ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ
Σαν σήμερα 24 Ιανουαρίου
Όσα έγιναν σαν σήμερα στην Ελλάδα και τον κόσμο.
41: Ο Ρωμαίος αυτοκράτορας, Καλιγούλας, γνωστός για την εκκεντρικότητά του και τον σαδιστικό δεσποτισμό του, δολοφονείται από δυσαρεστημένους Πραιτωριανούς φρουρούς. Η φρουρά ανακηρύσσει αυτοκράτορα τον θείο του Καλιγούλα, Κλαύδιο.
1458: Ο Ματθίας Κορβίνος γίνεται βασιλιάς της Ουγγαρίας.
1679: Ο βασιλιάς Κάρολος Β’ της Αγγλίας διαλύει τη Βουλή.
1742: Ο Κάρολος Ζ’ γίνεται αυτοκράτορας της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.
1822: Απεσταλμένοι της Υψηλής Πύλης δολοφονούν τον Αλή Πασά στη Μονή Αγίου Παντελεήμονα, στη νησίδα της λίμνης των Ιωαννίνων. Το πτώμα του αποκεφαλίζεται και το κεφάλι του στέλνεται ταριχευμένο στην Κωνσταντινούπολη.
1835: Σκλάβοι στο Σαλβαδόρ (Βραζιλία) πραγματοποιούν εξέγερση, η οποία θα παίξει καθοριστικό ρόλο στον τερματισμό της δουλείας 50 χρόνια αργότερα.
1837: Ψηφίζεται στην Ελλάδα ο πρώτος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας, που ρυθμίζει τα της κυκλοφορίας της εποχής (μετακινήσεις με άμαξες, έφιπποι κ.λ.π.).
1862: Το Βουκουρέστι ανακηρύσσεται πρωτεύουσα της Ρουμανίας.
1848: Αρχίζει ο «Πυρετός του Χρυσού»: Ο Αμερικανός εργοδηγός, Τζέιμς Μάρσαλ, ανακαλύπτει στο Sutter’s Mill του Σακραμέντο (ένα μύλο που είχε κατασκευάσει για λογαριασμό Ελβετού επιχειρηματία) ένα σβόλο χρυσού, εκτοξεύοντας στα ύψη το ενδιαφέρον των χρυσοθήρων για το ευγενές μέταλλο.
1888: Στη Φιλαδέλφεια των ΗΠΑ, ο Τζάκομπ Βόρτμαν πατεντάρει την κορδέλα της γραφομηχανής.
1903: Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Τζον Χέι, και ο Βρετανός πρεσβευτής, Μάκλ Χένρι Χέρμπερτ, δημιουργούν μία κοινή επιτροπή για τον καθορισμό των συνόρων της Αλάσκας.
1905: Διατάσσεται η κατάσχεση της μετάφρασης της Καινής Διαθήκης στη Δημοτική.
1908: Θορυβώδες συλλαλητήριο πραγματοποιείται στα Τρίκαλα. Πιεζόμενοι από τους εφοριακούς να πληρώσουν τους φόρους επιτηδεύματος και οικοδομών, οι κάτοικοι της περιοχής προβαίνουν σε διαδήλωση και προξενούν καταστροφές σε δημόσια κτίρια.
1912: Καταστροφικός σεισμός 6,8 Ρίχτερ στον Ασπρογέρακα Κεφαλονιάς. Ο σεισμός ερημώνει μερικώς την Κεφαλονιά και τη Ζάκυνθο. Χάνουν τη ζωή τους 8 άτομα. Ισχυροί μετασεισμοί ακολουθούν για 4 μήνες.
1913: Πραγματοποιείται η πρώτη παγκοσμίως πολεμική αποστολή ναυτικής συνεργασίας, στα Δαρδανέλια. Ο υπολοχαγός, Μιχαήλ Μουτούσης, και ο σημαιοφόρος, Αριστείδης Μωραϊτίνης, πετούν με υδροπλάνο και καταρτίζουν σχεδιάγραμμα των θέσεων του τουρκικού στόλου, εναντίον του οποίου ρίχνουν τέσσερις βόμβες.
1915: Ο Βρετανικός Στόλος νικά τον Γερμανικό στη ναυμαχία του Ντόγγερ Μπανκ, κατά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
1924: Η ρωσική πόλη Αγία Πετρούπολη μετονομάζεται σε Λένινγκραντ, τρεις ημέρες μετά το θάνατο του Βλαντιμίρ Λένιν, προς τιμήν του νεκρού κομμουνιστή ηγέτη.
1924: Στην Ιταλία, ο Μπενίτο Μουσολίνι διαλύει όλα τα μη φασιστικά εμπορικά σωματεία.
1935: Η τουρκική κυβέρνηση αποφασίζει τη μετατροπή της Αγίας Σοφίας από τέμενος σε μουσείο.
1937: Η Γαλλία συμφωνεί να παραδώσει την Αλεξανδρέττα στην Τουρκία, αν και ανήκε στη Συρία. Η περιοχή ανακηρύσσεται αυτόνομη το 1938 και εκχωρείται τελικά στην Τουρκία το 1939.
1939: Σεισμός 8,3 Ρίχτερ σκοτώνει 30.000 άτομα στη Χιλή.
1942: Οι συμμαχικές δυνάμεις βομβαρδίζουν τη Μπανγκόκ, που τότε ήταν υπό ιαπωνικό έλεγχο.
1943: Ο Φράνκλιν Ρούζβελτ και ο Ουίνστον Τσόρτσιλ ολοκληρώνουν τη Διάσκεψη της Καζαμπλάνκας.
1944: Ο κατοχικός υπουργός Εργασίας, Νικόλαος Καλύβας, εκτελείται στην Αθήνα από την Οργάνωση Προστασίας Λαϊκού Αγώνα (ΟΠΛΑ).
1946: Δημιουργείται η Διεθνής Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας από τον ΟΗΕ.
1947: Ο τραπεζίτης, Δημήτριος Μάξιμος, γίνεται πρωθυπουργός της Ελλάδας.
1960: «Εβδομάδα των Οδοφραγμάτων» στην Αλγερία: Σημαντική εξέγερση πραγματοποιείται στο Αλγέρι ενάντια στη γαλλική αποικιακή πολιτική.
1961: Η Μέριλιν Μονρόε χωρίζει με τον τρίτο σύζυγό της, το θεατρικό συγγραφέα, Άρθουρ Μίλερ, έπειτα από 4,5 χρόνια έγγαμου βίου.
1963: Τελούνται οι αρραβώνες του διαδόχου του ελληνικού θρόνου, Κωνσταντίνου, με την κόρη της Ίνγκριντ της Δανίας, Άννα Μαρία.
1966: Περίπου 117 άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους από τη συντριβή αεροσκάφους Boeing της Air India στο Λευκό Όρος, μεταξύ Γαλλίας και Ιταλίας.
1972: Ο Ιάπωνας λοχίας, Σοΐτσι Γιοκόι, βρίσκεται σε μία ζούγκλα του Γκουάμ, όπου ήταν κρυμμένος από το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.
1977: Κατά τη διάρκεια της ισπανικής μεταπολίτευσης, λαμβάνει χώρα η σφαγή της Ατότσα, στη Μαδρίτη.
1983: Στην Ιταλία, 32 μέλη των «Ερυθρών Ταξιαρχιών» φυλακίζονται για τρομοκρατία. Ανάμεσα τους και ο εκτελεστής του Χριστιανοδημοκράτη πρωθυπουργού, Άλντο Μόρο.
1982: Ξεσπά ανοιχτός πόλεμος μεταξύ κυβέρνησης και Εκκλησίας για τον πολιτικό γάμο.
1986: Το αμερικανικό διαστημόπλοιο «Voyager 2» πλησιάζει τον Ουρανό για την πρώτη λεπτομερειακή φωτογράφισή του. Η ελάχιστη προσέγγιση του πλανήτη σε απόσταση 81.500 χιλιομέτρων επιτρέπει στο διαστημόπλοιο να φωτογραφίσει αρκετά από τα μαύρα φεγγάρια του πλανήτη, ενώ ανακάλυψε 10 ακόμη, καθώς και δυο αραιούς δακτύλιους.
1991: Η Βουλή των Σκοπίων ψηφίζει διακήρυξη ανεξαρτησίας από την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία με την ονομασία Δημοκρατία της Μακεδονίας.
1994: Η τρομοκρατική οργάνωση «17 Νοέμβρη» δολοφονεί τον πρώην διοικητή της Εθνικής Τράπεζας, Μιχάλη Βρανόπουλο.
1995: Ο Επαναστατικός Λαϊκός Αγώνας (ΕΛΑ) τοποθετεί βόμβα στο κτίριο του Οικονομικού Πανεπιστημίου της ΑΣΟΕΕ. Στην προκήρυξη, η πράξη συνδέεται με την πρόθεση της ηγεσίας του Υπουργείου Δημοσίας Τάξης να αναθεωρηθεί το καθεστώς του πανεπιστημιακού ασύλου.
2001: Ο πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κωστής Στεφανόπουλος, πραγματοποιεί επίσημη επίσκεψη στο Βατικανό και γίνεται δεκτός από τον πάπα Ιωάννη Παύλο Β’.
2005: Οι βαμβακοπαραγωγοί παρατάσσουν τα τρακτέρ τους στα Τέμπη και σε πολλούς άλλους κόμβους του εθνικού και επαρχιακού δικτύου, χωρίς όμως να κλείσουν τους δρόμους. Ο βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας, Μάξιμος Χαρακόπουλος, υποβάλλει την παραίτησή του από τη θέση του αναπληρωτή τομεάρχη Γεωργίας του κόμματος. Στην επιστολή του επικαλείται λόγους συνείδησης. Το ΠΑΣΟΚ στηρίζει τις κινητοποιήσεις των αγροτών, ωστόσο δεν είναι υπέρ των ακραίων μορφών κινητοποίησης.
2007: Με πεντασέλιδη προκήρυξή της στην εφημερίδα «Το Ποντίκι», η οργάνωση «Επαναστατικός Αγώνας» αναλαμβάνει την ευθύνη για την επίθεση με ρουκέτα κατά της αμερικανικής πρεσβείας στις 12 Ιανουαρίου. Από την έκρηξη δεν υπήρξαν τραυματίες, ενώ έσπασαν τζάμια του κτιρίου. Οι ζημιές εντοπίστηκαν στον τρίτο όροφο και ειδικότερα στο γραφείο του Αμερικανού πρέσβη.
2010: Η ταινία «Avatar» του Τζέιμς Κάμερον, με έσοδα 1,859 δισεκατομμύρια δολάρια παγκοσμίως, σπάει το ρεκόρ εισιτηρίων που κατείχε ο «Τιτανικός» από το 1998.
2011: Βομβιστική επίθεση αυτοκτονίας σημειώνεται στο αεροδρόμιο Ντομοντέντοβο της Μόσχας. Από την ισχυρή έκρηξη σκοτώνονται 37 άνθρωποι και τραυματίζονται 173. Την ευθύνη για την επίθεση θα αναλάβει ο ηγέτης των Τσετσένων ισλαμιστών ανταρτών, Ντόκου Ουμάροφ.
Γεννήσεις
76 – Αδριανός, Ρωμαίος αυτοκράτορας
1444 – Γκαλεάτσο Μαρία Σφόρτσα, δούκας του Μιλάνου
1705 – Φαρινέλλι, Ιταλός καστράτο
1712 – Φρειδερίκος Β’, βασιλιάς της Πρωσίας
1732 – Πιερ-Ογκουστέν Καρόν ντε Μπομαρσέ, Γάλλος θεατρικός συγγραφέας
1746 – Γουσταύος Γ’, βασιλιάς της Σουηδίας
1847 – Ραντομίρ Πούτνικ, Σέρβος στρατιωτικός
1889 – Τσαρλς Μπόουρντμαν Χόις, Αμερικανός συγγραφέας
1891 – Βάλτερ Μόντελ, Γερμανός στρατάρχης
1907 – Ζακ Μορίς Κουβ ντε Μιρβίλ, Γάλλος πολιτικός
1917 – Έρνεστ Μποργκνάιν, Αμερικανός ηθοποιός
1921 – Σίμπιλ Κόνολι, Ιρλανδή σχεδιάστρια μόδας
1940 – Γιοάχιμ Γκάουκ, Γερμανός πολιτικός
1943 – Σάρον Τέιτ, Αμερικανίδα ηθοποιός
1944 – Κλάους Νόμι, Γερμανός τραγουδιστής
1946 – Μιγκέλ Ρέινα Σάντος, Ισπανός ποδοσφαιριστής
1948 – Νόρα Βαλσάμη, Ελληνίδα ηθοποιός
1949 – Τζον Μπελούσι, Αμερικανός ηθοποιός
1959 – Νεοκλής Συλικιώτης, Κύπριος πολιτικός
1962 – Αργύρης Καμπούρης, Έλληνας καλαθοσφαιριστής
1965 – Παγώνης Βακαλόπουλος, Έλληνας ποδοσφαιριστής
1967 – Φιλ Λαμάρ, Αμερικανός ηθοποιός
1967 – Τζον Μιανγκ, Αμερικανός μουσικός
1968 – Μίκαελ Κίσκε, Γερμανός τραγουδιστής
1986 – Αντελίνο Βιεϊρίνια, Πορτογάλος ποδοσφαιριστής
1986 – Μίσα Μπάρτον, Αγγλίδα ηθοποιός
1987 – Λουίς Σουάρες, Ουρουγουανός ποδοσφαιριστής
2012 – Αθηνά, πριγκίπισσα της Δανίας
Θάνατοι
41 – Γάιος Καλιγούλας, Ρωμαίος αυτοκράτορας
772 – Πάπας Στέφανος Γ’
1302 – Τσιμαμπούε, Ιταλός ζωγράφος
1595 – Φερδινάνδος Β’, αρχιδούκας της Αυστρίας
1822 – Αλή πασάς, Οθωμανός πασάς
1919 – Ισμαήλ Κεμάλ, Αλβανός πολιτικός
1920 – Αμεντέο Μοντιλιάνι, Ιταλός ζωγράφος και γλύπτης
1924 – Μαρία Αδελαΐδα, μεγάλη δούκισσα του Λουξεμβούργου
1930 – Σταύρος Κουτόβας, Έλληνας συνδικαλιστής
1960 – Κωνσταντίνος Άμαντος, Έλληνας πανεπιστημιακός και ακαδημαϊκός
1965 – Ουίνστον Τσώρτσιλ, Άγγλος πολιτικός
1978 – Λεωνίδας Πυλόρωφ, Έλληνας πολιτικός
1983 – Τζορτζ Κιούκορ, Αμερικανός σκηνοθέτης
1986 – Ζαχαρίας Αργυρόπουλος, Έλληνας τενίστας
1987 – Νικόλαος Φωτιάς, Έλληνας πανεπιστημιακός
1994 – Μιχάλης Βρανόπουλος, Έλληνας τραπεζίτης
1995 – Ντέιβιντ Κολ, Αμερικανός μουσικός παραγωγός
1995 – Έντουαρντ Κόλμαν, Αμερικανός κινηματογραφιστής
2003 – Τζιάνι Ανιέλι, Ιταλός επιχειρηματίας
2004 – Λεονίντας ντα Σίλβα, Βραζιλιάνος ποδοσφαιριστής
2006 – Σαφίκ Χαντάλ, Σαλβαδοριανός πολιτικός
2007 – Εμιλιάνο Μερκάδο ντελ Τόρο, Πορτορικανός βετεράνος πολέμου
2007 – Ισμαΐλ Τζεμ, Τούρκος πολιτικός
2007 – Ιωάννης Φουντούλης, Έλληνας θεολόγος
2012 – Θόδωρος Αγγελόπουλος, Έλληνας σκηνοθέτης
2017 – Σπύρος Ευαγγελάτος, Έλληνας σκηνοθέτης
2022 – Γιώργος Τρομάρας, Έλληνας παλαιστής.
ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ
Σαν σήμερα 17 Νοεμβρίου | Η αιματηρή καταστολή της εξέγερσης του Πολυτεχνείου
Η 17η Νοεμβρίου 1973 μένει χαραγμένη στη σύγχρονη ελληνική ιστορία ως η νύχτα που η φοιτητική εξέγερση του Πολυτεχνείου πνίγηκε στο αίμα από τα τανκς της δικτατορίας. Επρόκειτο για τον προθάλαμο της κατάρρευσης της χούντας και το κορυφαίο γεγονός αντίστασης απέναντι στο καθεστώς των Συνταγματαρχών, το οποίο ήδη έδειχνε σημάδια αποσύνθεσης, προσπαθώντας να επιβιώσει μέσω ενός δήθεν «πειράματος φιλελευθεροποίησης» υπό την καθοδήγηση του Γεωργίου Παπαδόπουλου και του πρωθυπουργού Σπύρου Μαρκεζίνη.
Οι φοιτητικές αντιδράσεις είχαν ξεκινήσει μήνες νωρίτερα, με τις πρώτες καταλήψεις στη Νομική Σχολή και τα αιτήματα για ελεύθερες εκλογές και σεβασμό στις πανεπιστημιακές ελευθερίες. Το Νοέμβριο του 1973, οι φοιτητές του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου προχώρησαν σε αποχή, η οποία γρήγορα μετατράπηκε σε μαζική κατάληψη. Στο κτίριο του Πολυτεχνείου λειτούργησε ελεύθερος ραδιοφωνικός σταθμός – η φωνή της εξέγερσης – που μετέδιδε μηνύματα ελευθερίας προς όλη την Ελλάδα: «Εδώ Πολυτεχνείο!».
Μέχρι τις 16 Νοεμβρίου, η κινητοποίηση είχε λάβει παλλαϊκές διαστάσεις. Εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες συνέρρεαν στους γύρω δρόμους, εκφράζοντας την οργή τους απέναντι στη δικτατορία. Τα ξημερώματα της 17ης Νοεμβρίου, το καθεστώς έδωσε εντολή στον στρατό να επέμβει. Τρία άρματα περικύκλωσαν το Πολυτεχνείο, και στις 3:00 π.μ. το άρμα που βρισκόταν επί της Πατησίων γκρέμισε την πύλη, την ώρα που από τον ραδιοσταθμό ακουγόταν ο Εθνικός Ύμνος και δραματικές εκκλήσεις προς τους στρατιώτες να μην χτυπήσουν «τα αδέρφια τους φοιτητές».
Ακολούθησαν σκηνές τρόμου. Οι άνδρες των ΛΟΚ και της αστυνομίας εισέβαλαν, ξυλοκοπώντας και συλλαμβάνοντας εκατοντάδες. Ελεύθεροι σκοπευτές πυροβολούσαν από τα γύρω κτίρια. Επισήμως ανακοινώθηκαν 34 νεκροί, εκατοντάδες τραυματίες και πάνω από 2.000 συλλήψεις, ωστόσο οι μαρτυρίες μιλούν για πολλούς περισσότερους νεκρούς, που δεν καταγράφηκαν ποτέ.
Η αιματηρή αυτή νύχτα σηματοδότησε το τέλος της υποτιθέμενης «φιλελευθεροποίησης» της χούντας και άνοιξε τον δρόμο για την τελική της κατάρρευση. Ο Παπαδόπουλος επανέφερε τον στρατιωτικό νόμο, αλλά λίγες ημέρες αργότερα ανατράπηκε από το πραξικόπημα του Δημήτρη Ιωαννίδη. Η πτώση της χούντας επήλθε οριστικά τον Ιούλιο του 1974, οδηγώντας στην αποκατάσταση της Δημοκρατίας.
Η εξέγερση του Πολυτεχνείου παραμένει μέχρι σήμερα σύμβολο ελευθερίας, δημοκρατίας και αγώνα απέναντι σε κάθε μορφή καταπίεσης και αυταρχισμού. Κάθε χρόνο, η 17η Νοεμβρίου τιμάται ως ημέρα μνήμης για όσους πάλεψαν – και θυσιάστηκαν – για την Ελευθερία.
Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο
1558: Αρχίζει η Ελισαβετιανή εποχή: η βασίλισσα Μαρία Α΄ της Αγγλίας πεθαίνει και τη διαδέχεται η ετεροθαλής αδελφή της, Ελισάβετ Α΄, σηματοδοτώντας μια από τις πιο καθοριστικές περιόδους της αγγλικής ιστορίας.
1869: Εγκαινιάζεται η Διώρυγα του Σουέζ, ένα από τα σημαντικότερα τεχνικά έργα της παγκόσμιας ιστορίας, που αλλάζει για πάντα τις θαλάσσιες μεταφορές.
1903: Το Ρωσικό Σοσιαλδημοκρατικό και Εργατικό Κόμμα διασπάται σε μπολσεβίκους (πλειοψηφούντες) και μενσεβίκους (μειονοψηφούντες), έπειτα από οξύτατες ιδεολογικές και οργανωτικές διαφωνίες στο συνέδριο του Λονδίνου. Η διάσπαση αυτή θα καθορίσει την πορεία της ρωσικής επαναστατικής κίνησης, καθώς οι μπολσεβίκοι υπό τον Λένιν θα αναδειχθούν λίγα χρόνια αργότερα στην κυρίαρχη δύναμη που θα οδηγήσει στην Επανάσταση του 1917.
1968: Εκδίδεται η απόφαση του Έκτακτου Στρατοδικείου για την απόπειρα δολοφονίας του Γεωργίου Παπαδόπουλου. Ο Αλέξανδρος Παναγούλης καταδικάζεται δις εις θάνατον, ο Ελευθέριος Βερυβάκης (μετέπειτα υπουργός του ΠΑΣΟΚ) σε ισόβια, ο Στάθης Γιώτας (μετέπειτα βουλευτής και υπουργός) σε κάθειρξη δέκα ετών, ενώ οι υπόλοιποι κατηγορούμενοι λαμβάνουν μικρότερες ποινές. Η υπόθεση θα εξελιχθεί σε ένα από τα εμβληματικά κεφάλαια της αντιδικτατορικής δράσης, με τον Παναγούλη να καθίσταται σύμβολο αντίστασης απέναντι στο καθεστώς των Συνταγματαρχών.
1969: Στο Ελσίνκι ξεκινούν οι διαπραγματεύσεις ΗΠΑ–ΕΣΣΔ για τον περιορισμό των στρατηγικών όπλων (SALT), σε μία από τις πιο κρίσιμες στιγμές του Ψυχρού Πολέμου.
1973: Η απριλιανή χούντα καταστέλλει την εξέγερση του Πολυτεχνείου με την εισβολή τεθωρακισμένου άρματος από την κεντρική πύλη του ιδρύματος τις πρώτες πρωινές ώρες. Η βίαιη επέμβαση των στρατιωτικών δυνάμεων οδηγεί σε δεκάδες νεκρούς και εκατοντάδες τραυματίες, σηματοδοτώντας την πιο σκοτεινή στιγμή του καθεστώτος των Συνταγματαρχών και αφήνοντας ανεξίτηλο αποτύπωμα στη σύγχρονη ελληνική ιστορία.
1974: Διεξάγονται στην Ελλάδα οι πρώτες ελεύθερες εκλογές μετά το 1964. Πρώτο κόμμα αναδεικνύεται η Νέα Δημοκρατία υπό τον Κωνσταντίνο Καραμανλή με ποσοστό 54,37%. Ακολουθούν η Ένωση Κέντρου – Νέες Δυνάμεις υπό τον Γεώργιο Μαύρο με 20,42%, το ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου με 13,58% και η Ενωμένη Αριστερά (ΕΔΑ, ΚΚΕ, ΚΚΕ Εσωτερικού) με 9,45%.
1985: Ο 15χρονος Μιχάλης Καλτέζας δολοφονείται από τον αστυνομικό Αθανάσιο Μελίστα, κατά τη διάρκεια επεισοδίων που ξεσπούν μετά την πορεία για την επέτειο του Πολυτεχνείου. Ο Μελίστας πυροβολεί τον Καλτέζα στο πίσω μέρος του κεφαλιού, την ώρα που ο νεαρός τρέχει προς την πλατεία Εξαρχείων μαζί με άλλους διαδηλωτές. Η δολοφονία προκαλεί οργή, συνεχείς κινητοποιήσεις και έντονη πολιτική αντιπαράθεση, ενώ θα αποτελέσει ένα από τα μεγαλύτερα περιστατικά αστυνομικής βίας.
1989: Με τη μεγάλη φοιτητική διαδήλωση στην Πράγα αρχίζει το ξήλωμα του κομουνιστικού καθεστώτος της Τσεχοσλοβακίας, που θα μείνει στην ιστορία ως «Βελούδινη επανάσταση».
1989: Εγκαινιάζεται ο πρώτος μη κρατικός τηλεοπτικός σταθμός πανελλαδικής εμβέλειας, το MEGA Channel. Οι ιδιοκτήτες του νέου καναλιού είναι πέντε εκδότες (Βαρδινογιάννης, Αλαφούζος, Λαμπράκης, Τεγόπουλος και Μπόμπολας).
2003: Ο σκληρός της μεγάλης οθόνης, Άρνολντ Σβαρτζενέγκερ, ορκίζεται κυβερνήτης της Καλιφόρνιας.
Γεννήσεις
1942 – Μάρτιν Σκορσέζε (Martin Scorsese), Αμερικανός σκηνοθέτης και από τους πιο επιδραστικούς δημιουργούς στην ιστορία του κινηματογράφου. Με χαρακτηριστικό ύφος, βαθιά ενασχόληση με θέματα ηθικής, βίας και ταυτότητας, δημιούργησε κλασικές ταινίες όπως «Taxi Driver», «Goodfellas» και «Raging Bull». Συνεργάστηκε στενά με ηθοποιούς όπως ο Ρόμπερτ Ντε Νίρο και ο Λεονάρντο Ντι Κάπριο. Το έργο του θεωρείται πυλώνας της σύγχρονης κινηματογραφικής τέχνης.
1944 – Ντάνι ΝτεΒίτο (Danny DeVito), Αμερικανός ηθοποιός, σκηνοθέτης και παραγωγός, γνωστός για τις χαρακτηριστικές κωμικές του ερμηνείες και την εκρηκτική του προσωπικότητα. Έγινε ευρύτερα δημοφιλής μέσα από τη σειρά «Taxi» και στη συνέχεια πρωταγωνίστησε σε ταινίες όπως «Matilda», «Twins» και «Batman Returns». Παράλληλα ανέπτυξε σημαντική καριέρα πίσω από τις κάμερες. Αποτελεί μία από τις πιο αναγνωρίσιμες φιγούρες της αμερικανικής ψυχαγωγίας.
1964 – Κριστόφ Βαζέχα (Krzysztof Warzycha), Πολωνός ποδοσφαιριστής και ένας από τους εμβληματικούς σκόρερ του Παναθηναϊκού. Μεταγράφηκε στην ομάδα το 1989 και έγινε θρύλος, σημειώνοντας πάνω από 280 γκολ και κατακτώντας πολλούς τίτλους. Γνωστός για την ταχύτητα, την εκτελεστική του δεινότητα και τον σεμνό χαρακτήρα του, αγαπήθηκε ιδιαίτερα από τους φιλάθλους. Αποτελεί μία από τις πιο σημαντικές μορφές στην ιστορία του Παναθηναϊκού και του ελληνικού ποδοσφαίρου.
1964 – Φώφη Γεννηματά, Ελληνίδα πολιτικός, πρόεδρος του ΚΙΝΑΛ και μία από τις πιο εμβληματικές ηγετικές μορφές της σύγχρονης κεντροαριστεράς. Κόρη του Γιώργου Γεννηματά, συνέχισε την πολιτική του παρακαταθήκη, υπηρετώντας σε υπουργικές θέσεις και στη Βουλή. Υπήρξε σύμβολο δύναμης και αξιοπρέπειας, καθώς υπηρέτησε το δημόσιο βίο με συνέπεια, ενώ παράλληλα έδωσε μακρόχρονη μάχη με τον καρκίνο. Η απώλειά της προκάλεσε βαθιά συγκίνηση στο πολιτικό σκηνικό.
1983 – Γιάννης Μπουρούσης, Έλληνας καλαθοσφαιριστής με σπουδαία καριέρα στην Εθνική ομάδα και σε κορυφαίες ευρωπαϊκές διοργανώσεις. Αγωνίστηκε σε ομάδες όπως η ΑΕΚ, ο Ολυμπιακός, ο Παναθηναϊκός, η Ρεάλ Μαδρίτης και η Λαμποράλ Κούτσα, διακρινόμενος για το ύψος, τη δύναμη και την ευφυΐα στο παιχνίδι. Με την Εθνική Ελλάδας κατέκτησε το χρυσό στο Eurobasket 2005 και το ασημένιο στο Μουντομπάσκετ 2006, συμβάλλοντας καθοριστικά στις μεγάλες επιτυχίες του ελληνικού μπάσκετ.
1986 – Νάνι (Nani / Luís Carlos Almeida da Cunha), Πορτογάλος ποδοσφαιριστής, γνωστός για την πορεία του στη Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ και την Εθνική Πορτογαλίας. Με εκρηκτική ταχύτητα, τεχνική και θεαματικές ενέργειες, κατέκτησε τέσσερα πρωταθλήματα Αγγλίας και το Champions League (2008). Υπήρξε βασικό στέλεχος της Πορτογαλίας που κατέκτησε το Euro 2016, ενώ αγωνίστηκε και σε κορυφαία πρωταθλήματα Ευρώπης και ΗΠΑ, αφήνοντας έντονο αποτύπωμα στο σύγχρονο ποδόσφαιρο.
Θάνατοι
1917 – Ωγκύστ Ροντέν (Auguste Rodin), Γάλλος γλύπτης και θεμελιωτής της σύγχρονης γλυπτικής. Με έργα όπως «Ο Σκεπτόμενος», «Η Πύλη της Κολάσεως» και «Το Φιλί», ανανέωσε ριζικά την πλαστική τέχνη, δίνοντας έμφαση στην ανθρώπινη έκφραση, την κίνηση και την ψυχολογική ένταση. Η τεχνική του, που συνδύαζε ρεαλισμό και δυναμισμό, άσκησε τεράστια επιρροή σε γενιές καλλιτεχνών και καθιέρωσε τον ίδιο ως κορυφαία μορφή της παγκόσμιας τέχνης.
2006 – Φέρεντς Πούσκας (Ferenc Puskás), Ούγγρος ποδοσφαιριστής και μία από τις μεγαλύτερες μορφές στην ιστορία του ποδοσφαίρου. Ηγήθηκε της θρυλικής «Χρυσής Ομάδας» της Ουγγαρίας τη δεκαετία του ’50 και αργότερα μεγαλούργησε στη Ρεάλ Μαδρίτης, κατακτώντας ευρωπαϊκούς τίτλους και σημειώνοντας απίστευτα ρεκόρ. Φημισμένος για το «μαγικό» αριστερό του πόδι, την ευφυΐα και το εκτελεστικό του ταλέντο, παραμένει παγκόσμιο σύμβολο του επιθετικού ποδοσφαίρου.
Εορτολόγιο
Γεννάδιος
Εθνικές Γιορτές – Επέτειοι
Επέτειος της εξέγερσης του Πολυτεχνείου
Διεθνής Ημέρα Σπουδαστών
Ημέρα Τιμής στην Ελληνική Νεολαία
Παγκόσμια Ημέρα Πρόωρου Τοκετού
Πηγή: newsbeast
ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ
Σαν σήμερα 11 Σεπτεμβρίου | Οι Δίδυμοι Πύργοι καταρρέουν σαν χάρτινοι ύστερα από τρομοκρατικές επιθέσεις
Η 11η Σεπτεμβρίου 2001 αποτελεί μία από τις πιο καθοριστικές και τραγικές ημέρες στη σύγχρονη ιστορία των ΗΠΑ, που δέχτηκαν μία τρομοκρατική επίθεση που επηρέασε όλο τον κόσμο, αλλάζοντας τις πολιτικές, κοινωνικές και οικονομικές ισορροπίες παγκοσμίως.
Εκείνο το πρωινό, τέσσερα επιβατικά αεροσκάφη καταλήφθηκαν από 19 αεροπειρατές της ακραίας ισλαμιστικής οργάνωσης Αλ Κάιντα, υπό την ηγεσία του Οσάμα μπιν Λάντεν. Οι Δίδυμοι Πύργοι του Παγκόσμιου Κέντρου Εμπορίου στη Νέα Υόρκη, σύμβολα της οικονομικής δύναμης και επιτυχίας της Αμερικής, έγιναν το επίκεντρο της επίθεσης. Στις 8:46 το πρωί (τοπική ώρα), το πρώτο αεροσκάφος, πτήση 11 της American Airlines, συνετρίβη στον Βόρειο Πύργο. Λίγα λεπτά αργότερα, στις 9:03, η πτήση 175 της United Airlines χτύπησε τον Νότιο Πύργο. Οι εικόνες των πύρινων πύργων να καταρρέουν σαν χάρτινοι έγιναν σύμβολο της τραγωδίας.
Στις 9:37, η πτήση 77 της American Airlines χτύπησε το Πεντάγωνο, το αρχηγείο του αμερικανικού στρατού, ενώ στις 10:03, η πτήση 93 της United Airlines συνετρίβη σε αγρό της Πενσιλβάνια, καθώς οι επιβάτες επαναστάτησαν κατά των αεροπειρατών. Οι επιβάτες θεωρείται ότι απέτρεψαν τη συντριβή του αεροπλάνου σε άλλο συμβολικό στόχο, πιθανότατα το Καπιτώλιο ή τον Λευκό Οίκο.
Η επίθεση άφησε πίσω της 2.977 νεκρούς, εκτός των αεροπειρατών, και τραυμάτισε χιλιάδες άλλους. Η καταστροφή των δίδυμων πύργων άλλαξε το αστικό τοπίο της Νέας Υόρκης και κλόνισε την αίσθηση ασφάλειας των Αμερικανών και του κόσμου.
Οι επιπτώσεις ήταν άμεσες και βαθιές. Η αμερικανική κυβέρνηση, υπό την ηγεσία του τότε προέδρου Τζορτζ Μπους, ανακοίνωσε τον «Πόλεμο κατά της Τρομοκρατίας», ο οποίος περιλάμβανε τη στρατιωτική επέμβαση στο Αφγανιστάν για την εξάλειψη της Αλ Κάιντα και την πτώση των Ταλιμπάν.
Παράξενες πληροφορίες για την επίθεση της 11ης Σεπτεμβρίου:
- Ο σέρφερ της 9/11: Ο Pasquale Buzzelli, γνωστός και ως «ο σέρφερ της 9/11» κατά την κατάρρευση του Βόρειου Πύργου βρισκόταν στον 64ο όροφο. Προσπαθώντας να διαφύγει έφτασε με τα πόδια στον 22ο όροφο και από εκεί έπεσε μαζί με μία πλάκα από τσιμέντο, σχεδόν «σερφάροντας» στον αέρα για περίπου 60 μέτρα. Ο Έντουαρντ Φον Χέινς, ένας υπάλληλος του Παγκόσμιου Κέντρου Εμπορίου, επέζησε πέφτοντας 22 ορόφους κατά τη διάρκεια της κατάρρευσης του Βόρειου Πύργου. Η εικόνα του έγινε διάσημη ως ο «άνθρωπος του κενού» (falling man).
- Η φωτιά στο Ground Zero έκαιγε για 99 ημέρες: Μετά την κατάρρευση των Δίδυμων Πύργων, τα καύσιμα από τα αεροπλάνα, σε συνδυασμό με εύφλεκτα υλικά όπως έγγραφα και έπιπλα, δημιούργησαν μια συνεχή φωτιά που δεν έσβησε για σχεδόν τρεις μήνες. Οι πυροσβέστες εργάζονταν αδιάκοπα για να κατασβήσουν τις φλόγες, κάτι που αποτέλεσε μια πρωτόγνωρη πρόκληση.
- Η μεγαλύτερη θαλάσσια διάσωση στην ιστορία: Μετά την επίθεση, περίπου 500.000 άνθρωποι εκκενώθηκαν από το Μανχάταν μέσα σε μόλις 9 ώρες. Αυτή η θαλάσσια διάσωση, που οργανώθηκε από τον Λιμενικό και ιδιωτικά πλοία, θεωρείται η μεγαλύτερη στην καταγεγραμμένη ιστορία, ξεπερνώντας ακόμα και την εκκένωση της Δουνκέρκης.
- Τα μαθήματα του Μπιν Λάντεν: Ο Οσάμα μπιν Λάντεν έκανε σπουδές πολιτικής μηχανικής, πράγμα που ενδέχεται να συνέβαλε στην επιλογή των Δίδυμων Πύργων ως στόχους, καθώς κατείχε γνώσεις για την ευθραυστότητα σημαντικών υποδομών.
- Ο χαμένος πίνακας του Πικάσο: Η συνολική αξία των χαμένων έργων τέχνης κατά την επίθεση της 11ης Σεπτεμβρίου υπολογίζεται ότι ξεπερνούσε τα 100 εκατομμύρια δολάρια και περιλάμβανε ανεκτίμητα κομμάτια πολιτιστικής κληρονομιάς που δεν έχουν ποτέ ανακτηθεί. Πληροφορίες αναφέρουν ότι ανάμεσα στα χαμένα έργα τέχνης, υπήρχε ένα έργο του Πάμπλο Πικάσο, καθώς και έργα των David Hockney και Roy Lichtenstein.
Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο
1611: Επαναστάτες με επικεφαλής τον μητροπολίτη Διονύσιο Β’ καταλαμβάνουν τα Ιωάννινα. Οι Οθωμανοί αντεπιτίθενται και τον συλλαμβάνουν, τον γδέρνουν ζωντανό στην κεντρική πλατεία της πόλης και καταργούν τα προνόμια που είχε παραχωρήσει το 1430 ο Σινάν πασάς.
1789: Καθιερώνονται οι όροι «Αριστερά» και «Δεξιά», κατά τη διάρκεια των συζητήσεων για το νέο Σύνταγμα στην επαναστατημένη Γαλλία.
1922: Η Μικρασιατική Καταστροφή φέρνει την εξέγερση του Στρατού και του Ναυτικού στη Χίο και στη Μυτιλήνη. Σχηματίζεται η «Επαναστατική Επιτροπή» από τους συνταγματάρχες Νικόλαο Πλαστήρα, ως εκπρόσωπο του Στρατού της Χίου, Στυλιανό Γονατά, ως εκπρόσωπο του Στρατού της Λέσβου, και τον αντιπλοίαρχο Δημήτριο Φωκά, ως εκπρόσωπο του Ναυτικού.
1938: Έπειτα από 2.000 χρόνια, ξαναρχίζουν οι παραστάσεις στο αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου, με την «Ηλέκτρα» του Σοφοκλή.
1961: Ανοίγει το πρώτο γραφείο του Παγκόσμιου Ταμείου για τη Φύση (WWF), στην Ελβετία.
1973: Στρατιωτικό πραξικόπημα στη Χιλή υπό την ηγεσία του στρατηγού Αουγκούστο Πινοσέτ και με τη βοήθεια και χρηματοδότηση των ΗΠΑ, ανατρέπει τον δημοκρατικά εκλεγμένο σοσιαλιστή πρόεδρο, Σαλβαδόρ Αλιέντε. Η χούντα θα κρατήσει 17 χρόνια.
2001: Στις ΗΠΑ, δύο επιβατικά αεροσκάφη υπό τον έλεγχο τρομοκρατών προσκρούουν στους Δίδυμους Πύργους του Παγκοσμίου Κέντρου Εμπορίου στη Νέα Υόρκη, που καταρρέουν ύστερα από 63 και 100 λεπτά αντίστοιχα. Ακόμα ένα αεροπλάνο προσκρούει στο Πεντάγωνο και ένα συντρίβεται στην Πενσιλβανία. Ο απολογισμός είναι περίπου 3.000 νεκροί και 3.000 τραυματίες.
2004: Στρατιωτικό ελικόπτερο τύπου Σινούκ συντρίβεται στο Πόρτο Κουφό, ανοικτά της Σιθωνίας, ενώ πετά με προορισμό το Άγιο Όρος. Τον θάνατο βρίσκουν ο πατριάρχης Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής, Πέτρος, καθώς και άλλοι 15 άνθρωποι. Το δυστύχημα προκαλεί πολιτική αντιπαράθεση μεταξύ κυβέρνησης και αντιπολίτευσης, κυρίως όσον αφορά στην ύπαρξη ή μη πολιτικών ευθυνών.
Γεννήσεις
1885 – Ντ. Χ. Λόρενς, άγγλος συγγραφέας
1965 – Μόμπι, αμερικανός DJ, τραγουδιστής, τραγουδοποιός και μουσικός
1970 – Ματ Ντέιμον, αμερικανός ηθοποιός
Θάνατοι
1954 – Μαρίκα Κοτοπούλη, διακεκριμένη ελληνίδα ηθοποιός
1973 – Σαλβαδόρ Αλιέντε, πρόεδρος της Χιλής και ιατρός
2019 – Αντώνης Λιβάνης, έλληνας επιχειρηματίας, εκδότης και πολιτικός. Υπήρξε ο δημιουργός του Εκδοτικού Οργανισμού Λιβάνη, μίας από τις μεγαλύτερες και πιο κερδοφόρες επιχειρήσεις στον κλάδο των εκδόσεων. Ως πολιτικός, υπήρξε ο μακροβιότερος και πιο έμπιστος συνεργάτης του Ανδρέα Παπανδρέου.
ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ
Σαν σήμερα 2 Μαΐου
Όσα έγιναν σαν σήμερα στην Ελλάδα και τον κόσμο
1893: Διοργανώνεται στο Παναθηναϊκό Στάδιο το πρώτο συλλαλητήριο των Ελλήνων Σοσιαλιστών για την Εργατική Πρωτομαγιά. Στο πλήθος απευθύνεται ο ιδρυτής του κινήματος στην Ελλάδα, Πλάτων Δρακούλης.
1918: Η General Motors εξαγοράζει τη Chevrolet στο Ντέλαγουερ.
1940: Ματαιώνονται οριστικά οι Ολυμπιακοί Αγώνες, λόγω των πολεμικών γεγονότων. Αρχικά ήταν προγραμματισμένοι να γίνουν στο Τόκιο και στη συνέχεια στο Ελσίνκι.
1941: Ο 17χρονος μαθητής, Μαθιός Πόταγας, εκτελείται στη Βυτίνα από τις δυνάμεις Κατοχής. Είναι ο πρώτος αντιστασιακός. Ο νεαρός εμφανίστηκε μπροστά στους ναζί και φέρεται να τούς είπε: «Σταθείτε, δεν θα μας σκλαβώσετε. Είμαι εδώ μόνος, αλλά ολόκληρη η Ελλάδα ακολουθεί». Οι Γερμανοί τον σκότωσαν επί τόπου και στη συνέχεια του συνέθλιψαν το κεφάλι.
1945: Η Σοβιετική Ένωση ανακοινώνει την πτώση του Βερολίνου. Η κόκκινη σημαία με το σφυροδρέπανο κυματίζει στον ιστό του Ράιχσταγκ.
1949: Ο Άρθουρ Μίλερ τιμάται με το βραβείο Πούλιτζερ για το θεατρικό έργο του «Ο Θάνατος του Εμποράκου».
1955: Ο Τένεσι Ουίλιαμς τιμάται με βραβείο Πούλιτζερ για το θεατρικό του έργο «Λυσσασμένη Γάτα».
1964: Πραγματοποιείται η πρώτη ανάβαση του Σισαπάνγκμα, του 14ου υψηλότερου βουνού στον κόσμο και το χαμηλότερο από τις κορυφές 8.000 μέτρων.
1966: Ο Σκωτσέζος μηχανικός, Τζέιμς Γκουντφέλοου, πατεντάρει την τεχνολογία στην οποία βασίζεται ο προσωπικός αριθμός αναγνώρισης (PIN).
1976: Οι τρόφιμοι του Οίκου Τυφλών εξεγείρονται και καταλαμβάνουν το οίκημα του ιδρύματος στην Καλλιθέα. Είναι η πρώτη φορά στην ελληνική ιστορία που ένα κομμάτι του αναπηρικού χώρου εμπράκτως αμφισβητεί τον περιθωριακό ρόλο που του έχει επιβληθεί. Ηγετικό ρόλο στην κινητοποίηση έχει ο Παναγιώτης Κουρουμπλής.
1977: Ο ποιητής Γιάννης Ρίτσος τιμάται με το βραβείο Λένιν για την Ειρήνη.
1997: Ο ηγέτης του Εργατικού Κόμματος της Μεγάλης Βρετανίας, Τόνι Μπλερ, γίνεται ο νεότερος πρωθυπουργός της χώρας από το 1812.
1998: Ιδρύεται στις Βρυξέλλες η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, με στόχο να καθορίσει και να εφαρμόσει τη νομισματική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
2000: Ο πιλότος της Formula 1, Ντέιβιντ Κουλθαρντ, γλιτώνει από βέβαιο θάνατο, όταν το ιδιωτικό τζετ στο οποίο επιβαίνει παρουσιάζει μηχανική βλάβη, πέφτει στο αεροδρόμιο της Λυών στη Γαλλία και πιάνει φωτιά.
2008: Ο κυκλώνας Ναργκίς χτυπά τη Μιανμάρ και αφήνει πίσω του πάνω από 130.000 άτομα.
2010: Ο υπουργός Οικονομικών, Γιώργος Παπακωνσταντίνου ανακοινώνει νέα μέτρα, στο πλαίσιο της συμφωνίας για τη στήριξη της ελληνικής οικονομίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Την ίδια ημέρα, το Eurogroup εγκρίνει την οικονομική βοήθεια προς την Ελλάδα, ύψους 110 δισ. ευρώ.
2011: Εκτελείται από Αμερικάνους στρατιώτες στο κρησφύγετο του στο Πακιστάν ο Οσάμα Μπιν Λάντεν, Σαουδάραβας επιχειρηματίας, ιδρυτής της τρομοκρατικής οργάνωσης Αλ Κάιντα.
2022: Ανακοινώνεται ότι ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν θα υποβληθεί, σύμφωνα με πληροφορίες, σε εγχείρηση καρκίνου και θα παραδώσει προσωρινά την εξουσία στον γραμματέα του ρωσικού Συμβουλίου Ασφαλείας Νικολάι Πατρούσεφ.
Γεννήσεις
1729 – Αικατερίνη η Μεγάλη, αυτοκράτειρα της Ρωσίας
1872 – Καρλ Νέσλερ, γερμανός κομμωτής, που ανακάλυψε την περμανάντ
1896 – Πριγκίπισσα Ελένη της Ελλάδας
1975 – Ντέιβιντ Μπέκαμ, Άγγλος ποδοσφαιριστής
1996 – Γιούλιαν Μπραντ, Γερμανός ποδοσφαιριστής
Θάνατοι
1519 – Λεονάρντο ντα Βίντσι, Ιταλός εφευρέτης και ζωγράφος
1941 – Πηνελόπη Δέλτα, Ελληνίδα συγγραφέας
2013 – Λευτέρης Βογιατζής, Έλληνας ηθοποιός και σκηνοθέτης
2013 – Τζεφ Χάνεμαν, Αμερικανός κιθαρίστας
Επέτειοι – Παγκόσμιες Ημέρες
Παγκόσμια Ημέρα Κωδικών Πρόσβασης
Παγκόσμια Ημέρα Τόνου
Παγκόσμια Ημέρα των Blogger
![Γιατροί ΕΟΠΥΥ ΚΑΒΑΛΑΣ](https://www.enanews.gr/uploads/2018/11/giatroi-eopyy.png")
