Παράταση έως τις 30 Νοεμβρίου 2026 δίνεται σε περισσότερες από 400 επιχειρήσεις που συμμετέχουν στο πρόγραμμα «Εξοικονομώ – Επιχειρώ», προκειμένου να ολοκληρώσουν τις ενεργειακές παρεμβάσεις τους.

Η απόφαση ελήφθη μετά την εξασφάλιση πρόσθετων πόρων από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, ώστε να συνεχιστούν οι πλέον ώριμες επενδύσεις και μετά τη λήξη των προθεσμιών του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Η παράταση αφορά επιχειρήσεις που βρίσκονται σε ένα από τα παρακάτω στάδια:

• προελέγχου τελικής εκταμίευσης,
• επιλογής ενεργειακού επιθεωρητή για το Β΄ Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης,
• ενδιάμεσης εκταμίευσης,
• ελέγχου νομιμότητας ή υλοποίησης παρεμβάσεων της 6ης υπαγωγής,
• ολοκλήρωσης της επένδυσης μέσω Ενεργειακού Ελέγχου.

Στο πλαίσιο της Δράσης «Ενέργεια και Επιχειρηματικότητα» του Ταμείου Ανάκαμψης έχουν ήδη διατεθεί περισσότεροι από 54 εκατ. ευρώ σε πάνω από 1.600 μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.

Οι πόροι έχουν κατευθυνθεί μέσω των προγραμμάτων «Βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης επιχειρήσεων του τριτογενούς τομέα – Εξοικονομώ Επιχειρώ» και «Αλλάζω Συσκευή για τις Επιχειρήσεις», με στόχο τη μείωση του ενεργειακού κόστους και τη βελτίωση της αποδοτικότητας των επιχειρήσεων.

Τα δύο υπουργεία επισημαίνουν ότι η παράταση δίνει τη δυνατότητα στις επιχειρήσεις που βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο να ολοκληρώσουν τις επενδύσεις τους και να αξιοποιήσουν τη χρηματοδότηση που έχει ήδη εγκριθεί.

Η Ελλάδα εισέρχεται σε μια πολυετή φάση ταχείας αποκλιμάκωσης του δημόσιου χρέους, με βασικό στόχο αυτό να υποχωρήσει κάτω από το 100% του ΑΕΠ μέσα στη διετία 2033-2034. Η στρατηγική που ακολουθείται στηρίζεται κυρίως στα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα και στις συνεχείς πρόωρες αποπληρωμές χρέους της μνημονιακής περιόδου, με στόχο τη μείωση των μελλοντικών χρηματοδοτικών αναγκών και τη βελτίωση του συνολικού προφίλ του ελληνικού χρέους.

Ο οδικός χάρτης περιλαμβάνει διαδοχικά ορόσημα: πρώτα την υποχώρηση κάτω από τα επίπεδα της Ιταλίας, στη συνέχεια την πτώση κάτω από το 120% του ΑΕΠ και, σε βάθος χρόνου, τη διάσπαση του ψυχολογικού ορίου του 100%.

Πρώτος στόχος η «προσπέραση» της Ιταλίας

Το οικονομικό επιτελείο εκτιμά ότι έως το τέλος του 2026 η Ελλάδα μπορεί να πάψει να είναι η χώρα με το υψηλότερο δημόσιο χρέος στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως ποσοστό του ΑΕΠ, υποχωρώντας κάτω από το αντίστοιχο επίπεδο της Ιταλίας.

Το επόμενο σημαντικό ορόσημο τοποθετείται στο 2029. Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης έχει θέσει ως στόχο την υποχώρηση του δημόσιου χρέους κάτω από το 120% του ΑΕΠ μέχρι τότε.

Με βάση τις προβολές που έχουν παρουσιαστεί από αρμόδιους παράγοντες, η επόμενη μεγάλη καμπή αναμένεται στη διετία 2033-2034, όταν ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ θα μπορούσε να περάσει κάτω από το 100%.

Θετικές προβολές ακόμη και με χαμηλή ανάπτυξη

Η ανάλυση βιωσιμότητας εμφανίζεται θετική ακόμη και σε δυσμενές μακροπρόθεσμο σενάριο, στο οποίο η ελληνική οικονομία αναπτύσσεται με ρυθμούς μόλις 0,4% έως 0,8%.

Ωστόσο, η αποκλιμάκωση δεν θεωρείται δεδομένη. Το δημόσιο χρέος παραμένει υψηλό σε ευρωπαϊκούς όρους και η μελλοντική του πορεία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το αν η οικονομία θα συνεχίσει να αναπτύσσεται μετά την εξασθένηση της επίδρασης του Ταμείου Ανάκαμψης.

Κρίσιμος παράγοντας θα είναι επίσης η δυνατότητα διατήρησης υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων σε βάθος χρόνου.

Νέες πρόωρες αποπληρωμές μέσα στο 2026

Η κυβέρνηση επιταχύνει παράλληλα τη στρατηγική πρόωρης εξόφλησης υποχρεώσεων.

Μετά την πρώτη σχετική κίνηση στις 15 Ιουνίου 2026, προγραμματίζονται ακόμη δύο αποπληρωμές μέχρι το τέλος του έτους, συνολικού ύψους 4,7 δισ. ευρώ.

Η πρώτη αφορά πρόωρη εξόφληση δανείων του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, EFSF, ύψους 2,5 δισ. ευρώ και αναμένεται να ολοκληρωθεί έως τα τέλη Οκτωβρίου.

Στις 15 Δεκεμβρίου προβλέπεται ακόμη μία κίνηση, με την εξόφληση ομολόγου ύψους 2,2 δισ. ευρώ που βρίσκεται στα χαρτοφυλάκια των τεσσάρων συστημικών τραπεζών.

Ισχυρό ταμειακό «μαξιλάρι»

Μέχρι στιγμής, το ελληνικό Δημόσιο έχει αντλήσει από τις αγορές περίπου 7,75 δισ. ευρώ, ενώ στο τέλος του 2026 εκτιμάται ότι τα ταμειακά διαθέσιμα θα ξεπερνούν τα 30 δισ. ευρώ.

Το υψηλό επίπεδο ρευστότητας δίνει στην κυβέρνηση μεγαλύτερη ευελιξία για τις επόμενες πρόωρες αποπληρωμές και μειώνει τον κίνδυνο χρηματοδοτικών πιέσεων.

Η επόμενη φάση του σχεδιασμού θα αφορά τις αντίστοιχες κινήσεις από το 2027 και μετά, με στόχο η αποκλιμάκωση του χρέους να συνεχιστεί χωρίς να διαταραχθεί η δημοσιονομική σταθερότητα.

Το μεγάλο στοίχημα μέχρι το 2034

Η πορεία μέχρι το 2034 παραμένει ουσιαστικά μια μακροχρόνια «κούρσα» με τρία διαδοχικά ορόσημα: την Ιταλία, το 120% και τελικά το 100% του ΑΕΠ.

Οι πρόωρες αποπληρωμές επιταχύνουν τη διαδικασία, όμως το καθοριστικό στοιχείο θα είναι η αντοχή της ελληνικής οικονομίας σε βάθος χρόνου.

Η διατήρηση ανάπτυξης, πρωτογενών πλεονασμάτων και ισχυρής δημοσιονομικής εικόνας θα κρίνει τελικά αν ο στόχος για δημόσιο χρέος κάτω από το 100% του ΑΕΠ έως το 2033-2034 θα γίνει πραγματικότητα.