ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ
Σαν σήμερα 23 Νοεμβρίου
Όσα έγιναν σαν σήμερα στην Ελλάδα και τον κόσμο.
602: Ο Φωκάς εκθρονίζει τον Μαυρίκιο και γίνεται αυτός αυτοκράτορας του Βυζαντίου.
1248: Τα χριστιανικά στρατεύματα με επικεφαλής τον Φερδινάνδο Γ’ της Καστίλης καταλαμβάνουν τη Σεβίλλη.
1499: Ο διεκδικητής του αγγλικού θρόνου, Πέρκιν Ουόρμπεκ, απαγχονίζεται επειδή λέγεται ότι προσπάθησε να αποδράσει από τον Πύργο του Λονδίνου.
1644: Ο Άγγλος ποιητής Τζον Μίλτον εκδίδει το φυλλάδιο «Αρεοπαγιτικά» για την ελευθερία του Τύπου.
1803: Οι αντιπρόσωποι των Ιόνιων Νησιών σε ειδική συνέλευση ψηφίζουν νέο Σύνταγμα. Τα Επτάνησα αναγνωρίζονται ως ενιαίο κράτος με ολιγαρχική κυβέρνηση. Την εκτελεστική εξουσία ασκεί η Γερουσία. Η κληρονομική αριστοκρατία καταργείται. Επιβάλλεται η χρήση της ελληνικής γλώσσας σε όλους τους τομείς του κράτους.
1826: Ο Γεώργιος Καραϊσκάκης επιτίθεται στην Αράχωβα εναντίον των Τουρκαλβανών υπό τον Μουσταφάμπεη και πετυχαίνει σημαντική νίκη. Οι απώλειες των Τούρκων είναι 1.300 περίπου νεκροί και 200 αιχμάλωτοι. Ανάμεσα στους νεκρούς είναι και ο ίδιος ο Μουσταφάμπεης. Με τα κομμένα κεφάλια τους στήνεται αψίδα.
1828: Δύναμη 3.000 περίπου Ελλήνων υπό τον Κίτσο Τζαβέλα κατατροπώνει τους 4.500 Τούρκους του Καριοφίλ Μπέη στο Καρπενήσι και τους τρέπει σε άτακτη φυγή με κατεύθυνση τα Άγραφα.
1837: Εκδίδεται νόμος «Περί Τύπου» στην Ελλάδα και θεσπίζονται ποινές για τους παραβάτες.
1863: Αρχίζει η Μάχη της Τσατανούγκα, από τις σπουδαιότερες του Αμερικανικού Εμφύλιου.
1867: Τρεις Ιρλανδοί εθνικιστές εκτελούνται στο Μάντσεστερ, επειδή σκότωσαν έναν αστυνομικό. Θα μείνουν στην ιστορία ως οι «Μάρτυρες του Μάντσεστερ».
1869: Καθελκύεται στο Νταμπάρτον της Σκωτίας το ιστιοφόρο Cutty Sark, ένα από τα τελευταία που ναυπηγήθηκαν και το οποίο σώζεται μέχρι τις μέρες μας.
1889: Το πρώτο τζουκ-μποξ τοποθετείται σ’ ένα σαλούν του Σαν Φρανσίσκο.
1897: Ο αφροαμερικανός εφευρέτης Τζον Λι Λαβ ανακαλύπτει και πατεντάρει την ξύστρα μολυβιών.
1903: Ο περίφημος Ιταλός τενόρος Ενρίκο Καρούζο κάνει το ντεμπούτο του στη Μητροπολιτική Όπερα της Νέας Υόρκης. Ερμηνεύει το ρόλο του δούκα στον «Ριγκολέτο» του Τζουζέπε Βέρντι.
1904: Πραγματοποιείται η τελετή λήξης των 3ων σύγχρονων Ολυμπιακών Αγώνων στο Σεντ Λούις των ΗΠΑ. Ένα χρυσό μετάλλιο είναι ο απολογισμός για την Ελλάδα, στην άρση βαρών, από τον Περικλή Κακούση.
1909: Οι αδελφοί Ράιτ ιδρύουν εταιρεία για την εμπορική κατασκευή αεροσκαφών.
1916: Η επαναστατική κυβέρνηση της Θεσσαλονίκης, υπό τον Ελευθέριο Βενιζέλο, κηρύσσει τον πόλεμο κατά της Γερμανίας και της Βουλγαρίας.
1924: Δημοσιεύεται για πρώτη φορά στην New York Times η ανακάλυψη του Έντγουιν Χαμπλ ότι το νεφέλωμα της Ανδρομέδας είναι στην πραγματικότητα ένας γαλαξίας πολύ μακριά από τον δικό μας.
1936: Εκδίδεται το πρώτο τεύχος του αμερικανικού περιοδικού «Life».
1940: Το Βασίλειο της Ρουμανίας υπογράφει το Τριμερές Σύμφωνο του Άξονα και εντάσσεται επίσημα στις δυνάμεις του.
1946: Το Γαλλικό Ναυτικό βομβαρδίζει το Χάι Φονγκ στο Βιετνάμ, σκοτώνοντας χιλιάδες πολίτες.
1964: Το Βατικανό καταργεί τα λατινικά από επίσημη γλώσσα της ρωμαιοκαθολικής λειτουργίας.
1964: Ο Αμερικανός καρδιοχειρουργός, Μάικλ ΝτιΜπέικι, πραγματοποιεί την πρώτη παράκαμψη στεφανιαίας αρτηρίας (bypass).
1976: Ελικοφόρο αεροπλάνο της Ολυμπιακής Αεροπορίας τύπου YS-11A συντρίβεται κοντά στην Κοζάνη, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν και οι 50 επιβαίνοντες.
1980: Σεισμός 6,9 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ πλήττει τις νότιες περιοχές της Ιταλίας. Ολόκληρα χωριά ισοπεδώνονται και οι νεκροί ξεπερνούν τους 3.000.
1981: Καταργείται στα ελληνικά σχολεία το πολυτονικό σύστημα και καθιερώνεται το μονοτονικό. Ψιλές, δασείες και περισπωμένες εξαφανίζονται.
1988: Ο πρόεδρος του Ολυμπιακού και της Τράπεζας Κρήτης, Γιώργος Κοσκωτάς, συλλαμβάνεται από το FBI στις ΗΠΑ για χρέη προς το Αμερικάνικο Δημόσιο («Σκάνδαλο Κοσκωτά»).
1989: ΠΑΣΟΚ, Νέα Δημοκρατία και Συνασπισμός συμφωνούν και ο Ξενοφών Ζολώτας σχηματίζει την οικουμενική κυβέρνησή του.
1989: Πραγματοποιείται στο κινηματοθέατρο Παλλάς η πρώτη συναυλία της Ορχήστρας των Χρωμάτων υπό τη διεύθυνση του ιδρυτή της Μάνου Χατζιδάκι.
1992: Η IBM παρουσιάζει το πρώτο «έξυπνο» κινητό τηλέφωνο (smartphone) με την κωδική ονομασία «Angler», στην έκθεση COMDEX του Λας Βέγκας.
1994: Ισόβια συν 21 χρόνια επιβάλλει το Κακουργιοδικείο της Κορίνθου στον Μανώλη Δουρή, για το βιασμό και τη δολοφονία του 7χρονου γιου του. Στις 25 Φεβρουαρίου του 1996 ο Μανώλης Δουρής, επιβάλλει στον εαυτό του την «ποινή του θανάτου».
1996: Το μοντέλο από την Ελλάδα, Ειρήνη Σκλήβα, κατακτά τον παγκόσμιο τίτλο ομορφιάς Μις Κόσμος στην Ινδία. Παράλληλα, αντιδράσεις υπάρχουν από τον ινδικό λαό για τη διοργάνωση των καλλιστείων.
1999: Ο Λεωνίδας Σαμπάνης κερδίζει δύο αργυρά μετάλλια στην κατηγορία των 62 κιλών και η Ιωάννα Χατζηιωάννου το χάλκινο στο ζετέ των 63 κιλών, στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Άρσης Βαρών που διεξάγεται στο ΣΕΦ.
2000: Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων καταδικάζει το Ελληνικό Δημόσιο για παραβίαση του δικαιώματος στην ιδιοκτησία του έκπτωτου μονάρχη, Κωνσταντίνου ντε Γκρέτσια, αναφορικά με τη δήμευση της περιουσίας του.
2003: Ο πρόεδρος της Γεωργίας, Εντβαρντ Σεβαρνάτζε, εγκαταλείπει την εξουσία, υπό την πίεση των οπαδών της αντιπολίτευσης, «για να αποφευχθεί η αιματοχυσία στη χώρα».
2020: Αρχίζει η πρώτη δίκη του πρώην προέδρου Νικολά Σαρκοζί, με την κατηγορία της διαφθοράς και της διακίνησης επιρροής το 2014.
2020: Ο Γενικός Οργανισμός Υπηρεσιών πιστοποιεί επίσημα τον εκλεγμένο πρόεδρο Τζο Μπάιντεν ως «προφανή νικητή» των προεδρικών εκλογών του 2020 και ανακοινώνει ότι θα επιτραπεί η έναρξη της
επίσημης μετάβασης.
2020: Η FIFA απαγορεύει στον πρόεδρο της Συνομοσπονδίας Αφρικανικού Ποδοσφαίρου Αχμάντ Αχμάντ κάθε δραστηριότητα που σχετίζεται με το ποδόσφαιρο για πέντε χρόνια, έπειτα από έρευνα για οικονομικά παραπτώματα. Του επιβάλλεται επίσης πρόστιμο 220.000 δολαρίων.
2021: Η Ουκρανία προειδοποιεί για «ετοιμότητα μάχης» των αυτονομιστικών δυνάμεων στην ανατολική Ουκρανία, καθώς αυξάνεται η ρωσική στρατιωτική παρουσία στα σύνορα, προειδοποιώντας για πιθανή νέα σύγκρουση.
2021: Η τουρκική λίρα πέφτει σε ιστορικό χαμηλό των 13,44 ανά δολάριο ΗΠΑ. Η κατάρρευση προκλήθηκε κυρίως από την υπεράσπιση από τον πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν των συνεχών μειώσεων των επιτοκίων της Κεντρικής Τράπεζας εν μέσω της ραγδαίας αύξησης του πληθωρισμού.
2021: Σαρανταέξι άτομα σκοτώνονται και άλλα επτά τραυματίζονται όταν λεωφορείο που μετέφερε Μακεδόνες τουρίστες που επέστρεφαν από την Κωνσταντινούπολη συγκρούεται και παίρνει φωτιά κοντά στο Μπόσνεκ της επαρχίας Πέρνικ της Βουλγαρίας.
Γεννήσεις
872 – Αλέξανδρος, Βυζαντινός αυτοκράτορας
912 – Όθων Α’, αυτοκράτορας της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας
1190 – Πάπας Κλήμης Δ’
1221 – Αλφόνσος Ι’ της Καστίλης, βασιλιάς της Καστίλης
1496 – Κλεμάν Μαρό, Γάλλος ποιητής
1542 – Ακμπάρ ο Μέγας, αυτοκράτορας των Μογγόλων
1760 – Φρανσουά-Νοέλ Μπαμπέφ, Γάλλος δημοσιογράφος και ακτιβιστής
1804 – Φράνκλιν Πιρς, 14ος πρόεδρος των ΗΠΑ
1837 – Γιοχάννες φαν Ντερ Βάαλς, Ολλανδός φυσικός
1838 – Στέφανος Σκουλούδης, Έλληνας τραπεζίτης και πολιτικός
1847 – Σαρλ Ρενάρ, Γάλλος μηχανικός
1881 – Ισμαήλ Εμβέρ, Οθωμανός στρατιωτικός
1883 – Χοσέ Κλεμέντε Ορόσκο, Μεξικανός ζωγράφος
1887 – Μπόρις Καρλόφ, Άγγλος ηθοποιός
1916 – Λεωνίδας Βελιαρούτης, Έλληνας συγγραφέας
1922 – Μανουέλ Φράγα Ιριβάρνε, Ισπανός πολιτικός
1926 – Σάθια Σάι Μπάμπα, Ινδός γκουρού και φιλόσοφος
1931 – Τοσίγουο Νακαγιάμα, πρόεδρος της Μικρονησίας
1943 – Άντριου Γκούντμαν, Αμερικανός ακτιβιστής
1943 – Ντενί Σασού Νγκουέσσο, Κονγκολέζος πολιτικός
1946 – Γιώργος Κούδας, Έλληνας ποδοσφαιριστής
1949 – Άλκης Αλκαίος, Έλληνας ποιητής και στιχουργός
1950 – Σταύρος Σαράφης, Έλληνας ποδοσφαιριστής
1951 – Μάικ Γαλάκος, Έλληνας ποδοσφαιριστής
1954 – Ρος Μπράουν, Άγγλος μηχανικός, επικεφαλής ομάδων της Formula 1
1962 – Νικολάς Μαδούρο, πρόεδρος της Βενεζουέλας
1966 – Βενσάν Κασέλ, Γάλλος ηθοποιός
1979 – Κέλι Μπρουκ, Αγγλίδα ηθοποιός και μοντέλο
1982 – Ασάφα Πάουελ, Τζαμαϊκανός αθλητής
1983 – Παντελής Παντελίδης, Έλληνας τραγουδιστής
1992 – Μάιλι Σάιρους, Αμερικανίδα τραγουδίστρια και ηθοποιός
Θάνατοι
955 – Έντρεντ, βασιλιάς της Αγγλίας
1407 – Λουδοβίκος Α’, δούκας της Ορλεάνης
1503 – Μαργαρίτα της Υόρκης, δούκισσα της Βουργουνδίας
1572 – Άνιολο Μπροντσίνο, Ιταλός ζωγράφος
1604 – Φραγκίσκος Μπαρόκιος, Ιταλός μαθηματικός και αστρονόμος
1682 – Κλωντ Λορραίν, Γάλλος ζωγράφος
1719 – Ιωάννης Μαυροκορδάτος, πρίγκιπας της Βλαχίας
1769 – Κωνσταντίνος Μαυροκορδάτος, πρίγκιπας της Βλαχίας και της Μολδαβίας
1844 – Τόμας Χέντερσον, Σκωτσέζος αστρονόμος
1890 – Γουλιέλμος Γ’, βασιλιάς της Ολλανδίας
1901 – Γιάννης Καμπύσης, Έλληνας συγγραφέας
1919 – Χένρι Γκαντ, Αμερικανός μηχανικός
1938 – Έντουαρντ Ένγκελ, Γερμανός γλωσσολόγος
1958 – Νικόλαος Γεωργαντάς, Έλληνας δισκοβόλος
1976 – Αντρέ Μαλρώ, Γάλλος συγγραφέας και πολιτικός
1980 – Ιάκωβος Κουμής, Κύπριος αγωνιστής
1983 – Άρης Βλαχόπουλος, Έλληνας ηθοποιός
1990 – Ρόαλντ Νταλ, Ουαλός συγγραφέας
1998 – Νταν Όζμαν, Αμερικανός αναρριχητής
2006 – Αλεξάντερ Λιτβινένκο, Ρώσος κατάσκοπος
2006 – Φιλίπ Νουαρέ, Γάλλος ηθοποιός
2010 – Χρήστος Μαυρομμάτης, Έλληνας πολιτικός
2015 – Πιέρ Μπερνάρ, Γάλλος γραφίστας
2016 – Ρίτα Μπαρβερά, Ισπανίδα πολιτικός
2016 – Τζο Εσποζίτο, μάνατζερ περιοδειών του Έλβις Πρίσλεϊ
2019 – Κατίνα Φαρασοπούλου, Ελληνίδα τραγουδίστρια
2020 – Tarun Gogoi, Ινδός επικεφαλής υπουργός του Assam
ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ
Σαν σήμερα 17 Νοεμβρίου | Η αιματηρή καταστολή της εξέγερσης του Πολυτεχνείου
Η 17η Νοεμβρίου 1973 μένει χαραγμένη στη σύγχρονη ελληνική ιστορία ως η νύχτα που η φοιτητική εξέγερση του Πολυτεχνείου πνίγηκε στο αίμα από τα τανκς της δικτατορίας. Επρόκειτο για τον προθάλαμο της κατάρρευσης της χούντας και το κορυφαίο γεγονός αντίστασης απέναντι στο καθεστώς των Συνταγματαρχών, το οποίο ήδη έδειχνε σημάδια αποσύνθεσης, προσπαθώντας να επιβιώσει μέσω ενός δήθεν «πειράματος φιλελευθεροποίησης» υπό την καθοδήγηση του Γεωργίου Παπαδόπουλου και του πρωθυπουργού Σπύρου Μαρκεζίνη.
Οι φοιτητικές αντιδράσεις είχαν ξεκινήσει μήνες νωρίτερα, με τις πρώτες καταλήψεις στη Νομική Σχολή και τα αιτήματα για ελεύθερες εκλογές και σεβασμό στις πανεπιστημιακές ελευθερίες. Το Νοέμβριο του 1973, οι φοιτητές του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου προχώρησαν σε αποχή, η οποία γρήγορα μετατράπηκε σε μαζική κατάληψη. Στο κτίριο του Πολυτεχνείου λειτούργησε ελεύθερος ραδιοφωνικός σταθμός – η φωνή της εξέγερσης – που μετέδιδε μηνύματα ελευθερίας προς όλη την Ελλάδα: «Εδώ Πολυτεχνείο!».
Μέχρι τις 16 Νοεμβρίου, η κινητοποίηση είχε λάβει παλλαϊκές διαστάσεις. Εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες συνέρρεαν στους γύρω δρόμους, εκφράζοντας την οργή τους απέναντι στη δικτατορία. Τα ξημερώματα της 17ης Νοεμβρίου, το καθεστώς έδωσε εντολή στον στρατό να επέμβει. Τρία άρματα περικύκλωσαν το Πολυτεχνείο, και στις 3:00 π.μ. το άρμα που βρισκόταν επί της Πατησίων γκρέμισε την πύλη, την ώρα που από τον ραδιοσταθμό ακουγόταν ο Εθνικός Ύμνος και δραματικές εκκλήσεις προς τους στρατιώτες να μην χτυπήσουν «τα αδέρφια τους φοιτητές».
Ακολούθησαν σκηνές τρόμου. Οι άνδρες των ΛΟΚ και της αστυνομίας εισέβαλαν, ξυλοκοπώντας και συλλαμβάνοντας εκατοντάδες. Ελεύθεροι σκοπευτές πυροβολούσαν από τα γύρω κτίρια. Επισήμως ανακοινώθηκαν 34 νεκροί, εκατοντάδες τραυματίες και πάνω από 2.000 συλλήψεις, ωστόσο οι μαρτυρίες μιλούν για πολλούς περισσότερους νεκρούς, που δεν καταγράφηκαν ποτέ.
Η αιματηρή αυτή νύχτα σηματοδότησε το τέλος της υποτιθέμενης «φιλελευθεροποίησης» της χούντας και άνοιξε τον δρόμο για την τελική της κατάρρευση. Ο Παπαδόπουλος επανέφερε τον στρατιωτικό νόμο, αλλά λίγες ημέρες αργότερα ανατράπηκε από το πραξικόπημα του Δημήτρη Ιωαννίδη. Η πτώση της χούντας επήλθε οριστικά τον Ιούλιο του 1974, οδηγώντας στην αποκατάσταση της Δημοκρατίας.
Η εξέγερση του Πολυτεχνείου παραμένει μέχρι σήμερα σύμβολο ελευθερίας, δημοκρατίας και αγώνα απέναντι σε κάθε μορφή καταπίεσης και αυταρχισμού. Κάθε χρόνο, η 17η Νοεμβρίου τιμάται ως ημέρα μνήμης για όσους πάλεψαν – και θυσιάστηκαν – για την Ελευθερία.
Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο
1558: Αρχίζει η Ελισαβετιανή εποχή: η βασίλισσα Μαρία Α΄ της Αγγλίας πεθαίνει και τη διαδέχεται η ετεροθαλής αδελφή της, Ελισάβετ Α΄, σηματοδοτώντας μια από τις πιο καθοριστικές περιόδους της αγγλικής ιστορίας.
1869: Εγκαινιάζεται η Διώρυγα του Σουέζ, ένα από τα σημαντικότερα τεχνικά έργα της παγκόσμιας ιστορίας, που αλλάζει για πάντα τις θαλάσσιες μεταφορές.
1903: Το Ρωσικό Σοσιαλδημοκρατικό και Εργατικό Κόμμα διασπάται σε μπολσεβίκους (πλειοψηφούντες) και μενσεβίκους (μειονοψηφούντες), έπειτα από οξύτατες ιδεολογικές και οργανωτικές διαφωνίες στο συνέδριο του Λονδίνου. Η διάσπαση αυτή θα καθορίσει την πορεία της ρωσικής επαναστατικής κίνησης, καθώς οι μπολσεβίκοι υπό τον Λένιν θα αναδειχθούν λίγα χρόνια αργότερα στην κυρίαρχη δύναμη που θα οδηγήσει στην Επανάσταση του 1917.
1968: Εκδίδεται η απόφαση του Έκτακτου Στρατοδικείου για την απόπειρα δολοφονίας του Γεωργίου Παπαδόπουλου. Ο Αλέξανδρος Παναγούλης καταδικάζεται δις εις θάνατον, ο Ελευθέριος Βερυβάκης (μετέπειτα υπουργός του ΠΑΣΟΚ) σε ισόβια, ο Στάθης Γιώτας (μετέπειτα βουλευτής και υπουργός) σε κάθειρξη δέκα ετών, ενώ οι υπόλοιποι κατηγορούμενοι λαμβάνουν μικρότερες ποινές. Η υπόθεση θα εξελιχθεί σε ένα από τα εμβληματικά κεφάλαια της αντιδικτατορικής δράσης, με τον Παναγούλη να καθίσταται σύμβολο αντίστασης απέναντι στο καθεστώς των Συνταγματαρχών.
1969: Στο Ελσίνκι ξεκινούν οι διαπραγματεύσεις ΗΠΑ–ΕΣΣΔ για τον περιορισμό των στρατηγικών όπλων (SALT), σε μία από τις πιο κρίσιμες στιγμές του Ψυχρού Πολέμου.
1973: Η απριλιανή χούντα καταστέλλει την εξέγερση του Πολυτεχνείου με την εισβολή τεθωρακισμένου άρματος από την κεντρική πύλη του ιδρύματος τις πρώτες πρωινές ώρες. Η βίαιη επέμβαση των στρατιωτικών δυνάμεων οδηγεί σε δεκάδες νεκρούς και εκατοντάδες τραυματίες, σηματοδοτώντας την πιο σκοτεινή στιγμή του καθεστώτος των Συνταγματαρχών και αφήνοντας ανεξίτηλο αποτύπωμα στη σύγχρονη ελληνική ιστορία.
1974: Διεξάγονται στην Ελλάδα οι πρώτες ελεύθερες εκλογές μετά το 1964. Πρώτο κόμμα αναδεικνύεται η Νέα Δημοκρατία υπό τον Κωνσταντίνο Καραμανλή με ποσοστό 54,37%. Ακολουθούν η Ένωση Κέντρου – Νέες Δυνάμεις υπό τον Γεώργιο Μαύρο με 20,42%, το ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου με 13,58% και η Ενωμένη Αριστερά (ΕΔΑ, ΚΚΕ, ΚΚΕ Εσωτερικού) με 9,45%.
1985: Ο 15χρονος Μιχάλης Καλτέζας δολοφονείται από τον αστυνομικό Αθανάσιο Μελίστα, κατά τη διάρκεια επεισοδίων που ξεσπούν μετά την πορεία για την επέτειο του Πολυτεχνείου. Ο Μελίστας πυροβολεί τον Καλτέζα στο πίσω μέρος του κεφαλιού, την ώρα που ο νεαρός τρέχει προς την πλατεία Εξαρχείων μαζί με άλλους διαδηλωτές. Η δολοφονία προκαλεί οργή, συνεχείς κινητοποιήσεις και έντονη πολιτική αντιπαράθεση, ενώ θα αποτελέσει ένα από τα μεγαλύτερα περιστατικά αστυνομικής βίας.
1989: Με τη μεγάλη φοιτητική διαδήλωση στην Πράγα αρχίζει το ξήλωμα του κομουνιστικού καθεστώτος της Τσεχοσλοβακίας, που θα μείνει στην ιστορία ως «Βελούδινη επανάσταση».
1989: Εγκαινιάζεται ο πρώτος μη κρατικός τηλεοπτικός σταθμός πανελλαδικής εμβέλειας, το MEGA Channel. Οι ιδιοκτήτες του νέου καναλιού είναι πέντε εκδότες (Βαρδινογιάννης, Αλαφούζος, Λαμπράκης, Τεγόπουλος και Μπόμπολας).
2003: Ο σκληρός της μεγάλης οθόνης, Άρνολντ Σβαρτζενέγκερ, ορκίζεται κυβερνήτης της Καλιφόρνιας.
Γεννήσεις
1942 – Μάρτιν Σκορσέζε (Martin Scorsese), Αμερικανός σκηνοθέτης και από τους πιο επιδραστικούς δημιουργούς στην ιστορία του κινηματογράφου. Με χαρακτηριστικό ύφος, βαθιά ενασχόληση με θέματα ηθικής, βίας και ταυτότητας, δημιούργησε κλασικές ταινίες όπως «Taxi Driver», «Goodfellas» και «Raging Bull». Συνεργάστηκε στενά με ηθοποιούς όπως ο Ρόμπερτ Ντε Νίρο και ο Λεονάρντο Ντι Κάπριο. Το έργο του θεωρείται πυλώνας της σύγχρονης κινηματογραφικής τέχνης.
1944 – Ντάνι ΝτεΒίτο (Danny DeVito), Αμερικανός ηθοποιός, σκηνοθέτης και παραγωγός, γνωστός για τις χαρακτηριστικές κωμικές του ερμηνείες και την εκρηκτική του προσωπικότητα. Έγινε ευρύτερα δημοφιλής μέσα από τη σειρά «Taxi» και στη συνέχεια πρωταγωνίστησε σε ταινίες όπως «Matilda», «Twins» και «Batman Returns». Παράλληλα ανέπτυξε σημαντική καριέρα πίσω από τις κάμερες. Αποτελεί μία από τις πιο αναγνωρίσιμες φιγούρες της αμερικανικής ψυχαγωγίας.
1964 – Κριστόφ Βαζέχα (Krzysztof Warzycha), Πολωνός ποδοσφαιριστής και ένας από τους εμβληματικούς σκόρερ του Παναθηναϊκού. Μεταγράφηκε στην ομάδα το 1989 και έγινε θρύλος, σημειώνοντας πάνω από 280 γκολ και κατακτώντας πολλούς τίτλους. Γνωστός για την ταχύτητα, την εκτελεστική του δεινότητα και τον σεμνό χαρακτήρα του, αγαπήθηκε ιδιαίτερα από τους φιλάθλους. Αποτελεί μία από τις πιο σημαντικές μορφές στην ιστορία του Παναθηναϊκού και του ελληνικού ποδοσφαίρου.
1964 – Φώφη Γεννηματά, Ελληνίδα πολιτικός, πρόεδρος του ΚΙΝΑΛ και μία από τις πιο εμβληματικές ηγετικές μορφές της σύγχρονης κεντροαριστεράς. Κόρη του Γιώργου Γεννηματά, συνέχισε την πολιτική του παρακαταθήκη, υπηρετώντας σε υπουργικές θέσεις και στη Βουλή. Υπήρξε σύμβολο δύναμης και αξιοπρέπειας, καθώς υπηρέτησε το δημόσιο βίο με συνέπεια, ενώ παράλληλα έδωσε μακρόχρονη μάχη με τον καρκίνο. Η απώλειά της προκάλεσε βαθιά συγκίνηση στο πολιτικό σκηνικό.
1983 – Γιάννης Μπουρούσης, Έλληνας καλαθοσφαιριστής με σπουδαία καριέρα στην Εθνική ομάδα και σε κορυφαίες ευρωπαϊκές διοργανώσεις. Αγωνίστηκε σε ομάδες όπως η ΑΕΚ, ο Ολυμπιακός, ο Παναθηναϊκός, η Ρεάλ Μαδρίτης και η Λαμποράλ Κούτσα, διακρινόμενος για το ύψος, τη δύναμη και την ευφυΐα στο παιχνίδι. Με την Εθνική Ελλάδας κατέκτησε το χρυσό στο Eurobasket 2005 και το ασημένιο στο Μουντομπάσκετ 2006, συμβάλλοντας καθοριστικά στις μεγάλες επιτυχίες του ελληνικού μπάσκετ.
1986 – Νάνι (Nani / Luís Carlos Almeida da Cunha), Πορτογάλος ποδοσφαιριστής, γνωστός για την πορεία του στη Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ και την Εθνική Πορτογαλίας. Με εκρηκτική ταχύτητα, τεχνική και θεαματικές ενέργειες, κατέκτησε τέσσερα πρωταθλήματα Αγγλίας και το Champions League (2008). Υπήρξε βασικό στέλεχος της Πορτογαλίας που κατέκτησε το Euro 2016, ενώ αγωνίστηκε και σε κορυφαία πρωταθλήματα Ευρώπης και ΗΠΑ, αφήνοντας έντονο αποτύπωμα στο σύγχρονο ποδόσφαιρο.
Θάνατοι
1917 – Ωγκύστ Ροντέν (Auguste Rodin), Γάλλος γλύπτης και θεμελιωτής της σύγχρονης γλυπτικής. Με έργα όπως «Ο Σκεπτόμενος», «Η Πύλη της Κολάσεως» και «Το Φιλί», ανανέωσε ριζικά την πλαστική τέχνη, δίνοντας έμφαση στην ανθρώπινη έκφραση, την κίνηση και την ψυχολογική ένταση. Η τεχνική του, που συνδύαζε ρεαλισμό και δυναμισμό, άσκησε τεράστια επιρροή σε γενιές καλλιτεχνών και καθιέρωσε τον ίδιο ως κορυφαία μορφή της παγκόσμιας τέχνης.
2006 – Φέρεντς Πούσκας (Ferenc Puskás), Ούγγρος ποδοσφαιριστής και μία από τις μεγαλύτερες μορφές στην ιστορία του ποδοσφαίρου. Ηγήθηκε της θρυλικής «Χρυσής Ομάδας» της Ουγγαρίας τη δεκαετία του ’50 και αργότερα μεγαλούργησε στη Ρεάλ Μαδρίτης, κατακτώντας ευρωπαϊκούς τίτλους και σημειώνοντας απίστευτα ρεκόρ. Φημισμένος για το «μαγικό» αριστερό του πόδι, την ευφυΐα και το εκτελεστικό του ταλέντο, παραμένει παγκόσμιο σύμβολο του επιθετικού ποδοσφαίρου.
Εορτολόγιο
Γεννάδιος
Εθνικές Γιορτές – Επέτειοι
Επέτειος της εξέγερσης του Πολυτεχνείου
Διεθνής Ημέρα Σπουδαστών
Ημέρα Τιμής στην Ελληνική Νεολαία
Παγκόσμια Ημέρα Πρόωρου Τοκετού
Πηγή: newsbeast
ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ
Σαν σήμερα 11 Σεπτεμβρίου | Οι Δίδυμοι Πύργοι καταρρέουν σαν χάρτινοι ύστερα από τρομοκρατικές επιθέσεις
Η 11η Σεπτεμβρίου 2001 αποτελεί μία από τις πιο καθοριστικές και τραγικές ημέρες στη σύγχρονη ιστορία των ΗΠΑ, που δέχτηκαν μία τρομοκρατική επίθεση που επηρέασε όλο τον κόσμο, αλλάζοντας τις πολιτικές, κοινωνικές και οικονομικές ισορροπίες παγκοσμίως.
Εκείνο το πρωινό, τέσσερα επιβατικά αεροσκάφη καταλήφθηκαν από 19 αεροπειρατές της ακραίας ισλαμιστικής οργάνωσης Αλ Κάιντα, υπό την ηγεσία του Οσάμα μπιν Λάντεν. Οι Δίδυμοι Πύργοι του Παγκόσμιου Κέντρου Εμπορίου στη Νέα Υόρκη, σύμβολα της οικονομικής δύναμης και επιτυχίας της Αμερικής, έγιναν το επίκεντρο της επίθεσης. Στις 8:46 το πρωί (τοπική ώρα), το πρώτο αεροσκάφος, πτήση 11 της American Airlines, συνετρίβη στον Βόρειο Πύργο. Λίγα λεπτά αργότερα, στις 9:03, η πτήση 175 της United Airlines χτύπησε τον Νότιο Πύργο. Οι εικόνες των πύρινων πύργων να καταρρέουν σαν χάρτινοι έγιναν σύμβολο της τραγωδίας.
Στις 9:37, η πτήση 77 της American Airlines χτύπησε το Πεντάγωνο, το αρχηγείο του αμερικανικού στρατού, ενώ στις 10:03, η πτήση 93 της United Airlines συνετρίβη σε αγρό της Πενσιλβάνια, καθώς οι επιβάτες επαναστάτησαν κατά των αεροπειρατών. Οι επιβάτες θεωρείται ότι απέτρεψαν τη συντριβή του αεροπλάνου σε άλλο συμβολικό στόχο, πιθανότατα το Καπιτώλιο ή τον Λευκό Οίκο.
Η επίθεση άφησε πίσω της 2.977 νεκρούς, εκτός των αεροπειρατών, και τραυμάτισε χιλιάδες άλλους. Η καταστροφή των δίδυμων πύργων άλλαξε το αστικό τοπίο της Νέας Υόρκης και κλόνισε την αίσθηση ασφάλειας των Αμερικανών και του κόσμου.
Οι επιπτώσεις ήταν άμεσες και βαθιές. Η αμερικανική κυβέρνηση, υπό την ηγεσία του τότε προέδρου Τζορτζ Μπους, ανακοίνωσε τον «Πόλεμο κατά της Τρομοκρατίας», ο οποίος περιλάμβανε τη στρατιωτική επέμβαση στο Αφγανιστάν για την εξάλειψη της Αλ Κάιντα και την πτώση των Ταλιμπάν.
Παράξενες πληροφορίες για την επίθεση της 11ης Σεπτεμβρίου:
- Ο σέρφερ της 9/11: Ο Pasquale Buzzelli, γνωστός και ως «ο σέρφερ της 9/11» κατά την κατάρρευση του Βόρειου Πύργου βρισκόταν στον 64ο όροφο. Προσπαθώντας να διαφύγει έφτασε με τα πόδια στον 22ο όροφο και από εκεί έπεσε μαζί με μία πλάκα από τσιμέντο, σχεδόν «σερφάροντας» στον αέρα για περίπου 60 μέτρα. Ο Έντουαρντ Φον Χέινς, ένας υπάλληλος του Παγκόσμιου Κέντρου Εμπορίου, επέζησε πέφτοντας 22 ορόφους κατά τη διάρκεια της κατάρρευσης του Βόρειου Πύργου. Η εικόνα του έγινε διάσημη ως ο «άνθρωπος του κενού» (falling man).
- Η φωτιά στο Ground Zero έκαιγε για 99 ημέρες: Μετά την κατάρρευση των Δίδυμων Πύργων, τα καύσιμα από τα αεροπλάνα, σε συνδυασμό με εύφλεκτα υλικά όπως έγγραφα και έπιπλα, δημιούργησαν μια συνεχή φωτιά που δεν έσβησε για σχεδόν τρεις μήνες. Οι πυροσβέστες εργάζονταν αδιάκοπα για να κατασβήσουν τις φλόγες, κάτι που αποτέλεσε μια πρωτόγνωρη πρόκληση.
- Η μεγαλύτερη θαλάσσια διάσωση στην ιστορία: Μετά την επίθεση, περίπου 500.000 άνθρωποι εκκενώθηκαν από το Μανχάταν μέσα σε μόλις 9 ώρες. Αυτή η θαλάσσια διάσωση, που οργανώθηκε από τον Λιμενικό και ιδιωτικά πλοία, θεωρείται η μεγαλύτερη στην καταγεγραμμένη ιστορία, ξεπερνώντας ακόμα και την εκκένωση της Δουνκέρκης.
- Τα μαθήματα του Μπιν Λάντεν: Ο Οσάμα μπιν Λάντεν έκανε σπουδές πολιτικής μηχανικής, πράγμα που ενδέχεται να συνέβαλε στην επιλογή των Δίδυμων Πύργων ως στόχους, καθώς κατείχε γνώσεις για την ευθραυστότητα σημαντικών υποδομών.
- Ο χαμένος πίνακας του Πικάσο: Η συνολική αξία των χαμένων έργων τέχνης κατά την επίθεση της 11ης Σεπτεμβρίου υπολογίζεται ότι ξεπερνούσε τα 100 εκατομμύρια δολάρια και περιλάμβανε ανεκτίμητα κομμάτια πολιτιστικής κληρονομιάς που δεν έχουν ποτέ ανακτηθεί. Πληροφορίες αναφέρουν ότι ανάμεσα στα χαμένα έργα τέχνης, υπήρχε ένα έργο του Πάμπλο Πικάσο, καθώς και έργα των David Hockney και Roy Lichtenstein.
Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο
1611: Επαναστάτες με επικεφαλής τον μητροπολίτη Διονύσιο Β’ καταλαμβάνουν τα Ιωάννινα. Οι Οθωμανοί αντεπιτίθενται και τον συλλαμβάνουν, τον γδέρνουν ζωντανό στην κεντρική πλατεία της πόλης και καταργούν τα προνόμια που είχε παραχωρήσει το 1430 ο Σινάν πασάς.
1789: Καθιερώνονται οι όροι «Αριστερά» και «Δεξιά», κατά τη διάρκεια των συζητήσεων για το νέο Σύνταγμα στην επαναστατημένη Γαλλία.
1922: Η Μικρασιατική Καταστροφή φέρνει την εξέγερση του Στρατού και του Ναυτικού στη Χίο και στη Μυτιλήνη. Σχηματίζεται η «Επαναστατική Επιτροπή» από τους συνταγματάρχες Νικόλαο Πλαστήρα, ως εκπρόσωπο του Στρατού της Χίου, Στυλιανό Γονατά, ως εκπρόσωπο του Στρατού της Λέσβου, και τον αντιπλοίαρχο Δημήτριο Φωκά, ως εκπρόσωπο του Ναυτικού.
1938: Έπειτα από 2.000 χρόνια, ξαναρχίζουν οι παραστάσεις στο αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου, με την «Ηλέκτρα» του Σοφοκλή.
1961: Ανοίγει το πρώτο γραφείο του Παγκόσμιου Ταμείου για τη Φύση (WWF), στην Ελβετία.
1973: Στρατιωτικό πραξικόπημα στη Χιλή υπό την ηγεσία του στρατηγού Αουγκούστο Πινοσέτ και με τη βοήθεια και χρηματοδότηση των ΗΠΑ, ανατρέπει τον δημοκρατικά εκλεγμένο σοσιαλιστή πρόεδρο, Σαλβαδόρ Αλιέντε. Η χούντα θα κρατήσει 17 χρόνια.
2001: Στις ΗΠΑ, δύο επιβατικά αεροσκάφη υπό τον έλεγχο τρομοκρατών προσκρούουν στους Δίδυμους Πύργους του Παγκοσμίου Κέντρου Εμπορίου στη Νέα Υόρκη, που καταρρέουν ύστερα από 63 και 100 λεπτά αντίστοιχα. Ακόμα ένα αεροπλάνο προσκρούει στο Πεντάγωνο και ένα συντρίβεται στην Πενσιλβανία. Ο απολογισμός είναι περίπου 3.000 νεκροί και 3.000 τραυματίες.
2004: Στρατιωτικό ελικόπτερο τύπου Σινούκ συντρίβεται στο Πόρτο Κουφό, ανοικτά της Σιθωνίας, ενώ πετά με προορισμό το Άγιο Όρος. Τον θάνατο βρίσκουν ο πατριάρχης Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής, Πέτρος, καθώς και άλλοι 15 άνθρωποι. Το δυστύχημα προκαλεί πολιτική αντιπαράθεση μεταξύ κυβέρνησης και αντιπολίτευσης, κυρίως όσον αφορά στην ύπαρξη ή μη πολιτικών ευθυνών.
Γεννήσεις
1885 – Ντ. Χ. Λόρενς, άγγλος συγγραφέας
1965 – Μόμπι, αμερικανός DJ, τραγουδιστής, τραγουδοποιός και μουσικός
1970 – Ματ Ντέιμον, αμερικανός ηθοποιός
Θάνατοι
1954 – Μαρίκα Κοτοπούλη, διακεκριμένη ελληνίδα ηθοποιός
1973 – Σαλβαδόρ Αλιέντε, πρόεδρος της Χιλής και ιατρός
2019 – Αντώνης Λιβάνης, έλληνας επιχειρηματίας, εκδότης και πολιτικός. Υπήρξε ο δημιουργός του Εκδοτικού Οργανισμού Λιβάνη, μίας από τις μεγαλύτερες και πιο κερδοφόρες επιχειρήσεις στον κλάδο των εκδόσεων. Ως πολιτικός, υπήρξε ο μακροβιότερος και πιο έμπιστος συνεργάτης του Ανδρέα Παπανδρέου.
ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ
Σαν σήμερα 2 Μαΐου
Όσα έγιναν σαν σήμερα στην Ελλάδα και τον κόσμο
1893: Διοργανώνεται στο Παναθηναϊκό Στάδιο το πρώτο συλλαλητήριο των Ελλήνων Σοσιαλιστών για την Εργατική Πρωτομαγιά. Στο πλήθος απευθύνεται ο ιδρυτής του κινήματος στην Ελλάδα, Πλάτων Δρακούλης.
1918: Η General Motors εξαγοράζει τη Chevrolet στο Ντέλαγουερ.
1940: Ματαιώνονται οριστικά οι Ολυμπιακοί Αγώνες, λόγω των πολεμικών γεγονότων. Αρχικά ήταν προγραμματισμένοι να γίνουν στο Τόκιο και στη συνέχεια στο Ελσίνκι.
1941: Ο 17χρονος μαθητής, Μαθιός Πόταγας, εκτελείται στη Βυτίνα από τις δυνάμεις Κατοχής. Είναι ο πρώτος αντιστασιακός. Ο νεαρός εμφανίστηκε μπροστά στους ναζί και φέρεται να τούς είπε: «Σταθείτε, δεν θα μας σκλαβώσετε. Είμαι εδώ μόνος, αλλά ολόκληρη η Ελλάδα ακολουθεί». Οι Γερμανοί τον σκότωσαν επί τόπου και στη συνέχεια του συνέθλιψαν το κεφάλι.
1945: Η Σοβιετική Ένωση ανακοινώνει την πτώση του Βερολίνου. Η κόκκινη σημαία με το σφυροδρέπανο κυματίζει στον ιστό του Ράιχσταγκ.
1949: Ο Άρθουρ Μίλερ τιμάται με το βραβείο Πούλιτζερ για το θεατρικό έργο του «Ο Θάνατος του Εμποράκου».
1955: Ο Τένεσι Ουίλιαμς τιμάται με βραβείο Πούλιτζερ για το θεατρικό του έργο «Λυσσασμένη Γάτα».
1964: Πραγματοποιείται η πρώτη ανάβαση του Σισαπάνγκμα, του 14ου υψηλότερου βουνού στον κόσμο και το χαμηλότερο από τις κορυφές 8.000 μέτρων.
1966: Ο Σκωτσέζος μηχανικός, Τζέιμς Γκουντφέλοου, πατεντάρει την τεχνολογία στην οποία βασίζεται ο προσωπικός αριθμός αναγνώρισης (PIN).
1976: Οι τρόφιμοι του Οίκου Τυφλών εξεγείρονται και καταλαμβάνουν το οίκημα του ιδρύματος στην Καλλιθέα. Είναι η πρώτη φορά στην ελληνική ιστορία που ένα κομμάτι του αναπηρικού χώρου εμπράκτως αμφισβητεί τον περιθωριακό ρόλο που του έχει επιβληθεί. Ηγετικό ρόλο στην κινητοποίηση έχει ο Παναγιώτης Κουρουμπλής.
1977: Ο ποιητής Γιάννης Ρίτσος τιμάται με το βραβείο Λένιν για την Ειρήνη.
1997: Ο ηγέτης του Εργατικού Κόμματος της Μεγάλης Βρετανίας, Τόνι Μπλερ, γίνεται ο νεότερος πρωθυπουργός της χώρας από το 1812.
1998: Ιδρύεται στις Βρυξέλλες η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, με στόχο να καθορίσει και να εφαρμόσει τη νομισματική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
2000: Ο πιλότος της Formula 1, Ντέιβιντ Κουλθαρντ, γλιτώνει από βέβαιο θάνατο, όταν το ιδιωτικό τζετ στο οποίο επιβαίνει παρουσιάζει μηχανική βλάβη, πέφτει στο αεροδρόμιο της Λυών στη Γαλλία και πιάνει φωτιά.
2008: Ο κυκλώνας Ναργκίς χτυπά τη Μιανμάρ και αφήνει πίσω του πάνω από 130.000 άτομα.
2010: Ο υπουργός Οικονομικών, Γιώργος Παπακωνσταντίνου ανακοινώνει νέα μέτρα, στο πλαίσιο της συμφωνίας για τη στήριξη της ελληνικής οικονομίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Την ίδια ημέρα, το Eurogroup εγκρίνει την οικονομική βοήθεια προς την Ελλάδα, ύψους 110 δισ. ευρώ.
2011: Εκτελείται από Αμερικάνους στρατιώτες στο κρησφύγετο του στο Πακιστάν ο Οσάμα Μπιν Λάντεν, Σαουδάραβας επιχειρηματίας, ιδρυτής της τρομοκρατικής οργάνωσης Αλ Κάιντα.
2022: Ανακοινώνεται ότι ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν θα υποβληθεί, σύμφωνα με πληροφορίες, σε εγχείρηση καρκίνου και θα παραδώσει προσωρινά την εξουσία στον γραμματέα του ρωσικού Συμβουλίου Ασφαλείας Νικολάι Πατρούσεφ.
Γεννήσεις
1729 – Αικατερίνη η Μεγάλη, αυτοκράτειρα της Ρωσίας
1872 – Καρλ Νέσλερ, γερμανός κομμωτής, που ανακάλυψε την περμανάντ
1896 – Πριγκίπισσα Ελένη της Ελλάδας
1975 – Ντέιβιντ Μπέκαμ, Άγγλος ποδοσφαιριστής
1996 – Γιούλιαν Μπραντ, Γερμανός ποδοσφαιριστής
Θάνατοι
1519 – Λεονάρντο ντα Βίντσι, Ιταλός εφευρέτης και ζωγράφος
1941 – Πηνελόπη Δέλτα, Ελληνίδα συγγραφέας
2013 – Λευτέρης Βογιατζής, Έλληνας ηθοποιός και σκηνοθέτης
2013 – Τζεφ Χάνεμαν, Αμερικανός κιθαρίστας
Επέτειοι – Παγκόσμιες Ημέρες
Παγκόσμια Ημέρα Κωδικών Πρόσβασης
Παγκόσμια Ημέρα Τόνου
Παγκόσμια Ημέρα των Blogger
![Γιατροί ΕΟΠΥΥ ΚΑΒΑΛΑΣ](https://www.enanews.gr/uploads/2018/11/giatroi-eopyy.png")
