Νέο πλαίσιο για την αποκατάσταση της ειρήνης μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου διαμορφώνει η συμφωνία που υπεγράφη στην Ουάσινγκτον με τη συμμετοχή των Ηνωμένων Πολιτειών, θέτοντας τις βάσεις για σταδιακή αποκλιμάκωση της έντασης και ενίσχυση της περιφερειακής σταθερότητας.

Σύμφωνα με το κείμενο της συμφωνίας, Ισραήλ και Λίβανος επαναβεβαιώνουν τον κοινό τους στόχο για μια διαρκή ειρήνη και ασφάλεια, εκφράζοντας τη βούλησή τους να τερματίσουν τη μακροχρόνια σύγκρουση και να αναπτύξουν σχέσεις καλής γειτονίας.

Οι δύο πλευρές συμφώνησαν ότι οι διαφορές τους θα επιλύονται μέσω απευθείας διαπραγματεύσεων, με τη διαμεσολάβηση και την υποστήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών. Παράλληλα, δημιουργείται κοινή ομάδα στρατιωτικού συντονισμού με τη συμμετοχή των τριών χωρών, η οποία θα παρακολουθεί την εφαρμογή της συμφωνίας.

Αφοπλισμός και αποχώρηση στρατευμάτων

Η συμφωνία προβλέπει ότι ο λιβανικός στρατός θα αναλάβει σταδιακά τον πλήρη έλεγχο της επικράτειας, αφού προηγηθεί ο επαληθευμένος αφοπλισμός των μη κρατικών ένοπλων οργανώσεων και η διάλυση των στρατιωτικών τους υποδομών, αναφορά που αφορά ουσιαστικά τη Χεζμπολάχ, χωρίς να κατονομάζεται.

Η διαδικασία θα ξεκινήσει πιλοτικά σε δύο περιοχές, οι οποίες θα παραδίδονται σταδιακά από τον ισραηλινό στρατό στις Ένοπλες Δυνάμεις του Λιβάνου. Αντίστοιχες ζώνες θα ακολουθήσουν σε επόμενη φάση, με κοινή συμφωνία των δύο πλευρών.

Με την αποκατάσταση του κρατικού ελέγχου, θα ξεκινήσουν τα έργα ανοικοδόμησης με τη στήριξη της διεθνούς κοινότητας, ενώ οι κάτοικοι θα μπορούν να επιστρέψουν με ασφάλεια στις περιοχές αυτές.

Δεσμεύσεις Ισραήλ και ΗΠΑ

Το Ισραήλ δηλώνει ότι δεν διατηρεί εδαφικές διεκδικήσεις στον Λίβανο και υποστηρίζει πως η στρατιωτική του παρουσία συνδέεται αποκλειστικά με την αντιμετώπιση της απειλής που, όπως αναφέρει, προέρχεται από τη Χεζμπολάχ και άλλες ένοπλες οργανώσεις.

Από την πλευρά τους, οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται να κινητοποιήσουν διεθνείς εταίρους για τη χρηματοδότηση της ανοικοδόμησης του Λιβάνου, την αποκατάσταση των υποδομών και την ενίσχυση της οικονομικής ανάκαμψης της χώρας.

Παράλληλα, η λιβανική κυβέρνηση αναλαμβάνει την υποχρέωση να διασφαλίσει ότι τα κονδύλια ανοικοδόμησης δεν θα καταλήξουν σε μη κρατικές ένοπλες οργανώσεις ή σε φορείς που συνδέονται με αυτές, ενισχύοντας έτσι τον κρατικό έλεγχο και τη διαφάνεια στη διαχείριση των διεθνών πόρων.

Έντονη ανησυχία εκφράζουν τέσσερις Ελληνοαμερικανοί βουλευτές του Κογκρέσου για τις πληροφορίες σχετικά με πιθανή πώληση κινητήρων μαχητικών αεροσκαφών στην Τουρκία, προειδοποιώντας ότι η στάση της Άγκυρας απειλεί τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο.

Οι Γκας Μπιλιράκης, Νικόλ Μαλλιωτάκη, Μάικ Χαριδόπουλος και Τζίμι Πατρώνης αναφέρουν σε κοινή δήλωσή τους ότι βρίσκονται σε επαφή με την αμερικανική κυβέρνηση και την ηγεσία της Βουλής των Αντιπροσώπων, ζητώντας περισσότερες πληροφορίες για τη φερόμενη πώληση.

Παράλληλα, εκφράζουν την αντίθεσή τους σε οποιοδήποτε ενδεχόμενο επανένταξης της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, εφόσον η Άγκυρα δεν συμμορφωθεί πλήρως με τις απαιτήσεις του νόμου CAATSA.

Η παρέμβαση έρχεται μετά την κοινοποίηση προς το Κογκρέσο της πρόθεσης της κυβέρνησης Τραμπ να εγκρίνει πώληση κινητήρων αξίας άνω των 700 εκατ. δολαρίων στην Τουρκία. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι κινητήρες προορίζονται για το τουρκικό μαχητικό KAAN.

Το ζήτημα συνδέεται άμεσα με την απομάκρυνση της Τουρκίας από το πρόγραμμα των F-35, μετά την αγορά του ρωσικού αντιαεροπορικού συστήματος S-400. Η Ουάσινγκτον είχε ξεκαθαρίσει ότι η Άγκυρα δεν μπορεί να διαθέτει ταυτόχρονα ρωσικό σύστημα αεράμυνας και αμερικανικό μαχητικό πέμπτης γενιάς.

Οι τέσσερις βουλευτές τονίζουν ότι η Τουρκία εξακολουθεί να λειτουργεί αποσταθεροποιητικά στην περιοχή, επικαλούμενοι τις θαλάσσιες διεκδικήσεις της, τη συνεχιζόμενη κατοχή της Κύπρου και τη ρητορική της απέναντι στο Ισραήλ.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στις σχέσεις της Άγκυρας με τη Χαμάς, καθώς και στο γεγονός ότι η Τουρκία παραμένει το μοναδικό μέλος του ΝΑΤΟ που δεν έχει επιβάλει κυρώσεις κατά της Ρωσίας.

Οι Ελληνοαμερικανοί βουλευτές προειδοποιούν ότι η ενίσχυση της αμυντικής συνεργασίας με την Τουρκία, χωρίς ουσιαστική συμμόρφωση με τις αμερικανικές απαιτήσεις, μπορεί να υπονομεύσει την ασφάλεια βασικών συμμάχων των ΗΠΑ και τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο.

Νέα ένταση καταγράφεται στη Μέση Ανατολή, καθώς οι σχέσεις ΗΠΑ και Ιράν οδηγούνται ξανά σε κλιμάκωση μετά από αμερικανικά αεροπορικά πλήγματα και τις απαντήσεις της Τεχεράνης. Οι δύο πλευρές αλληλοκατηγορούνται για παραβίαση της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός που είχε επιτευχθεί πριν από λίγες ημέρες.

Το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν ανακοίνωσε ότι έπληξε στόχους που συνδέονται με τις αμερικανικές δυνάμεις ως απάντηση στις αεροπορικές επιδρομές των ΗΠΑ εναντίον εγκαταστάσεων στις νότιες ακτές της χώρας. Σύμφωνα με την Τεχεράνη, οι επιθέσεις παραβιάζουν τόσο τον Χάρτη του ΟΗΕ όσο και το μνημόνιο συμφωνίας που προέβλεπε τον τερματισμό των εχθροπραξιών.

Από την πλευρά τους, οι Ηνωμένες Πολιτείες ανακοίνωσαν ότι πραγματοποίησαν πλήγματα εναντίον αποθηκών πυραύλων, μη επανδρωμένων αεροσκαφών και παράκτιων ραντάρ, ως αντίποινα για την επίθεση ιρανικού drone σε εμπορικό πλοίο στο Στενό του Ορμούζ. Η CENTCOM έκανε λόγο για επιχείρηση που ολοκληρώθηκε με επιτυχία.

Η Τεχεράνη υποστηρίζει ότι οι ναυτικές της δυνάμεις απάντησαν πλήττοντας στρατιωτικούς στόχους των ΗΠΑ στην περιοχή, χωρίς ωστόσο να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες για τις τοποθεσίες ή τις ζημιές.

Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, δήλωσε ότι η Ουάσινγκτον έχει τηρήσει τους όρους της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός και προειδοποίησε πως κάθε νέα επίθεση θα απαντηθεί δυναμικά, τονίζοντας ότι «η βία θα αντιμετωπίζεται με βία».

Παράλληλα, οι Φρουροί της Επανάστασης προειδοποίησαν ότι οποιαδήποτε νέα αμερικανική επίθεση θα προκαλέσει ακόμη ισχυρότερη αντίδραση, ενώ επανέλαβαν ότι το Ιράν θεωρεί πως διατηρεί τον έλεγχο της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ, σύμφωνα με τους όρους της συμφωνίας.

Την ίδια ώρα, οι εξελίξεις επηρεάζουν και τις διεθνείς αγορές. Παρότι οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν πριν από τις τελευταίες επιθέσεις, η επανεκκίνηση των φορτώσεων από τη Saudi Aramco και η αύξηση της διέλευσης δεξαμενόπλοιων από το Στενό του Ορμούζ μετριάζουν προς το παρόν τις ανησυχίες για σοβαρές διαταραχές στην παγκόσμια αγορά ενέργειας.

Στο διπλωματικό επίπεδο, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Συμβούλιο Συνεργασίας του Κόλπου επανέλαβαν την ανάγκη για ελεύθερη και ασφαλή ναυσιπλοΐα στην περιοχή, ενώ η Τεχεράνη επιμένει ότι η διαχείριση του Στενού του Ορμούζ πρέπει να γίνεται από κοινού με το Ομάν, συνεχίζοντας να χαρακτηρίζει την αμερικανική στρατιωτική παρουσία στον Περσικό Κόλπο παράγοντα αποσταθεροποίησης.