Η συμφωνία-μνημόνιο κατανόησης (MoU) μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών για τη χαλάρωση των κυρώσεων στον πετρελαϊκό και πετροχημικό τομέα δημιουργεί νέες οικονομικές προοπτικές για την Τεχεράνη, σύμφωνα με τον Ιρανό πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν.

Όπως μετέδωσαν τα κρατικά μέσα ενημέρωσης του Ιράν, ο Πεζεσκιάν ανακοίνωσε ότι θα αποδεσμευθούν 6 δισεκατομμύρια δολάρια από τα συνολικά 12 δισεκατομμύρια ιρανικών κεφαλαίων που παραμένουν δεσμευμένα στο Κατάρ, τα οποία θα επιστραφούν στη χώρα.

Νέος γύρος συνομιλιών στην Ντόχα

Σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters, τεχνικά κλιμάκια από το Ιράν και τις Ηνωμένες Πολιτείες αναμένεται να συναντηθούν τις επόμενες ημέρες στην Ντόχα, προκειμένου να εξετάσουν τις λεπτομέρειες εφαρμογής του μνημονίου κατανόησης.

Πηγές με γνώση των διαπραγματεύσεων αναφέρουν ότι έχουν δημιουργηθεί δίαυλοι επικοινωνίας για την αποφυγή νέων εντάσεων, ενώ οι δύο πλευρές φέρονται να συμφώνησαν στην προσωρινή παύση επιθέσεων και στη διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.

Συνεργασία Ιράν – Ομάν για τα Στενά του Ορμούζ

Παράλληλα, στην πρωτεύουσα του Ομάν, Μουσκάτ, πραγματοποιήθηκε η πρώτη συνεδρίαση της κοινής επιτροπής Ιράν – Ομάν για τα Στενά του Ορμούζ.

Ο Ιρανός υφυπουργός Εξωτερικών Καζέμ Γκαριμπαμπαντί γνωστοποίησε ότι οι δύο χώρες αντάλλαξαν απόψεις σχετικά με τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών του Περσικού Κόλπου και τη μελλοντική διαχείριση της στρατηγικής θαλάσσιας οδού.

Το μνημόνιο που υπεγράφη στις 18 Ιουνίου προβλέπει ότι τα Στενά του Ορμούζ θα παραμείνουν ανοικτά για 60 ημέρες, χωρίς περιορισμούς ή τέλη, διάστημα κατά το οποίο θα συνεχιστούν οι διαβουλεύσεις για το καθεστώς διαχείρισής τους.

Οι διαφωνίες παραμένουν

Παρά τις συνομιλίες, δεν έχει επιτευχθεί ακόμη οριστική συμφωνία, καθώς τα κράτη του Κόλπου εξακολουθούν να αντιτίθενται σε οποιαδήποτε επιβολή διοδίων ή περιορισμών στη διεθνή ναυσιπλοΐα.

Το διεθνές δίκαιο κατοχυρώνει το δικαίωμα της ελεύθερης διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ, παρότι το Ιράν δεν έχει επικυρώσει τη σχετική Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας.

Διαφωνία για τις θαλάσσιες διαδρομές

Η Τεχεράνη επιμένει ότι η ναυσιπλοΐα πρέπει να πραγματοποιείται μέσω της βόρειας διαδρομής, εντός των ιρανικών χωρικών υδάτων, ενώ η Ουάσιγκτον προωθεί τη νοτιότερη διαδρομή κατά μήκος των ακτών του Ομάν.

Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί υποστήριξε ότι η αποκλειστική ευθύνη διαχείρισης των Στενών ανήκει στο Ιράν, χωρίς τη συμμετοχή τρίτων κρατών. Σύμφωνα με το Reuters, η Τεχεράνη επιδιώκει μακροπρόθεσμα να αποκτήσει τη δυνατότητα επιβολής τελών διέλευσης στα Στενά του Ορμούζ.

Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν ξεκαθάρισε ότι η Μόσχα θα συνεχίσει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις έως ότου αποκτήσει πλήρη έλεγχο των τεσσάρων ουκρανικών περιφερειών που έχει προσαρτήσει, απορρίπτοντας την πρόταση του Κιέβου για μερική αποκλιμάκωση της σύγκρουσης.

Σε συνέντευξή του στη ρωσική κρατική τηλεόραση, ο Πούτιν ανέφερε ότι η ουκρανική πλευρά πρότεινε την αμοιβαία αναστολή επιθέσεων μεγάλου βεληνεκούς, υποστηρίζοντας όμως ότι στόχος της πρότασης είναι να μειωθεί η πίεση που δέχονται οι ουκρανικές δυνάμεις στο μέτωπο.

Όπως δήλωσε, τα ρωσικά πλήγματα βαθιά στην ουκρανική επικράτεια έχουν μεγαλύτερο επιχειρησιακό αντίκτυπο, ενώ υποστήριξε ότι μια εκεχειρία θα έδινε χρόνο στην Ουκρανία να ανασυνταχθεί. Παράλληλα, έκανε λόγο για σοβαρές ελλείψεις ανθρώπινου δυναμικού στις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις.

Στόχος η πλήρης κατάληψη των προσαρτημένων περιοχών

Ο Ρώσος πρόεδρος επανέλαβε ότι βασικός στόχος της Μόσχας παραμένει η «πλήρης απελευθέρωση» του Ντονμπάς και της λεγόμενης Νοβορωσίας, αναφερόμενος στις περιφέρειες Ντονέτσκ, Λουχάνσκ, Ζαπορίζια και Χερσώνα, τις οποίες η Ρωσία ανακοίνωσε ότι προσάρτησε το 2022.

Σύμφωνα με τον ίδιο, οι ουκρανικές επιθέσεις αποσκοπούν στην απόσπαση ρωσικών δυνάμεων από τα κύρια μέτωπα των επιχειρήσεων.

Παραδοχή για τις επιθέσεις με drones

Ο Πούτιν αναγνώρισε ότι οι ουκρανικές επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη προκαλούν προβλήματα, κυρίως σε ενεργειακές εγκαταστάσεις, οδηγώντας ακόμη και σε τοπικές ελλείψεις καυσίμων.

Τόνισε, ωστόσο, ότι η κατάσταση βρίσκεται υπό έλεγχο και ανακοίνωσε την επιτάχυνση της παραγωγής συστημάτων αντιαεροπορικής άμυνας, με στόχο την καλύτερη προστασία των κρίσιμων υποδομών της χώρας.

Παράλληλα, υποστήριξε ότι τα ουκρανικά πλήγματα δεν επηρεάζουν την εξέλιξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων στο μέτωπο.

Ανοιχτό παράθυρο για διπλωματία

Αναφερόμενος στις διπλωματικές εξελίξεις, ο Ρώσος πρόεδρος δήλωσε ότι η Μόσχα αναμένει πιθανή επανεκκίνηση των αμερικανικών πρωτοβουλιών μετά την αποκλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή.

Άφησε επίσης ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων επαφών με Αμερικανούς απεσταλμένους, σημειώνοντας ότι στο παρελθόν είχαν εξεταστεί διάφορες προτάσεις για τον τερματισμό του πολέμου, χωρίς όμως να υπάρξει τελική συμφωνία.

Νέα απόρριψη προς τον Ζελένσκι

Ο Πούτιν απέρριψε για ακόμη μία φορά το αίτημα του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι για απευθείας συνάντηση, επαναλαμβάνοντας ότι θεωρεί μια τέτοια συνομιλία χωρίς ουσιαστικό νόημα.

Ο Ζελένσκι έχει ζητήσει επανειλημμένα προσωπική συνάντηση με τον Ρώσο πρόεδρο, τόσο μέσω ανοικτής επιστολής όσο και στο περιθώριο διεθνών συνόδων, επιδιώκοντας την έναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων για τον τερματισμό του πολέμου.

Νέο πλαίσιο για την αποκατάσταση της ειρήνης μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου διαμορφώνει η συμφωνία που υπεγράφη στην Ουάσινγκτον με τη συμμετοχή των Ηνωμένων Πολιτειών, θέτοντας τις βάσεις για σταδιακή αποκλιμάκωση της έντασης και ενίσχυση της περιφερειακής σταθερότητας.

Σύμφωνα με το κείμενο της συμφωνίας, Ισραήλ και Λίβανος επαναβεβαιώνουν τον κοινό τους στόχο για μια διαρκή ειρήνη και ασφάλεια, εκφράζοντας τη βούλησή τους να τερματίσουν τη μακροχρόνια σύγκρουση και να αναπτύξουν σχέσεις καλής γειτονίας.

Οι δύο πλευρές συμφώνησαν ότι οι διαφορές τους θα επιλύονται μέσω απευθείας διαπραγματεύσεων, με τη διαμεσολάβηση και την υποστήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών. Παράλληλα, δημιουργείται κοινή ομάδα στρατιωτικού συντονισμού με τη συμμετοχή των τριών χωρών, η οποία θα παρακολουθεί την εφαρμογή της συμφωνίας.

Αφοπλισμός και αποχώρηση στρατευμάτων

Η συμφωνία προβλέπει ότι ο λιβανικός στρατός θα αναλάβει σταδιακά τον πλήρη έλεγχο της επικράτειας, αφού προηγηθεί ο επαληθευμένος αφοπλισμός των μη κρατικών ένοπλων οργανώσεων και η διάλυση των στρατιωτικών τους υποδομών, αναφορά που αφορά ουσιαστικά τη Χεζμπολάχ, χωρίς να κατονομάζεται.

Η διαδικασία θα ξεκινήσει πιλοτικά σε δύο περιοχές, οι οποίες θα παραδίδονται σταδιακά από τον ισραηλινό στρατό στις Ένοπλες Δυνάμεις του Λιβάνου. Αντίστοιχες ζώνες θα ακολουθήσουν σε επόμενη φάση, με κοινή συμφωνία των δύο πλευρών.

Με την αποκατάσταση του κρατικού ελέγχου, θα ξεκινήσουν τα έργα ανοικοδόμησης με τη στήριξη της διεθνούς κοινότητας, ενώ οι κάτοικοι θα μπορούν να επιστρέψουν με ασφάλεια στις περιοχές αυτές.

Δεσμεύσεις Ισραήλ και ΗΠΑ

Το Ισραήλ δηλώνει ότι δεν διατηρεί εδαφικές διεκδικήσεις στον Λίβανο και υποστηρίζει πως η στρατιωτική του παρουσία συνδέεται αποκλειστικά με την αντιμετώπιση της απειλής που, όπως αναφέρει, προέρχεται από τη Χεζμπολάχ και άλλες ένοπλες οργανώσεις.

Από την πλευρά τους, οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται να κινητοποιήσουν διεθνείς εταίρους για τη χρηματοδότηση της ανοικοδόμησης του Λιβάνου, την αποκατάσταση των υποδομών και την ενίσχυση της οικονομικής ανάκαμψης της χώρας.

Παράλληλα, η λιβανική κυβέρνηση αναλαμβάνει την υποχρέωση να διασφαλίσει ότι τα κονδύλια ανοικοδόμησης δεν θα καταλήξουν σε μη κρατικές ένοπλες οργανώσεις ή σε φορείς που συνδέονται με αυτές, ενισχύοντας έτσι τον κρατικό έλεγχο και τη διαφάνεια στη διαχείριση των διεθνών πόρων.