Αντιδράσεις προκαλεί το νέο εργασιακό και ασφαλιστικό νομοσχέδιο της κυβέρνησης, το οποίο –σύμφωνα με όσα παρουσιάστηκαν στο Υπουργικό Συμβούλιο στις 30 Ιουνίου από την υπουργό Εργασίας, Νίκη Κεραμέως– φέρνει βαθύτατες ανατροπές στα εργασιακά και ασφαλιστικά δικαιώματα.

Στον πυρήνα του νομοσχεδίου βρίσκονται δύο βασικές ρυθμίσεις:

1. Πλαφόν σύνταξης ανεξαρτήτως μισθού: «Ασφάλιση μόνο για τα 880 ευρώ»

Η σημαντικότερη και πιο αμφιλεγόμενη διάταξη αφορά τη θεσμοθέτηση πλαφόν στον ασφαλιστέο μισθό, που ουσιαστικά καθορίζει και το ύψος της μελλοντικής σύνταξης. Σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, δεν θα καταβάλλονται ασφαλιστικές εισφορές για ποσά που υπερβαίνουν τον βασικό μισθό των 880 ευρώ, ακόμα κι αν ο εργαζόμενος αμείβεται βάσει κλαδικής σύμβασης, ατομικής συμφωνίας ή λαμβάνει οικειοθελείς παροχές εργοδότη.

Αυτό σημαίνει ότι:

• Οι επιπλέον αποδοχές δεν θα «μετρούν» για τη σύνταξη.

• Ο εργαζόμενος που πληρώνεται π.χ. με 3.000 ευρώ μεικτά, θα ασφαλίζεται σαν να λαμβάνει μόνο 880 ευρώ.

• Στην πράξη, θα οδηγείται σε σύνταξη περίπου 800 ευρώ καθαρά, ανεξαρτήτως του πραγματικού μισθού ή της ειδίκευσης.

Όπως επισημαίνουν ειδικοί, αυτή η ρύθμιση υπονομεύει τις ασφαλιστικές προσδοκίες χιλιάδων εργαζομένων, ενώ μακροπρόθεσμα απειλεί τη βιωσιμότητα του ΕΦΚΑ και εντείνει το φαινόμενο του brain drain, καθώς αποθαρρύνει τους νέους από το να επενδύσουν εργασιακά στην Ελλάδα.

2. Εβδομάδα-«καταιγίδα»: Εργασία 13 ωρών την ημέρα, 3 ημέρες την εβδομάδα

Μια άλλη ριζική αλλαγή αφορά την αναδιάρθρωση του χρόνου εργασίας, ειδικά για τους κλάδους τουρισμού και εστίασης, όπου θα επιτρέπεται:

• 13ωρη ημερήσια απασχόληση

• Συμπυκνωμένη εργασία 39 ωρών σε 2 ή 3 ημέρες εβδομαδιαίως

Η ρύθμιση αυτή, σύμφωνα με την κυβέρνηση, επιδιώκει να προσφέρει ευελιξία και να αντιμετωπίσει τις αντιδράσεις για την υποχρεωτική εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας εργασίας. Ωστόσο:

• Η επιπλέον εργασία δεν θα αμείβεται πλήρως: Οι 9η και 10η ώρες εργασίας παραμένουν χωρίς προσαύξηση, ενώ μόνο οι 11η, 12η και 13η ώρα αποζημιώνονται με προσαύξηση 40%.

• Δεν προβλέπεται επιπλέον ασφάλιση για υπερωρίες, εργασία Κυριακών ή αργιών.

• Οι εργαζόμενοι χάνουν τη δυνατότητα δεύτερης απασχόλησης, αφού οι τρεις συνεχόμενες «διπλές» βάρδιες εξαντλούν φυσικά και χρονικά το υπόλοιπο της εβδομάδας.

Οι εργατολόγοι κάνουν λόγο για εργασιακή εξάντληση και υπονόμευση της κοινωνικής και οικογενειακής ζωής, ενώ τονίζουν ότι η ρύθμιση μοιάζει να «φωτογραφίζει» συγκεκριμένους κλάδους (τουρισμός, διασκέδαση) χωρίς να λαμβάνει υπόψη τις γενικές ανάγκες των εργαζομένων.

Παραδείγματα – Τι σημαίνουν οι ρυθμίσεις στην πράξη

Ένας εργαζόμενος που:

• Εργάζεται 40 χρόνια

• Αμείβεται με 3.000 ευρώ μεικτά

• Έχει υπερωρίες, επιδόματα, νυχτερινά, Κυριακές κ.λπ.

Με το νέο πλαίσιο:

• Θα ασφαλίζεται μόνο για 880 ευρώ τον μήνα

• Θα λάβει σύνταξη περίπου 800 ευρώ καθαρά

• Η αναπλήρωση της σύνταξής του θα είναι μόλις 26% του τελευταίου μισθού

Αντιδράσεις και ανησυχίες

Το νομοσχέδιο παρουσιάζεται από την κυβέρνηση ως μέτρο ενίσχυσης της απασχόλησης και μείωσης του μη μισθολογικού κόστους. Όμως, τα εργατικά σωματεία, ασφαλιστικοί φορείς και συνταξιοδοτικοί εμπειρογνώμονες κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για:

• Μείωση των μελλοντικών συντάξεων

• Ανισότητα μεταξύ παλαιών και νέων ασφαλισμένων

• Διάλυση της κοινωνικής ασφάλισης

• Επιδείνωση της εργασιακής καθημερινότητας

Όπως όλα δείχνουν, η πολιτική και κοινωνική αντιπαράθεση γύρω από τις συγκεκριμένες ρυθμίσεις μόλις ξεκίνησε.