ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Φυλάκιση και δέσμευση περιουσίας για τη φοροδιαφυγή
Κόλαφος οι διατάξεις του πολυνομοσχεδίου για την αντιμετώπιση του φαινομένου
Ποινές φυλάκισης και δέσμευση περιουσιακών στοιχείων για φοροδιαφυγή προβλέπει το πολυνομοσχέδιο με τα προαπαιτούμενα του Οκτωβρίου που δόθηκε στη δημοσιότητα για διαβούλευση. Στο νομοσχέδιο περιλαμβάνεται ακόμη η αύξηση του συντελεστή φορολογίας των ενοικίων απο 1.1.2015 ενώ καθώς και η κατάργηση της δυνατόητας εκκχώρησης ανείσπρακωτων ενοικίιων στο δημόσιο.
Ιδιαίτερα αυστηρές είναι οι διαταξεις του νομοσχεδίου για τη φοροδιαφυγή. Ετσι προβλέπεται οτι:
– πραγματοποιεί έγκλημα φοροδιαφυγής όποιος με πρόθεση αποκρύπτει εισοδήματα, στοιχεία και ειδικά όταν δεν υποβάλλει δήλωση για οποιοδήποτε είδος φορολογίας. Επιβάλλεται ποινή φυλάκισης 2 ετών για την αποφυγή πληρωμής φόρου πάνω από 100.000 ευρώ ή άνω των 50.000 ευρώ εφόσον πρόκειται για ΦΠΑ. Δεν αναστέλλεται η ποινική διαδικασία ακόμη και αν ο φορολογούμενος υποβάλει ενδικοφανή προσφυγή
– καταργείται το ανώτατο όριο φορολογικών προστίμων 30.000 ευρώ για μη έκδοση φορολογικών στοιχείων (π.χ. αποδείξεων, τιμολογίων).
– η λήψη προληπτικών μέτρων διασφάλισης των εσόδων του δημοσίου σε βάρος όσων εντοπίζονται να έχουν φοροδιαφύγει πάνω από 150.000 ευρώ. Προβλέται η δέσμευση του 50% των καταθέσεων, του 50% του χρηματικού περιεχομένου θυρίδων και του 100% του μη χρηματικού περιεχομένου θυρίδων, όπως για παράδειγμα κοσμημάτων, ή άλλων πολύτιμων αντικειμένων. Τα μέτρα αυτά λαμβάνονται και σε όσους έχουν ασκήσει διοίκηση με κάθε τρόπο στην εταιρεία που εντοπίζεται να φοροδιαφεύγει ακόμη και αν έχουν αποβάλει την ιδιότητα του διαχειριστή ή υπεύθυνου της εταιρείας στο παρελθόν.
– μειώνεται από το 100% στο 50% το πρόστιμο της μη υποβολής δήλωσης παρακρατούμενων φόρων
– Σε περίπτωση μη έκδοσης φορολογικού στοιχείου ή έκδοσης ή λήψης ανακριβούς στοιχείου για πράξη που επιβαρύνεται με ΦΠΑ, επιβάλλεται πρόστιμο πενήντα τοις εκατό (50%) επί του φόρου που θα προέκυπτε από το μη εκδοθέν στοιχείο, ή επί της διαφοράς, αντίστοιχα. Εξαιρείται της επιβολής κυρώσεων ο λήπτης που τελούσε σε καλή πίστη κατά την λήψη των στοιχείων.
– Σε κάθε περίπτωση όπου διαπιστώνεται, κατόπιν ελέγχου, η υποβολή ανακριβών δηλώσεων ή η μη υποβολή δηλώσεων, υποβολή δηλώσεων, με συνέπεια τη μη απόδοση ή την μειωμένη απόδοση ή την επιπλέον έκπτωση ή επιστροφή ΦΠΑ, επιβάλλεται πρόστιμο ίσο με ποσοστό πενήντα τοις εκατό (50%) επί του ποσού του φόρου που θα προέκυπτε από την μη υποβληθείσα δήλωση ή επί της διαφοράς, αντίστοιχα.
– Σε περίπτωση άσκησης οικονομικής δραστηριότητας χωρίς να έχει υποβληθεί δήλωση έναρξης εργασιών, παρά την ύπαρξη σχετικής υποχρέωσης, επιβάλλεται πρόστιμο ίσο με ποσοστό πενήντα τοις εκατό (50%) επί του ποσού του ΦΠΑ που θα έπρεπε να είχε αποδοθεί για όλη τη διάρκεια λειτουργίας της οικονομικής δραστηριότητας.
– Σε κάθε πρόσωπο μη υπόχρεο σε υποβολή δηλώσεων ΦΠΑ που εκδίδει φορολογικά στοιχεία με ΦΠΑ, χωρίς να έχει τέτοια υποχρέωση, επιβάλλεται πρόστιμο ίσο με ποσοστό πενήντα τοις εκατό (50%) επί του αναγραφόμενου φόρου που δεν αποδόθηκε».
– Ο συντελεστής φορολογίας του εισοδήματος απο ενοίκια αυξάνεται από 11% σε 15% για εισόδημα εως 12.000 ευρώ και απο 33% σε 35% για εισόδημα από 12.000 και άνω.
– καταργείται ( απο 1.1.2015) η δυνατότητα εκχώρησης ανείσπρακτων ενοικίων από τους ιδιοκτήτες ακινήτων.
– μειώνεται από τα 5 στο 1 ευρώ το ποσό ΕΝΦΙΑ που δεν βεβαιώνεται στον φορολογούμενο μετά την εκκαθάριση. Επίσης ΕΝΦΙΑ θα καταβάλουν απο φέτος οι ξενοδοχειακές επιχειρήσεις για τα ακίνητά τους που ιδιοχρησιμοποιούνται ενώ εξαιρούνται απ το φόρο ακίνητα που ανήκουν σε εταιρείες ειδικού σκοπού οι οποίες ανήκουν στο ΤΑΙΠΕΔ
– προβλέπεται πρόστιμο από 500 έως 2.000 ευρώ για την υποβολή ελλιπούς δήλωσης τεκμηρίωσης ενδοομιλικών συναλλαγών.
– δίνεται η δυνατότητα στον έφορο να μειώνει τη διάρκεια της ήδη χορηγηθείσας ρύθμισης για οφειλες προς το δημόσιο εάν ο οφειλέτης έχει τη δυνατότητα σύμφωνα με τα οικονομικά του δεδομένα να πληρώνει την οφειλή του σε λιγότερες δόσεις από τις αρχικά χορηγηθείσες, οποτεδήποτε καθ΄όλη τη διάρκεια της ρύθμισης
Ειδικότερα, όσον αφορά στη φοροδιαφυγή το πολυνομοσχέδιο προβλέπει ότι έγκλημα φοροδιαφυγής διαπράττει όποιος με πρόθεση:
α) προκειμένου να αποφύγει την πληρωμή φόρου εισοδήματος, ενιαίου φόρου ιδιοκτησίας ακινήτων (ΕΝΦΙΑ) ή ειδικού φόρου ακινήτων (ΕΦΑ), αποκρύπτει από τα όργανα της Φορολογικής Διοίκησης φορολογητέα εισοδήματα από οποιαδήποτε πηγή ή περιουσιακά στοιχεία, ιδίως παραλείποντας να υποβάλει δήλωση ή υποβάλλοντας ανακριβή δήλωση ή καταχωρίζοντας στα λογιστικά αρχεία εικονικές (ολικά ή μερικά) δαπάνες ή επικαλούμενος στη φορολογική δήλωση τέτοιες δαπάνες, ώστε να μην εμφανίζεται φορολογητέα ύλη ή να εμφανίζεται αυτή μειωμένη,
β) προκειμένου να αποφύγει την πληρωμή του φόρου προστιθέμενης αξίας, του φόρου κύκλου εργασιών, του φόρου ασφαλίστρων και των παρακρατούμενων και επιρριπτόμενων φόρων, τελών ή εισφορών, δεν αποδίδει ή αποδίδει ανακριβώς ή συμψηφίζει ή εκπίπτει ανακριβώς αυτούς, καθώς και όποιος παραπλανά τη Φορολογική Διοίκηση με την παράσταση ψευδών γεγονότων ως αληθινών ή με την αθέμιτη παρασιώπηση ή απόκρυψη αληθινών γεγονότων και δεν αποδίδει ή αποδίδει ανακριβώς ή συμψηφίζει ή εκπίπτει ανακριβώς αυτούς ή λαμβάνει επιστροφή, καθώς και όποιος διακρατεί τέτοιους φόρους, τέλη ή εισφορές,
γ) προκειμένου να αποφύγει την πληρωμή φόρου πλοίων δεν αποδίδει ή αποδίδει ανακριβώς στο Δημόσιο τον φόρο αυτό.
Επίσης, όποιος διαπράττει έγκλημα φοροδιαφυγής τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον δύο ετών: α) αν ο φόρος που αναλογεί στα φορολογητέα εισοδήματα ή στα περιουσιακά στοιχεία που έχουν αποκρυβεί υπερβαίνει ανά φορολογικό ή διαχειριστικό έτος ή ανά φορολογική υπόθεση τις εκατό χιλιάδες (100.000) ευρώ ανά είδος φόρου, ή β) αν το προς απόδοση ποσό του κύριου φόρου, τέλους ή εισφοράς που δεν αποδόθηκε ή αποδόθηκε ανακριβώς ή επεστράφη ή συμψηφίστηκε ή εξέπεσε ή διακρατείται υπερβαίνει ανά φορολογικό ή διαχειριστικό έτος ή ανά φορολογική υπόθεση: αα) τις πενήντα χιλιάδες (50.000) ευρώ, εφόσον αφορά φόρο προστιθέμενης αξίας ή ββ) τις εκατό χιλιάδες (100.000) ευρώ ανά είδος φόρου, τέλους ή εισφοράς σε κάθε άλλη περίπτωση.
– Επιβάλλεται κάθειρξη αν το ποσό του φόρου, τέλους ή εισφοράς της προηγούμενης παραγράφου υπερβαίνει τις εκατό χιλιάδες (100.000) ευρώ εφόσον αφορά φόρο προστιθέμενης αξίας, ή τις εκατό πενήντα χιλιάδες (150.000) ευρώ σε κάθε άλλη περίπτωση φόρου, τέλους ή εισφοράς.
– Όποιος εκδίδει πλαστά ή εικονικά φορολογικά στοιχεία, καθώς και όποιος αποδέχεται εικονικά φορολογικά στοιχεία ή νοθεύει τέτοια στοιχεία, ανεξάρτητα από το αν διαφεύγει ή μη την πληρωμή φόρου, τιμωρείται με ποινή φυλάκισης τουλάχιστον τριών (3) μηνών. Ειδικά, όποιος εκδίδει ή αποδέχεται εικονικά φορολογικά στοιχεία για ανύπαρκτη συναλλαγή στο σύνολό της ή για μέρος αυτής, τιμωρείται:
α) με φυλάκιση τουλάχιστον ενός (1) έτους, εφόσον η συνολική αξία των εικονικών φορολογικών στοιχείων υπερβαίνει το ποσό των τριάντα χιλιάδων (30.000) ευρώ και
β) με κάθειρξη, εφόσον το ως άνω ποσό υπερβαίνει τις εκατόν πενήντα χιλιάδες (150.000) ευρώ.
Θεωρείται ως πλαστό και το φορολογικό στοιχείο που έχει διατρηθεί ή σφραγιστεί με οποιονδήποτε τρόπο, χωρίς να έχει καταχωριστεί στα οικεία βιβλία της αρμόδιας φορολογικής αρχής σχετική πράξη θεώρησής του και εφόσον η μη καταχώριση τελεί σε γνώση του υπόχρεου για τη θεώρηση του φορολογικού στοιχείου. Θεωρείται επίσης ως πλαστό το φορολογικό στοιχείο και όταν το περιεχόμενο και τα λοιπά στοιχεία του πρωτότυπου ή αντίτυπου αυτού είναι διαφορετικά από αυτά που αναγράφονται στο στέλεχος του ίδιου στοιχείου.
Εικονικό είναι το φορολογικό στοιχείο που εκδίδεται για συναλλαγή ανύπαρκτη στο σύνολο της ή για μέρος αυτής ή για συναλλαγή στην οποία το ένα από τα συμβαλλόμενα μέρη που αναγράφονται στο στοιχείο είναι άγνωστο φορολογικώς πρόσωπο, με την έννοια ότι δεν έχει δηλώσει την έναρξη του επιτηδεύματός του ούτε έχει θεωρήσει στοιχεία στην Φορολογική Διοίκηση. Εικονικό είναι επίσης το στοιχείο που φέρεται ότι εκδόθηκε ή έχει ληφθεί από εικονική εταιρία, κοινοπραξία, κοινωνία ή άλλη οποιασδήποτε μορφής επιχείρηση ή νομική οντότητα ή από φυσικό πρόσωπο για το οποίο αποδεικνύεται ότι είναι παντελώς αμέτοχο με τη συγκεκριμένη συναλλαγή, οπότε στην τελευταία αυτή περίπτωση η ποινική δίωξη ασκείται κατά του πραγματικού υπευθύνου που υποκρύπτεται.
Τα φορολογικά στοιχεία στα οποία αναγράφεται αξία συναλλαγής κατώτερη της πραγματικής θεωρούνται πάντοτε για τους σκοπούς του παρόντος νόμου ως ανακριβή, ενώ τα φορολογικά στοιχεία στα οποία αναγράφεται αξία μεγαλύτερη της πραγματικής θεωρούνται ως εικονικά κατά το μέρος της μεγαλύτερης αυτής αξίας. Δεν είναι εικονικό για τον λήπτη το φορολογικό στοιχείο το οποίο αφορά πραγματική συναλλαγή, αν το πρόσωπο του εκδότη είναι διαφορετικό από αυτό που αναγράφεται στο στοιχείο.
Δεν είναι εικονικό το φορολογικό στοιχείο που εξέδωσε ή έλαβε η κοινωνία κληρονόμων ή ο κληρονόμος ή σύζυγος ή τέκνο αποβιώσαντος ή συνταξιοδοτηθέντος συζύγου ή γονέα, το οποίο φέρεται ότι εκδόθηκε ή λήφθηκε από τον αποβιώσαντα ή συνταξιοδοτηθέντα επιτηδευματία, εφόσον αφορά πραγματική συναλλαγή και πριν από κάθε είδους φορολογικό έλεγχο, έχει καταχωρηθεί στα βιβλία, τόσο του λαμβάνοντα, όσο και του εκδώσαντα το στοιχείο, η αξία αυτού έχει συμπεριληφθεί στις οικείες δηλώσεις ΦΠΑ και φορολογίας εισοδήματος και έχει γίνει η απόδοση των φόρων που προκύπτουν από το στοιχείο αυτό.
– Με ποινή φυλάκισης τουλάχιστον ενός (1) έτους τιμωρείται ο υπόχρεος που δεν εκδίδει ή εκδίδει ανακριβώς τα προβλεπόμενα από τις κείμενες διατάξεις στοιχεία ή παραστατικά πωλήσεων κατά την πώληση ή διακίνηση αγαθών ή την παροχή υπηρεσιών, εφόσον το συνολικό ύψος των συναλλαγών για τις οποίες δεν έχουν εκδοθεί τα οικεία στοιχεία ανέρχεται τουλάχιστον στο ποσό των δέκα χιλιάδων (10.000) ευρώ, ανά φορολογικό ή διαχειριστικό έτος]
– Για την επιμέτρηση της ποινής λαμβάνεται ιδίως υπόψη το ύψος του ποσού που αποκρύφτηκε ή δεν αποδόθηκε και η διάρκεια της απόκρυψης ή μη απόδοσης ή ανακριβούς απόδοσης ή διακράτησης. Η μεταχείριση από το δράστη ιδιαιτέρων τεχνασμάτων συνιστά επιβαρυντική περίσταση.
Αυτουργοί και συνεργοί στη φοροδιαφυγή
Στα νομικά πρόσωπα, ως αυτουργοί των εγκλημάτων του παρόντος νόμου θεωρούνται, εφόσον με οποιαδήποτε πράξη ή παράλειψη συντέλεσαν στην τέλεσή τους:
α) Στις ημεδαπές ανώνυμες εταιρίες, οι πρόεδροι των Δ.Σ, οι διευθύνοντες, εντεταλμένοι ή συμπράττοντες σύμβουλοι, οι διοικητές, οι γενικοί διευθυντές ή διευθυντές, ως και εν γένει κάθε πρόσωπο εντεταλμένο είτε άμεσα από το νόμο είτε από ιδιωτική βούληση είτε με δικαστική απόφαση στη διοίκηση ή διαχείριση ή εκπροσώπηση αυτών. Αν ελλείπουν όλα τα παραπάνω πρόσωπα, ως αυτουργοί θεωρούνται τα μέλη των διοικητικών συμβουλίων των εταιριών αυτών, εφόσον ασκούν πράγματι προσωρινά ή διαρκώς ένα από τα καθήκοντα που αναφέρονται πιο πάνω.
β) Στις ομόρρυθμες και ετερόρρυθμες εταιρίες οι ομόρρυθμοι εταίροι και οι διαχειριστές αυτών ως και εν γένει κάθε πρόσωπο εντεταλμένο είτε άμεσα από το νόμο είτε από ιδιωτική βούληση είτε με δικαστική απόφαση είτε από οποιαδήποτε αιτία στη διοίκηση ή διαχείριση αυτών.
γ) Στις εταιρίες περιορισμένης ευθύνης και ιδιωτικές κεφαλαιουχικές εταιρίες οι διαχειριστές αυτών ως και εν γένει κάθε πρόσωπο εντεταλμένο είτε άμεσα από το νόμο είτε από ιδιωτική βούληση είτε με δικαστική απόφαση είτε από οποιαδήποτε αιτία στη διοίκηση ή διαχείριση αυτών και όταν αυτοί ελλείπουν ή απουσιάζουν οι εταίροι αυτών.
δ) Στους συνεταιρισμούς και ενώσεις αυτών οι πρόεδροι, οι γραμματείς, οι ταμίες, ως και εν γένει κάθε πρόσωπο εντεταλμένο είτε άμεσα από το νόμο είτε από ιδιωτική βούληση είτε με δικαστική απόφαση είτε από οποιαδήποτε αιτία στη διοίκηση ή διαχείριση αυτών.
ε) Στις κοινοπραξίες, κοινωνίες, αστικές, συμμετοχικές ή αφανείς εταιρίες, ως αυτουργοί του εγκλήματος της φοροδιαφυγής θεωρούνται οι εκπρόσωποί τους , με βάση την ιδιωτική βούληση ή το νόμο ή δικαστική απόφαση, και αν ελλείπουν αυτοί, τα μέλη τους. Όταν στα μέλη αυτών περιλαμβάνονται και νομικά πρόσωπα ή αλλοδαπές επιχειρήσεις ή αλλοδαποί οργανισμοί, εφαρμόζονται ανάλογα και οι λοιπές διατάξεις της παρούσας παραγράφου.
στ) Στις αλλοδαπές επιχειρήσεις γενικά και στους κάθε είδους αλλοδαπούς οργανισμούς, ως αυτουργοί του εγκλήματος της φοροδιαφυγής θεωρούνται οι διευθυντές ή αντιπρόσωποι ή πράκτορες, που έχουν στην Ελλάδα.
ζ) Στα νομικά πρόσωπα εκτός των ανωτέρω αναφερομένων ή στις νομικές οντότητες κατά την έννοια της παραγράφου 3 του άρθρου 51Α του ν. 2238/1994 ή της περίπτωσης δ’ του άρθρου 2 του ν.4172/2013 Κώδικας Φορολογίας Εισοδήματος, ως αυτουργοί θεωρούνται οι εκπρόσωποι αυτών ως και εν γένει κάθε πρόσωπο εντεταλμένο είτε άμεσα από το νόμο είτε από ιδιωτική βούληση είτε με δικαστική απόφαση στη διοίκηση ή διαχείριση ή εκπροσώπηση αυτών.
Επίσης, αυτουργοί των ανωτέρω εγκλημάτων, κατά την έννοια της προηγούμενης παραγράφου, θεωρούνται και: α) όσοι δυνάμει νόμου ή δικαστικής απόφασης ή διάταξης τελευταίας βούλησης είναι διαχειριστές αλλότριας περιουσίας β) ο επίτροπος ή κηδεμόνας ή διοικητής αλλοτρίων κατά τις διατάξεις του Αστικού Κώδικα.
Ως άμεσοι συνεργοί των ανωτέρω εγκλημάτων θεωρούνται ο προϊστάμενος του λογιστηρίου κάθε μορφής ή τύπου επιχείρησης ή όποιος με πρόθεση συμπράττει με οποιονδήποτε τρόπο γενικά στη διάπραξη των εγκλημάτων του παρόντος, ως τοιούτου νοουμένου και του υπογράφοντος τη δήλωση ως πληρεξούσιος.
Μηνυτήριες αναφορές
Εάν συντρέχει περίπτωση τέλεσης ή απόπειρας τέλεσης εγκλήματος φοροδιαφυγής υποβάλλεται αμέσως μηνυτήρια αναφορά από τον Γενικό Γραμματέα Δημοσίων Εσόδων ή από τα όργανα της Φορολογικής Διοίκησης ή από τη Διεύθυνση Οικονομικής Αστυνομίας της Ελληνικής Αστυνομίας. Η ποινική δίωξη ασκείται αυτεπαγγέλτως.
Η παραγραφή των εγκλημάτων του παρόντος νόμου αρχίζει από την τελεσιδικία της απόφασης επί της προσφυγής που ασκήθηκε ή σε περίπτωση μη άσκησης προσφυγής από την οριστικοποίηση της φορολογικής εγγραφής λόγω παρόδου της προθεσμίας άσκησης προσφυγής.
Η άσκηση ενδικοφανούς προσφυγής και προσφυγής ενώπιον των Διοικητικών Δικαστηρίων δεν επηρεάζει την ποινική διαδικασία. Το ποινικό δικαστήριο δύναται πάντως, σε περίπτωση που κρίνει ότι η έκβαση εκκρεμούς διοικητικής δίκης είναι ουσιώδης για τη δική του κρίση επί της υπόθεσης, να αναστείλει με απόφασή του την ποινική δίκη μέχρι την τελεσίδικη κρίση του διοικητικού δικαστηρίου.
ΑΓΡΟΤΙΚΑ
Καβάλα: Αποζημιώσεις 1,7 εκατ. ευρώ σε 257 αμυγδαλοπαραγωγούς
Αποζημιώσεις συνολικού ύψους 1.700.823,41 ευρώ θα πιστωθούν σήμερα, 8 Ιουλίου 2026, στους τραπεζικούς λογαριασμούς 257 αμυγδαλοπαραγωγών της Π.Ε. Καβάλας, σύμφωνα με ενημέρωση του Βουλευτή Π.Ε. Καβάλας και Θάσου, Γιάννη Πασχαλίδη.
Οι αποζημιώσεις αφορούν ΚΟΕ για απώλεια παραγωγής του 2023 και καταβάλλονται από τον ΕΛΓΑ σε παραγωγούς που υπέστησαν ζημιές.
Παράλληλα, όπως αναφέρει ο κ. Πασχαλίδης, χθες, 7 Ιουλίου 2026, πιστώθηκαν από τον ΕΛΓΑ στους λογαριασμούς Καβαλιωτών δικαιούχων επιπλέον αποζημιώσεις συνολικού ποσού 147.593,94 ευρώ.
Ο βουλευτής σημειώνει ότι κατέβαλε συνεχείς προσπάθειες για την εξασφάλιση αποζημιώσεων στους πληγέντες παραγωγούς, επισημαίνοντας ότι οι παρεμβάσεις του για τις αποζημιώσεις ΚΟΕ αμυγδάλων ήταν καταλυτικές.
Ο Γιάννης Πασχαλίδης δήλωσε:
«Ευχαριστώ πολύ τον Διοικητή του ΕΛΓΑ κ. Ανδρέα Λυκουρέντζο για την άριστη συνεργασία καθώς και όλους τους αρμοδίους του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων για το ενδιαφέρον που επέδειξαν. Είδα από κοντά, όπως κάνω πάντα, τις τεράστιες καταστροφές στην παραγωγή και κατέβαλα κάθε δυνατή προσπάθεια για να αποζημιωθούν οι πληγέντες.»
ΑΓΡΟΤΙΚΑ
Ξάνθη: Παρέμβαση Ζεϊμπέκ για τους σιτοπαραγωγούς της ΑΜΘ
Το ζήτημα των μειωμένων αποδόσεων και των χαμηλών τιμών παραγωγού στα σιτηρά της Ξάνθης και της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης φέρνει στη Βουλή ο Ανεξάρτητος Βουλευτής Ξάνθης, Χουσεΐν Ζεϊμπέκ.
Με ερώτησή του προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, ο κ. Ζεϊμπέκ κάνει λόγο για απόγνωση των σιτοπαραγωγών, καθώς η φετινή καλλιεργητική περίοδος εξελίσσεται ιδιαίτερα δύσκολα, με σημαντική μείωση της παραγωγής και τιμές που, όπως αναφέρει, δεν καλύπτουν ούτε το αυξημένο κόστος παραγωγής.
Σύμφωνα με την παρέμβαση του βουλευτή, οι αποδόσεις σε πολλές περιοχές εμφανίζονται μειωμένες ακόμη και πάνω από 50%, εξαιτίας των δυσμενών καιρικών συνθηκών, των παρατεταμένων βροχοπτώσεων και των προβλημάτων που προκλήθηκαν στις καλλιέργειες.
Ο κ. Ζεϊμπέκ επικαλείται και δηλώσεις του προϊσταμένου της ΔΑΟΚ ΠΕ Ξάνθης, ο οποίος χαρακτήρισε τη χρονιά «καταστροφική» για τα σιτάρια, τόσο ως προς τις αποδόσεις όσο και ως προς τις τιμές.
Παράλληλα, επισημαίνει ότι το κόστος για εφόδια, λιπάσματα, σπόρους, καύσιμα και ενέργεια παραμένει σε υψηλά επίπεδα, με αποτέλεσμα οι παραγωγοί να βρίσκονται χωρίς ουσιαστικό εισόδημα.
Ο Ανεξάρτητος Βουλευτής Ξάνθης ζητά από το Υπουργείο να παρουσιάσει τα στοιχεία που διαθέτει για τις αποδόσεις σκληρού και μαλακού σιταριού στην Ξάνθη και στις υπόλοιπες Περιφερειακές Ενότητες της ΑΜΘ.
Παράλληλα, ρωτά αν προτίθεται να προχωρήσει σε άμεση οικονομική ενίσχυση των σιτοπαραγωγών μέσω ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων ή εθνικών πόρων, λόγω της απώλειας εισοδήματος που προκαλούν οι μειωμένες αποδόσεις και οι χαμηλές τιμές.
Θέτει επίσης ζήτημα αντιμετώπισης των στρεβλώσεων στη διαμόρφωση των τιμών παραγωγού, ώστε να εξασφαλιστεί δίκαιη αμοιβή για τους παραγωγούς σιτηρών.
Τέλος, ζητά συνολικό σχεδιασμό για τη μείωση του κόστους παραγωγής και τη στήριξη της σιτοκαλλιέργειας στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, προκειμένου να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα των αγροτικών εκμεταλλεύσεων και η παραμονή των παραγωγών στην ύπαιθρο.
Ακολουθεί η ερώτηση:
Προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων
Θέμα: «Σε απόγνωση οι σιτοπαραγωγοί της Ξάνθης και της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης – Μειωμένες αποδόσεις και εξευτελιστικές τιμές παραγωγού»
Ιδιαίτερα δύσκολη εξελίσσεται η φετινή καλλιεργητική περίοδος για τους σιτοπαραγωγούς της Ξάνθης και συνολικά της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, καθώς οι μειωμένες αποδόσεις, σε συνδυασμό με τις ιδιαίτερα χαμηλές τιμές παραγωγού, οδηγούν σε δραματική συρρίκνωση του αγροτικού εισοδήματος.
Σύμφωνα με τις καταγγελίες παραγωγών και εκπροσώπων του αγροτικού κόσμου, οι αποδόσεις σε πολλές περιοχές εμφανίζονται μειωμένες ακόμη και κατά ποσοστά που υπερβαίνουν το 50%, εξαιτίας των δυσμενών καιρικών συνθηκών που επικράτησαν κατά τη διάρκεια της καλλιεργητικής περιόδου.
Χαρακτηριστικές είναι οι δηλώσεις του προϊστάμενου της ΔΑΟΚ ΠΕ Ξάνθης σε τοπικά μέσα, ο οποίος και δήλωσε πως «Είναι μια κακή χρονιά και σε αποδόσεις και σε τιμές. Έχουμε μείωση πάνω από 50% σε απόδοση στα σιτάρια. Είναι μια καταστροφική χρονιά. Οι πολλές και παρατεταμένες βροχές δημιούργησαν πολλά προβλήματα. Ενώ στην αρχή ευνόησαν των ανάπτυξη των σιτηρών στην συνέχεια προκάλεσαν διάβρωση το έδαφος και δεν μπόρεσαν οι αγρότες να ραντίσουν με φυτοφάρμακα έγκαιρα. Έτσι είχαμε αρρώστιες που επηρέασαν τον καρπό και άρα την απόδοση».
Την ίδια στιγμή, οι τιμές που προσφέρονται κατά την παράδοση της παραγωγής δεν επαρκούν ούτε για την κάλυψη του αυξημένου κόστους παραγωγής, αφήνοντας τους παραγωγούς χωρίς ουσιαστικό εισόδημα. Η κατάσταση είναι ακόμη πιο ασφυκτική, καθώς το κόστος των αγροτικών εφοδίων, των λιπασμάτων, των σπόρων, των καυσίμων, της ενέργειας και των λοιπών εισροών εξακολουθεί να βρίσκεται σε υψηλά επίπεδα, με αποτέλεσμα η καλλιέργεια των σιτηρών να καθίσταται οικονομικά μη βιώσιμη.
Επειδή η παραγωγή σιτηρών αποτελεί βασική καλλιέργεια για την Ξάνθη και ευρύτερα για την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, συμβάλλοντας σημαντικά τόσο στο εισόδημα των αγροτικών νοικοκυριών όσο και στην επισιτιστική επάρκεια της χώρας,
Επειδή η διατήρηση της σιτοπαραγωγής στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη αποτελεί ζήτημα οικονομικής, κοινωνικής και αναπτυξιακής σημασίας,
Επειδή η συνεχής συμπίεση του αγροτικού εισοδήματος οδηγεί σε εγκατάλειψη των καλλιεργειών και ερήμωση της υπαίθρου,
Ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:
- Ποια στοιχεία διαθέτει το Υπουργείο για τις αποδόσεις των καλλιεργειών σκληρού και μαλακού σιταριού στην Ξάνθη και στις Περιφερειακές Ενότητες της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης κατά τη φετινή καλλιεργητική περίοδο;
- Προτίθεται να προχωρήσει στην άμεση οικονομική ενίσχυση των σιτοπαραγωγών της περιοχής μέσω της ενεργοποίησης ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων ή αξιοποίησης εθνικών πόρων για την απώλεια εισοδήματος που προκαλείται τόσο από τις μειωμένες αποδόσεις όσο και από τις ιδιαίτερα χαμηλές τιμές παραγωγού;
- Ποια μέτρα προτίθεται να λάβει ώστε να αντιμετωπιστούν οι στρεβλώσεις στη διαμόρφωση των τιμών παραγωγού και να εξασφαλιστεί δίκαιη αμοιβή για τους παραγωγούς σιτηρών;
- Ποιος είναι ο συνολικός σχεδιασμός του Υπουργείου για τη μείωση του κόστους παραγωγής και τη στήριξη της καλλιέργειας σιτηρών στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, ώστε να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα των αγροτικών εκμεταλλεύσεων και η παραμονή των παραγωγών στην ύπαιθρο;
Ο ερωτών Βουλευτής
Ζεϊμπέκ Χουσεΐν
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Πιερρακάκης στο CNBC: Οι μεταρρυθμίσεις θα καθορίσουν τη θέση της Ευρώπης
Στην ανθεκτικότητα της οικονομίας της Ευρωζώνης, στην ανάγκη μεταρρυθμίσεων, στην Τεχνητή Νοημοσύνη και στην ευρωπαϊκή τεχνολογική κυριαρχία αναφέρθηκε ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, σε συνέντευξή του στο CNBC.
Ο κ. Πιερρακάκης τόνισε ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να καθορίζεται από τις κρίσεις, αλλά από τις μεταρρυθμίσεις που επιλέγει να εφαρμόσει, ενώ χαρακτήρισε τις επενδύσεις στην τεχνολογία ζήτημα ευρωπαϊκής κυριαρχίας.
Ακολουθεί ολόκληρη η συνέντευξη:
Ερώτηση: Είναι μαζί μας ο Πρόεδρος του Eurogroup και Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών της Ελλάδας. Κύριε Πιερρακάκη, καλώς ήρθατε. Ποια είναι η εκτίμησή σας για τη σημερινή κατάσταση της οικονομίας της Ευρωζώνης;
Κυριάκος Πιερρακάκης: Καλημέρα, χαίρομαι πολύ που είμαι μαζί σας. Θα έλεγα ότι υπάρχει μία λέξη που συνοψίζει την εικόνα της οικονομίας της Ευρωζώνης: ανθεκτικότητα. Έχουμε αποδείξει ότι μπορούμε να παραμένουμε ανθεκτικοί ακόμη και σε ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες.
Ελπίζουμε η κατάσταση που παρακολουθούμε τις τελευταίες ημέρες στη Μέση Ανατολή να αποδειχθεί προσωρινή, καθώς αμέσως μετά τη συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν είχαμε δει σημαντική αποκλιμάκωση στις τιμές του πετρελαίου. Ωστόσο, εξαιτίας της κρίσης στη Μέση Ανατολή, οι προβλέψεις μας για φέτος αναθεωρήθηκαν προς τα κάτω όσον αφορά την ανάπτυξη και προς τα πάνω όσον αφορά τον πληθωρισμό.
Παρ’ όλα αυτά, επικεντρωνόμαστε στα θεμελιώδη μεγέθη της οικονομίας, και αυτό αποτελεί τον βασικό άξονα και των σημερινών συζητήσεων στο Eurogroup. Αναφερθήκατε προηγουμένως στα δημοσιονομικά θεμέλια της Ευρωζώνης και στην Τεχνητή Νοημοσύνη. Εξετάζουμε επίσης την ανταγωνιστικότητα και συνολικά τα θεμέλια πάνω στα οποία στηρίζεται η ευρωπαϊκή οικονομία.
Αν έπρεπε να το συνοψίσω σε μία φράση, θα έλεγα το εξής: δεν επιλέγουμε τις κρίσεις που θα βρεθούν μπροστά μας, δεν θα μας καθορίσουν αυτές. Μπορούμε όμως να επιλέξουμε τις μεταρρυθμίσεις. Και είναι οι μεταρρυθμίσεις που θα μας καθορίσουν τελικά. Γι’ αυτό και θα επικεντρωθούμε ακριβώς σε αυτές, καθώς και σε όλες τις πολιτικές που χρειάζεται να αλλάξουν τις επόμενες εβδομάδες και τους επόμενους μήνες, ώστε να πετύχουμε υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης.
Ερώτηση: Έχετε δηλώσει πρόσφατα ότι η δημοσιονομική πολιτική στην Ευρωζώνη δεν πρέπει να έρχεται σε αντίθεση με τις προσπάθειες της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας να συγκρατήσει τον πληθωρισμό. Πιστεύετε ότι όλες οι κυβερνήσεις της Ευρωζώνης κινούνται στην ίδια κατεύθυνση;
Κυριάκος Πιερρακάκης: Αρχικά, καλέσαμε το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο να συμμετάσχει σε αυτές τις συζητήσεις, προκειμένου να αξιολογήσει όσα κάναμε μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, από το 2022 και μετά. Το συμπέρασμα του ΔΝΤ ήταν ότι οι επιπτώσεις της κρίσης ήταν κατά 12% μικρότερες από ό,τι θα ήταν διαφορετικά, ακριβώς χάρη στις επενδύσεις που υλοποιήθηκαν για την ενίσχυση της ενεργειακής ανεξαρτησίας και των ενεργειακών υποδομών. Υπό αυτή την έννοια, ένα μέρος της απάντησης είναι ναι.
Ταυτόχρονα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει διαμορφώσει ένα πιο εξελιγμένο πλαίσιο πολιτικής όσον αφορά τα αποδεκτά μέτρα στήριξης, τα οποία, όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά, θα πρέπει να είναι προσωρινά, στοχευμένα και προσαρμοσμένα στις ανάγκες.
Έχουμε παρεκκλίνει από αυτή την αρχή; Σε έναν βαθμό, ναι, καθώς ορισμένα μέτρα δεν αποδείχθηκαν τόσο στοχευμένα και τόσο προσαρμοσμένα όσο θα έπρεπε. Ωστόσο, γνωρίζουμε ποια είναι η κατεύθυνση, ποια είναι η πυξίδα μας, και όλοι – ή τουλάχιστον οι περισσότεροι – προσπαθούμε να κινηθούμε σύμφωνα με αυτήν.
Σημειώνουμε πρόοδο. Έχουμε διδαχθεί από τα μαθήματα του 2022 και τα έχουμε πλέον αφομοιώσει. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι δεν μπορούμε να τα πάμε ακόμη καλύτερα.
Ερώτηση: Θα ήθελα να βάλω στη συζήτηση και τη χρονική διάσταση του τρόπου με τον οποίο η Ευρώπη προσεγγίζει την Τεχνητή Νοημοσύνη. Από την τελευταία μας συνάντηση στην Ουάσιγκτον, τον Απρίλιο, είδαμε την απενεργοποίηση του μοντέλου Mythos Fable, δηλαδή ουσιαστικά τη διακοπή πρόσβασης σε μια κρίσιμη τεχνολογία από αμερικανικής πλευράς.
Έκτοτε, γνωρίζουμε ότι στις Βρυξέλλες υπάρχει πλέον αυξανόμενη ανησυχία για την ανάγκη ευρωπαϊκής κυριαρχίας στην Τεχνητή Νοημοσύνη, υπό ένα διαφορετικό πρίσμα: το ενδεχόμενο τα συστήματα να μπορούν απλώς να απενεργοποιηθούν. Αυτό καθιστά ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής ανθεκτικότητας.
Τι σημαίνει αυτό για τη σημερινή συνεδρίαση; Και πόσο κρίσιμη είναι η χρηματοδότηση μιας κυρίαρχης ευρωπαϊκής Τεχνητής Νοημοσύνης;
Κυριάκος Πιερρακάκης: Για να είμαι ειλικρινής, πρέπει να εξετάσουμε τόσο τη θετική όσο και την αρνητική πλευρά.
Η θετική πλευρά αφορά τα οφέλη στην παραγωγικότητα που μπορούμε να αποκομίσουμε από την ανάπτυξη και την εφαρμογή αυτών των τεχνολογιών, δηλαδή από την ευρύτερη ενσωμάτωση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην οικονομία, την κοινωνία και τη δημόσια διοίκηση.
Ταυτόχρονα, όμως, υπάρχει και μια πολύ σημαντική αρνητική διάσταση, που είναι ακριβώς αυτή που αναφέρατε: οι επιπτώσεις των εξαιρετικά προηγμένων μεγάλων γλωσσικών μοντέλων (LLMs) όσον αφορά τον εντοπισμό ευπαθειών στα συστήματά μας. Πρόκειται για μια συζήτηση που συνδέεται άμεσα με το χρηματοπιστωτικό και το τραπεζικό μας σύστημα, αλλά θα έλεγα όχι μόνο με αυτά.
Αν έπρεπε και πάλι να το συνοψίσω σε μία φράση, θα έλεγα ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει τη δυναμική να μοιάζει ταυτόχρονα με μια κούρσα για την κατάκτηση της Σελήνης και με μια κούρσα πυρηνικών εξοπλισμών.
Από τη μία πλευρά, έχουμε τα οφέλη στην παραγωγικότητα, την καινοτομία, την τεχνολογική πρόοδο και τη θετική δυναμική που δημιουργείται. Από την άλλη, όμως, η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει τη δυνατότητα να εντοπίζει και να εκμεταλλεύεται ολόκληρο το φάσμα των ευπαθειών που υπάρχουν στα συστήματά μας.
Γι’ αυτό, πρώτον, πρέπει να αναπτύξουμε μια κοινή γλώσσα γύρω από αυτό το ζήτημα, όχι μόνο μεταξύ των υπουργών Οικονομικών της Ευρώπης, αλλά συνολικά μεταξύ όλων των πολιτικών φορέων της Ευρώπης.
Δεύτερον, χρειαζόμαστε μια απολύτως σαφή στρατηγική για την τεχνολογία και μια εξίσου σαφή επενδυτική στρατηγική, ώστε να αναδείξουμε και να ενισχύσουμε τους ευρωπαϊκούς τεχνολογικούς πρωταθλητές μας.
Σήμερα έχουμε προσκαλέσει στη συνεδρίαση του Eurogroup τον διευθύνοντα σύμβουλο της Mistral, ενός από τους ευρωπαϊκούς πρωταθλητές στον χώρο της Τεχνητής Νοημοσύνης, για να συζητήσουμε μαζί του πώς μπορούμε να ενισχύσουμε περαιτέρω την ανάπτυξη των ευρωπαϊκών εταιρειών AI.
Και, βεβαίως, υπάρχουν πολλές ακόμη μεταρρυθμίσεις που μπορούμε να προωθήσουμε, ενώ ταυτόχρονα παραμένουμε σε εγρήγορση απέναντι στους πιθανούς κινδύνους.
Ερώτηση: Είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον που αναφέρατε τη Mistral AI και τη συμμετοχή της στη σημερινή συνεδρίαση, καθώς πρόκειται για μία από τις ελάχιστες εταιρείες αιχμής που, με επαρκή χρηματοδότηση, θα μπορούσε να εξελιχθεί σε πραγματικό ανταγωνιστή των αμερικανικών εταιρειών, όπως η OpenAI, οι οποίες βρίσκονται ήδη πολύ πιο μπροστά.
Θέλω, όμως, να σας ρωτήσω τι ακολουθεί από εδώ και πέρα. Σήμερα βλέπουμε πολύ διαφορετικές εθνικές πολιτικές. Για παράδειγμα, πριν από λίγες ημέρες, στη Γαλλία συζητήθηκε η απομάκρυνση των εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης της Palantir από τον δημόσιο τομέα και η στροφή σε πολύ μικρότερες, εγχώριες λύσεις. Πιστεύετε ότι πρωτοβουλίες αυτού του είδους θα ήταν πιο αποτελεσματικές αν υιοθετούνταν σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ώστε να επιταχυνθεί η χρηματοδότηση και η ανάπτυξη των ευρωπαϊκών νεοφυών επιχειρήσεων;
Κυριάκος Πιερρακάκης: Θα το πω ξεκάθαρα: πιστεύω ότι ο τρόπος με τον οποίο πρέπει να ορίζουμε την τεχνολογική μας κυριαρχία στην Ευρώπη πρέπει να είναι ευρωπαϊκός.
Μόνο έτσι μπορούμε να αποκτήσουμε την απαραίτητη κλίμακα και μόνο έτσι μπορούμε να αναδείξουμε τους ευρωπαϊκούς τεχνολογικούς πρωταθλητές μας, τόσο στην Ευρώπη όσο και παγκοσμίως. Μόνο έτσι μπορούμε να δημιουργήσουμε τους αναγκαίους επενδυτικούς μηχανισμούς για να τους στηρίξουμε.
Αλλά το ζήτημα δεν αφορά μόνο τις επενδύσεις.
Αφορά τη δημιουργία οικοσυστημάτων. Αφορά την πλήρη αξιοποίηση της ενιαίας αγοράς. Η βασική στρατηγική για την ανάπτυξη των ευρωπαϊκών start-ups είναι η προώθηση της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, η οποία αποτελεί μία από τις κορυφαίες προτεραιότητες τόσο του Συμβουλίου όσο και του Eurogroup.
Χρειάζεται, λοιπόν, να πετύχουμε πολλά πράγματα ταυτόχρονα. Και αυτή είναι μια ευθύνη που έχει πέσει στους ώμους της σημερινής γενιάς των υπευθύνων χάραξης πολιτικής. Για να το πετύχουμε, όμως, χρειαζόμαστε μια ξεκάθαρη πυξίδα.
Γι’ αυτό χρειαζόμαστε ένα δόγμα για την τεχνολογία. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη προχωρήσει σημαντικά προς αυτή την κατεύθυνση. Στο προηγούμενο Eurogroup είχαμε μια ιδιαίτερα ουσιαστική συζήτηση ακριβώς πάνω σε αυτό το θέμα.
Πώς πρέπει να ορίζουμε την τεχνολογική κυριαρχία από τη σκοπιά ενός υπουργού Οικονομικών; Πώς λαμβάνουμε τις επενδυτικές αποφάσεις στις οποίες αναφερθήκατε προηγουμένως;
Πιστεύω ότι συγκλίνουμε προς μια κοινή κατεύθυνση.
Και θα ήθελα να προσθέσω ακόμη ένα σημείο: υπάρχουν ακόμη πολλές πρωτοβουλίες στον τομέα της τεχνολογίας που δεν αφορούν αποκλειστικά την Τεχνητή Νοημοσύνη, αλλά εξακολουθούν να αποτελούν ανοικτά ζητήματα πολιτικής.
Την περασμένη εβδομάδα, για παράδειγμα, πρότεινα την κεντρική ευρωπαϊκή δημοπράτηση του φάσματος συχνοτήτων, γιατί πρόκειται για έναν τομέα στον οποίο η Ευρώπη είχε διαχρονικά σημαντικό πλεονέκτημα στις υποδομές 5G και, ελπίζω, θα το διατηρήσει και στο 6G.
Διαθέτουμε ήδη τους τεχνολογικούς πρωταθλητές. Αυτό που χρειάζεται είναι να αξιοποιήσουμε πολύ περισσότερο την κλίμακα και τις δυνατότητες της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς.
Και πιστεύω ότι αυτό είναι απολύτως εφικτό.
Ερώτηση: Κύριε Πιερρακάκη, αλλάζοντας θέμα: το κόστος δανεισμού των κυβερνήσεων της Ευρωζώνης αυξάνεται αυτή την περίοδο. Πόσο σας ανησυχεί αυτή η εξέλιξη;
Κυριάκος Πιερρακάκης: Όπως διευκρίνισα πριν, η λέξη που περιγράφει καλύτερα τις δυνατότητες της Ευρωζώνης είναι η ανθεκτικότητα.
Παρακολουθούμε πάντοτε τις εξελίξεις πολύ στενά.
Δίνουμε ιδιαίτερη έμφαση στα δημοσιονομικά θεμέλια, τόσο κάθε κράτους-μέλους ξεχωριστά όσο και της Ευρωζώνης συνολικά.
Αναφέρθηκα προηγουμένως στο 2022 και στις συγκρίσεις με εκείνη την περίοδο. Είναι προφανές ότι σήμερα βρισκόμαστε σε πιο απαιτητική δημοσιονομική κατάσταση σε σχέση με τότε, τόσο ως προς το ύψος των ελλειμμάτων όσο και ως προς το επίπεδο του δημόσιου χρέους.
Γι’ αυτό και η δική μας δουλειά, των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης, είναι να παρακολουθούμε στενά αυτές τις εξελίξεις και, μόλις έχουμε μια σαφή διάγνωση της κατάστασης, να εφαρμόζουμε τα κατάλληλα μέτρα.
![Γιατροί ΕΟΠΥΥ ΚΑΒΑΛΑΣ](https://www.enanews.gr/uploads/2018/11/giatroi-eopyy.png")
