Με συγκρατημένη αισιοδοξία αλλά και εμφανείς δυσκολίες ολοκληρώθηκε ο πρώτος γύρος των νέων διαπραγματεύσεων μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν στην Ελβετία, με στόχο τη μετατροπή της προσωρινής εκεχειρίας σε μια μόνιμη ειρηνευτική συμφωνία.

Οι διαμεσολαβητές από το Πακιστάν και το Κατάρ έκαναν λόγο για «ενθαρρυντική πρόοδο» και επανέλαβαν τον στόχο επίτευξης οριστικής συμφωνίας μέσα στις επόμενες 60 ημέρες. Παρόμοια ήταν και η εκτίμηση των ελβετικών αρχών, οι οποίες χαρακτήρισαν τις συνομιλίες εποικοδομητικές.

Ωστόσο, διπλωματικές πηγές επισημαίνουν ότι τα πιο δύσκολα ζητήματα παραμένουν ανοιχτά, γεγονός που καθιστά αβέβαιη την πορεία των διαπραγματεύσεων.

Προσωρινή αποχώρηση της ιρανικής αντιπροσωπείας

Η πρώτη ένταση καταγράφηκε όταν η ιρανική αντιπροσωπεία, με επικεφαλής τον πρόεδρο της Βουλής Μοχάμαντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, αποχώρησε προσωρινά από τις συνομιλίες.

Αφορμή στάθηκε ανάρτηση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος προειδοποίησε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να επανέλθουν σε στρατιωτικές επιχειρήσεις εάν οι διαπραγματεύσεις αποτύχουν.

Παρά την ένταση, οι Ιρανοί επέστρεψαν στο τραπέζι των συνομιλιών και οι επαφές συνεχίστηκαν κανονικά.

Το πυρηνικό πρόγραμμα παραμένει ανοιχτό μέτωπο

Παρότι το βασικό ζητούμενο των διαπραγματεύσεων αφορά το μέλλον του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, το θέμα δεν κυριάρχησε στον πρώτο γύρο των συνομιλιών.

Το μνημόνιο κατανόησης που υπέγραψαν πρόσφατα οι δύο πλευρές προβλέπει τη μείωση των αποθεμάτων εμπλουτισμένου πυρηνικού υλικού του Ιράν, χωρίς όμως να καθορίζει με σαφήνεια τον τρόπο εφαρμογής της δέσμευσης ούτε τους μηχανισμούς ελέγχου.

Παραμένει επίσης αδιευκρίνιστο αν η Τεχεράνη θα μπορεί στο μέλλον να συνεχίσει να παράγει υλικό υψηλού βαθμού εμπλουτισμού.

Οι τεχνικές αυτές λεπτομέρειες θεωρούνται από διπλωμάτες και αναλυτές το σημαντικότερο εμπόδιο για την επίτευξη μιας οριστικής συμφωνίας.

Λίβανος και Ορμούζ στο επίκεντρο των συζητήσεων

Αντί για το πυρηνικό πρόγραμμα, μεγάλο μέρος των συνομιλιών αφιερώθηκε στην κατάσταση στον Λίβανο και στη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ.

Οι δύο πλευρές συζήτησαν τρόπους αποφυγής νέων επεισοδίων στη θαλάσσια οδό που αποτελεί κρίσιμο κόμβο για την παγκόσμια ενεργειακή αγορά, ενώ εξετάστηκαν και μηχανισμοί αποκλιμάκωσης της έντασης μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ.

Σύμφωνα με τους διαμεσολαβητές, συμφωνήθηκε η δημιουργία ειδικών διαύλων επικοινωνίας για τη διαχείριση πιθανών κρίσεων τόσο στον Λίβανο όσο και στον Περσικό Κόλπο.

Προειδοποιήσεις για υπερβολική αισιοδοξία

Παρά το θετικό κλίμα των επίσημων ανακοινώσεων, αρκετοί αναλυτές εμφανίζονται επιφυλακτικοί.

Ο επικεφαλής οικονομολόγος της High Frequency Economics, Καρλ Βάινμπεργκ, προειδοποίησε ότι οι αγορές ενδέχεται να έχουν αντιδράσει με υπερβολικό ενθουσιασμό μετά την αρχική συμφωνία.

Όπως εκτιμά, το Ιράν μπορεί να επιδιώξει να παρατείνει τις διαπραγματεύσεις για μεγάλο χρονικό διάστημα, αξιοποιώντας τη διαδικασία ως διαπραγματευτικό εργαλείο απέναντι στην Ουάσινγκτον.

Συνεχίζεται η αβεβαιότητα

Η ασταθής εξέλιξη των συνομιλιών ενισχύει την αβεβαιότητα γύρω από το τελικό αποτέλεσμα.

Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς είχε αρχικά αναβάλει την παρουσία του στην Ελβετία λόγω της προσωρινής αποχώρησης της ιρανικής αντιπροσωπείας, ενώ μετά την επανέναρξη των συνομιλιών εμφανίστηκε συγκρατημένα αισιόδοξος για την αποκλιμάκωση της έντασης.

Την ίδια στιγμή, η Τεχεράνη διατηρεί σκληρή στάση. Ο πρόεδρος της ιρανικής Βουλής προειδοποίησε ότι οι ένοπλες δυνάμεις της χώρας παραμένουν σε πλήρη ετοιμότητα και θα απαντήσουν σε οποιαδήποτε νέα αμερικανική στρατιωτική ενέργεια.

Παρά τις δυσκολίες, οι διαμεσολαβητές εκτιμούν ότι δημιουργήθηκε το απαραίτητο πλαίσιο για τη συνέχιση των τεχνικών διαπραγματεύσεων, με στόχο την επίτευξη μιας συνολικής συμφωνίας μέσα στο επόμενο δίμηνο.

Σε κατάσταση αυξημένης επιφυλακής βρίσκονται πολλές ευρωπαϊκές χώρες, καθώς νέο ισχυρό κύμα καύσωνα επηρεάζει μεγάλο μέρος της ηπείρου, με τις θερμοκρασίες να αγγίζουν ή και να ξεπερνούν τους 40 βαθμούς Κελσίου.

Στη Γαλλία, οι αρχές επέκτειναν τον πορτοκαλί συναγερμό σε 53 διοικητικά διαμερίσματα, προειδοποιώντας για ένα φαινόμενο μεγάλης διάρκειας και έντασης που αναμένεται να κορυφωθεί τις επόμενες ημέρες.

Το δεύτερο κύμα καύσωνα του φετινού καλοκαιριού εξαπλώνεται από τα νοτιοδυτικά έως τα βορειοανατολικά της χώρας, με τις θερμοκρασίες να φτάνουν τους 36 βαθμούς σε πολλές περιοχές και έως τους 38 βαθμούς στη Γαλλική Ριβιέρα και την Κορσική.

Στην περιοχή του Παρισιού, ο υδράργυρος αναμένεται να αγγίξει τους 37 βαθμούς Κελσίου, πλησιάζοντας ιστορικά υψηλά επίπεδα για τον Ιούνιο.

Προβλήματα σε μεταφορές και ενέργεια

Οι ακραίες θερμοκρασίες έχουν ήδη προκαλέσει δυσλειτουργίες σε βασικές υποδομές της χώρας.

Η σιδηροδρομική εταιρεία SNCF προχώρησε σε ακυρώσεις δρομολογίων, ενώ η κρατική εταιρεία ηλεκτρισμού EDF προειδοποίησε ότι ενδέχεται να μειωθεί η παραγωγή σε τρεις πυρηνικούς σταθμούς λόγω της αύξησης της θερμοκρασίας των υδάτων που χρησιμοποιούνται για την ψύξη των εγκαταστάσεων.

Παράλληλα, αρκετοί δήμοι ακύρωσαν προγραμματισμένες υπαίθριες εκδηλώσεις, καθώς οι συνθήκες καύσωνα θεωρούνται επικίνδυνες για τη δημόσια υγεία.

Οι μετεωρολόγοι εκτιμούν ότι από την Κυριακή η ζέστη θα ενταθεί εκ νέου, με ορισμένες περιοχές της δυτικής και κεντρικής Γαλλίας να καταγράφουν θερμοκρασίες που ενδέχεται να φτάσουν ακόμη και τους 40 βαθμούς Κελσίου.

Ρεκόρ θερμοκρασιών απειλεί τη Βρετανία

Παρόμοιο σκηνικό επικρατεί και στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου οι αρχές έχουν θέσει μεγάλο μέρος της νότιας Αγγλίας, συμπεριλαμβανομένου του Λονδίνου, σε πορτοκαλί συναγερμό.

Το Met Office προβλέπει ότι οι θερμοκρασίες θα φτάσουν έως τους 34 βαθμούς Κελσίου, ενώ δεν αποκλείεται να καταρριφθεί το ιστορικό ρεκόρ Ιουνίου των 35,6 βαθμών που είχε καταγραφεί το 1957 και το 1976.

Οι βρετανικές αρχές επισημαίνουν ότι η άνοιξη του 2026 ήταν η θερμότερη που έχει καταγραφεί ποτέ στην Αγγλία και την Ουαλία.

Σε επιφυλακή Ισπανία, Ελβετία και Γερμανία

Η Ισπανία αντιμετωπίζει επίσης ιδιαίτερα υψηλές θερμοκρασίες, με πολλές περιοχές να πλησιάζουν τους 40 βαθμούς Κελσίου.

Στην Ελβετία, η Βασιλεία βρίσκεται σε συναγερμό επιπέδου 4 σε πενταβάθμια κλίμακα, ενώ στη Γενεύη αποφασίστηκε η αναστολή λειτουργίας σχολικών δομών για παιδιά προσχολικής ηλικίας εξαιτίας της ακραίας ζέστης.

Αντίστοιχα, η Γερμανική Μετεωρολογική Υπηρεσία προειδοποιεί για ισχυρή έως ακραία θερμική καταπόνηση σε μεγάλο μέρος της χώρας, συνοδευόμενη από πιθανές έντονες καταιγίδες.

Υψηλές θερμοκρασίες αναμένονται επίσης σε Αυστρία, Ουγγαρία και Σλοβακία τις επόμενες ημέρες.

Οι επιστήμονες συνδέουν το φαινόμενο με την κλιματική αλλαγή

Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι τα ολοένα συχνότερα και εντονότερα κύματα καύσωνα αποτελούν σαφή ένδειξη των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής.

Ο κλιματολόγος της γαλλικής μετεωρολογικής υπηρεσίας Météo-France, Ματιέ Σορέλ, έκανε λόγο για ένα φαινόμενο που επιβεβαιώνει την αυξανόμενη συχνότητα των ακραίων θερμοκρασιών στην Ευρώπη.

Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Medicine, περισσότεροι από 60.000 άνθρωποι χάνουν κάθε χρόνο τη ζωή τους στην Ευρώπη εξαιτίας των υψηλών θερμοκρασιών.

Παράλληλα, στοιχεία του Lancet δείχνουν ότι σχεδόν όλες οι ευρωπαϊκές περιοχές κατέγραψαν σημαντική αύξηση της θνησιμότητας που σχετίζεται με τη ζέστη κατά την περίοδο 2015-2024 σε σύγκριση με τη δεκαετία 1991-2000.

Κλιμακώνεται εκ νέου η ένταση στον νότιο Λίβανο, παρά την πρόσφατη ανακοίνωση για κατάπαυση του πυρός, με το Ισραήλ και τη Χεζμπολάχ να ανταλλάσσουν κατηγορίες και στρατιωτικά πλήγματα.

Οι Ισραηλινές Ένοπλες Δυνάμεις ανακοίνωσαν ότι πραγματοποίησαν επιθέσεις εναντίον θέσεων της Χεζμπολάχ στον νότιο Λίβανο, υποστηρίζοντας ότι προηγήθηκαν επιθέσεις κατά ισραηλινών στρατιωτικών μονάδων που παραμένουν ανεπτυγμένες στην περιοχή.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση του ισραηλινού στρατού, η φιλοϊρανική οργάνωση εκτόξευσε περισσότερα από 50 βλήματα εναντίον ισραηλινών δυνάμεων, με αποτέλεσμα να ενεργοποιηθούν άμεσα αντίποινα εναντίον στόχων της Χεζμπολάχ.

Την ίδια ώρα, ο στρατός του Λιβάνου ανακοίνωσε ότι ένας Λιβανέζος στρατιώτης έχασε τη ζωή του από ισραηλινό πλήγμα στον νότιο Λίβανο, χωρίς να δοθούν περισσότερες λεπτομέρειες για τις συνθήκες του περιστατικού.

Η Χεζμπολάχ δηλώνει έτοιμη να απαντήσει

Ο βουλευτής της Χεζμπολάχ, Χάσαν Φαντλαλάχ, υποστήριξε ότι η οργάνωση διατηρεί το δικαίωμα να απαντά σε κάθε ισραηλινή επίθεση, παρά την ύπαρξη συμφωνίας εκεχειρίας.

Όπως δήλωσε, προϋπόθεση για τη διατήρηση της κατάπαυσης του πυρός είναι ο πλήρης σεβασμός της από όλες τις πλευρές και ιδιαίτερα από το Ισραήλ.

«Για εμάς, αυτό που έχει σημασία είναι να τηρείται πλήρως η εκεχειρία, χωρίς επιθέσεις κατά του Λιβάνου, των χωριών μας ή νέες προσπάθειες κατοχής εδαφών. Η αντίσταση έχει κάθε δικαίωμα να αντιμετωπίζει τον επιτιθέμενο και τον κατακτητή», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Εύθραυστη η κατάσταση

Τα νέα επεισόδια αναδεικνύουν τη δυσκολία εφαρμογής της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός που ανακοινώθηκε τις προηγούμενες ημέρες στο πλαίσιο των ευρύτερων διπλωματικών εξελίξεων στη Μέση Ανατολή.

Παρά τις διεθνείς εκκλήσεις για αποκλιμάκωση, η κατάσταση στα σύνορα Ισραήλ – Λιβάνου παραμένει ιδιαίτερα εύθραυστη, με τον κίνδυνο νέας κλιμάκωσης να εξακολουθεί να προκαλεί ανησυχία στη διεθνή κοινότητα.