ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Αρνητική πρωτιά για την Ελλάδα | Έχει τους περισσότερους άνεργους νέους πτυχιούχους στην ΕΕ
Αρνητική πρωτιά ως προς την ανεργία των νέων αποφοίτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, με ποσοστό 20%, κατέχει η Ελλάδα στην Ευρωπαϊκή Ένωση των 28. Ταυτόχρονα βρίσκεται στην 25η θέση ως προς το ετήσιο ισοδύναμο καθαρό εισόδημα των αποφοίτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, ενώ παρατηρείται και το φαινόμενο της κάθετης αναντιστοιχίας δυνατοτήτων, δηλαδή πτυχιούχοι και κάτοχοι μεταπτυχιακών απασχολούνται σε θέσεις εργασίας πολύ κατώτερες από το εκπαιδευτικό επίπεδο και τα προσόντα που διαθέτουν, όπως προκύπτει από έρευνα του Κέντρου Ανάπτυξης Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΚΑΝΕΠ) της ΓΣΕΕ σχετικά με την εκπαίδευση και την απασχόληση στη χώρα μας.
Η ανεργία των νέων 20-35 ετών αποφοίτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην Ελλάδα είναι 20% όταν ο μέσος όρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι κοντά στο 5% και στην Ιταλία που έρχεται δεύτερη είναι στο 10%, τόνισε ο Χρήστος Γούλας, διευθυντής του ΚΝΕΠ-ΓΣΕΕ στην εκδήλωση παρουσίασης των αποτελεσμάτων της έρευνας που έγινε στο Τελλόγλειο Ίδρυμα.
«Αυτό σημαίνει ότι οι νέοι πτυχιούχοι, που είναι το μεγάλο και δυναμικό εργατικό δυναμικό, δυσκολεύονται πάρα πολύ να ενταχθούν στην αγορά εργασίας, γιατί η αγορά εργασίας βγάζει θέσεις εργασίας χαμηλής εξειδίκευσης, χαμηλής καινοτομίας, με αποτέλεσμα οι υπερπροσοντούχοι να παίρνουν θέσεις εργασίας πολύ κατώτερες και αυτό έχει ως συνέπεια το φαινόμενο του brain-drain (διαρροή εγκεφάλων) αφού αναγκάζονται να φεύγουν στο εξωτερικό για να βρουν καλύτερη δουλειά», επισήμανε ο κ. Γούλας.
Το ετήσιο καθαρό εισόδημα των αποφοίτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην Ελλάδα είναι 14.300 ευρώ (25η θέση), της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης 9.400 ευρώ (25η θέση) και του δημοτικού και γυμνασίου 7.400 ευρώ (23η θέση).
«Η αγορά εργασίας στην Ελλάδα δεν ανταμείβει στο επίπεδο εξειδίκευσης των αποφοίτων»
«Αναδεικνύεται η αδυναμία της οικονομίας να δημιουργήσει υψηλής προστιθέμενης αξίας θέσεις εργασίας, ενώ ταυτόχρονα η μεγάλη έκταση του φαινομένου διαμορφώνει συνθήκες εγκλωβισμού της οικονομίας στον αρνητικό της κύκλο», αναφέρει το ΚΑΝΕΠ-ΓΣΕΕ στα συμπεράσματα του, σύμφωνα με το Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων, και σημειώνει: «Η αγορά εργασίας στην Ελλάδα δεν ανταμείβει στο επίπεδο εξειδίκευσης των αποφοίτων της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Υιοθετεί ένα μοντέλο που προκρίνει ως ικανοποιητικά προσόντα εργασίας τον μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών, τη γνώση της αγγλικής σε επίπεδο Proficiency και απαιτεί προϋπηρεσία και δεξιότητες που αποκτούνται μέσω αυτής, ωστόσο το αντικείμενο εργασίας που προσφέρεται αντιστοιχεί σε απόφοιτο Λυκείου (ISCED 3), ενώ η προσφερόμενη εργασία αμείβεται με μισθό κατώτερο του αποφοίτου Γυμνασίου (ISCED 2). Η συγκεκριμένη τάση διογκώνει τα φαινόμενα του brain-drain (διαρροή εγκεφάλων) και brain-waste (σπατάλη εγκεφάλων). Η αγορά συνεχίζει να αμύνεται για μια οικονομία έντασης εργασίας έναντι μιας οικονομίας έντασης γνώσης».
«Αν η οικονομία δεν επανέλθει να παράγει νέες θέσεις εργασίας πιο εξειδικευμένες που να απαιτούν εκπαιδευτικά προσόντα που να μπορούν οι πτυχιούχοι και οι εξειδικευμένοι να βρουν θέσεις, κατά την άποψη μας δεν μπορούμε να βγούμε από την κρίση», δήλωσε ο κ. Γούλας.
Για να αντιστραφεί αυτή η κατάσταση πρότεινε το εκπαιδευτικό σύστημα και κυρίως η επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση να επικοινωνεί πιο πολύ με τις πολιτικές απασχόλησης.
Ο γενικός γραμματέας Επαγγελματικής Εκπαίδευσης Κατάρτισης και Δια Βίου Μάθησης του υπουργείου Παιδείας, Γιώργος Βούτσινος, είπε ότι είναι προβληματική η κατάσταση και ως προς το ότι δεν πηγαίνουν πολλοί νέοι στην επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση, αλλά και ως προς το αποτέλεσμα που παράγεται, διότι είναι λίγοι αυτοί που βρίσκουν δουλειά μετά την αποφοίτησή τους.
Τόνισε ότι είναι αντιμετωπίσιμη η κατάσταση. Στο υπουργείο έχουν ένα μελετημένο πρόγραμμα, το οποίο βασίζεται κυρίως στη συνεργασία με τους κοινωνικούς εταίρους και σε μία αυτονομία στις μονάδες ώστε μαζί με τους τοπικούς παράγοντες να μπορούν να φτιάχνουν τα προγράμματα που χρειάζεται η τοπική κοινωνία. Για το σκοπό αυτό θα κατατεθεί νομοσχέδιο στη Βουλή μέχρι το τέλος του χρόνου, όπως τόνισε.
Ο πρώην υφυπουργός Εργασίας στην κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, Νάσος Ηλιόπουλος, είπε ότι η έρευνα του ΚΑΝΕΠ-ΓΣΕΕ είναι πολύ σημαντική γιατί αναδεικνύει το φαινόμενο του brain-waste (σπατάλη εγκεφάλων), δηλαδή ότι υπάρχουν άνθρωποι που στην πραγματικότητα υποαπασχολούνται, έχουν πολύ περισσότερα προσόντα από τη θέση στην οποία εργάζονται.
«Για την αναντιστοιχία ανάμεσα στην αγορά και τους εργαζόμενους δεν ευθύνονται οι εργαζόμενοι -γιατί τόσα χρόνια ακούγαμε ένα νεοφιλελεύθερο επιχείρημα που έλεγε ότι για την ανεργία ευθύνονται οι άνεργοι γιατί δεν έχουν τις κατάλληλες δεξιότητες. Αυτό που δείχνει η μελέτη του ΚΑΝΕΠ-ΓΣΕΕ είναι ότι τα προηγούμενα χρόνια η ελληνική οικονομία είχε παγιδευτεί σε ένα μοντέλο έντασης εργασίας και όχι έντασης γνώσης. Άρα το ζήτημα δεν είναι γενικά και αόριστα η σύνδεση της αγοράς με την εκπαίδευση, το ζήτημα είναι πώς θα υπάρξει μια παραγωγική ανασυγκρότηση και αναβάθμιση, έτσι ώστε αυτό το επιστημονικό προσωπικό να μπορέσει να δουλέψει στις θέσεις που πραγματικά του αξίζουν στην Ελλάδα», επισήμανε ο κ. Ηλιόπουλος.
Πρόσθεσε πως αυτό περνάει και μέσα από τις εργασιακές σχέσεις, γιατί, όπως είπε, κανένας νέος επιστήμονας απόφοιτος πληροφορικής δεν θα κάτσει στην Ελλάδα να δουλέψει για τον υποκατώτατο μισθό, δηλωμένος τετράωρο ενώ στη πραγματικότητα θα δουλεύει δεκάωρα και οκτάωρα.
Σημείωσε ότι η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ είχε κάνει μια πολύ μεγάλη δουλειά στα ζητήματα έρευνας και τεχνολογίας με το Ελληνικό Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας (ΕΛΔΕΚ) και πρότεινε: «Να σταματήσει η πορεία απορρύθμισης των εργασιακών σχέσεων που έχει ξεκινήσει η νέα κυβέρνηση, να συνεχιστούν τα ζητήματα που έχουν να κάνουν με την έρευνα και την καινοτομία και στα θέματα της επαγγελματικής εκπαίδευσης να προχωρήσουμε στα προηγούμενα βήματα, γιατί αποτελεί αρνητικό βήμα το ότι τα δίχρονα προγράμματα για τους απόφοιτους της επαγγελματικής εκπαίδευσης που θα μπορούσαν να μπουν σε Πανεπιστήμιο αυτή τη στιγμή καταργούνται. Είναι προγράμματα που μόνο για φέτος θα αφορούσαν 1.500 παιδιά απόφοιτους επαγγελματικής εκπαίδευσης».
Ο πρώην υπουργός του ΠΑΣΟΚ και βουλευτής του Κινήματος Αλλαγής, Χάρης Καστανίδης, τόνισε πως «πρέπει να ξαναδούμε τη σχέση των εκπαιδευτικών πολιτικών και των πολιτικών απασχόλησης» και συνέχισε: «Να βοηθήσουμε μέσω των δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων να επέλθει η ανάπτυξη για να μπορέσει να αποκατασταθεί η σχέση μεταξύ προσφοράς και ζήτησης των θέσεων εργασίας. Αν δεν υπάρξει ανάπτυξη για να αυξηθούν οι θέσεις εργασίας, θα υπάρχουν πάντοτε προσοντούχοι άνθρωποι που, επειδή δεν βρίσκουν δουλειά, θα πηγαίνουν σε χαμηλής ειδίκευσης θέσεις. Άρα, το πρώτο στοιχείο είναι η ανάπτυξη και το δεύτερο για να συνδέσεις τις εκπαιδευτικές πολιτικές με τις πολιτικές απασχόλησης πρέπει πρώτα να αποφασίσεις ποιο είναι το παραγωγικό μοντέλο της χώρας. Δεν θα κάνουμε τίποτε αν δεν αποφασίσουμε σε εθνική βάση, μετά από εθνική συνεννόηση, να υπάρξουν συγκεκριμένα προγράμματα για την αναδιάρθρωση της παραγωγής στον τόπο μας. Τότε θα σχεδιαστούν και οι σωστές εκπαιδευτικές πολιτικές που θα βοηθούν και την απασχόληση».
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Σύνταξη πριν τα 62: Ποιοι ασφαλισμένοι μπορούν ακόμη να αποχωρήσουν με ευνοϊκές διατάξεις
Παρά τα γενικά όρια ηλικίας που προβλέπουν πλήρη σύνταξη στα 67 έτη ή στα 62 με 40 χρόνια ασφάλισης, χιλιάδες ασφαλισμένοι που είχαν ασφαλιστεί έστω και για μία ημέρα πριν από την 1η Ιανουαρίου 1993 εξακολουθούν να μπορούν να αποχωρήσουν νωρίτερα, αξιοποιώντας τις μεταβατικές διατάξεις.
Οι ευνοϊκές ρυθμίσεις αφορούν όσους έχουν θεμελιώσει ή κατοχυρώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα έως το 2012 και συμπληρώνουν τα απαιτούμενα ηλικιακά όρια που προβλέπει η νομοθεσία.
Οι βασικές κατηγορίες που ευνοούνται
Οι μεταβατικές διατάξεις εξακολουθούν να καλύπτουν συγκεκριμένες κατηγορίες ασφαλισμένων, μεταξύ των οποίων:
Μητέρες ασφαλισμένες στο πρώην ΙΚΑ
Μητέρες που είχαν συμπληρώσει 5.500 ημέρες ασφάλισης και είχαν ανήλικο παιδί έως το 2010, το 2011 ή το 2012 μπορούν, υπό προϋποθέσεις, να λάβουν μειωμένη σύνταξη ακόμη και από τα 58,5 έτη ή να αποχωρήσουν κοντά στα 60. Όσες δεν κατοχύρωσαν δικαίωμα έως το 2012 υπάγονται πλέον στα γενικά όρια ηλικίας
.
Δημόσιοι υπάλληλοι
Υπάλληλοι του Δημοσίου που είχαν συμπληρώσει 25ετία έως το 2012 και διαθέτουν συνολικά 35 ή 37 έτη ασφάλισης μπορούν να συνταξιοδοτηθούν με ευνοϊκότερα ηλικιακά όρια, τα οποία σε ορισμένες περιπτώσεις διαμορφώνονται στα 58,5 ή 61,5 έτη.
Εργαζόμενοι στα Βαρέα και Ανθυγιεινά Επαγγέλματα
Οι ασφαλισμένοι με 7.500 ημέρες ασφάλισης στα ΒΑΕ, εκ των οποίων οι 1.000 μέσα στα τελευταία 17 χρόνια πριν από τη συνταξιοδότηση, εξακολουθούν να απολαμβάνουν χαμηλότερα όρια ηλικίας, τα οποία για ορισμένους παλαιούς ασφαλισμένους μπορεί να ξεκινούν ακόμη και από τα 55 ή 57 έτη.
Ασφαλισμένοι σε ΔΕΚΟ και τράπεζες
Οι μεταβατικές διατάξεις εξακολουθούν να ισχύουν για ασφαλισμένους στα πρώην ειδικά ταμεία των ΔΕΚΟ και των τραπεζών, κυρίως για μητέρες με ανήλικο παιδί και 25ετία, τρίτεκνους, καθώς και ασφαλισμένους πριν από το 1983 που είχαν συμπληρώσει 35ετία έως το 2021.
Τρίτεκνοι και πολύτεκνοι
Ευνοϊκό καθεστώς εξακολουθεί να ισχύει και για τρίτεκνους ή πολύτεκνους δημοσίους υπαλλήλους, καθώς και για ορισμένες κατηγορίες ασφαλισμένων στα ειδικά ταμεία.
Τι ισχύει για όσους δεν καλύπτονται από τις εξαιρέσεις
Για τους ασφαλισμένους που δεν εμπίπτουν στις παραπάνω κατηγορίες, η βασική δυνατότητα πρόωρης εξόδου παραμένει η μειωμένη σύνταξη στα 62 έτη, με τη συμπλήρωση τουλάχιστον 15 ετών ασφάλισης (4.500 ημερών).
Εναλλακτικά, πλήρης σύνταξη χορηγείται στα 62 έτη μόνο εφόσον έχουν συμπληρωθεί 40 έτη ασφάλισης.
Ο ρόλος των πλασματικών ετών
Η αναγνώριση πλασματικών χρόνων αποτελεί σημαντικό εργαλείο για όσους επιδιώκουν να θεμελιώσουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα νωρίτερα ή να συμπληρώσουν τα απαιτούμενα 40 έτη ασφάλισης.
Συνήθως αξιοποιείται τόσο από εργαζομένους στο Δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα, ιδιαίτερα από όσους διαθέτουν ήδη 33 έως 34 χρόνια πραγματικής ασφάλισης και χρειάζονται επιπλέον χρόνο για να συμπληρώσουν τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης στα 62.
Πόσο κοστίζει η εξαγορά πλασματικού χρόνου
Το κόστος εξαρτάται από την ασφαλιστική ιδιότητα και τις αποδοχές του ασφαλισμένου.
- Για τους μισθωτούς, η εξαγορά αντιστοιχεί στο 20% των μηνιαίων αποδοχών κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης. Με κατώτατο μισθό 920 ευρώ, το κόστος διαμορφώνεται σε περίπου 184 ευρώ τον μήνα ή 2.208 ευρώ ανά έτος αναγνώρισης.
- Στο Δημόσιο, για αιτήσεις που υποβάλλονται από την 1η Ιανουαρίου 2020 και μετά, εφαρμόζεται επίσης εισφορά 20% επί των αποδοχών.
- Για ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες, το κόστος ισοδυναμεί με τη μηνιαία ασφαλιστική εισφορά του κλάδου σύνταξης και διαμορφώνεται, ανάλογα με την ασφαλιστική κατηγορία, περίπου από 244 έως 659 ευρώ τον μήνα.
Η αίτηση για αναγνώριση πλασματικών ετών μπορεί να κατατεθεί οποτεδήποτε, ακόμη και αρκετά χρόνια πριν από τη συνταξιοδότηση, με το κόστος να «κλειδώνει» κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης. Η εξόφληση μπορεί να γίνει είτε εφάπαξ είτε μέσω παρακράτησης από τη μελλοντική σύνταξη.
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Παραμένουν σε δύσκολη κατάσταση οι κτηνοτρόφοι
Έντονη ανησυχία και αγανάκτηση επικρατεί στους κτηνοτρόφους, καθώς μέχρι σήμερα δεν έχουν καταβληθεί οι ενισχύσεις για τις ζωοτροφές, παρά το γεγονός ότι η οικονομική πίεση στον κλάδο παραμένει ιδιαίτερα έντονη.
Οι συνεχείς αυξήσεις στο κόστος παραγωγής, οι υψηλές τιμές των ζωοτροφών, της ενέργειας και των καυσίμων έχουν εξαντλήσει τις οικονομικές αντοχές πολλών εκμεταλλεύσεων. Για αρκετούς παραγωγούς, η συγκεκριμένη ενίσχυση αποτελεί απαραίτητη «ανάσα» για να μπορέσουν να καλύψουν τις τρέχουσες υποχρεώσεις τους και να συνεχίσουν απρόσκοπτα τη λειτουργία των μονάδων τους.
ΕΠΙΚΑΙΡΑ
Άνοιξε η νέα ρύθμιση της ΑΑΔΕ για παλαιές οφειλές έως και σε 72 δόσεις
Σε λειτουργία τέθηκε η νέα ηλεκτρονική πλατφόρμα της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), μέσω της οποίας φορολογούμενοι και επιχειρήσεις μπορούν να ρυθμίσουν παλαιές ληξιπρόθεσμες οφειλές προς το Δημόσιο σε έως και 72 μηνιαίες δόσεις, δίνοντας μια σημαντική «ανάσα» σε όσους δυσκολεύονται να εξοφλήσουν τα χρέη τους.
Η νέα ρύθμιση αφορά οφειλές που είχαν καταστεί ληξιπρόθεσμες έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023, ενώ οι νεότερες οφειλές, από το 2024 και μετά, δεν μπορούν να ενταχθούν στο συγκεκριμένο πρόγραμμα και εξακολουθούν να ρυθμίζονται μέσω των πάγιων ρυθμίσεων.
Η αίτηση υποβάλλεται αποκλειστικά ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας myAADE, με την προθεσμία να λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 2026. Το ελάχιστο ποσό κάθε μηνιαίας δόσης ορίζεται στα 30 ευρώ, ενώ ο αριθμός των δόσεων μπορεί να φτάσει έως τις 72, ανάλογα με το ύψος της οφειλής και τους όρους της ρύθμισης.
Βασική προϋπόθεση για την ένταξη είναι οι συγκεκριμένες οφειλές να μην βρίσκονται ήδη σε ενεργή ρύθμιση. Παράλληλα, οι φορολογούμενοι θα πρέπει να παραμένουν συνεπείς στην καταβολή των δόσεων, καθώς η μη εμπρόθεσμη πληρωμή μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια της ρύθμισης και στην επαναφορά των μέτρων αναγκαστικής είσπραξης.
Η ενεργοποίηση της νέας ρύθμισης αποτελεί μέρος των μέτρων για τη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους, με στόχο να δοθεί δεύτερη ευκαιρία σε χιλιάδες οφειλέτες να τακτοποιήσουν τις υποχρεώσεις τους προς το Δημόσιο, διευκολύνοντας παράλληλα την είσπραξη ληξιπρόθεσμων οφειλών. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να ενημερωθούν για τις προϋποθέσεις και να υποβάλουν την αίτησή τους μέσω της ειδικής εφαρμογής της ΑΑΔΕ στο myAADE.
![Γιατροί ΕΟΠΥΥ ΚΑΒΑΛΑΣ](https://www.enanews.gr/uploads/2018/11/giatroi-eopyy.png")
