ΙΣΤΟΡΙΑ
Οι μαθητές του 2ου Γυμνασίου Σταυρούπολης Θεσσαλονίκης ταξίδευσαν με τα φτερά της “Σαΐτα” στην Καβάλα
Από την αίθουσα εκδηλώσεων του Αρχαιολογικού Μουσείου Καβάλας, ξεκίνησε στις 4 Απριλίου 2014, η επιβίβαση 18 μαθητών του πολιτιστικού προγράμματος με θέμα «Το βιβλίο, ένα παράθυρο στον κόσμο, στη χαρά, στη φαντασία» από το 2ο Γυμνάσιο Σταυρούπολης Θεσσαλονίκης, στη Σαΐτα με προορισμό την Ανοικτή Λογοτεχνία.
Μεταξύ άλλων συζήτησαν με τον Δημιουργό των Εκδόσεων Σαΐτα, Ηρακλή Λαμπαδαρίου, για τα στάδια απελευθέρωσης κάθε ψηφιακού βιβλίου (ebook) που ταξιδεύει με τα πολύχρωμα φτερά της Σαΐτας στον διαδικτυακό αέρα (μέσω ενός παιχνιδιού χωρισμένοι σε δυο ομάδες), την κατάργηση της ενιαίας τιμής του βιβλίου και τις καταστροφικές της συνέπειες, τη σημασία του ISBN, τα πνευματικά δικαιώματα, τις άδειες Creative Commons και την ασφαλή πλοήγηση στο διαδίκτυο.
Στη συνέχεια, προσπάθησαν να ανακαλύψουν την καρδιά του Αρχαιολογικού Μουσείου Καβάλας μέσω του παιχνιδιού «Μουσείο: εισιτήριο για ένα διαχρονικό ταξίδι».
Επόμενος σταθμός: το Δημαρχείο της πόλης όπου ο Δήμαρχος, Κωστής Σιμιτσής, υποδέχθηκε τους μαθητές στην αίθουσα συνεδριάσεων του Δημοτικού Συμβουλίου και τους μίλησε για την ιστορία του κτιρίου καθώς και άλλων εντυπωσιακών κτιρίων της πόλης. Οι μαθητές έθεσαν διάφορες ερωτήσεις, δείχνοντας τον ενθουσιασμό τους.
Η πτήση συνεχίστηκε με τελευταίο σταθμό το Μουσείο Καπνού Δήμου Καβάλας. Αφού οι μαθητές ξεναγήθηκαν στους χώρους του, εντόπισαν 7 μάρκες με γράμματα και προσπάθησαν να φτιάξουν μια λέξη που συνδέεται στενά με την καλλιέργεια του καπνού στην ευρύτερη περιοχή (παιχνίδι «Στο Μουσείο τριγυρνώ, τη λέξη αναζητώ…»).
Οι Εκδόσεις Σαΐτα ευχαριστούν τον Δήμαρχο Καβάλας για τη θερμή υποδοχή των μαθητών και την ενδιαφέρουσα συζήτηση μαζί τους καθώς και το Αρχαιολογικό Μουσείο Καβάλας για την ευγενική παραχώρηση της αίθουσας.
Οι εντυπώσεις των μαθητών…
1. Η ξενάγησή μου από τον κύριο Ηρακλή ήταν μια καταπληκτική εμπειρία. Κ.Θ., 14 ετών
2. Περάσαμε μια υπέροχη και ξεχωριστή μέρα με τον κύριο Ηρακλή. Μας ταξίδεψε στο χώρο του βιβλίου με τρόπο μοναδικό. Μου άρεσε πολύ το παιχνίδι στο μουσείο. Κ.Δ., 14 ετών
3. Θα ήθελα να σας εκφράσω τα συγχαρητήριά μου για το έργο σας στις εκδόσεις Σαΐτα, αλλά και τις ευχαριστίες μου για τη ζεστή υποδοχή σας. Β.Κ., 14 ετών
4. Ο κύριος Ηρακλής ήταν πολύ ευγενικός μαζί μας, μας έδωσε πολλές πληροφορίες για το ηλεκτρονικό βιβλίο και του εύχομαι να είναι πάντα τόσο δραστήριος! Σ.Τ., 14 ετών
5. Ο κύριος Ηρακλής από τις εκδόσεις Σαΐτα ήταν πολύ καλός μαζί μας. Αν θα επισκεφτούμε ξανά την Καβάλα θα ήθελα να τον έχουμε πάλι ξεναγό. Α.Π., 14 ετών
6. Ήταν απλά εξαιρετικά!!! Μια πολύ ωραία εμπειρία, μου άρεσε το παιχνίδι στο μουσείο καπνού και το Αρχαιολογικό μουσείο. Χ.Τ., 13 ετών
7. Ευχαριστούμε πάρα πολύ για όλα όσα κάνατε για μας! Αποκομίσαμε πολλές γνώσεις με ευχάριστο τρόπο. Α.Δ., 14 ετών
8. Ήταν ευχαρίστησή μας να γνωρίσουμε εσάς και το έργο σας στις εκδόσεις Σαΐτα. Σ.Τ., 14 ετών
9. Στην πόλη σας είχαμε τη δυνατότητα να σας γνωρίσουμε και να ενημερωθούμε για τις εκδόσεις Σαΐτα και να γνωρίσουμε την ιστορία της με ωραία παιχνίδια. Κ.Κ., 14 ετών
10. Καταπληκτική εμπειρία, συγχαρητήρια για το έργο που επιτελείτε. Πολύ ενδιαφέρουσα η παρουσίαση του οράματος των εκδόσεων Σαΐτα, Καλή συνέχεια, Ευχαριστούμε πολύ για την ωραία ξενάγηση και τις πληροφορίες που μας δώσατε. Μ.Μ., 14 ετών
11. Επισκεφτήκαμε μια πανέμορφη πόλη στην οποία είχαμε τη δυνατότητα να δούμε και να μάθουμε καινούργια πράγματα. Ένα από αυτά ήταν για τις εκδόσεις Σαΐτα όπου με τη βοήθεια του Κ. Ηρακλή μάθαμε νέα πράγματα για τα ηλεκτρονικά βιβλία που δε γνωρίζαμε τα οποία κατά τη γνώμη μου ήταν πολύ χρήσιμα. Γ.Τ., 14 ετών
12. Κύριε Ηρακλή, οφείλω να σας συγχαρώ για το αξιέπαινο έργο σας. Πιστεύω πως με τις εκδόσεις Σαΐτα έχουν την ευκαιρία να αναδειχτούν οι νέοι συγγραφείς. Σας ευχαριστούμε για το χρόνο που διαθέσατε. Ζ.Κ., 15 ετών
13. Ευχαριστούμε πολύ για την υπέροχη ξενάγηση, επίσης ευχαριστούμε και τον Κ. Ηρακλή και τις εκδόσεις Σαΐτα που μας έδωσαν πολλές και ενδιαφέρουσες γνώσεις και την υπέροχη ξενάγηση στο μουσείο. Χ. Ρ., 14 ετών
14. Η επίσκεψή μας στις εκδόσεις Σαΐτα ήταν πολύ ενδιαφέρουσα, μάθαμε σημαντικά πράγματα που δε γνωρίζαμε για το ηλεκτρονικό βιβλίο. Ο Κ. Ηρακλής ήταν πολύ καλός και φιλικός μαζί μας. Ευχαριστούμε πολύ! Χ.Α., 14 ετών
15. Η επίσκεψη μας στην Καβάλα ήταν ένα αξέχαστο ταξίδι στο παρελθόν της πόλης. Επεκτάθηκαν οι γνώσεις μας και διασκεδάσαμε πολύ. Ευχαριστούμε τις εκδόσεις Σαΐτα για αυτήν την αξέχαστη εμπειρία. Κ.Τ., 14 ετών
16. Αρχικά θα ήθελα να ευχαριστήσω τον κ. Ηρακλή για το έργο του στις εκδόσεις Σαΐτα. Επίσης μου άρεσε πολύ η ξενάγηση και τα παιχνίδια στα μουσεία που πήγαμε. Ευχαριστούμε πολύ!
17. Περάσαμε πολύ ωραία μαζί με τον κ. Ηρακλή, μάθαμε πολλά για τα ηλεκτρονικά βιβλία και παίξαμε στα μουσεία κάτι που μου άρεσε πολύ. Γ.Τ., 14 ετών
18. Γνωρίσαμε πολύ σημαντικά πράγματα για το ηλεκτρονικό βιβλίο και την προώθησή του. Η ξενάγηση στα μουσεία ήταν διασκεδαστική. Ευχαριστούμε πολύ τον κ. Ηρακλή και ευχόμαστε να συνεχίσει το καταπληκτικό έργο του. Λ.Χ., 15 ετών
Οι εντυπώσεις των συνοδών εκπαιδευτικών…
Ευχαριστούμε τον Δημιουργό των Εκδόσεων Σαΐτα, Ηρακλή Λαμπαδαρίου, για την ενδιαφέρουσα συζήτηση που είχε με τους μαθητές μας για την Ανοικτή Λογοτεχνία, τα e-books και για το σχέδιο πτήσης των ανοικτών, ψηφιακών, μη εμπορικών Εκδόσεων Σαΐτα. Ήταν μια ξεχωριστή εμπειρία γι’ αυτά καθώς επίσης και ο τρόπος που γνώρισαν μέρος της ιστορίας της Καβάλας με τα ζωντανά εκπαιδευτικά παιχνίδια στο Αρχαιολογικό Μουσείο και το Μουσείο Καπνού.
Χαρήκαμε που γνωρίσαμε ένα τόσο δραστήριο, ευγενικό και ταλαντούχο νέο. Του ευχόμαστε καλή συνέχεια στο τόσο σπουδαίο έργο του.
Σιγουρτζίδου Στυλιανή Φιλόλογος
Παυλή Σταυριανή Φιλόλογος
ΙΣΤΟΡΙΑ
Η «Θρακική Επετηρίδα» ψηφιοποιήθηκε και ανέβηκε online
Το Εργαστήριο Λαογραφίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Τμήματος Ανθρωπιστικών Σπουδών (στο πρώην Τμήμα Ιστορίας και Εθνολογίας) του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης, ήδη από τον Ιανουάριο του 2018 έχει αναρτήσει στο διαδίκτυο, μέσω της ιστοσελίδας του, όλους τους τόμους του περιοδικού Θρακικά (1928-1974) και του Αρχείου του Θρακικού Λαογραφικού και Γλωσσικού Θησαυρού (1934-1976). Τα δύο αυτά περιοδικά, που αποτελούν πραγματικό αρχείο της μνήμης, κυρίως του ελληνισμού της Ανατολικής Θράκης, και πολύτιμο υλικό για κάθε επιστήμονα, ερευνητή και φοιτητή είναι εδώ και οκτώ χρόνια προσβάσιμα και ανοιχτά από παντού στον καθένα και έχουν αποκτήσει μία δεύτερη «ζωή» στον επιστημονικό χώρο. Σε συνέχεια της παραπάνω προσπάθειας, το 2025 με βάση το Μνημόνιο Συνεργασίας μεταξύ του Μορφωτικού Ομίλου Κομοτηνής (Μ.Ο.Κ.) και του Εργαστηρίου Λαογραφίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Τμήματος Ιστορίας και Εθνολογίας του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης (Μάρτιος 2024-2027), το οποίο υπογράφτηκε από τα δύο συμβαλλόμενα μέρη στις 27 Μαρτίου 2024 και μεταξύ άλλων προβλέπει την καταγραφή, την καταλογογράφηση και την ψηφιοποίηση των αρχειακών συλλογών (φακέλων, λυτών εγγράφων, φωτογραφιών και πάσης φύσεως τεκμηρίων) του Μορφωτικού Ομίλου Κομοτηνής με Επιστημονικό Υπεύθυνο τον Επίκουρο Καθηγητή Θανάση Β. Κούγκουλο, ψηφιοποιήθηκε και το επιστημονικό περιοδικό του Μ.Ο.Κ. Θρακική Επετηρίδα (11 τόμοι, 1980-2009).
Διαθέσιμο στην ηλεκτρονική διεύθυνση του Εργαστηρίου:
https://he.duth.gr/el/page/ta-periodika-thrakika-arheion-thrakikoy-laografikoy-glossikoy-thisayroy
Η ψηφιοποίηση και η ψηφιακή αναγνώριση του κειμένου του κάθε τόμου ολοκληρώθηκε από ομάδα φοιτητών και φοιτητριών του Τμήματος Ιστορίας και Εθνολογίας στο πλαίσιο της Πρακτικής Άσκησης. Η Θρακική Επετηρίδα είναι ένα ακόμη εμβληματικό περιοδικό ανθρωπιστικών επιστημών για τη Θράκη που έχει αφήσει έντονο αποτύπωμα στην έρευνα [Βλ. και Μ. Γ. Βαρβούνης, «Ο “Μορφωτικός Όμιλος Κομοτηνής” και η μελέτη της ιστορίας και του πολιτισμού της Θράκης», Erytheia. Revista de estudios bizantinos y neogriegos 38 (2017), σσ. 355-369 (https://dialnet.unirioja.es/servlet/articulo?codigo=6154547)].
Υπενθυμίζουμε ότι δύο άλλα πρωτοποριακά περιοδικά της Θράκης, ιστορικού, λαογραφικού, φιλολογικού και λογοτεχνικού περιεχομένου, έχουν ήδη ψηφιοποιηθεί και αναρτηθεί στο διαδίκτυο από το Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας:
Θρακικά Χρονικά του Στέφανου Ιωαννίδη (Ξάνθη, 1960-1992): https://www.glossa.edu.gr/periodika/mags/thrakika
Εργαστήριο Λαογραφίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας
Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης
Σχολή Κλασικών και Ανθρωπιστικών Σπουδών
Τμήμα Ιστορίας και Εθνολογίας
Π. Tσαλδάρη 1, 691 32 Κομοτηνή
ΙΣΤΟΡΙΑ
Καλαμίτσα: Η παραλία-σύμβολο της Καβάλας μέσα από το χρόνο
Μια ασπρόμαυρη φωτογραφία από τη δεκαετία του 1960 μάς ταξιδεύει στη χρυσή εποχή της Καλαμίτσας και της Καβάλας. Στην εικόνα, η παραλία απλώνεται σχεδόν ανέγγιχτη, με ελάχιστες ή καθόλου ομπρέλες, ενώ πλήθος κόσμου απολαμβάνει το μπάνιο του στα γαλάζια νερά.
Τα τραπεζάκια που διακρίνονται ανήκουν σε παραθαλάσσιες ταβέρνες και κέντρα διασκέδασης της εποχής, όπως τα «Δενδράκια», η ταβέρνα του Τζώνη, «Ο Πεταλάς», ο «Βασίλης» και το κέντρο “Καλαμίτσα”. Μετά τη δημιουργία της πλαζ του ΕΟΤ, οι περισσότερες επιχειρήσεις έκλεισαν, με ένα μόνο κέντρο να λειτουργεί για λίγα ακόμη χρόνια ως μπιστρό.
Από ιδιωτική ακτή σε τουριστικό προορισμό
Η ιστορία της Καλαμίτσας ξεκινά ήδη από τη δεκαετία του 1930, όταν η ακτή τελούσε υπό ιδιωτική διαχείριση, με χωριστές καμπίνες για άνδρες και γυναίκες. Το υψηλό κόστος χρήσης είχε προκαλέσει τότε έντονες αντιδράσεις στους Καβαλιώτες, όπως έχει καταγράψει ο Κώστας Παπακοσμάς.
Στις δεκαετίες που ακολούθησαν, η παραλία αναπτύχθηκε ως κέντρο αναψυχής, με τα θαλάσσια λουτρά να συνοδεύονται από ταβέρνες και κέντρα διασκέδασης. Στα τέλη της δεκαετίας του 1950, το κράτος προχώρησε σε απαλλοτριώσεις και χαρακτηρισμό της περιοχής ως τουριστική γη, ανοίγοντας τον δρόμο για τη δημιουργία λουτρικών εγκαταστάσεων.
Η δικαστική διαμάχη του Δημοσίου με την οικογένεια Όφμαν κατέληξε στην παραχώρηση εκατοντάδων στρεμμάτων στη δυτική Καβάλα, μετατρέποντας γη που είχε δοθεί σε ακτήμονες σε χώρο τουριστικής ανάπτυξης.
Η «νέα εποχή» της Καλαμίτσας
Στις αρχές της δεκαετίας του 1970, η τουριστική ανάπτυξη της Καλαμίτσας αποτέλεσε κεντρικό αίτημα του Δήμου Καβάλας και των κατοίκων. Ο ΕΟΤ ανέλαβε την εκτέλεση έργων που άλλαξαν ριζικά την εικόνα της περιοχής, υπό την επίβλεψη του Δήμου.
Το 1984, ο Δήμος ανέλαβε πλήρως τη διαχείριση της ακτής, καταργώντας το εισιτήριο εισόδου, αλλά διατηρώντας εμπορικές δραστηριότητες στα καταστήματα εστίασης. Η συντήρηση και αναβάθμιση των υπηρεσιών καλύφθηκε από το Δημοτικό Ταμείο και ευρωπαϊκά προγράμματα.
Η Καλαμίτσα, από τόπος απλών λουόμενων της δεκαετίας του ’60, εξελίχθηκε σε οργανωμένο τουριστικό πόλο, χωρίς ποτέ να χάσει τη γοητεία και τις μνήμες μιας άλλης, πιο αθώας εποχής.
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αναμνήσεις μιας πόλης: Η Καβάλα του ’60 μέσα από μια αφίσα
Γράφει ο Κώστας Παπακοσμάς
Με αφορμή μια παλιά διαφημιστική αφίσα του Ελληνικού Οργανισμού Τουρισμού που κυκλοφόρησε τον Δεκέμβριο του 1967 στη Γερμανία, βρέθηκα μπροστά σε μια όμορφη και συγκινητική αναδρομή στην Καβάλα των παιδικών μου χρόνων. Η αφίσα αυτή, που παρουσιάζει την παραλία της πόλης μας με φθινοπωρινό φως και καθημερινές στιγμές, είναι μια ευκαιρία να πούμε ένα μεγάλο «ευχαριστώ» στους ανθρώπους που διατηρούν ζωντανή τη μνήμη και την ιστορία της Καβάλας.
Η φωτογραφία ανήκει στον Νίκο Μαυρογένη, ο σχεδιασμός στον Γ. Μπακαλόπουλο και η εκτύπωση έγινε από το γνωστό τυπογραφείο «Ασπιώτης – ΕΛΚΑ». Στην εικόνα δεσπόζει η παραλία της πόλης, με τα ψαροκάικα αραγμένα στον μόλο, λιγοστούς πάγκους με φρούτα μπροστά από τα ιχθυοπωλεία και τραπεζάκια έξω από τα καφενεία – τα περίφημα «Πλακάκια».
Η αφίσα δείχνει μια Καβάλα διαφορετική, αλλά ζωντανή. Με τα περίπτερα, τη στάση των αστικών μπροστά από την Εμπορική Τράπεζα, την παρουσία των ψαράδων και των μικρών εμπόρων, με τα σπίτια της Παναγίας ακόμα όρθια, τις Καμάρες ορατές και τα λιγοστά πολυώροφα κτίρια.
Με τη βοήθεια αγαπητών φίλων και συμπολιτών, όπως ο Βασίλης Ευστρατίου, ο Παναγιώτης Καλαϊτζής και ο Αργύρης Καλλιανιώτης, προσπαθούμε να «διαβάσουμε» τη φωτογραφία και να εντοπίσουμε σημεία της πόλης που έχουν χαθεί ή αλλάξει. Από την κλινική του Τσοτσοπούλου μέχρι το παλιό Λιμεναρχείο και το Λουτρό της Γραβιάς, κάθε γωνιά της Καβάλας κουβαλάει μνήμες και ιστορίες.
Η προσπάθεια ανάδειξης της τοπικής νεότερης ιστορίας δεν είναι απλώς ένα χόμπι. Είναι μια βαθιά ανάγκη σύνδεσης με τον τόπο μας. Η γνώση της ιστορίας μάς κάνει να αγαπάμε περισσότερο την πόλη μας, να τη σεβόμαστε, να τιμούμε τους προγόνους μας. Και πάνω απ’ όλα, μας δίνει την ευθύνη να την πάμε ένα βήμα μπροστά.
Συνεχίζουμε… δυνατά.
Η αφίσα της Καβάλας αναρτήθηκε από τον Miltiadis Dimitriadis.
Η φωτογραφία πιστοποιεί ότι η Καβάλα ήταν, είναι και θα παραμείνει ένας μοναδικός τόπος, γεμάτος φως, ιστορία και ζωή.
![Γιατροί ΕΟΠΥΥ ΚΑΒΑΛΑΣ](https://www.enanews.gr/uploads/2018/11/giatroi-eopyy.png")
