Συνταγματική Αναθεώρηση: Οι αλλαγές σε 30 άρθρα

Στους βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας διανεμήθηκαν οι προτάσεις του πρωθυπουργού για τη Συνταγματική Αναθεώρηση, λίγο πριν από την έναρξη της συνεδρίασης της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του κόμματος.

Το κείμενο περιλαμβάνει αλλαγές σε 30 άρθρα του Συντάγματος και, σύμφωνα με τη σχετική αναφορά, η ανταπόκριση των βουλευτών ξεπέρασε κάθε προσδοκία, καθώς οι παρατηρήσεις τους ανέδειξαν νέες θεματικές που προτείνονται για συνταγματική κατοχύρωση.

Μεταξύ των βασικών προτάσεων περιλαμβάνεται η συνταγματική αναφορά στην τεχνητή νοημοσύνη, με στόχο να υπηρετεί την ελευθερία του ατόμου και την ευημερία της κοινωνίας, περιορίζοντας τους κινδύνους και αξιοποιώντας τα οφέλη της.

Στο άρθρο 16 προτείνονται αλλαγές για την προστασία της ελληνικής γλώσσας και της ελληνικής σημαίας, η αύξηση των ετών υποχρεωτικής φοίτησης από 9 σε 11, καθώς και η δυνατότητα ανώτατης εκπαίδευσης από δημόσια ή μη κρατικά μη κερδοσκοπικά πανεπιστημιακά ιδρύματα.

Σημαντικές παρεμβάσεις προβλέπονται και για την ιδιοκτησία, με διεύρυνση της προστασίας στην περιουσία συνολικά, όπως μετοχές, ομόλογα, πνευματική και βιομηχανική ιδιοκτησία, αλλά και αξιοποίηση εγκαταλελειμμένων κτηρίων για κοινωνικούς σκοπούς.

Στο κοινωνικό πεδίο, προτείνεται η κρατική μέριμνα για προσιτή στέγη, η κατοχύρωση της διαγενεακής δικαιοσύνης και η ενίσχυση της περιβαλλοντικής προστασίας, με αναφορές στην κλιματική αλλαγή, τους υδάτινους πόρους, τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την προστασία των ζώων.

Στο πολιτικό σύστημα, οι προτάσεις περιλαμβάνουν κανόνες για τη δημοκρατική λειτουργία των κομμάτων, έλεγχο συμμετοχής τους στις εκλογές από το Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο, εξαετή θητεία για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και αλλαγές στη διάλυση της Βουλής.

Προβλέπεται επίσης επιστολική ψήφος και για εκλογείς εντός Ελλάδας, δικαίωμα εκλέγεσθαι από τα 21 έτη, καθώς και συνταγματική κατοχύρωση αρχών καλής νομοθέτησης, διαβούλευσης, αξιολόγησης νόμων και κωδικοποίησης της νομοθεσίας.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στο άρθρο 86 περί ευθύνης υπουργών, με προτάσεις για αλλαγές στη διαδικασία προκαταρκτικής εξέτασης και άσκησης δίωξης, ώστε να περιοριστεί ο ρόλος της Βουλής στο αρχικό στάδιο και να ενισχυθεί η δικαστική αξιολόγηση.

Αλλαγές προτείνονται και στη Δικαιοσύνη, με νέο πλαίσιο για τις προαγωγές ανώτατων δικαστών, περιορισμούς στη συμμετοχή πρώην δικαστικών λειτουργών σε κυβερνητικές ή πολιτικές θέσεις και ενίσχυση του ρόλου του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου.

Στο πεδίο της δημόσιας διοίκησης, προτείνεται επανακαθορισμός της μονιμότητας, αξιολόγηση δημοσίων υπαλλήλων με βάση την αποδοτικότητα και την επαγγελματική ικανότητα, καθώς και δυνατότητα επιβραβεύσεων ή κυρώσεων, ακόμη και οριστικής παύσης.

Το πακέτο προτάσεων αγγίζει επίσης την τοπική αυτοδιοίκηση, τις ανεξάρτητες αρχές, τη δημοσιονομική ισορροπία, τη διαφάνεια, τη λογοδοσία και την αξιοκρατία, επιχειρώντας μια ευρεία θεσμική αναμόρφωση του συνταγματικού πλαισίου.