ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ
Σαν σήμερα 28 Νοεμβρίου
Όσα έγιναν σαν σήμερα στην Ελλάδα και τον κόσμο.
1443: Ο Γεώργιος Καστριώτης (Γκιέργκ Καστριότι ή Σκεντέρμπεης) και οι δυνάμεις του απελευθερώνουν την Κρούγια και υψώνουν τη σημαία με τον δικέφαλο αετό σε κόκκινο φόντο.
1520: Ο Φερδινάνδος Μαγγελάνος, περνώντας από τον πορθμό που σήμερα φέρει το όνομά του, γίνεται ο πρώτος Ευρωπαίος εξερευνητής που φτάνει στον Ειρηνικό Ωκεανό μέσω του Ατλαντικού Ωκεανού.
1567: Η πρώτη γραπτή μαρτυρία για την εισαγωγή πατάτας στην Ευρώπη είναι μία απόδειξη ενός εξαγωγέα πατάτας από τα Κανάρια Νησιά προς έναν έμπορο της Αμβέρσας.
1582: Ο θεατρικός συγγραφέας Ουίλιαμ Σαίξπηρ παντρεύεται, σε ηλικία 18 ετών, την 26χρονη ηθοποιό Αν Χάθαγουεϊ.
1814: Οι «Τάιμς του Λονδίνου» είναι η πρώτη εφημερίδα που κάνει χρήση ατμοκίνητου πιεστηρίου για την εκτύπωσή της.
1821: Ο Παναμάς κηρύσσει την ανεξαρτησία του από την Ισπανία.
1843: το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γαλλία αναγνωρίζουν το Βασίλειο της Χαβάης ως ανεξάρτητη χώρα.
1895: Διεξάγεται στο Σικάγο ο πρώτος αγώνας αυτοκινήτων στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής.
1905: Ο Ιρλανδός εθνικιστής, Άρθουρ Γκρίφιθ, ιδρύει το Σιν Φέιν ως πολιτικό κόμμα, με κύριο στόχο την εγκαθίδρυση διπλής μοναρχίας στην Ιρλανδία.
1907: Ο Λούις Μάγιερ ανοίγει τον πρώτο του κινηματογράφο στη Μασαχουσέτη. Γίνεται ιδιοκτήτης της μεγαλύτερης αλυσίδας κινηματογράφων στη Νέα Αγγλία και το 1917 ιδρύει τη δική του εταιρεία παραγωγής, που έπειτα από σειρά συγχωνεύσεων γίνεται μέρος της Metro-Goldwyn-Mayer.
1909: Στη Γαλλία, η Εθνοσυνέλευση θεσπίζει για τις εργαζόμενες γυναίκες άδεια οκτώ εβδομάδων μετά τον τοκετό.
1910: Ο Ελευθέριος Βενιζέλος κερδίζει τις εκλογές, καταλαμβάνοντας τις 300 από τις 364 έδρες της Βουλής.
1912: Η Αλβανία κηρύσσει την ανεξαρτησία της από την Οθωμανική Αυτοκρατορία.
1915: Μετά την ορμητική προέλαση των Γερμανών και των Βούλγαρων στο σερβικό έδαφος, ο βασιλιάς των Σέρβων, Πέτρος, καταφεύγει με τα λείψανα του σερβικού στρατού στο «Νησί της Σωτηρίας», όπως ονομάζουν οι Σέρβοι την Κέρκυρα.
1917: Χιονοθύελλα προκαλεί διακοπή ηλεκτρικού ρεύματος στην Αθήνα. Οι δρόμοι έχουν κλείσει και η μεταφορά καυσόξυλων από το Τατόι για τις ανάγκες του εργοστασίου ηλεκτροπαραγωγής είναι αδύνατη.
1925: Ο δικτάτορας Θεόδωρος Πάγκαλος, μετά από δίκη σκοπιμότητας, εκτελεί με απαγχονισμό στο Γουδί παρουσία πλήθους θεατών τους καταχραστές δημοσίου χρήματος, Διονύσιο Δρακάτο και Ιωάννη Ζαφειρόπουλο. Την ίδια ημέρα, οι παιδαγωγοί Δημήτριος Γληνός και Αλέξανδρος Δελμούζος παύονται από τη Μαράσλειο Παιδαγωγική Ακαδημία, καθώς η διδασκαλία τους κρίθηκε εθνικά επιβλαβής.
1943: Συγκαλείται η Συνδιάσκεψη της Τεχεράνης μεταξύ του Φράνκλιν Ρούσβελτ, του Ιωσήφ Στάλιν και του Ουίνστον Τσόρτσιλ. Στόχος της συνάντησης είναι να οριστικοποιηθεί η στρατηγική των Συμμάχων για την τελική φάση του Πολέμου. Αποφασίζεται η επίθεση στη Νορμανδία για το Μάιο του 1944.
1944: Οι κομουνιστές, υπό τον Εμβέρ Χότζα, αποκτούν τον έλεγχο της Αλβανίας.
1948: Πωλείται στη Βοστόνη η πρώτη φωτογραφική μηχανή Polaroid, στην τιμή των 89,95 δολαρίων.
1951: Οι ειρηνευτικές συνομιλίες στην Πανμουγιόμ μεταξύ του ΟΗΕ και των κομμουνιστών καταλήγουν σε συμφωνία για τη χάραξη μιας γραμμής ανακωχής, περίπου κατά μήκος της 38ης γεωγραφικής παραλλήλου, που χωρίζει τη Βόρεια από τη Νότια Κορέα.
1953: Ολοκληρώνεται η Δίκη των Αεροπόρων. Στο εδώλιο του κατηγορουμένου κάθονται στελέχη της Πολεμικής Αεροπορίας, που κατηγορούνται για φιλοκομμουνιστικές δραστηριότητες. Δύο καταδικάζονται σε ισόβια, έξι σε ποινές πρόσκαιρης κάθειρξης και ένας αθωώνεται.
1958: Το Τσαντ, η Δημοκρατία του Κονγκό και η Γκαμπόν γίνονται αυτόνομες δημοκρατίες εντός της Γαλλικής αποικιακής αυτοκρατορίας.
1960: Η Μαυριτανία αποκτά την πλήρη ανεξαρτησία της από τη Γαλλία.
1964: Η NASA εκτοξεύει το σκάφος «Mariner 4» με προορισμό τον Άρη.
1967: Οι αστρονόμοι Τζόσλιν Μπελ και Άντονι Χιούις ανακαλύπτουν το πρώτο γνωστό πάλσαρ στον αστερισμό Αλώπηξ.
1967: Τερματίζεται η δίκη των 41 του Πατριωτικού Μετώπου στο έκτακτο στρατοδικείο της Θεσσαλονίκης. Δύο καταδικάζονται σε ισόβια, 22 σε ποινές που κυμαίνονται από εικοσαετή έως πενταετή κάθειρξη και 17 αθωώνονται.
1975: Το Ανατολικό Τιμόρ κηρύσσει την ανεξαρτησία του από την Πορτογαλία.
1981: Αρχίζει να εφαρμόζεται το μονοτονικό σύστημα στα σχολεία της χώρας μας.
1990: Ο Τζον Μέιτζορ αντικαθιστά τη Μάργκαρετ Θάτσερ στην πρωθυπουργία της Μεγάλης Βρετανίας.
1994: Η Νορβηγία ψηφίζει «όχι» στην είσοδό της στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
1999: Ολοκληρώνεται το παγκόσμιο πρωτάθλημα άρσης βαρών που ξεκίνησε στις 21 Νοεμβρίου στο στάδιο Ειρήνης και Φιλίας. Η Ελλάδα κατατάσσεται στην πρώτη θέση της γενικής βαθμολογίας με 19 μετάλλια (4 χρυσά, 10 αργυρά και 5 χάλκινα).
1999: Ο Παραγουανός Χοσέ Λουίς Σιλαβέρτ γίνεται ο μοναδικός τερματοφύλακας στην ιστορία του παγκόσμιου ποδοσφαίρου που σημειώνει χατ-τρικ. Στον αγώνα Βελέζ Σάρσφιλντ – Φέρο Καρίλ Οέστε για το πρωτάθλημα Α’ Εθνικής κατηγορίας Αργεντινής σημειώνει τρία γκολ με πέναλτι.
2002: Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων επιδικάζει το ποσό των 13,7 εκατομμυρίων ευρώ (4,6 δισ. δραχμές) ως αποζημίωση του Ελληνικού Δημοσίου στον τέως βασιλιά Κωνσταντίνο για την απαλλοτρίωση της λεγόμενης βασιλικής περιουσίας.
2008: Το Οικουμενικό Πατριαρχείο ζητά την παραίτηση του ηγούμενου Εφραίμ από όλες τις αρμοδιότητές του στη Μονή Βατοπεδίου μέχρι να ολοκληρωθεί η διερεύνηση της υπόθεσης.
2020: Η Σάρα Φούλερ του Βάντερμπιλτ γίνεται η πρώτη αθλήτρια που παίζει σε αγώνα κολεγιακού ποδοσφαίρου της Power Five.
2021: Σεισμός μεγέθους 7,5 βαθμών πλήττει το βόρειο Περού σε βάθος 131 χιλιομέτρων, με αποτέλεσμα να σκοτωθεί ένας άνθρωπος και να τραυματιστούν άλλοι 12. Καταστρέφονται 75 σπίτια και σε περίπου 220 προκαλούνται ζημιές. Ο σεισμός γίνεται αισθητός μέχρι τη Λίμα.
Γεννήσεις
1118 – Μανουήλ Α’ Κομνηνός, Βυζαντινός αυτοκράτορας
1489 – Μάργκαρετ Τούντορ, βασίλισσα της Σκωτίας
1632 – Ζαν Μπατίστ Λιλί, Ιταλός συνθέτης
1757 – Ουίλιαμ Μπλέικ, Άγγλος ποιητής και ζωγράφος
1820 – Φρίντριχ Ένγκελς, Γερμανός φιλόσοφος
1829 – Αντόν Ρουμπινστάιν, Ρώσος πιανίστας και συνθέτης
1857 – Αλφόνσος ΙΒ’, βασιλιάς της Ισπανίας
1880 – Αλέξανδρος Μπλοκ, Ρώσος ποιητής
1881 – Στέφαν Τσβάιχ, Αυστριακός συγγραφέας και δημοσιογράφος
1887 – Ερνστ Ρεμ, Γερμανός αξιωματούχος των Ναζί
1906 – Εμμανουήλ Κριαράς, Έλληνας φιλόλογος
1907 – Αλμπέρτο Μοράβια, Ιταλός συγγραφέας και δημοσιογράφος
1908 – Κλοντ Λεβί-Στρος, Γάλλος ανθρωπολόγος
1923 – Γκλόρια Γκράχαμ, Αμερικανίδα ηθοποιός
1928 – Τοαρίπι Λαούτι, πολιτικός από το Τουβαλού
1929 – Παύλος Ζάννας, Έλληνας συγγραφέας
1941 – Λάουρα Αντονέλι, Ιταλίδα ηθοποιός
1941 – Μααούγια Ουλντ Σιντ Αχμέντ Τάγια, Μαυριτανός πολιτικός
1947 – Παναγιώτης Βαρώτσος, Έλληνας φυσικός
1947 – Μαρία Φαραντούρη, Ελληνίδα τραγουδίστρια
1950 – Χανς Φάσναχτ, Γερμανός κολυμβητής
1950 – Ράσελ Άλαν Χαλς, Αμερικανός φυσικός
1950 – Εντ Χάρις, Αμερικανός ηθοποιός
1953 – Έβαλντ Λίνεν, Γερμανός ποδοσφαιριστής και προπονητής
1960 – Τζον Γκαλιάνο, Βρετανός σχεδιαστής μόδας
1961 – Αλφόνσο Κουαρόν, Μεξικανός σκηνοθέτης και σεναριογράφος
1962 – Τζον Στιούαρτ, Αμερικανός ηθοποιός και τηλεοπτικός παρουσιαστής
1964 – Μάικλ Μπένετ, Αμερικανός πολιτικός
1964 – Ρόι Τάρπλεϊ, Αμερικανός καλαθοσφαιριστής
1967 – Άννα Νικόλ Σμιθ, Αμερικανίδα ηθοποιός και μοντέλο
1972 – Αναστασία Κελεσίδου, Ελληνίδα δισκοβόλος
1985 – Μαγκντί Ρούζα, Ουγγαρέζα τραγουδίστρια
Θάνατοι
741 – Πάπας Γρηγόριος Γ’
1118 – Φιλίππη της Τουλούζης, δούκισσα της Ακουιτανίας
1290 – Ελεονώρα της Καστίλης, βασίλισσα της Αγγλίας
1667 – Ζαν ντε Τεβενό, Γάλλος βοτανολόγος
1680 – Τζαν Λορέντσο Μπερνίνι, Ιταλός γλύπτης
1694 – Ματσούο Μπασό, Ιάπωνας ποιητής
1795 – Γεώργιος Βενδότης, Έλληνας συγγραφέας
1828 – Άνθιμος Γαζής, Έλληνας λόγιος
1831 – Τσαρλς Νόουλς, Βρετανός ναύαρχος
1845 – Μελέτιος Γ’, Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως
1852 – Εμμανουήλ Ξάνθος, Έλληνας αγωνιστής
1870 – Φρεντερίκ Μπαζίλ, Γάλλος ζωγράφος
1878 – Κωνσταντίνος Κοντογόνης, Έλληνας θεολόγος
1907 – Στανίσλαβ Βισπιάνσκι, Πολωνός συγγραφέας και ζωγράφος
1912 – Λορέντζος Μαβίλης, Έλληνας ποιητής
1917 – Μικέλης Άβλιχος, Έλληνας ποιητής
1919 – Δημήτριος Φιλιππότης, Έλληνας γλύπτης
1930 – Κωνσταντίνος ΣΤ’, Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως
1937 – Παύλος Νιρβάνας, Έλληνας συγγραφέας
1939 – Τζέιμς Νάισμιθ, Καναδός εμπνευστής της καλαθοσφαίρισης
1954 – Ενρίκο Φέρμι, Ιταλός φυσικός
1958 – Σωτήριος Γκοτζαμάνης, Έλληνας πολιτικός
1962 – Βιλελμίνη, βασίλισσα της Ολλανδίας
1968 – Ένιντ Μπλάιτον, Αγγλίδα συγγραφέας
1974 – Κονσταντίν Μελνίκοφ, Ρώσος αρχιτέκτονας
1978 – Κάρλο Σκάρπα, Ιταλός αρχιτέκτονας
1982 – Πριγκίπισσα Ελένη της Ελλάδας
1996 – Ντον Μακνίλ, Αμερικανός αντισφαιριστής
2000 – Νικόλαος Αναστασόπουλος, Έλληνας πολιτικός
2000 – Λιάνε Χάιντ, Αυστριακή ηθοποιός
2003 – Γιάγκος Πεσμαζόγλου, Έλληνας πολιτικός
2010 – Λέσλι Νίλσεν, Καναδός ηθοποιός
2010 – Γιώργος Φούντας, Έλληνας ηθοποιός
2011 – Ντίνος Κατσουρίδης, Κύπριος σκηνοθέτης
2014 – Λουτσίντιο Σεντιμέντι, Ιταλός ποδοσφαιριστής
2021 – Βίρτζιλ Άμπλοχ, Αμερικανός σχεδιαστής μόδας και επιχειρηματίας
ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ
Σαν σήμερα 17 Νοεμβρίου | Η αιματηρή καταστολή της εξέγερσης του Πολυτεχνείου
Η 17η Νοεμβρίου 1973 μένει χαραγμένη στη σύγχρονη ελληνική ιστορία ως η νύχτα που η φοιτητική εξέγερση του Πολυτεχνείου πνίγηκε στο αίμα από τα τανκς της δικτατορίας. Επρόκειτο για τον προθάλαμο της κατάρρευσης της χούντας και το κορυφαίο γεγονός αντίστασης απέναντι στο καθεστώς των Συνταγματαρχών, το οποίο ήδη έδειχνε σημάδια αποσύνθεσης, προσπαθώντας να επιβιώσει μέσω ενός δήθεν «πειράματος φιλελευθεροποίησης» υπό την καθοδήγηση του Γεωργίου Παπαδόπουλου και του πρωθυπουργού Σπύρου Μαρκεζίνη.
Οι φοιτητικές αντιδράσεις είχαν ξεκινήσει μήνες νωρίτερα, με τις πρώτες καταλήψεις στη Νομική Σχολή και τα αιτήματα για ελεύθερες εκλογές και σεβασμό στις πανεπιστημιακές ελευθερίες. Το Νοέμβριο του 1973, οι φοιτητές του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου προχώρησαν σε αποχή, η οποία γρήγορα μετατράπηκε σε μαζική κατάληψη. Στο κτίριο του Πολυτεχνείου λειτούργησε ελεύθερος ραδιοφωνικός σταθμός – η φωνή της εξέγερσης – που μετέδιδε μηνύματα ελευθερίας προς όλη την Ελλάδα: «Εδώ Πολυτεχνείο!».
Μέχρι τις 16 Νοεμβρίου, η κινητοποίηση είχε λάβει παλλαϊκές διαστάσεις. Εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες συνέρρεαν στους γύρω δρόμους, εκφράζοντας την οργή τους απέναντι στη δικτατορία. Τα ξημερώματα της 17ης Νοεμβρίου, το καθεστώς έδωσε εντολή στον στρατό να επέμβει. Τρία άρματα περικύκλωσαν το Πολυτεχνείο, και στις 3:00 π.μ. το άρμα που βρισκόταν επί της Πατησίων γκρέμισε την πύλη, την ώρα που από τον ραδιοσταθμό ακουγόταν ο Εθνικός Ύμνος και δραματικές εκκλήσεις προς τους στρατιώτες να μην χτυπήσουν «τα αδέρφια τους φοιτητές».
Ακολούθησαν σκηνές τρόμου. Οι άνδρες των ΛΟΚ και της αστυνομίας εισέβαλαν, ξυλοκοπώντας και συλλαμβάνοντας εκατοντάδες. Ελεύθεροι σκοπευτές πυροβολούσαν από τα γύρω κτίρια. Επισήμως ανακοινώθηκαν 34 νεκροί, εκατοντάδες τραυματίες και πάνω από 2.000 συλλήψεις, ωστόσο οι μαρτυρίες μιλούν για πολλούς περισσότερους νεκρούς, που δεν καταγράφηκαν ποτέ.
Η αιματηρή αυτή νύχτα σηματοδότησε το τέλος της υποτιθέμενης «φιλελευθεροποίησης» της χούντας και άνοιξε τον δρόμο για την τελική της κατάρρευση. Ο Παπαδόπουλος επανέφερε τον στρατιωτικό νόμο, αλλά λίγες ημέρες αργότερα ανατράπηκε από το πραξικόπημα του Δημήτρη Ιωαννίδη. Η πτώση της χούντας επήλθε οριστικά τον Ιούλιο του 1974, οδηγώντας στην αποκατάσταση της Δημοκρατίας.
Η εξέγερση του Πολυτεχνείου παραμένει μέχρι σήμερα σύμβολο ελευθερίας, δημοκρατίας και αγώνα απέναντι σε κάθε μορφή καταπίεσης και αυταρχισμού. Κάθε χρόνο, η 17η Νοεμβρίου τιμάται ως ημέρα μνήμης για όσους πάλεψαν – και θυσιάστηκαν – για την Ελευθερία.
Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο
1558: Αρχίζει η Ελισαβετιανή εποχή: η βασίλισσα Μαρία Α΄ της Αγγλίας πεθαίνει και τη διαδέχεται η ετεροθαλής αδελφή της, Ελισάβετ Α΄, σηματοδοτώντας μια από τις πιο καθοριστικές περιόδους της αγγλικής ιστορίας.
1869: Εγκαινιάζεται η Διώρυγα του Σουέζ, ένα από τα σημαντικότερα τεχνικά έργα της παγκόσμιας ιστορίας, που αλλάζει για πάντα τις θαλάσσιες μεταφορές.
1903: Το Ρωσικό Σοσιαλδημοκρατικό και Εργατικό Κόμμα διασπάται σε μπολσεβίκους (πλειοψηφούντες) και μενσεβίκους (μειονοψηφούντες), έπειτα από οξύτατες ιδεολογικές και οργανωτικές διαφωνίες στο συνέδριο του Λονδίνου. Η διάσπαση αυτή θα καθορίσει την πορεία της ρωσικής επαναστατικής κίνησης, καθώς οι μπολσεβίκοι υπό τον Λένιν θα αναδειχθούν λίγα χρόνια αργότερα στην κυρίαρχη δύναμη που θα οδηγήσει στην Επανάσταση του 1917.
1968: Εκδίδεται η απόφαση του Έκτακτου Στρατοδικείου για την απόπειρα δολοφονίας του Γεωργίου Παπαδόπουλου. Ο Αλέξανδρος Παναγούλης καταδικάζεται δις εις θάνατον, ο Ελευθέριος Βερυβάκης (μετέπειτα υπουργός του ΠΑΣΟΚ) σε ισόβια, ο Στάθης Γιώτας (μετέπειτα βουλευτής και υπουργός) σε κάθειρξη δέκα ετών, ενώ οι υπόλοιποι κατηγορούμενοι λαμβάνουν μικρότερες ποινές. Η υπόθεση θα εξελιχθεί σε ένα από τα εμβληματικά κεφάλαια της αντιδικτατορικής δράσης, με τον Παναγούλη να καθίσταται σύμβολο αντίστασης απέναντι στο καθεστώς των Συνταγματαρχών.
1969: Στο Ελσίνκι ξεκινούν οι διαπραγματεύσεις ΗΠΑ–ΕΣΣΔ για τον περιορισμό των στρατηγικών όπλων (SALT), σε μία από τις πιο κρίσιμες στιγμές του Ψυχρού Πολέμου.
1973: Η απριλιανή χούντα καταστέλλει την εξέγερση του Πολυτεχνείου με την εισβολή τεθωρακισμένου άρματος από την κεντρική πύλη του ιδρύματος τις πρώτες πρωινές ώρες. Η βίαιη επέμβαση των στρατιωτικών δυνάμεων οδηγεί σε δεκάδες νεκρούς και εκατοντάδες τραυματίες, σηματοδοτώντας την πιο σκοτεινή στιγμή του καθεστώτος των Συνταγματαρχών και αφήνοντας ανεξίτηλο αποτύπωμα στη σύγχρονη ελληνική ιστορία.
1974: Διεξάγονται στην Ελλάδα οι πρώτες ελεύθερες εκλογές μετά το 1964. Πρώτο κόμμα αναδεικνύεται η Νέα Δημοκρατία υπό τον Κωνσταντίνο Καραμανλή με ποσοστό 54,37%. Ακολουθούν η Ένωση Κέντρου – Νέες Δυνάμεις υπό τον Γεώργιο Μαύρο με 20,42%, το ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου με 13,58% και η Ενωμένη Αριστερά (ΕΔΑ, ΚΚΕ, ΚΚΕ Εσωτερικού) με 9,45%.
1985: Ο 15χρονος Μιχάλης Καλτέζας δολοφονείται από τον αστυνομικό Αθανάσιο Μελίστα, κατά τη διάρκεια επεισοδίων που ξεσπούν μετά την πορεία για την επέτειο του Πολυτεχνείου. Ο Μελίστας πυροβολεί τον Καλτέζα στο πίσω μέρος του κεφαλιού, την ώρα που ο νεαρός τρέχει προς την πλατεία Εξαρχείων μαζί με άλλους διαδηλωτές. Η δολοφονία προκαλεί οργή, συνεχείς κινητοποιήσεις και έντονη πολιτική αντιπαράθεση, ενώ θα αποτελέσει ένα από τα μεγαλύτερα περιστατικά αστυνομικής βίας.
1989: Με τη μεγάλη φοιτητική διαδήλωση στην Πράγα αρχίζει το ξήλωμα του κομουνιστικού καθεστώτος της Τσεχοσλοβακίας, που θα μείνει στην ιστορία ως «Βελούδινη επανάσταση».
1989: Εγκαινιάζεται ο πρώτος μη κρατικός τηλεοπτικός σταθμός πανελλαδικής εμβέλειας, το MEGA Channel. Οι ιδιοκτήτες του νέου καναλιού είναι πέντε εκδότες (Βαρδινογιάννης, Αλαφούζος, Λαμπράκης, Τεγόπουλος και Μπόμπολας).
2003: Ο σκληρός της μεγάλης οθόνης, Άρνολντ Σβαρτζενέγκερ, ορκίζεται κυβερνήτης της Καλιφόρνιας.
Γεννήσεις
1942 – Μάρτιν Σκορσέζε (Martin Scorsese), Αμερικανός σκηνοθέτης και από τους πιο επιδραστικούς δημιουργούς στην ιστορία του κινηματογράφου. Με χαρακτηριστικό ύφος, βαθιά ενασχόληση με θέματα ηθικής, βίας και ταυτότητας, δημιούργησε κλασικές ταινίες όπως «Taxi Driver», «Goodfellas» και «Raging Bull». Συνεργάστηκε στενά με ηθοποιούς όπως ο Ρόμπερτ Ντε Νίρο και ο Λεονάρντο Ντι Κάπριο. Το έργο του θεωρείται πυλώνας της σύγχρονης κινηματογραφικής τέχνης.
1944 – Ντάνι ΝτεΒίτο (Danny DeVito), Αμερικανός ηθοποιός, σκηνοθέτης και παραγωγός, γνωστός για τις χαρακτηριστικές κωμικές του ερμηνείες και την εκρηκτική του προσωπικότητα. Έγινε ευρύτερα δημοφιλής μέσα από τη σειρά «Taxi» και στη συνέχεια πρωταγωνίστησε σε ταινίες όπως «Matilda», «Twins» και «Batman Returns». Παράλληλα ανέπτυξε σημαντική καριέρα πίσω από τις κάμερες. Αποτελεί μία από τις πιο αναγνωρίσιμες φιγούρες της αμερικανικής ψυχαγωγίας.
1964 – Κριστόφ Βαζέχα (Krzysztof Warzycha), Πολωνός ποδοσφαιριστής και ένας από τους εμβληματικούς σκόρερ του Παναθηναϊκού. Μεταγράφηκε στην ομάδα το 1989 και έγινε θρύλος, σημειώνοντας πάνω από 280 γκολ και κατακτώντας πολλούς τίτλους. Γνωστός για την ταχύτητα, την εκτελεστική του δεινότητα και τον σεμνό χαρακτήρα του, αγαπήθηκε ιδιαίτερα από τους φιλάθλους. Αποτελεί μία από τις πιο σημαντικές μορφές στην ιστορία του Παναθηναϊκού και του ελληνικού ποδοσφαίρου.
1964 – Φώφη Γεννηματά, Ελληνίδα πολιτικός, πρόεδρος του ΚΙΝΑΛ και μία από τις πιο εμβληματικές ηγετικές μορφές της σύγχρονης κεντροαριστεράς. Κόρη του Γιώργου Γεννηματά, συνέχισε την πολιτική του παρακαταθήκη, υπηρετώντας σε υπουργικές θέσεις και στη Βουλή. Υπήρξε σύμβολο δύναμης και αξιοπρέπειας, καθώς υπηρέτησε το δημόσιο βίο με συνέπεια, ενώ παράλληλα έδωσε μακρόχρονη μάχη με τον καρκίνο. Η απώλειά της προκάλεσε βαθιά συγκίνηση στο πολιτικό σκηνικό.
1983 – Γιάννης Μπουρούσης, Έλληνας καλαθοσφαιριστής με σπουδαία καριέρα στην Εθνική ομάδα και σε κορυφαίες ευρωπαϊκές διοργανώσεις. Αγωνίστηκε σε ομάδες όπως η ΑΕΚ, ο Ολυμπιακός, ο Παναθηναϊκός, η Ρεάλ Μαδρίτης και η Λαμποράλ Κούτσα, διακρινόμενος για το ύψος, τη δύναμη και την ευφυΐα στο παιχνίδι. Με την Εθνική Ελλάδας κατέκτησε το χρυσό στο Eurobasket 2005 και το ασημένιο στο Μουντομπάσκετ 2006, συμβάλλοντας καθοριστικά στις μεγάλες επιτυχίες του ελληνικού μπάσκετ.
1986 – Νάνι (Nani / Luís Carlos Almeida da Cunha), Πορτογάλος ποδοσφαιριστής, γνωστός για την πορεία του στη Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ και την Εθνική Πορτογαλίας. Με εκρηκτική ταχύτητα, τεχνική και θεαματικές ενέργειες, κατέκτησε τέσσερα πρωταθλήματα Αγγλίας και το Champions League (2008). Υπήρξε βασικό στέλεχος της Πορτογαλίας που κατέκτησε το Euro 2016, ενώ αγωνίστηκε και σε κορυφαία πρωταθλήματα Ευρώπης και ΗΠΑ, αφήνοντας έντονο αποτύπωμα στο σύγχρονο ποδόσφαιρο.
Θάνατοι
1917 – Ωγκύστ Ροντέν (Auguste Rodin), Γάλλος γλύπτης και θεμελιωτής της σύγχρονης γλυπτικής. Με έργα όπως «Ο Σκεπτόμενος», «Η Πύλη της Κολάσεως» και «Το Φιλί», ανανέωσε ριζικά την πλαστική τέχνη, δίνοντας έμφαση στην ανθρώπινη έκφραση, την κίνηση και την ψυχολογική ένταση. Η τεχνική του, που συνδύαζε ρεαλισμό και δυναμισμό, άσκησε τεράστια επιρροή σε γενιές καλλιτεχνών και καθιέρωσε τον ίδιο ως κορυφαία μορφή της παγκόσμιας τέχνης.
2006 – Φέρεντς Πούσκας (Ferenc Puskás), Ούγγρος ποδοσφαιριστής και μία από τις μεγαλύτερες μορφές στην ιστορία του ποδοσφαίρου. Ηγήθηκε της θρυλικής «Χρυσής Ομάδας» της Ουγγαρίας τη δεκαετία του ’50 και αργότερα μεγαλούργησε στη Ρεάλ Μαδρίτης, κατακτώντας ευρωπαϊκούς τίτλους και σημειώνοντας απίστευτα ρεκόρ. Φημισμένος για το «μαγικό» αριστερό του πόδι, την ευφυΐα και το εκτελεστικό του ταλέντο, παραμένει παγκόσμιο σύμβολο του επιθετικού ποδοσφαίρου.
Εορτολόγιο
Γεννάδιος
Εθνικές Γιορτές – Επέτειοι
Επέτειος της εξέγερσης του Πολυτεχνείου
Διεθνής Ημέρα Σπουδαστών
Ημέρα Τιμής στην Ελληνική Νεολαία
Παγκόσμια Ημέρα Πρόωρου Τοκετού
Πηγή: newsbeast
ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ
Σαν σήμερα 11 Σεπτεμβρίου | Οι Δίδυμοι Πύργοι καταρρέουν σαν χάρτινοι ύστερα από τρομοκρατικές επιθέσεις
Η 11η Σεπτεμβρίου 2001 αποτελεί μία από τις πιο καθοριστικές και τραγικές ημέρες στη σύγχρονη ιστορία των ΗΠΑ, που δέχτηκαν μία τρομοκρατική επίθεση που επηρέασε όλο τον κόσμο, αλλάζοντας τις πολιτικές, κοινωνικές και οικονομικές ισορροπίες παγκοσμίως.
Εκείνο το πρωινό, τέσσερα επιβατικά αεροσκάφη καταλήφθηκαν από 19 αεροπειρατές της ακραίας ισλαμιστικής οργάνωσης Αλ Κάιντα, υπό την ηγεσία του Οσάμα μπιν Λάντεν. Οι Δίδυμοι Πύργοι του Παγκόσμιου Κέντρου Εμπορίου στη Νέα Υόρκη, σύμβολα της οικονομικής δύναμης και επιτυχίας της Αμερικής, έγιναν το επίκεντρο της επίθεσης. Στις 8:46 το πρωί (τοπική ώρα), το πρώτο αεροσκάφος, πτήση 11 της American Airlines, συνετρίβη στον Βόρειο Πύργο. Λίγα λεπτά αργότερα, στις 9:03, η πτήση 175 της United Airlines χτύπησε τον Νότιο Πύργο. Οι εικόνες των πύρινων πύργων να καταρρέουν σαν χάρτινοι έγιναν σύμβολο της τραγωδίας.
Στις 9:37, η πτήση 77 της American Airlines χτύπησε το Πεντάγωνο, το αρχηγείο του αμερικανικού στρατού, ενώ στις 10:03, η πτήση 93 της United Airlines συνετρίβη σε αγρό της Πενσιλβάνια, καθώς οι επιβάτες επαναστάτησαν κατά των αεροπειρατών. Οι επιβάτες θεωρείται ότι απέτρεψαν τη συντριβή του αεροπλάνου σε άλλο συμβολικό στόχο, πιθανότατα το Καπιτώλιο ή τον Λευκό Οίκο.
Η επίθεση άφησε πίσω της 2.977 νεκρούς, εκτός των αεροπειρατών, και τραυμάτισε χιλιάδες άλλους. Η καταστροφή των δίδυμων πύργων άλλαξε το αστικό τοπίο της Νέας Υόρκης και κλόνισε την αίσθηση ασφάλειας των Αμερικανών και του κόσμου.
Οι επιπτώσεις ήταν άμεσες και βαθιές. Η αμερικανική κυβέρνηση, υπό την ηγεσία του τότε προέδρου Τζορτζ Μπους, ανακοίνωσε τον «Πόλεμο κατά της Τρομοκρατίας», ο οποίος περιλάμβανε τη στρατιωτική επέμβαση στο Αφγανιστάν για την εξάλειψη της Αλ Κάιντα και την πτώση των Ταλιμπάν.
Παράξενες πληροφορίες για την επίθεση της 11ης Σεπτεμβρίου:
- Ο σέρφερ της 9/11: Ο Pasquale Buzzelli, γνωστός και ως «ο σέρφερ της 9/11» κατά την κατάρρευση του Βόρειου Πύργου βρισκόταν στον 64ο όροφο. Προσπαθώντας να διαφύγει έφτασε με τα πόδια στον 22ο όροφο και από εκεί έπεσε μαζί με μία πλάκα από τσιμέντο, σχεδόν «σερφάροντας» στον αέρα για περίπου 60 μέτρα. Ο Έντουαρντ Φον Χέινς, ένας υπάλληλος του Παγκόσμιου Κέντρου Εμπορίου, επέζησε πέφτοντας 22 ορόφους κατά τη διάρκεια της κατάρρευσης του Βόρειου Πύργου. Η εικόνα του έγινε διάσημη ως ο «άνθρωπος του κενού» (falling man).
- Η φωτιά στο Ground Zero έκαιγε για 99 ημέρες: Μετά την κατάρρευση των Δίδυμων Πύργων, τα καύσιμα από τα αεροπλάνα, σε συνδυασμό με εύφλεκτα υλικά όπως έγγραφα και έπιπλα, δημιούργησαν μια συνεχή φωτιά που δεν έσβησε για σχεδόν τρεις μήνες. Οι πυροσβέστες εργάζονταν αδιάκοπα για να κατασβήσουν τις φλόγες, κάτι που αποτέλεσε μια πρωτόγνωρη πρόκληση.
- Η μεγαλύτερη θαλάσσια διάσωση στην ιστορία: Μετά την επίθεση, περίπου 500.000 άνθρωποι εκκενώθηκαν από το Μανχάταν μέσα σε μόλις 9 ώρες. Αυτή η θαλάσσια διάσωση, που οργανώθηκε από τον Λιμενικό και ιδιωτικά πλοία, θεωρείται η μεγαλύτερη στην καταγεγραμμένη ιστορία, ξεπερνώντας ακόμα και την εκκένωση της Δουνκέρκης.
- Τα μαθήματα του Μπιν Λάντεν: Ο Οσάμα μπιν Λάντεν έκανε σπουδές πολιτικής μηχανικής, πράγμα που ενδέχεται να συνέβαλε στην επιλογή των Δίδυμων Πύργων ως στόχους, καθώς κατείχε γνώσεις για την ευθραυστότητα σημαντικών υποδομών.
- Ο χαμένος πίνακας του Πικάσο: Η συνολική αξία των χαμένων έργων τέχνης κατά την επίθεση της 11ης Σεπτεμβρίου υπολογίζεται ότι ξεπερνούσε τα 100 εκατομμύρια δολάρια και περιλάμβανε ανεκτίμητα κομμάτια πολιτιστικής κληρονομιάς που δεν έχουν ποτέ ανακτηθεί. Πληροφορίες αναφέρουν ότι ανάμεσα στα χαμένα έργα τέχνης, υπήρχε ένα έργο του Πάμπλο Πικάσο, καθώς και έργα των David Hockney και Roy Lichtenstein.
Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο
1611: Επαναστάτες με επικεφαλής τον μητροπολίτη Διονύσιο Β’ καταλαμβάνουν τα Ιωάννινα. Οι Οθωμανοί αντεπιτίθενται και τον συλλαμβάνουν, τον γδέρνουν ζωντανό στην κεντρική πλατεία της πόλης και καταργούν τα προνόμια που είχε παραχωρήσει το 1430 ο Σινάν πασάς.
1789: Καθιερώνονται οι όροι «Αριστερά» και «Δεξιά», κατά τη διάρκεια των συζητήσεων για το νέο Σύνταγμα στην επαναστατημένη Γαλλία.
1922: Η Μικρασιατική Καταστροφή φέρνει την εξέγερση του Στρατού και του Ναυτικού στη Χίο και στη Μυτιλήνη. Σχηματίζεται η «Επαναστατική Επιτροπή» από τους συνταγματάρχες Νικόλαο Πλαστήρα, ως εκπρόσωπο του Στρατού της Χίου, Στυλιανό Γονατά, ως εκπρόσωπο του Στρατού της Λέσβου, και τον αντιπλοίαρχο Δημήτριο Φωκά, ως εκπρόσωπο του Ναυτικού.
1938: Έπειτα από 2.000 χρόνια, ξαναρχίζουν οι παραστάσεις στο αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου, με την «Ηλέκτρα» του Σοφοκλή.
1961: Ανοίγει το πρώτο γραφείο του Παγκόσμιου Ταμείου για τη Φύση (WWF), στην Ελβετία.
1973: Στρατιωτικό πραξικόπημα στη Χιλή υπό την ηγεσία του στρατηγού Αουγκούστο Πινοσέτ και με τη βοήθεια και χρηματοδότηση των ΗΠΑ, ανατρέπει τον δημοκρατικά εκλεγμένο σοσιαλιστή πρόεδρο, Σαλβαδόρ Αλιέντε. Η χούντα θα κρατήσει 17 χρόνια.
2001: Στις ΗΠΑ, δύο επιβατικά αεροσκάφη υπό τον έλεγχο τρομοκρατών προσκρούουν στους Δίδυμους Πύργους του Παγκοσμίου Κέντρου Εμπορίου στη Νέα Υόρκη, που καταρρέουν ύστερα από 63 και 100 λεπτά αντίστοιχα. Ακόμα ένα αεροπλάνο προσκρούει στο Πεντάγωνο και ένα συντρίβεται στην Πενσιλβανία. Ο απολογισμός είναι περίπου 3.000 νεκροί και 3.000 τραυματίες.
2004: Στρατιωτικό ελικόπτερο τύπου Σινούκ συντρίβεται στο Πόρτο Κουφό, ανοικτά της Σιθωνίας, ενώ πετά με προορισμό το Άγιο Όρος. Τον θάνατο βρίσκουν ο πατριάρχης Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής, Πέτρος, καθώς και άλλοι 15 άνθρωποι. Το δυστύχημα προκαλεί πολιτική αντιπαράθεση μεταξύ κυβέρνησης και αντιπολίτευσης, κυρίως όσον αφορά στην ύπαρξη ή μη πολιτικών ευθυνών.
Γεννήσεις
1885 – Ντ. Χ. Λόρενς, άγγλος συγγραφέας
1965 – Μόμπι, αμερικανός DJ, τραγουδιστής, τραγουδοποιός και μουσικός
1970 – Ματ Ντέιμον, αμερικανός ηθοποιός
Θάνατοι
1954 – Μαρίκα Κοτοπούλη, διακεκριμένη ελληνίδα ηθοποιός
1973 – Σαλβαδόρ Αλιέντε, πρόεδρος της Χιλής και ιατρός
2019 – Αντώνης Λιβάνης, έλληνας επιχειρηματίας, εκδότης και πολιτικός. Υπήρξε ο δημιουργός του Εκδοτικού Οργανισμού Λιβάνη, μίας από τις μεγαλύτερες και πιο κερδοφόρες επιχειρήσεις στον κλάδο των εκδόσεων. Ως πολιτικός, υπήρξε ο μακροβιότερος και πιο έμπιστος συνεργάτης του Ανδρέα Παπανδρέου.
ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ
Σαν σήμερα 2 Μαΐου
Όσα έγιναν σαν σήμερα στην Ελλάδα και τον κόσμο
1893: Διοργανώνεται στο Παναθηναϊκό Στάδιο το πρώτο συλλαλητήριο των Ελλήνων Σοσιαλιστών για την Εργατική Πρωτομαγιά. Στο πλήθος απευθύνεται ο ιδρυτής του κινήματος στην Ελλάδα, Πλάτων Δρακούλης.
1918: Η General Motors εξαγοράζει τη Chevrolet στο Ντέλαγουερ.
1940: Ματαιώνονται οριστικά οι Ολυμπιακοί Αγώνες, λόγω των πολεμικών γεγονότων. Αρχικά ήταν προγραμματισμένοι να γίνουν στο Τόκιο και στη συνέχεια στο Ελσίνκι.
1941: Ο 17χρονος μαθητής, Μαθιός Πόταγας, εκτελείται στη Βυτίνα από τις δυνάμεις Κατοχής. Είναι ο πρώτος αντιστασιακός. Ο νεαρός εμφανίστηκε μπροστά στους ναζί και φέρεται να τούς είπε: «Σταθείτε, δεν θα μας σκλαβώσετε. Είμαι εδώ μόνος, αλλά ολόκληρη η Ελλάδα ακολουθεί». Οι Γερμανοί τον σκότωσαν επί τόπου και στη συνέχεια του συνέθλιψαν το κεφάλι.
1945: Η Σοβιετική Ένωση ανακοινώνει την πτώση του Βερολίνου. Η κόκκινη σημαία με το σφυροδρέπανο κυματίζει στον ιστό του Ράιχσταγκ.
1949: Ο Άρθουρ Μίλερ τιμάται με το βραβείο Πούλιτζερ για το θεατρικό έργο του «Ο Θάνατος του Εμποράκου».
1955: Ο Τένεσι Ουίλιαμς τιμάται με βραβείο Πούλιτζερ για το θεατρικό του έργο «Λυσσασμένη Γάτα».
1964: Πραγματοποιείται η πρώτη ανάβαση του Σισαπάνγκμα, του 14ου υψηλότερου βουνού στον κόσμο και το χαμηλότερο από τις κορυφές 8.000 μέτρων.
1966: Ο Σκωτσέζος μηχανικός, Τζέιμς Γκουντφέλοου, πατεντάρει την τεχνολογία στην οποία βασίζεται ο προσωπικός αριθμός αναγνώρισης (PIN).
1976: Οι τρόφιμοι του Οίκου Τυφλών εξεγείρονται και καταλαμβάνουν το οίκημα του ιδρύματος στην Καλλιθέα. Είναι η πρώτη φορά στην ελληνική ιστορία που ένα κομμάτι του αναπηρικού χώρου εμπράκτως αμφισβητεί τον περιθωριακό ρόλο που του έχει επιβληθεί. Ηγετικό ρόλο στην κινητοποίηση έχει ο Παναγιώτης Κουρουμπλής.
1977: Ο ποιητής Γιάννης Ρίτσος τιμάται με το βραβείο Λένιν για την Ειρήνη.
1997: Ο ηγέτης του Εργατικού Κόμματος της Μεγάλης Βρετανίας, Τόνι Μπλερ, γίνεται ο νεότερος πρωθυπουργός της χώρας από το 1812.
1998: Ιδρύεται στις Βρυξέλλες η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, με στόχο να καθορίσει και να εφαρμόσει τη νομισματική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
2000: Ο πιλότος της Formula 1, Ντέιβιντ Κουλθαρντ, γλιτώνει από βέβαιο θάνατο, όταν το ιδιωτικό τζετ στο οποίο επιβαίνει παρουσιάζει μηχανική βλάβη, πέφτει στο αεροδρόμιο της Λυών στη Γαλλία και πιάνει φωτιά.
2008: Ο κυκλώνας Ναργκίς χτυπά τη Μιανμάρ και αφήνει πίσω του πάνω από 130.000 άτομα.
2010: Ο υπουργός Οικονομικών, Γιώργος Παπακωνσταντίνου ανακοινώνει νέα μέτρα, στο πλαίσιο της συμφωνίας για τη στήριξη της ελληνικής οικονομίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Την ίδια ημέρα, το Eurogroup εγκρίνει την οικονομική βοήθεια προς την Ελλάδα, ύψους 110 δισ. ευρώ.
2011: Εκτελείται από Αμερικάνους στρατιώτες στο κρησφύγετο του στο Πακιστάν ο Οσάμα Μπιν Λάντεν, Σαουδάραβας επιχειρηματίας, ιδρυτής της τρομοκρατικής οργάνωσης Αλ Κάιντα.
2022: Ανακοινώνεται ότι ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν θα υποβληθεί, σύμφωνα με πληροφορίες, σε εγχείρηση καρκίνου και θα παραδώσει προσωρινά την εξουσία στον γραμματέα του ρωσικού Συμβουλίου Ασφαλείας Νικολάι Πατρούσεφ.
Γεννήσεις
1729 – Αικατερίνη η Μεγάλη, αυτοκράτειρα της Ρωσίας
1872 – Καρλ Νέσλερ, γερμανός κομμωτής, που ανακάλυψε την περμανάντ
1896 – Πριγκίπισσα Ελένη της Ελλάδας
1975 – Ντέιβιντ Μπέκαμ, Άγγλος ποδοσφαιριστής
1996 – Γιούλιαν Μπραντ, Γερμανός ποδοσφαιριστής
Θάνατοι
1519 – Λεονάρντο ντα Βίντσι, Ιταλός εφευρέτης και ζωγράφος
1941 – Πηνελόπη Δέλτα, Ελληνίδα συγγραφέας
2013 – Λευτέρης Βογιατζής, Έλληνας ηθοποιός και σκηνοθέτης
2013 – Τζεφ Χάνεμαν, Αμερικανός κιθαρίστας
Επέτειοι – Παγκόσμιες Ημέρες
Παγκόσμια Ημέρα Κωδικών Πρόσβασης
Παγκόσμια Ημέρα Τόνου
Παγκόσμια Ημέρα των Blogger
![Γιατροί ΕΟΠΥΥ ΚΑΒΑΛΑΣ](https://www.enanews.gr/uploads/2018/11/giatroi-eopyy.png")
