ΙΣΤΟΡΙΑ
Συνέδριο για την Ελληνική Γλώσσα στην Κομοτηνή
Χ. Γιαναράς | «Τελειώνει Ιστορικά ο Ελληνισμός»
Σ. Καργάκος | «Βγάλαμε τα Αρχαία, βγάλαμε τα μάτια μας»
Στην Κομοτηνή αυτό το Σαββατοκύριακο πραγματοποιείται στο Μέγαρο Μουσικής ένα συνέδριο που αφορά την μεγαλύτερη ασπίδα των Ελλήνων! Πρόκειται για τη γέφυρα μέσω της οποίας κατέβηκε το ΦΩΣ στη γη και κατανόησε μετά από τόσα χρόνια η ανθρωπότητα, πόσο ανάγκη την είχε…Πρόκειται για την Ελληνική Γλώσσα!
Το συνέδριο τελεί υπό την αιγίδα του προέδρου της Δημοκρατίας και έχει ως χορηγούς το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, την Τράπεζα της Ελλάδος, τον όμιλο Αρχαιοφίλων «Αθήνη» και ο ευπατρίδης Γεώργιος Δολιανίτης.
Οι εργασίες του συνεδρίου θα διαρκέσουν τρεις μέρες, με πολλές θεματικές ενότητες, για τη Διαχρονία της Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας, την Γλώσσα και την Ταυτότητα. Υπάρχουν και θεματικές για τη Θράκη , όπως Θράκη και πολιτισμική παράδοση, αλλά και για την Μειονοτική Εκπαίδευση.
Πανεπιστημιακοί Δάσκαλοι, Ακαδημαϊκοί, Νομικοί, Πρέσβεις Ιστορικοί και Συγγραφείς, Δημοσιογράφοι συνθέτουν την λαμπρή ομάδα των εισηγητών…Κρίμα που οι θέσεις των ακροατών στο Μέγαρο Μουσικής είναι άδειες από πολίτες, που θα μπορούσαν να παρακολουθήσουν τις εργασίες του συνεδρίου, καθώς αγγίζει τα αίτια της πολύπλευρης κρίσης που έχουμε φτάσει, δίνοντας και τις απαντήσεις γιατί δεν βγαίνουμε από το τέλμα….ή πως μπορούμε να βγούμε…
Κεραύνωσε τους πάντες ο Ομότιμος Καθηγητής Φιλοσοφίας της Παντείου Χρήστος Γιαναράς, με την εισήγησή του, την οποία και ξεκίνησε στηλιτεύοντας την απουσία των Φιλολόγων, των κληρικών, των φοιτητών. ..του κόσμου γενικά…
«Ο Ελληνισμός ΤΕΛΕΙΩΝΕΙ ιστορικά, θα πρέπει αυτό να το συνειδητοποιήσουμε και να γεννηθεί η ανάγκη μέσα μας για να δράσουμε απέναντι σε αυτό…Αν δεν το κάνουμε εμείς επιστρέφοντας στα Αρχαία Ελληνικά στο σχολείο και στην πραγματική σημασία των Ελληνικών λέξεων, θα το κάνουν οι Λάπωνες και οι Κινέζοι, οι όποιοι μαθαίνουν Αρχαία Ελληνικά, γιατί η ανθρωπότητα έχει ανάγκη το πραγματικό νόημα που σημαίνουν οι λέξεις», τόνισε ο κ. Γιαναράς, ανατριχιάζοντας το λιγοστό ακροατήριο.
Όπως επισήμανε ο κ. Γιανναράς, δεν φτωχαίνει απλώς η γλώσσα, έχουν φτωχύνει οι άνθρωποι, επειδή έχει χαθεί το νόημα των Ελληνικών λέξεων. Κάνοντας την αντιστοιχία της λέξης sociaty, όπως έχουν μεταφράσει την Ελληνική λέξη κοινωνία, σημαίνει εταιρική σχέση, σύμβαση. Στα Αρχαία Ελληνικά η λέξη Κοινωνία είχε άλλη σημασία, είχε τη σημασία του έρωτα. Η Δημοκρατία το respublic σημαίνει δημόσιο πράγμα και όχι την έννοια που απέδιδαν οι Έλληνες. Οι Έλληνες έψαχναν την Αλήθεια, εισήγαγαν την κριτική σκέψη άρα τη Φιλοσοφία, την Επιστήμη. «Δυστυχώς έχει χαθεί το εμπειρικό βίωμα των Ελλήνων, όπως και το πραγματικό βίωμα των λέξεων. Εγώ θα πίστευα κάποιον πολιτικό, που ως απάντηση στην κρίση θα πρότασσε την εισαγωγή των Αρχαίων Ελληνικών από το Δημοτικό καθώς και των κλασσικών λυκείων»!
Στις δηλώσεις του στην ΕΡΑ Κομοτηνής υπογράμμισε ότι δυστυχώς δεν έχει προκύψει η ανάγκη από τους Έλληνες τους ίδιους για δράση απέναντι σε αυτό που ζούμε. Χαρακτήρισε αλήτες τους πολιτικούς που τους νοιάζει μόνο η επανεκλογή τους και τίποτα άλλο… «Δεν έχουν ιδέα τι είναι να είσαι Έλληνας», τόνισε καταλήγοντας εκφράζοντας για άλλη μια φορά την απέχθειά του για το σημερινό πολιτικό προσωπικό της Χώρας.
Σχεδόν στο ίδιο μήκος κύματος και οι δηλώσεις του Ιστορικού Σαράντου Καργάκου, ο οποίος δήλωσε κατηγορηματικά πως είναι το τελευταίο συνέδριο που παρευρίσκεται για την Ελληνική γλώσσα. «Το θέμα για την Ελληνική γλώσσα το είχα τονίσει με άρθρο μου το 1976, το οποίο είχε τίτλο: «Βγάλαμε τα Αρχαία, βγάλαμε τα μάτια μας…Βέβαια κάποιοι έσπευσαν αμέσως να βγάλουν τα δικά μου τα μάτια και με απέρριψαν από όλους τους πνευματικούς κύκλους. Αυτό βέβαια μου έκανε καλό, καθώς έγραψα δύο βιβλία με τίτλους: «Αλλαλία, είναι το σύγχρονο πνευματικό μας πανόραμα» το 1986 και «Αλεξία, κλασσικό δράμα με πολλές πράξεις το 1993, όπου μέσα από αυτά αποδείκνυε ότι ο Βασιλιάς είναι γυμνός. Πιστεύω ότι έστω και την τελευταία στιγμή αν ο Ελληνικός λαός συνειδητοποιήσει το λάθος που έχει κάνει και την παγίδα που τον έχουν ρίξει –και του αρέσει αυτή η παγίδα- . Είναι θλιβερό. Σήμερα τα παιδιά της Θράκης να μην μπορούν να διαβάσουν τον Βιζυηνό, τα παιδιά της Σκιάθου να μην μπορούν να διαβάσουν τον Παπαδιαμάντη, τα παιδιά της Σύρου τον Ροΐδη, τα παιδιά της Αρκαδίας Παπαρηγόπουλο, τα παιδιά της Κρήτης τον Κονδυλάκη και να μην μπορούν να καταλάβουν τους λόγους του Ελευθερίου Βενιζέλου…. Είναι θλιβερή η γλωσσική μας κατάπτωση όταν σκέφτομαι ότι ένα ιδιωτικό πανεπιστήμιο στην Αθήνα, κατά παράβαση του Συντάγματος αρχίζει την διδασκαλία των Γκριγγλις…Αν θελήσει κάποιος να διδάξει Αρχαία Ελληνικά ενδέχεται να υποστεί κυρώσεις και να διαταχθεί και ΕΔΕ…
Να αναφέρω και κάτι που με χαροποίησε στη Θράκη! Ενώ στην Αθήνα, στον Πειραιά και στην Θες/νικη όλες οι Ελληνικές επιγραφές έχουν καταντήσει να είναι εθνικό αξιοπερίεργο….στην Θράκη με χαρά βλέπω πολλές Ελληνικές επιγραφές και μάλιστα πολύ περισσότερο σε επιχειρήσεις των Μουσουλμάνων συμπολιτών μας. Δηλαδή να πηγαίνουμε σε περιοχές που κατοικούν Μουσουλμάνοι για να βλέπουμε Ελληνικές επιγραφές; Επαναλαμβάνω ότι δεν θα παρευρεθώ σε άλλο συνέδριο για την Ελληνική γλώσσα…ότι είχα να πω το είπα…Ελπίζω μόνο πριν κλείσω τα μάτια μου τα τελευταία λόγια που θα ακούσω να είναι Ελληνικά».
Οι εργασίες του συνεδρίου θα ολοκληρωθούν την Κυριακή με επίσκεψη στα Πομακοχώρια, ενώ το Σάββατο το μεσημέρι θα προβληθεί η ταινία Πολύ μιλάς…πολύ κλαις, μια προσέγγιση στη διαφορετικότητα των Πομάκων.
ΥΓ: Ιδιαίτερη η παρουσία της Μπουρουτζή Εμινέ, της προέδρου του πολιτιστικού συλλόγου των Πομάκων της Ξάνθης.
Η κ. Μπουρουτζή έχει τραγουδήσει με την εξαίσια φωνή της τα Πομάκικα τραγούδια, τα οποία έχουν κυκλοφορήσει και σε συμπαγή δίσκο ακτίνας- cd-.
Μίλησε με περηφάνεια για την Πομάκικη καταγωγή της, τα ήθη και τα έθιμα της φυλής της. Υπογράμμισε πως παρά τον σκληρό πόλεμο και τις απειλές που δέχονται οι Πομάκοι, θα συνεχίσουν να διατρανώνουν την διαφορετικότητά τους και θα συνεχίσουν να μεταφέρουν από γενιά σε γενιά και την πολύτιμη γλώσσα τους!
Βασιλική Μαχαίρα Δημοσιογράφος ΕΡΤ
ΙΣΤΟΡΙΑ
Η «Θρακική Επετηρίδα» ψηφιοποιήθηκε και ανέβηκε online
Το Εργαστήριο Λαογραφίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Τμήματος Ανθρωπιστικών Σπουδών (στο πρώην Τμήμα Ιστορίας και Εθνολογίας) του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης, ήδη από τον Ιανουάριο του 2018 έχει αναρτήσει στο διαδίκτυο, μέσω της ιστοσελίδας του, όλους τους τόμους του περιοδικού Θρακικά (1928-1974) και του Αρχείου του Θρακικού Λαογραφικού και Γλωσσικού Θησαυρού (1934-1976). Τα δύο αυτά περιοδικά, που αποτελούν πραγματικό αρχείο της μνήμης, κυρίως του ελληνισμού της Ανατολικής Θράκης, και πολύτιμο υλικό για κάθε επιστήμονα, ερευνητή και φοιτητή είναι εδώ και οκτώ χρόνια προσβάσιμα και ανοιχτά από παντού στον καθένα και έχουν αποκτήσει μία δεύτερη «ζωή» στον επιστημονικό χώρο. Σε συνέχεια της παραπάνω προσπάθειας, το 2025 με βάση το Μνημόνιο Συνεργασίας μεταξύ του Μορφωτικού Ομίλου Κομοτηνής (Μ.Ο.Κ.) και του Εργαστηρίου Λαογραφίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Τμήματος Ιστορίας και Εθνολογίας του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης (Μάρτιος 2024-2027), το οποίο υπογράφτηκε από τα δύο συμβαλλόμενα μέρη στις 27 Μαρτίου 2024 και μεταξύ άλλων προβλέπει την καταγραφή, την καταλογογράφηση και την ψηφιοποίηση των αρχειακών συλλογών (φακέλων, λυτών εγγράφων, φωτογραφιών και πάσης φύσεως τεκμηρίων) του Μορφωτικού Ομίλου Κομοτηνής με Επιστημονικό Υπεύθυνο τον Επίκουρο Καθηγητή Θανάση Β. Κούγκουλο, ψηφιοποιήθηκε και το επιστημονικό περιοδικό του Μ.Ο.Κ. Θρακική Επετηρίδα (11 τόμοι, 1980-2009).
Διαθέσιμο στην ηλεκτρονική διεύθυνση του Εργαστηρίου:
https://he.duth.gr/el/page/ta-periodika-thrakika-arheion-thrakikoy-laografikoy-glossikoy-thisayroy
Η ψηφιοποίηση και η ψηφιακή αναγνώριση του κειμένου του κάθε τόμου ολοκληρώθηκε από ομάδα φοιτητών και φοιτητριών του Τμήματος Ιστορίας και Εθνολογίας στο πλαίσιο της Πρακτικής Άσκησης. Η Θρακική Επετηρίδα είναι ένα ακόμη εμβληματικό περιοδικό ανθρωπιστικών επιστημών για τη Θράκη που έχει αφήσει έντονο αποτύπωμα στην έρευνα [Βλ. και Μ. Γ. Βαρβούνης, «Ο “Μορφωτικός Όμιλος Κομοτηνής” και η μελέτη της ιστορίας και του πολιτισμού της Θράκης», Erytheia. Revista de estudios bizantinos y neogriegos 38 (2017), σσ. 355-369 (https://dialnet.unirioja.es/servlet/articulo?codigo=6154547)].
Υπενθυμίζουμε ότι δύο άλλα πρωτοποριακά περιοδικά της Θράκης, ιστορικού, λαογραφικού, φιλολογικού και λογοτεχνικού περιεχομένου, έχουν ήδη ψηφιοποιηθεί και αναρτηθεί στο διαδίκτυο από το Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας:
Θρακικά Χρονικά του Στέφανου Ιωαννίδη (Ξάνθη, 1960-1992): https://www.glossa.edu.gr/periodika/mags/thrakika
Εργαστήριο Λαογραφίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας
Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης
Σχολή Κλασικών και Ανθρωπιστικών Σπουδών
Τμήμα Ιστορίας και Εθνολογίας
Π. Tσαλδάρη 1, 691 32 Κομοτηνή
ΙΣΤΟΡΙΑ
Καλαμίτσα: Η παραλία-σύμβολο της Καβάλας μέσα από το χρόνο
Μια ασπρόμαυρη φωτογραφία από τη δεκαετία του 1960 μάς ταξιδεύει στη χρυσή εποχή της Καλαμίτσας και της Καβάλας. Στην εικόνα, η παραλία απλώνεται σχεδόν ανέγγιχτη, με ελάχιστες ή καθόλου ομπρέλες, ενώ πλήθος κόσμου απολαμβάνει το μπάνιο του στα γαλάζια νερά.
Τα τραπεζάκια που διακρίνονται ανήκουν σε παραθαλάσσιες ταβέρνες και κέντρα διασκέδασης της εποχής, όπως τα «Δενδράκια», η ταβέρνα του Τζώνη, «Ο Πεταλάς», ο «Βασίλης» και το κέντρο “Καλαμίτσα”. Μετά τη δημιουργία της πλαζ του ΕΟΤ, οι περισσότερες επιχειρήσεις έκλεισαν, με ένα μόνο κέντρο να λειτουργεί για λίγα ακόμη χρόνια ως μπιστρό.
Από ιδιωτική ακτή σε τουριστικό προορισμό
Η ιστορία της Καλαμίτσας ξεκινά ήδη από τη δεκαετία του 1930, όταν η ακτή τελούσε υπό ιδιωτική διαχείριση, με χωριστές καμπίνες για άνδρες και γυναίκες. Το υψηλό κόστος χρήσης είχε προκαλέσει τότε έντονες αντιδράσεις στους Καβαλιώτες, όπως έχει καταγράψει ο Κώστας Παπακοσμάς.
Στις δεκαετίες που ακολούθησαν, η παραλία αναπτύχθηκε ως κέντρο αναψυχής, με τα θαλάσσια λουτρά να συνοδεύονται από ταβέρνες και κέντρα διασκέδασης. Στα τέλη της δεκαετίας του 1950, το κράτος προχώρησε σε απαλλοτριώσεις και χαρακτηρισμό της περιοχής ως τουριστική γη, ανοίγοντας τον δρόμο για τη δημιουργία λουτρικών εγκαταστάσεων.
Η δικαστική διαμάχη του Δημοσίου με την οικογένεια Όφμαν κατέληξε στην παραχώρηση εκατοντάδων στρεμμάτων στη δυτική Καβάλα, μετατρέποντας γη που είχε δοθεί σε ακτήμονες σε χώρο τουριστικής ανάπτυξης.
Η «νέα εποχή» της Καλαμίτσας
Στις αρχές της δεκαετίας του 1970, η τουριστική ανάπτυξη της Καλαμίτσας αποτέλεσε κεντρικό αίτημα του Δήμου Καβάλας και των κατοίκων. Ο ΕΟΤ ανέλαβε την εκτέλεση έργων που άλλαξαν ριζικά την εικόνα της περιοχής, υπό την επίβλεψη του Δήμου.
Το 1984, ο Δήμος ανέλαβε πλήρως τη διαχείριση της ακτής, καταργώντας το εισιτήριο εισόδου, αλλά διατηρώντας εμπορικές δραστηριότητες στα καταστήματα εστίασης. Η συντήρηση και αναβάθμιση των υπηρεσιών καλύφθηκε από το Δημοτικό Ταμείο και ευρωπαϊκά προγράμματα.
Η Καλαμίτσα, από τόπος απλών λουόμενων της δεκαετίας του ’60, εξελίχθηκε σε οργανωμένο τουριστικό πόλο, χωρίς ποτέ να χάσει τη γοητεία και τις μνήμες μιας άλλης, πιο αθώας εποχής.
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αναμνήσεις μιας πόλης: Η Καβάλα του ’60 μέσα από μια αφίσα
Γράφει ο Κώστας Παπακοσμάς
Με αφορμή μια παλιά διαφημιστική αφίσα του Ελληνικού Οργανισμού Τουρισμού που κυκλοφόρησε τον Δεκέμβριο του 1967 στη Γερμανία, βρέθηκα μπροστά σε μια όμορφη και συγκινητική αναδρομή στην Καβάλα των παιδικών μου χρόνων. Η αφίσα αυτή, που παρουσιάζει την παραλία της πόλης μας με φθινοπωρινό φως και καθημερινές στιγμές, είναι μια ευκαιρία να πούμε ένα μεγάλο «ευχαριστώ» στους ανθρώπους που διατηρούν ζωντανή τη μνήμη και την ιστορία της Καβάλας.
Η φωτογραφία ανήκει στον Νίκο Μαυρογένη, ο σχεδιασμός στον Γ. Μπακαλόπουλο και η εκτύπωση έγινε από το γνωστό τυπογραφείο «Ασπιώτης – ΕΛΚΑ». Στην εικόνα δεσπόζει η παραλία της πόλης, με τα ψαροκάικα αραγμένα στον μόλο, λιγοστούς πάγκους με φρούτα μπροστά από τα ιχθυοπωλεία και τραπεζάκια έξω από τα καφενεία – τα περίφημα «Πλακάκια».
Η αφίσα δείχνει μια Καβάλα διαφορετική, αλλά ζωντανή. Με τα περίπτερα, τη στάση των αστικών μπροστά από την Εμπορική Τράπεζα, την παρουσία των ψαράδων και των μικρών εμπόρων, με τα σπίτια της Παναγίας ακόμα όρθια, τις Καμάρες ορατές και τα λιγοστά πολυώροφα κτίρια.
Με τη βοήθεια αγαπητών φίλων και συμπολιτών, όπως ο Βασίλης Ευστρατίου, ο Παναγιώτης Καλαϊτζής και ο Αργύρης Καλλιανιώτης, προσπαθούμε να «διαβάσουμε» τη φωτογραφία και να εντοπίσουμε σημεία της πόλης που έχουν χαθεί ή αλλάξει. Από την κλινική του Τσοτσοπούλου μέχρι το παλιό Λιμεναρχείο και το Λουτρό της Γραβιάς, κάθε γωνιά της Καβάλας κουβαλάει μνήμες και ιστορίες.
Η προσπάθεια ανάδειξης της τοπικής νεότερης ιστορίας δεν είναι απλώς ένα χόμπι. Είναι μια βαθιά ανάγκη σύνδεσης με τον τόπο μας. Η γνώση της ιστορίας μάς κάνει να αγαπάμε περισσότερο την πόλη μας, να τη σεβόμαστε, να τιμούμε τους προγόνους μας. Και πάνω απ’ όλα, μας δίνει την ευθύνη να την πάμε ένα βήμα μπροστά.
Συνεχίζουμε… δυνατά.
Η αφίσα της Καβάλας αναρτήθηκε από τον Miltiadis Dimitriadis.
Η φωτογραφία πιστοποιεί ότι η Καβάλα ήταν, είναι και θα παραμείνει ένας μοναδικός τόπος, γεμάτος φως, ιστορία και ζωή.
![Γιατροί ΕΟΠΥΥ ΚΑΒΑΛΑΣ](https://www.enanews.gr/uploads/2018/11/giatroi-eopyy.png")
