ΙΣΤΟΡΙΑ
Απονομή του Μακεδονικού Βραβείου στην Αρχαιολόγο Κατερίνα Περιστέρη
Το Ίδρυμα Μακεδονικού Βραβείου, θα πραγματοποιήσει την ετήσια τελετή απονομής του Μακεδονικού Βραβείου, στην κεντρική αίθουσα εκδηλώσεων του Δημοτικού Ωδείου Δράμας, την Τρίτη 28 Οκτωβρίου και ώρα 19:00μ.μ., υπό τη συνδιοργάνωση της Περιφερειακής Ενότητας Δράμας, του Δήμου Δράμας και της Δ.Ε.Κ.ΠΟ.Τ.Α. Δράμας.
Τιμώμενη προσωπικότητα για το έτος 2014 είναι η αρχαιολόγος κ.Κατερίνα Περιστέρη, για τη συνολική και άοκνη προσφορά της στο πολιτιστικό και επιστημονικό γίγνεσθαι, με αποκορύφωση την πρόσφατη σκαπάνη στην Αμφίπολη, ως στοιχείο ενδυνάμωσης και εμπλουτισμού της μακεδονικής ιστορικής αλήθειας.
ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΙΔΡΥΜΑ:
Το Ίδρυμα Μακεδονικού Βραβείου (ΦΕΚ 250/τ.Β΄/28-02-2002), το οποίο υπάγεται στην εποπτεία και τον έλεγχο των Υπουργών Οικονομικών, Εθνικής Παιδείας και Πολιτισμού, εδρεύει στην πόλη της Δράμας και λειτουργεί ως κοινωφελές ίδρυμα, με σκοπό την επιλογή και βράβευση ενός Έλληνα πολίτη, που έχει διακριθεί για τις εξαιρετικές του επιδόσεις στις επιστήμες, στη λογοτεχνία ή στις τέχνες.
Ως θεσμός, δημιουργήθηκε από συμπολίτη μας, ο οποίος αποδεδειγμένα αγάπησε την Ελλάδα και τη Γνώση, με στόχο, όπως γράφει, να προσθέσει ένα λιθαράκι στο οικοδόμημα του πολιτισμού μας, προκαλώντας έτσι την ευγενή άμιλλα μεταξύ των προικισμένων Ελλήνων και συνεπώς την παραγωγή πρωτότυπου πνευματικού έργου, ώστε η Ελλάδα να βελτιώσει τη θέση της συγκριτικά με τις άλλες χώρες.
Το Διοικητικό Συμβούλιο του Ιδρύματος απαρτίζεται από τους κάτωθι:
Μαμσάκος Χριστόδουλος (Πρόεδρος – Δήμαρχος Δράμας)
Χατζηθεοδωρίδης Βασίλειος (Αντιπρόεδρος – Δάσκαλος & Συγγραφέας)
Τερζής Ανέστης (Γραμματέας – Αντιδήμαρχος Δράμας)
Χατζηκυριακίδης Αναστάσιος (Ταμίας – Νομικός & Πρόεδρος της Δ.Ε.Κ.ΠΟ.Τ.Α.)
Κετσιμπάση Κατερίνα (Ιστορικός-Αρχαιολόγος / Περιφερειακή Ενότητα Δράμας)
ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΠΕΡΙΣΤΕΡΗ (βιογραφικό σημείωμα):
Γεννήθηκε στην Καβάλα. Σπούδασε στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης στο Τμήμα Ιστορίας Τέχνης & Αρχαιολογίας (Υπότροφος ΙΚΥ, εισαγωγική σειρά τρίτη και με άριστα στις επόμενες χρονιές) με τους καθηγητές Γ.Δεσποίνη, Μ.Ανδρόνικο, Δ.Παντερμαλή, Δ.Θεοχάρη. Συνέχισε τις Μεταπτυχιακές Σπουδές -DEA- στη Γαλλία, στο Παρίσι, στο Πανεπιστήμιο ParisI–Sorbonne – UFR d’ Art et d’ Archeologie – Prehistoire- Ethnologie – Anthropologie. Παρακολούθησε παράλληλα μαθήματα σχετικά με τη μεθοδολογία ανασκαφών στην Ecole Pratique des Hautes Etudes (με καθηγητή τον P. Courbin). Εργάστηκε ως υπότροφος ερευνήτρια (Chercheur associée) στο Ίδρυμα Ερευνών CNRS στο Παρίσι (Paris I Sorbonne και Paris Meudon) και στη Νότια Γαλλία στο Ίδρυμα Ερευνών της Προϊστορίας της Ανατολής στο Jales της περιοχής Ardèche. Ως φοιτήτρια και στη συνέχεια ως πτυχιούχος, εργάστηκε στην ΙΗ΄ Εφορεία Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων σε ανασκαφές στη Θάσο, στην Εφορεία και στη Γαλλική Αρχαιολογική Σχολή σε πρόγραμμα καταγραφών και τεκμηρίωσης αρχείων, καθώς και στην Αρχαιολογική Εταιρεία, ως επιστημονική συνεργάτης του Δ. Λαζαρίδη για τέσσερα ολόκληρα χρόνια στην Αρχαία Αμφίπολη σε ανασκαφές στο Βόρειο Τείχος, την Αρχαία Ξύλινη Γέφυρα μέχρι και το διορισμό της, έπειτα από γραπτό διαγωνισμό το 1980 στην Αρχαιολογική Υπηρεσία.
Από το 1980 εργάζεται ως μόνιμη αρχαιολόγος στο Υπουργείο Πολιτισμού, αρχικά στην ΙΘ΄ Εφορεία Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων Θράκης (ανασκαφές στα Αρχαία Άβδηρα, στη Μαρώνια και στη Μεσημβρία – Ζώνη). Από το 1983 στην ΙΗ΄ Εφορεία Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων Ανατολικής Μακεδονίας (ανασκαφές Ν. Καβάλας Προϊστορικός Οικισμός Ντικιλί-Τάς και σωστικές οικοπέδων, Ν. Δράμας ανασκαφή Ιερού Διονύσου στην Καλή Βρύση στα τέλη του 3ου π.Χ. αιώνα, ανασκαφή Προϊστορικού Οικισμού Αρκαδικού Δράμας σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Θεσ/νίκης με τον Γ. Χουρμουζιάδη, ανασκαφή Ταφικών Τύμβων Ρωμαϊκών Χρόνων στην παραμεθόρια περιοχή Ποταμών, Ν.Σερρών σωστικές ανασκαφές στην Αμφίπολη. Υπεύθυνη οργάνωσης και εκθεσιακού προγράμματος του νέου Μουσείου Δράμας που εγκαινιάστηκε το 2000 – Ανασκαφική έρευνα στη Θάσο ως υπεύθυνη αρχαιολόγος συνεργασίας με τη Γαλλική Αρχαιολογική Σχολή στη θέση «Φαρί» σε αρχαϊκό αγγειοπλαστείο καθώς και στον Αρχαιολογικό Χάρτη νήσου Θάσου).
Στην ΚΗ΄ Εφορεία Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων Σερρών Κεντρικής Μακεδονίας, ανέλαβε ως Διευθύντρια από την ίδρυση της Εφορείας στις αρχές του 2004 και συνεχίζει μέχρι σήμερα (ανασκαφές στον Νέο Σκοπό που μετά τις ανασκαφές έγινε η ταύτιση με την «Αρχαία Βέργη», αποικία των Θασίων επί του Στρυμόνα, ακόμη στο «Μαύρο Βράχο» Σιδηροκάστρου όπου βρέθηκε Ιερό Νυμφών, Απόλλωνα και Πάνα Ρωμαϊκών Χρόνων, στην Αρχαία Άργιλο καθώς και στην Αρχαία Αμφίπολη όπου έγινε ανασκαφή 400 τάφων Ελληνιστικών και Ρωμαϊκών χρόνων στο πλαίσιο του Οδικού Άξονα Σερρών Αμφίπολης 2010-2012, ανασκαφή σπιτιών του Αρχαίου Οικισμού και από το 2009-2010 ανασκαφή στο Αρχαϊκό Νεκροταφείο περιοχής Λόφου Καστά και στη συνέχεια από το 2012 μέχρι σήμερα η ανασκαφή στον Ταφικό Περίβολο και στον Τάφο Τύμβου Καστά).
Στο Ν. Σερρών υλοποιήθηκαν κατά το 2011-2013 δύο έργα ενταγμένα στο επιχειρησιακό πρόγραμμα ΕΣΠΑ στο Αρχαίο Γυμνάσιο της Αμφίπολης με τίτλους «Διαμόρφωση περιβάλλοντος χώρου στο Αρχαίο Γυμνάσιο Αμφίπολης» και «Κατασκευή στεγάστρου προστασίας στην Παλαίστρα Αρχαίου Γυμνασίου Αμφίπολης» , που ολοκληρώθηκαν επιτυχώς στο τέλος του 2013 καθιστώντας το χώρο επισκέψιμο.
ΙΣΤΟΡΙΑ
Η «Θρακική Επετηρίδα» ψηφιοποιήθηκε και ανέβηκε online
Το Εργαστήριο Λαογραφίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Τμήματος Ανθρωπιστικών Σπουδών (στο πρώην Τμήμα Ιστορίας και Εθνολογίας) του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης, ήδη από τον Ιανουάριο του 2018 έχει αναρτήσει στο διαδίκτυο, μέσω της ιστοσελίδας του, όλους τους τόμους του περιοδικού Θρακικά (1928-1974) και του Αρχείου του Θρακικού Λαογραφικού και Γλωσσικού Θησαυρού (1934-1976). Τα δύο αυτά περιοδικά, που αποτελούν πραγματικό αρχείο της μνήμης, κυρίως του ελληνισμού της Ανατολικής Θράκης, και πολύτιμο υλικό για κάθε επιστήμονα, ερευνητή και φοιτητή είναι εδώ και οκτώ χρόνια προσβάσιμα και ανοιχτά από παντού στον καθένα και έχουν αποκτήσει μία δεύτερη «ζωή» στον επιστημονικό χώρο. Σε συνέχεια της παραπάνω προσπάθειας, το 2025 με βάση το Μνημόνιο Συνεργασίας μεταξύ του Μορφωτικού Ομίλου Κομοτηνής (Μ.Ο.Κ.) και του Εργαστηρίου Λαογραφίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Τμήματος Ιστορίας και Εθνολογίας του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης (Μάρτιος 2024-2027), το οποίο υπογράφτηκε από τα δύο συμβαλλόμενα μέρη στις 27 Μαρτίου 2024 και μεταξύ άλλων προβλέπει την καταγραφή, την καταλογογράφηση και την ψηφιοποίηση των αρχειακών συλλογών (φακέλων, λυτών εγγράφων, φωτογραφιών και πάσης φύσεως τεκμηρίων) του Μορφωτικού Ομίλου Κομοτηνής με Επιστημονικό Υπεύθυνο τον Επίκουρο Καθηγητή Θανάση Β. Κούγκουλο, ψηφιοποιήθηκε και το επιστημονικό περιοδικό του Μ.Ο.Κ. Θρακική Επετηρίδα (11 τόμοι, 1980-2009).
Διαθέσιμο στην ηλεκτρονική διεύθυνση του Εργαστηρίου:
https://he.duth.gr/el/page/ta-periodika-thrakika-arheion-thrakikoy-laografikoy-glossikoy-thisayroy
Η ψηφιοποίηση και η ψηφιακή αναγνώριση του κειμένου του κάθε τόμου ολοκληρώθηκε από ομάδα φοιτητών και φοιτητριών του Τμήματος Ιστορίας και Εθνολογίας στο πλαίσιο της Πρακτικής Άσκησης. Η Θρακική Επετηρίδα είναι ένα ακόμη εμβληματικό περιοδικό ανθρωπιστικών επιστημών για τη Θράκη που έχει αφήσει έντονο αποτύπωμα στην έρευνα [Βλ. και Μ. Γ. Βαρβούνης, «Ο “Μορφωτικός Όμιλος Κομοτηνής” και η μελέτη της ιστορίας και του πολιτισμού της Θράκης», Erytheia. Revista de estudios bizantinos y neogriegos 38 (2017), σσ. 355-369 (https://dialnet.unirioja.es/servlet/articulo?codigo=6154547)].
Υπενθυμίζουμε ότι δύο άλλα πρωτοποριακά περιοδικά της Θράκης, ιστορικού, λαογραφικού, φιλολογικού και λογοτεχνικού περιεχομένου, έχουν ήδη ψηφιοποιηθεί και αναρτηθεί στο διαδίκτυο από το Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας:
Θρακικά Χρονικά του Στέφανου Ιωαννίδη (Ξάνθη, 1960-1992): https://www.glossa.edu.gr/periodika/mags/thrakika
Εργαστήριο Λαογραφίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας
Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης
Σχολή Κλασικών και Ανθρωπιστικών Σπουδών
Τμήμα Ιστορίας και Εθνολογίας
Π. Tσαλδάρη 1, 691 32 Κομοτηνή
ΙΣΤΟΡΙΑ
Καλαμίτσα: Η παραλία-σύμβολο της Καβάλας μέσα από το χρόνο
Μια ασπρόμαυρη φωτογραφία από τη δεκαετία του 1960 μάς ταξιδεύει στη χρυσή εποχή της Καλαμίτσας και της Καβάλας. Στην εικόνα, η παραλία απλώνεται σχεδόν ανέγγιχτη, με ελάχιστες ή καθόλου ομπρέλες, ενώ πλήθος κόσμου απολαμβάνει το μπάνιο του στα γαλάζια νερά.
Τα τραπεζάκια που διακρίνονται ανήκουν σε παραθαλάσσιες ταβέρνες και κέντρα διασκέδασης της εποχής, όπως τα «Δενδράκια», η ταβέρνα του Τζώνη, «Ο Πεταλάς», ο «Βασίλης» και το κέντρο “Καλαμίτσα”. Μετά τη δημιουργία της πλαζ του ΕΟΤ, οι περισσότερες επιχειρήσεις έκλεισαν, με ένα μόνο κέντρο να λειτουργεί για λίγα ακόμη χρόνια ως μπιστρό.
Από ιδιωτική ακτή σε τουριστικό προορισμό
Η ιστορία της Καλαμίτσας ξεκινά ήδη από τη δεκαετία του 1930, όταν η ακτή τελούσε υπό ιδιωτική διαχείριση, με χωριστές καμπίνες για άνδρες και γυναίκες. Το υψηλό κόστος χρήσης είχε προκαλέσει τότε έντονες αντιδράσεις στους Καβαλιώτες, όπως έχει καταγράψει ο Κώστας Παπακοσμάς.
Στις δεκαετίες που ακολούθησαν, η παραλία αναπτύχθηκε ως κέντρο αναψυχής, με τα θαλάσσια λουτρά να συνοδεύονται από ταβέρνες και κέντρα διασκέδασης. Στα τέλη της δεκαετίας του 1950, το κράτος προχώρησε σε απαλλοτριώσεις και χαρακτηρισμό της περιοχής ως τουριστική γη, ανοίγοντας τον δρόμο για τη δημιουργία λουτρικών εγκαταστάσεων.
Η δικαστική διαμάχη του Δημοσίου με την οικογένεια Όφμαν κατέληξε στην παραχώρηση εκατοντάδων στρεμμάτων στη δυτική Καβάλα, μετατρέποντας γη που είχε δοθεί σε ακτήμονες σε χώρο τουριστικής ανάπτυξης.
Η «νέα εποχή» της Καλαμίτσας
Στις αρχές της δεκαετίας του 1970, η τουριστική ανάπτυξη της Καλαμίτσας αποτέλεσε κεντρικό αίτημα του Δήμου Καβάλας και των κατοίκων. Ο ΕΟΤ ανέλαβε την εκτέλεση έργων που άλλαξαν ριζικά την εικόνα της περιοχής, υπό την επίβλεψη του Δήμου.
Το 1984, ο Δήμος ανέλαβε πλήρως τη διαχείριση της ακτής, καταργώντας το εισιτήριο εισόδου, αλλά διατηρώντας εμπορικές δραστηριότητες στα καταστήματα εστίασης. Η συντήρηση και αναβάθμιση των υπηρεσιών καλύφθηκε από το Δημοτικό Ταμείο και ευρωπαϊκά προγράμματα.
Η Καλαμίτσα, από τόπος απλών λουόμενων της δεκαετίας του ’60, εξελίχθηκε σε οργανωμένο τουριστικό πόλο, χωρίς ποτέ να χάσει τη γοητεία και τις μνήμες μιας άλλης, πιο αθώας εποχής.
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αναμνήσεις μιας πόλης: Η Καβάλα του ’60 μέσα από μια αφίσα
Γράφει ο Κώστας Παπακοσμάς
Με αφορμή μια παλιά διαφημιστική αφίσα του Ελληνικού Οργανισμού Τουρισμού που κυκλοφόρησε τον Δεκέμβριο του 1967 στη Γερμανία, βρέθηκα μπροστά σε μια όμορφη και συγκινητική αναδρομή στην Καβάλα των παιδικών μου χρόνων. Η αφίσα αυτή, που παρουσιάζει την παραλία της πόλης μας με φθινοπωρινό φως και καθημερινές στιγμές, είναι μια ευκαιρία να πούμε ένα μεγάλο «ευχαριστώ» στους ανθρώπους που διατηρούν ζωντανή τη μνήμη και την ιστορία της Καβάλας.
Η φωτογραφία ανήκει στον Νίκο Μαυρογένη, ο σχεδιασμός στον Γ. Μπακαλόπουλο και η εκτύπωση έγινε από το γνωστό τυπογραφείο «Ασπιώτης – ΕΛΚΑ». Στην εικόνα δεσπόζει η παραλία της πόλης, με τα ψαροκάικα αραγμένα στον μόλο, λιγοστούς πάγκους με φρούτα μπροστά από τα ιχθυοπωλεία και τραπεζάκια έξω από τα καφενεία – τα περίφημα «Πλακάκια».
Η αφίσα δείχνει μια Καβάλα διαφορετική, αλλά ζωντανή. Με τα περίπτερα, τη στάση των αστικών μπροστά από την Εμπορική Τράπεζα, την παρουσία των ψαράδων και των μικρών εμπόρων, με τα σπίτια της Παναγίας ακόμα όρθια, τις Καμάρες ορατές και τα λιγοστά πολυώροφα κτίρια.
Με τη βοήθεια αγαπητών φίλων και συμπολιτών, όπως ο Βασίλης Ευστρατίου, ο Παναγιώτης Καλαϊτζής και ο Αργύρης Καλλιανιώτης, προσπαθούμε να «διαβάσουμε» τη φωτογραφία και να εντοπίσουμε σημεία της πόλης που έχουν χαθεί ή αλλάξει. Από την κλινική του Τσοτσοπούλου μέχρι το παλιό Λιμεναρχείο και το Λουτρό της Γραβιάς, κάθε γωνιά της Καβάλας κουβαλάει μνήμες και ιστορίες.
Η προσπάθεια ανάδειξης της τοπικής νεότερης ιστορίας δεν είναι απλώς ένα χόμπι. Είναι μια βαθιά ανάγκη σύνδεσης με τον τόπο μας. Η γνώση της ιστορίας μάς κάνει να αγαπάμε περισσότερο την πόλη μας, να τη σεβόμαστε, να τιμούμε τους προγόνους μας. Και πάνω απ’ όλα, μας δίνει την ευθύνη να την πάμε ένα βήμα μπροστά.
Συνεχίζουμε… δυνατά.
Η αφίσα της Καβάλας αναρτήθηκε από τον Miltiadis Dimitriadis.
Η φωτογραφία πιστοποιεί ότι η Καβάλα ήταν, είναι και θα παραμείνει ένας μοναδικός τόπος, γεμάτος φως, ιστορία και ζωή.
![Γιατροί ΕΟΠΥΥ ΚΑΒΑΛΑΣ](https://www.enanews.gr/uploads/2018/11/giatroi-eopyy.png")
