προκειμένου να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα των αγροτικών εκμεταλλεύσεων και η παραμονή των παραγωγών στην ύπαιθρο.

Ακολουθεί η ερώτηση:

Προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων

Θέμα: «Σε απόγνωση οι σιτοπαραγωγοί της Ξάνθης και της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης – Μειωμένες αποδόσεις και εξευτελιστικές τιμές παραγωγού»

Ιδιαίτερα δύσκολη εξελίσσεται η φετινή καλλιεργητική περίοδος για τους σιτοπαραγωγούς της Ξάνθης και συνολικά της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, καθώς οι μειωμένες αποδόσεις, σε συνδυασμό με τις ιδιαίτερα χαμηλές τιμές παραγωγού, οδηγούν σε δραματική συρρίκνωση του αγροτικού εισοδήματος.

Σύμφωνα με τις καταγγελίες παραγωγών και εκπροσώπων του αγροτικού κόσμου, οι αποδόσεις σε πολλές περιοχές εμφανίζονται μειωμένες ακόμη και κατά ποσοστά που υπερβαίνουν το 50%, εξαιτίας των δυσμενών καιρικών συνθηκών που επικράτησαν κατά τη διάρκεια της καλλιεργητικής περιόδου.

Χαρακτηριστικές είναι οι δηλώσεις του προϊστάμενου της ΔΑΟΚ ΠΕ Ξάνθης σε τοπικά μέσα, ο οποίος και δήλωσε πως «Είναι μια κακή χρονιά και σε αποδόσεις και σε τιμές. Έχουμε μείωση πάνω από 50% σε απόδοση στα σιτάρια. Είναι μια καταστροφική χρονιά. Οι πολλές και παρατεταμένες βροχές δημιούργησαν πολλά προβλήματα. Ενώ στην αρχή ευνόησαν των ανάπτυξη των σιτηρών στην συνέχεια προκάλεσαν διάβρωση το έδαφος και δεν μπόρεσαν οι αγρότες να ραντίσουν με φυτοφάρμακα έγκαιρα. Έτσι είχαμε αρρώστιες που επηρέασαν τον καρπό και άρα την απόδοση».

Την ίδια στιγμή, οι τιμές που προσφέρονται κατά την παράδοση της παραγωγής δεν επαρκούν ούτε για την κάλυψη του αυξημένου κόστους παραγωγής, αφήνοντας τους παραγωγούς χωρίς ουσιαστικό εισόδημα. Η κατάσταση είναι ακόμη πιο ασφυκτική, καθώς το κόστος των αγροτικών εφοδίων, των λιπασμάτων, των σπόρων, των καυσίμων, της ενέργειας και των λοιπών εισροών εξακολουθεί να βρίσκεται σε υψηλά επίπεδα, με αποτέλεσμα η καλλιέργεια των σιτηρών να καθίσταται οικονομικά μη βιώσιμη.

Επειδή η παραγωγή σιτηρών αποτελεί βασική καλλιέργεια για την Ξάνθη και ευρύτερα για την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, συμβάλλοντας σημαντικά τόσο στο εισόδημα των αγροτικών νοικοκυριών όσο και στην επισιτιστική επάρκεια της χώρας,

Επειδή η διατήρηση της σιτοπαραγωγής στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη αποτελεί ζήτημα οικονομικής, κοινωνικής και αναπτυξιακής σημασίας,

Επειδή η συνεχής συμπίεση του αγροτικού εισοδήματος οδηγεί σε εγκατάλειψη των καλλιεργειών και ερήμωση της υπαίθρου,

Ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:

  1. Ποια στοιχεία διαθέτει το Υπουργείο για τις αποδόσεις των καλλιεργειών σκληρού και μαλακού σιταριού στην Ξάνθη και στις Περιφερειακές Ενότητες της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης κατά τη φετινή καλλιεργητική περίοδο;
  2. Προτίθεται να προχωρήσει στην άμεση οικονομική ενίσχυση των σιτοπαραγωγών της περιοχής μέσω της ενεργοποίησης ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων ή αξιοποίησης εθνικών πόρων για την απώλεια εισοδήματος που προκαλείται τόσο από τις μειωμένες αποδόσεις όσο και από τις ιδιαίτερα χαμηλές τιμές παραγωγού;
  3. Ποια μέτρα προτίθεται να λάβει ώστε να αντιμετωπιστούν οι στρεβλώσεις στη διαμόρφωση των τιμών παραγωγού και να εξασφαλιστεί δίκαιη αμοιβή για τους παραγωγούς σιτηρών;
  4. Ποιος είναι ο συνολικός σχεδιασμός του Υπουργείου για τη μείωση του κόστους παραγωγής και τη στήριξη της καλλιέργειας σιτηρών στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, ώστε να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα των αγροτικών εκμεταλλεύσεων και η παραμονή των παραγωγών στην ύπαιθρο;

Ο ερωτών Βουλευτής

Ζεϊμπέκ Χουσεΐν

 

DNews Widget
Continue Reading

ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Πιερρακάκης στο CNBC: Οι μεταρρυθμίσεις θα καθορίσουν τη θέση της Ευρώπης

Κυριάκος Πιερρακάκης συνέντευξη στο CNBC για Ευρωζώνη μεταρρυθμίσεις και Τεχνητή Νοημοσύνη
image_print

Στην ανθεκτικότητα της οικονομίας της Ευρωζώνης, στην ανάγκη μεταρρυθμίσεων, στην Τεχνητή Νοημοσύνη και στην ευρωπαϊκή τεχνολογική κυριαρχία αναφέρθηκε ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, σε συνέντευξή του στο CNBC.

Ο κ. Πιερρακάκης τόνισε ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να καθορίζεται από τις κρίσεις, αλλά από τις μεταρρυθμίσεις που επιλέγει να εφαρμόσει, ενώ χαρακτήρισε τις επενδύσεις στην τεχνολογία ζήτημα ευρωπαϊκής κυριαρχίας.

Ακολουθεί ολόκληρη η συνέντευξη:

Ερώτηση: Είναι μαζί μας ο Πρόεδρος του Eurogroup και Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών της Ελλάδας. Κύριε Πιερρακάκη, καλώς ήρθατε. Ποια είναι η εκτίμησή σας για τη σημερινή κατάσταση της οικονομίας της Ευρωζώνης;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Καλημέρα, χαίρομαι πολύ που είμαι μαζί σας. Θα έλεγα ότι υπάρχει μία λέξη που συνοψίζει την εικόνα της οικονομίας της Ευρωζώνης: ανθεκτικότητα. Έχουμε αποδείξει ότι μπορούμε να παραμένουμε ανθεκτικοί ακόμη και σε ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες.

Ελπίζουμε η κατάσταση που παρακολουθούμε τις τελευταίες ημέρες στη Μέση Ανατολή να αποδειχθεί προσωρινή, καθώς αμέσως μετά τη συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν είχαμε δει σημαντική αποκλιμάκωση στις τιμές του πετρελαίου. Ωστόσο, εξαιτίας της κρίσης στη Μέση Ανατολή, οι προβλέψεις μας για φέτος αναθεωρήθηκαν προς τα κάτω όσον αφορά την ανάπτυξη και προς τα πάνω όσον αφορά τον πληθωρισμό.

Παρ’ όλα αυτά, επικεντρωνόμαστε στα θεμελιώδη μεγέθη της οικονομίας, και αυτό αποτελεί τον βασικό άξονα και των σημερινών συζητήσεων στο Eurogroup. Αναφερθήκατε προηγουμένως στα δημοσιονομικά θεμέλια της Ευρωζώνης και στην Τεχνητή Νοημοσύνη. Εξετάζουμε επίσης την ανταγωνιστικότητα και συνολικά τα θεμέλια πάνω στα οποία στηρίζεται η ευρωπαϊκή οικονομία.

Αν έπρεπε να το συνοψίσω σε μία φράση, θα έλεγα το εξής: δεν επιλέγουμε τις κρίσεις που θα βρεθούν μπροστά μας, δεν θα μας καθορίσουν αυτές. Μπορούμε όμως να επιλέξουμε τις μεταρρυθμίσεις. Και είναι οι μεταρρυθμίσεις που θα μας καθορίσουν τελικά. Γι’ αυτό και θα επικεντρωθούμε ακριβώς σε αυτές, καθώς και σε όλες τις πολιτικές που χρειάζεται να αλλάξουν τις επόμενες εβδομάδες και τους επόμενους μήνες, ώστε να πετύχουμε υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης.

Ερώτηση: Έχετε δηλώσει πρόσφατα ότι η δημοσιονομική πολιτική στην Ευρωζώνη δεν πρέπει να έρχεται σε αντίθεση με τις προσπάθειες της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας να συγκρατήσει τον πληθωρισμό. Πιστεύετε ότι όλες οι κυβερνήσεις της Ευρωζώνης κινούνται στην ίδια κατεύθυνση;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Αρχικά, καλέσαμε το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο να συμμετάσχει σε αυτές τις συζητήσεις, προκειμένου να αξιολογήσει όσα κάναμε μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, από το 2022 και μετά. Το συμπέρασμα του ΔΝΤ ήταν ότι οι επιπτώσεις της κρίσης ήταν κατά 12% μικρότερες από ό,τι θα ήταν διαφορετικά, ακριβώς χάρη στις επενδύσεις που υλοποιήθηκαν για την ενίσχυση της ενεργειακής ανεξαρτησίας και των ενεργειακών υποδομών. Υπό αυτή την έννοια, ένα μέρος της απάντησης είναι ναι.

Ταυτόχρονα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει διαμορφώσει ένα πιο εξελιγμένο πλαίσιο πολιτικής όσον αφορά τα αποδεκτά μέτρα στήριξης, τα οποία, όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά, θα πρέπει να είναι προσωρινά, στοχευμένα και προσαρμοσμένα στις ανάγκες.

Έχουμε παρεκκλίνει από αυτή την αρχή; Σε έναν βαθμό, ναι, καθώς ορισμένα μέτρα δεν αποδείχθηκαν τόσο στοχευμένα και τόσο προσαρμοσμένα όσο θα έπρεπε. Ωστόσο, γνωρίζουμε ποια είναι η κατεύθυνση, ποια είναι η πυξίδα μας, και όλοι – ή τουλάχιστον οι περισσότεροι – προσπαθούμε να κινηθούμε σύμφωνα με αυτήν.

Σημειώνουμε πρόοδο. Έχουμε διδαχθεί από τα μαθήματα του 2022 και τα έχουμε πλέον αφομοιώσει. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι δεν μπορούμε να τα πάμε ακόμη καλύτερα.

Ερώτηση: Θα ήθελα να βάλω στη συζήτηση και τη χρονική διάσταση του τρόπου με τον οποίο η Ευρώπη προσεγγίζει την Τεχνητή Νοημοσύνη. Από την τελευταία μας συνάντηση στην Ουάσιγκτον, τον Απρίλιο, είδαμε την απενεργοποίηση του μοντέλου Mythos Fable, δηλαδή ουσιαστικά τη διακοπή πρόσβασης σε μια κρίσιμη τεχνολογία από αμερικανικής πλευράς.

Έκτοτε, γνωρίζουμε ότι στις Βρυξέλλες υπάρχει πλέον αυξανόμενη ανησυχία για την ανάγκη ευρωπαϊκής κυριαρχίας στην Τεχνητή Νοημοσύνη, υπό ένα διαφορετικό πρίσμα: το ενδεχόμενο τα συστήματα να μπορούν απλώς να απενεργοποιηθούν. Αυτό καθιστά ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής ανθεκτικότητας.

Τι σημαίνει αυτό για τη σημερινή συνεδρίαση; Και πόσο κρίσιμη είναι η χρηματοδότηση μιας κυρίαρχης ευρωπαϊκής Τεχνητής Νοημοσύνης;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Για να είμαι ειλικρινής, πρέπει να εξετάσουμε τόσο τη θετική όσο και την αρνητική πλευρά.

Η θετική πλευρά αφορά τα οφέλη στην παραγωγικότητα που μπορούμε να αποκομίσουμε από την ανάπτυξη και την εφαρμογή αυτών των τεχνολογιών, δηλαδή από την ευρύτερη ενσωμάτωση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην οικονομία, την κοινωνία και τη δημόσια διοίκηση.

Ταυτόχρονα, όμως, υπάρχει και μια πολύ σημαντική αρνητική διάσταση, που είναι ακριβώς αυτή που αναφέρατε: οι επιπτώσεις των εξαιρετικά προηγμένων μεγάλων γλωσσικών μοντέλων (LLMs) όσον αφορά τον εντοπισμό ευπαθειών στα συστήματά μας. Πρόκειται για μια συζήτηση που συνδέεται άμεσα με το χρηματοπιστωτικό και το τραπεζικό μας σύστημα, αλλά θα έλεγα όχι μόνο με αυτά.

Αν έπρεπε και πάλι να το συνοψίσω σε μία φράση, θα έλεγα ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει τη δυναμική να μοιάζει ταυτόχρονα με μια κούρσα για την κατάκτηση της Σελήνης και με μια κούρσα πυρηνικών εξοπλισμών.

Από τη μία πλευρά, έχουμε τα οφέλη στην παραγωγικότητα, την καινοτομία, την τεχνολογική πρόοδο και τη θετική δυναμική που δημιουργείται. Από την άλλη, όμως, η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει τη δυνατότητα να εντοπίζει και να εκμεταλλεύεται ολόκληρο το φάσμα των ευπαθειών που υπάρχουν στα συστήματά μας.

Γι’ αυτό, πρώτον, πρέπει να αναπτύξουμε μια κοινή γλώσσα γύρω από αυτό το ζήτημα, όχι μόνο μεταξύ των υπουργών Οικονομικών της Ευρώπης, αλλά συνολικά μεταξύ όλων των πολιτικών φορέων της Ευρώπης.

Δεύτερον, χρειαζόμαστε μια απολύτως σαφή στρατηγική για την τεχνολογία και μια εξίσου σαφή επενδυτική στρατηγική, ώστε να αναδείξουμε και να ενισχύσουμε τους ευρωπαϊκούς τεχνολογικούς πρωταθλητές μας.

Σήμερα έχουμε προσκαλέσει στη συνεδρίαση του Eurogroup τον διευθύνοντα σύμβουλο της Mistral, ενός από τους ευρωπαϊκούς πρωταθλητές στον χώρο της Τεχνητής Νοημοσύνης, για να συζητήσουμε μαζί του πώς μπορούμε να ενισχύσουμε περαιτέρω την ανάπτυξη των ευρωπαϊκών εταιρειών AI.

Και, βεβαίως, υπάρχουν πολλές ακόμη μεταρρυθμίσεις που μπορούμε να προωθήσουμε, ενώ ταυτόχρονα παραμένουμε σε εγρήγορση απέναντι στους πιθανούς κινδύνους.

Ερώτηση: Είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον που αναφέρατε τη Mistral AI και τη συμμετοχή της στη σημερινή συνεδρίαση, καθώς πρόκειται για μία από τις ελάχιστες εταιρείες αιχμής που, με επαρκή χρηματοδότηση, θα μπορούσε να εξελιχθεί σε πραγματικό ανταγωνιστή των αμερικανικών εταιρειών, όπως η OpenAI, οι οποίες βρίσκονται ήδη πολύ πιο μπροστά.

Θέλω, όμως, να σας ρωτήσω τι ακολουθεί από εδώ και πέρα. Σήμερα βλέπουμε πολύ διαφορετικές εθνικές πολιτικές. Για παράδειγμα, πριν από λίγες ημέρες, στη Γαλλία συζητήθηκε η απομάκρυνση των εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης της Palantir από τον δημόσιο τομέα και η στροφή σε πολύ μικρότερες, εγχώριες λύσεις. Πιστεύετε ότι πρωτοβουλίες αυτού του είδους θα ήταν πιο αποτελεσματικές αν υιοθετούνταν σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ώστε να επιταχυνθεί η χρηματοδότηση και η ανάπτυξη των ευρωπαϊκών νεοφυών επιχειρήσεων;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Θα το πω ξεκάθαρα: πιστεύω ότι ο τρόπος με τον οποίο πρέπει να ορίζουμε την τεχνολογική μας κυριαρχία στην Ευρώπη πρέπει να είναι ευρωπαϊκός.

Μόνο έτσι μπορούμε να αποκτήσουμε την απαραίτητη κλίμακα και μόνο έτσι μπορούμε να αναδείξουμε τους ευρωπαϊκούς τεχνολογικούς πρωταθλητές μας, τόσο στην Ευρώπη όσο και παγκοσμίως. Μόνο έτσι μπορούμε να δημιουργήσουμε τους αναγκαίους επενδυτικούς μηχανισμούς για να τους στηρίξουμε.

Αλλά το ζήτημα δεν αφορά μόνο τις επενδύσεις.

Αφορά τη δημιουργία οικοσυστημάτων. Αφορά την πλήρη αξιοποίηση της ενιαίας αγοράς. Η βασική στρατηγική για την ανάπτυξη των ευρωπαϊκών start-ups είναι η προώθηση της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, η οποία αποτελεί μία από τις κορυφαίες προτεραιότητες τόσο του Συμβουλίου όσο και του Eurogroup.

Χρειάζεται, λοιπόν, να πετύχουμε πολλά πράγματα ταυτόχρονα. Και αυτή είναι μια ευθύνη που έχει πέσει στους ώμους της σημερινής γενιάς των υπευθύνων χάραξης πολιτικής. Για να το πετύχουμε, όμως, χρειαζόμαστε μια ξεκάθαρη πυξίδα.

Γι’ αυτό χρειαζόμαστε ένα δόγμα για την τεχνολογία. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη προχωρήσει σημαντικά προς αυτή την κατεύθυνση. Στο προηγούμενο Eurogroup είχαμε μια ιδιαίτερα ουσιαστική συζήτηση ακριβώς πάνω σε αυτό το θέμα.

Πώς πρέπει να ορίζουμε την τεχνολογική κυριαρχία από τη σκοπιά ενός υπουργού Οικονομικών; Πώς λαμβάνουμε τις επενδυτικές αποφάσεις στις οποίες αναφερθήκατε προηγουμένως;

Πιστεύω ότι συγκλίνουμε προς μια κοινή κατεύθυνση.

Και θα ήθελα να προσθέσω ακόμη ένα σημείο: υπάρχουν ακόμη πολλές πρωτοβουλίες στον τομέα της τεχνολογίας που δεν αφορούν αποκλειστικά την Τεχνητή Νοημοσύνη, αλλά εξακολουθούν να αποτελούν ανοικτά ζητήματα πολιτικής.

Την περασμένη εβδομάδα, για παράδειγμα, πρότεινα την κεντρική ευρωπαϊκή δημοπράτηση του φάσματος συχνοτήτων, γιατί πρόκειται για έναν τομέα στον οποίο η Ευρώπη είχε διαχρονικά σημαντικό πλεονέκτημα στις υποδομές 5G και, ελπίζω, θα το διατηρήσει και στο 6G.

Διαθέτουμε ήδη τους τεχνολογικούς πρωταθλητές. Αυτό που χρειάζεται είναι να αξιοποιήσουμε πολύ περισσότερο την κλίμακα και τις δυνατότητες της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς.

Και πιστεύω ότι αυτό είναι απολύτως εφικτό.

Ερώτηση: Κύριε Πιερρακάκη, αλλάζοντας θέμα: το κόστος δανεισμού των κυβερνήσεων της Ευρωζώνης αυξάνεται αυτή την περίοδο. Πόσο σας ανησυχεί αυτή η εξέλιξη;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Όπως διευκρίνισα πριν, η λέξη που περιγράφει καλύτερα τις δυνατότητες της Ευρωζώνης είναι η ανθεκτικότητα.

Παρακολουθούμε πάντοτε τις εξελίξεις πολύ στενά.

Δίνουμε ιδιαίτερη έμφαση στα δημοσιονομικά θεμέλια, τόσο κάθε κράτους-μέλους ξεχωριστά όσο και της Ευρωζώνης συνολικά.

Αναφέρθηκα προηγουμένως στο 2022 και στις συγκρίσεις με εκείνη την περίοδο. Είναι προφανές ότι σήμερα βρισκόμαστε σε πιο απαιτητική δημοσιονομική κατάσταση σε σχέση με τότε, τόσο ως προς το ύψος των ελλειμμάτων όσο και ως προς το επίπεδο του δημόσιου χρέους.

Γι’ αυτό και η δική μας δουλειά, των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης, είναι να παρακολουθούμε στενά αυτές τις εξελίξεις και, μόλις έχουμε μια σαφή διάγνωση της κατάστασης, να εφαρμόζουμε τα κατάλληλα μέτρα.

Continue Reading
Green logo ENA Club with text ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ

Κατοικία

a house with a green roof and road signs left and right
text about elections

newsletter



Καιρος

Πρωτοσέλιδα

Χρήσιμα

Δρομολόγια Πλοίων από και προς Καβάλα

Γιατροί ΕΟΠΥΥ ΚΑΒΑΛΑΣ

espa logo

espa_logo_en