Το λεγόμενο «Σύνδρομο Ξεχασμένου Μωρού» (Forgotten Baby Syndrome) βρίσκεται στο επίκεντρο της επιστημονικής έρευνας, καθώς επιχειρεί να εξηγήσει πώς ακόμη και στοργικοί και υπεύθυνοι γονείς μπορεί, υπό συγκεκριμένες συνθήκες, να ξεχάσουν το παιδί τους μέσα σε αυτοκίνητο, με τραγικές συνέπειες.

Αφορμή αποτέλεσαν περιστατικά όπως ο θάνατος ενός βρέφους στη Γερμανία, αλλά και η υπόθεση του 9 μηνών Μπράις στις ΗΠΑ το 2007, ο οποίος πέθανε από θερμοπληξία όταν η μητέρα του τον ξέχασε στο αυτοκίνητο αντί να τον αφήσει στον παιδικό σταθμό.

Πώς λειτουργεί το «Σύνδρομο Ξεχασμένου Μωρού»

Ο παιδίατρος Νίμπρας Ναάμι εξηγεί ότι ένα αυτοκίνητο μπορεί να μετατραπεί σε θανάσιμη παγίδα μέσα σε λίγα λεπτά. Με εξωτερική θερμοκρασία 30°C, η θερμοκρασία στο εσωτερικό μπορεί να ξεπεράσει τους 50°C μέσα σε μία ώρα.

Σύμφωνα με ειδικούς, το σύνδρομο σχετίζεται με τη λειτουργία της προοπτικής μνήμης, δηλαδή της ικανότητας να θυμόμαστε ενέργειες που πρέπει να πραγματοποιήσουμε αργότερα.

Ο ψυχολόγος Ντέιβιντ Ντάιαμοντ, που μελετά το φαινόμενο εδώ και δεκαετίες, αναφέρει ότι παράγοντες όπως:

• η έλλειψη ύπνου,
• το έντονο στρες,
• η απόσπαση προσοχής,
• το multitasking,
• η αλλαγή της καθημερινής ρουτίνας και
• η απουσία οπτικών υπενθυμίσεων,

μπορούν να οδηγήσουν τον εγκέφαλο να λειτουργήσει στον «αυτόματο πιλότο», δημιουργώντας ακόμη και ψευδείς αναμνήσεις ότι το παιδί έχει ήδη μεταφερθεί με ασφάλεια.

Πρόθεση ή τραγικό λάθος;

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι κάθε υπόθεση εξετάζεται ξεχωριστά, καθώς υπάρχουν περιπτώσεις αμέλειας αλλά και περιπτώσεις όπου δεν προκύπτει πρόθεση.

Οι ψυχολόγοι αξιολογούν το ιστορικό, τη συμπεριφορά και τις συνθήκες που επικρατούσαν τη συγκεκριμένη ημέρα, ενώ η τελική κρίση για τυχόν ποινικές ευθύνες ανήκει στα δικαστήρια.

Μέτρα πρόληψης

Σε αρκετές χώρες εφαρμόζονται πλέον μέτρα για την αποτροπή τέτοιων περιστατικών. Στην Ιταλία, από το 2019, τα παιδικά καθίσματα για παιδιά έως τεσσάρων ετών διαθέτουν υποχρεωτικά σύστημα συναγερμού που ειδοποιεί τον γονέα αν το παιδί παραμείνει στο αυτοκίνητο.

Παράλληλα, οι ειδικοί προτείνουν απλές πρακτικές, όπως η τοποθέτηση του κινητού τηλεφώνου ή της τσάντας στο πίσω κάθισμα ή ενός παιδικού αντικειμένου στη θέση του συνοδηγού ως υπενθύμιση, χωρίς όμως κανένα από αυτά τα μέτρα να εγγυάται απόλυτη προστασία.

Από την Τετάρτη 1 Ιουλίου 2026 έως και τις 30 Νοεμβρίου 2026 θα πραγματοποιείται στην Π.Ε. Καβάλας η έκδοση νέων δελτίων μετακίνησης ΑμεΑ και η θεώρηση – ανανέωση παλαιότερων δελτίων για το έτος 2026.

Η ανακοίνωση γίνεται από την ΠΑΜΘ – Π.Ε. Καβάλας και ειδικότερα από τη Διεύθυνση Δημόσιας Υγείας και Κοινωνικής Μέριμνας.

Η διαδικασία αφορά όσους δικαιούνται δωρεάν μετακίνηση με το Αστικό ΚΤΕΛ Καβάλας και έκπτωση 50% με το Υπεραστικό ΚΤΕΛ, σύμφωνα με τη σχετική διευκρινιστική εγκύκλιο του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας.

Τα δικαιολογητικά για έκδοση και ανανέωση

Για την έκδοση ή ανανέωση των δελτίων μετακίνησης ΑμεΑ απαιτείται αίτηση – υπεύθυνη δήλωση του Ν.1599/86 του δικαιούχου, του κηδεμόνα ή άλλου εξουσιοδοτημένου ατόμου, περί μόνιμης κατοικίας στον Νομό Καβάλας και μη παραλαβής δελτίου από άλλη Περιφερειακή Ενότητα ή ΚΕΠ.

Απαιτείται επίσης γνωμάτευση Υγειονομικής Επιτροπής ΚΕΠΑ σε ισχύ, όπου θα αναγράφεται ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω. Όσοι διαθέτουν Ψηφιακή Κάρτα Αναπηρίας σε ισχύ με σήμανση «ΙΙ» ή «ΙΙΙ» δεν χρειάζεται να προσκομίσουν γνωμάτευση Υγειονομικών Επιτροπών.

Εναλλακτικά, μπορεί να προσκομιστεί βεβαίωση χορήγησης επιδόματος από τον ΟΠΕΚΑ για όσους λαμβάνουν επίδομα ΑμεΑ, στην οποία θα αναγράφεται η ημερομηνία λήξης του δικαιώματος λήψης του επιδόματος. Για τους δικαιούχους προνοιακού επιδόματος δεν απαιτείται ελάχιστο ποσοστό αναπηρίας 67%.

Γίνεται επίσης δεκτή απόφαση διοικητικού διευθυντή του ασφαλιστικού φορέα στον οποίο ανήκουν οι δικαιούχοι, με παθολογοανατομική βλάβη άνω του 67%.

Για τους συνταξιούχους του ΟΓΑ γίνεται δεκτή βεβαίωση από το μηχανογραφημένο μητρώο του Οργανισμού που έχει περιέλθει στον ΕΦΚΑ, στην οποία θα βεβαιώνεται ότι ο ενδιαφερόμενος είναι συνταξιούχος λόγω αναπηρίας, σύμφωνα με απόφαση Υγειονομικής Επιτροπής τουλάχιστον 67% και εφ’ όρου ζωής.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, δεν γίνονται δεκτές αποφάσεις βάσει των διατάξεων του Ν. 2643/98.

Ακόμη απαιτούνται δελτίο αστυνομικής ταυτότητας και φωτοαντίγραφό του, καθώς και δύο πρόσφατες φωτογραφίες, συν μία επιπλέον όταν υπάρχει κάρτα συνοδού, σε περίπτωση έκδοσης, φθοράς ή απώλειας του δελτίου.

Πότε χρειάζεται εκκαθαριστικό

Όσοι επιθυμούν εκπτωτικό κουπόνι για το Αστικό ΚΤΕΛ Καβάλας θα πρέπει να προσκομίσουν εκκαθαριστικό τελευταίας φορολογικής δήλωσης, δηλαδή του 2026 για τα δηλωθέντα εισοδήματα του 2025.

Για το 2026, το όριο του συνολικού οικογενειακού εισοδήματος είναι 29.000 ευρώ και του ατομικού 23.000 ευρώ, προσαυξανόμενο κατά 5.600 ευρώ για κάθε επιπλέον άτομο με αναπηρία 67% που συνοικεί και εξαρτάται από τον φορολογούμενο.

Όσοι δεν επιθυμούν ή δεν δικαιούνται μετακίνηση με έκπτωση στο Αστικό ΚΤΕΛ Καβάλας, αλλά μόνο στα υπεραστικά λεωφορεία των ΚΤΕΛ, δεν υποχρεούνται να προσκομίσουν φορολογική δήλωση.

Παράλληλα, στους κατόχους Ψηφιακών Καρτών Αναπηρίας με σήμανση κλιμακίου ΙΙ και ΙΙΙ παρέχεται δικαίωμα μετακίνησης με έκπτωση 50% με το Υπεραστικό ΚΤΕΛ. Δικαίωμα μετακίνησης με συνοδό παρέχεται στις περιπτώσεις όπου υπάρχει η σήμανση «Σ».

Πού γίνεται η διαδικασία

Οι κάτοχοι δελτίων μετακίνησης ΑμεΑ μπορούν να ανανεώνουν τα δελτία τους για το 2026 και στα κατά τόπους ΚΕΠ του Δήμου όπου ανήκουν, προσκομίζοντας τα απαιτούμενα δικαιολογητικά.

Η έκδοση δελτίων μετακίνησης ΑμεΑ για νέους δικαιούχους θα γίνεται αποκλειστικά από τη Διεύθυνση Δημόσιας Υγείας και Κοινωνικής Μέριμνας της Π.Ε. Καβάλας και ειδικότερα από το Τμήμα Κοινωνικής Αλληλεγγύης, στον τρίτο όροφο, στο γραφείο 367 της Περιφερειακής Ενότητας Καβάλας.

Οι μεγαλύτεροι μύθοι γύρω από την εξωσωματική γονιμοποίηση

Παρά τη σημαντική πρόοδο της ιατρικής, η εξωσωματική γονιμοποίηση εξακολουθεί να περιβάλλεται από μύθους, προκαταλήψεις και λανθασμένες αντιλήψεις. Ειδικοί στον τομέα της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής επισημαίνουν ότι η σωστή ενημέρωση αποτελεί το σημαντικότερο «εργαλείο» για τα ζευγάρια που αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην απόκτηση παιδιού.

Σύμφωνα με τον γυναικολόγο υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, Δρ. Χρήστο Παππά, περίπου ένα στα έξι ζευγάρια στην Ελλάδα και στις υπόλοιπες δυτικές χώρες θα χρειαστεί κάποια στιγμή να απευθυνθεί σε ειδικό για θέματα γονιμότητας.

Η υπογονιμότητα αφορά και τους δύο συντρόφους

Ένας από τους πιο διαδεδομένους μύθους είναι ότι η υπογονιμότητα αφορά αποκλειστικά τη γυναίκα. Όπως εξηγεί ο ειδικός, η δυσκολία σύλληψης είναι ζήτημα που αφορά εξίσου και τους δύο συντρόφους και η διερεύνηση πρέπει να γίνεται από κοινού.

Παράλληλα, το κοινωνικό στίγμα που εξακολουθεί να συνοδεύει την υπογονιμότητα, αλλά και θέματα όπως η δωρεά ωαρίων ή σπέρματος, παραμένει ισχυρό, γεγονός που συχνά δυσκολεύει τα ζευγάρια να αναζητήσουν έγκαιρα βοήθεια.

Η εξατομικευμένη θεραπεία είναι το «κλειδί»

Σύμφωνα με τον Δρ. Παππά, η επιτυχία της εξωσωματικής βασίζεται κυρίως στη σωστή εξατομίκευση της θεραπείας και στη στενή παρακολούθηση κάθε περιστατικού.

Όπως τονίζει, η ενημέρωση των υποψήφιων γονέων πρέπει να είναι πλήρης και τεκμηριωμένη, ώστε κάθε ζευγάρι να μπορεί να επιλέξει τη θεραπευτική προσέγγιση που ανταποκρίνεται καλύτερα στις ανάγκες του.

Τι ισχύει για την κρυοσυντήρηση και τα φάρμακα

Ο ειδικός επισημαίνει ότι η κρυοσυντήρηση ωαρίων δεν επηρεάζει την ποιότητά τους. Ένα ωάριο που έχει καταψυχθεί μπορεί να διατηρήσει την ίδια δυναμική ακόμη και μετά από πολλά χρόνια, εφόσον τηρούνται οι προβλεπόμενες διαδικασίες.

Αναφορικά με τις φαρμακευτικές αγωγές που χρησιμοποιούνται στην εξωσωματική γονιμοποίηση, σημειώνει ότι σήμερα εφαρμόζονται σύγχρονα και ασφαλή θεραπευτικά πρωτόκολλα, τα οποία προσαρμόζονται στις ανάγκες κάθε γυναίκας.

Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι τα παιδιά που γεννιούνται μέσω εξωσωματικής γονιμοποίησης είναι εξίσου υγιή με εκείνα που συλλαμβάνονται με φυσικό τρόπο.

Το κόστος παραμένει σημαντική πρόκληση

Ένα ακόμη ζήτημα που απασχολεί πολλά ζευγάρια είναι το οικονομικό κόστος της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής.

Όπως αναφέρει ο Δρ. Παππάς, στην Ελλάδα η κρατική στήριξη περιορίζεται κυρίως στην κάλυψη των φαρμάκων και σε μικρή οικονομική αποζημίωση, ενώ σε αρκετές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης καλύπτεται το σύνολο του κόστους για μία έως τρεις προσπάθειες εξωσωματικής.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η σωστή ενημέρωση, η έγκαιρη διάγνωση και η πρόσβαση σε εξατομικευμένες θεραπείες μπορούν να αυξήσουν σημαντικά τις πιθανότητες επιτυχίας, βοηθώντας περισσότερα ζευγάρια να αποκτήσουν το παιδί που επιθυμούν.