Ισραήλ–Ιράν: Παύση Όπλων, Όχι Αντιπαράθεσης

Ο «Πόλεμος των 12 ημερών», όπως τον χαρακτήρισε ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, ανάμεσα στο Ισραήλ και το Ιράν, έληξε με την ανακοίνωση κατάπαυσης του πυρός, ωστόσο η αβεβαιότητα στη Μέση Ανατολή παραμένει υψηλή. Εκατοντάδες νεκροί, καταστροφές σε κρίσιμες υποδομές και καμία ουσιαστική ειρηνευτική συμφωνία αποτυπώνουν τον απολογισμό.

Καταλυτική η παρέμβαση Τραμπ

Η επέμβαση των ΗΠΑ, με στοχευμένα πλήγματα σε πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν, φέρεται να επιτάχυνε την πορεία προς την εκεχειρία, σύμφωνα με τον διεθνολόγο Γιώργο Μενεσιάν, επικεφαλής της Ομάδας Μέσης Ανατολής του ΙΔΙΣ. Όπως επισημαίνει, το Ιράν δεν μπορούσε να αντέξει μια παρατεταμένη σύρραξη, ενώ το Ισραήλ ήθελε έναν σύντομο πόλεμο με αποφασιστικά πλήγματα.

Παρά το γεγονός ότι ο Τραμπ είχε δηλώσει πως θα αποφασίσει εντός δύο εβδομάδων τις επόμενες κινήσεις του, η επίθεση έγινε αιφνιδιαστικά, με τον αναλυτή να εξηγεί ότι αυτό ενδέχεται να ήταν «κίνηση αντιπερισπασμού».

Απομονωμένο το Ιράν από Ρωσία και Κίνα

Το Ιράν επιχείρησε να διασφαλίσει στήριξη από τη Μόσχα και το Πεκίνο, χωρίς επιτυχία. Η Ρωσία, αν και συνεργάζεται με την Τεχεράνη (κυρίως για τον πόλεμο στην Ουκρανία), δεν προσέφερε ουσιαστική υποστήριξη, ενώ η Κίνα παρέμεινε πιστή στη γραμμή της μη εμπλοκής. Η γεωπολιτική απομόνωση του Ιράν, σε αυτή τη σύγκρουση, φάνηκε ξεκάθαρα.

Υπόγειο ουράνιο και ο ρόλος του Φορντό

Αν και οι αμερικανικές επιθέσεις προκάλεσαν σοβαρή ζημιά στο ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, υπάρχουν ενδείξεις ότι μεταφέρθηκαν πυρηνικά υλικά από κρίσιμες εγκαταστάσεις, όπως το Φορντό, πριν τους βομβαρδισμούς. Φορτηγά που αποχωρούσαν από την υπόγεια εγκατάσταση έχουν καταγραφεί, ωστόσο η ακριβής τοποθεσία του ουρανίου παραμένει άγνωστη.

Παρά την καταστροφή υλικοτεχνικών υποδομών και την εξουδετέρωση μέρους του επιστημονικού δυναμικού, η απειλή δεν έχει εξαλειφθεί. Μυστικές εγκαταστάσεις ενδέχεται να διατηρούν ενεργό το πυρηνικό πρόγραμμα.

Γάζα: Ο ξεχασμένος πόλεμος συνεχίζεται

Ενώ η διεθνής προσοχή εστιάστηκε στον πόλεμο Ισραήλ–Ιράν, στη Λωρίδα της Γάζας οι εχθροπραξίες συνεχίζονται αδιάκοπα. Καθημερινά χάνονται ζωές, με χερσαίες επιχειρήσεις του Ισραήλ να εντείνουν την καταστροφή. Παρά την κατακραυγή διεθνών οργανισμών, η στρατηγική του Τελ Αβίβ φαίνεται αμετάβλητη.

«Το Ισραήλ στοχεύει όχι μόνο την καταστροφή της Χαμάς αλλά και τη μακροπρόθεσμη κατοχή του θύλακα», υπογραμμίζει ο Μενεσιάν.

Η Χαμάς διατηρεί μέρος της εδαφικής παρουσίας της, αλλά βρίσκεται αποδυναμωμένη. Το ζήτημα των ομήρων αποτελεί κρίσιμο σημείο, καθώς είναι εξαιρετικά ευαίσθητο για την ισραηλινή κοινωνία.

Οι ΗΠΑ κρατούν το “κλειδί” για τη σταθερότητα

Ο διεθνολόγος επισημαίνει πως μόνο οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν την ισχύ και την επιρροή να επιβάλουν εκεχειρία, είτε στη Γάζα είτε σε νέα σύρραξη με το Ιράν. Ο ΟΗΕ, η Ευρώπη ή περιφερειακές δυνάμεις έχουν περιορισμένα μέσα πίεσης.

«Το Ισραήλ δρα αποφασιστικά όταν λάβει μια απόφαση. Η μόνη δύναμη που μπορεί να το συγκρατήσει είναι η Ουάσιγκτον», λέει χαρακτηριστικά.

Το μέλλον του Ιράν και τα σενάρια για το καθεστώς

Η κατάρρευση του θεοκρατικού καθεστώτος στην Τεχεράνη δεν είναι πιθανή προς το παρόν, ωστόσο αναλύονται τρία πιθανά σενάρια:

1. Σκληροπυρηνική αντεπανάσταση από τους Φρουρούς της Επανάστασης

2. Στροφή σε κοσμική, μετριοπαθή κυβέρνηση

3. Κατάρρευση του κράτους και εμφύλιος πόλεμος

Κανένα από αυτά δεν είναι ορατό στον άμεσο χρονικό ορίζοντα, αλλά η αβεβαιότητα παραμένει υψηλή.