Εγκλωβισμένοι οι Έλληνες επενδυτές λόγω capital controls

Αντίστροφα μετρά ο χρόνος για την επανέναρξη λειτουργίας του Χρηματιστηρίου Αθηνών, το οποίο μετά το θετικό σήμα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας αναμένεται πιθανότατα να ανοίξει την Πέμπτη. Ωστόσο, το Χρηματιστήριο θα ξεκινήσει τις συνεδριάσεις του σε δύο ταχύτητες, καθώς όπως αποφασίστηκε για τους Έλληνες επενδυτές θα υπάρχουν capital controls, σε αντίθεση με τους ξένους επενδυτές.

Σύμφωνα με τα όσα είπε ο πρόεδρος της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, Κωνσταντίνος Μποτόπουλος στο διεθνές πρακτορείο Reuters το Χρηματιστήριο θα ανοίξει την Πέμπτη με τους περιορισμούς στις συναλλαγές των Ελλήνων επενδυτών να παραμένουν για μικρό χρονικό διάστημα. Οι περιορισμοί στις συναλλαγές των Ελλήνων επενδυτών τέθηκαν από την ΕΚΤ, λόγω των ανησυχιών για σημαντική εκροή σημαντικών κεφαλαίων από τις τραπεζικές καταθέσεις προς το Χρηματιστήριο.

Σε αυτή την ανησυχία οι φορείς της Κεφαλαιαγοράς απαντούν ότι πιθανή απελευθέρωση των διαθεσίμων των Ελλήνων για επενδύσεις στην ελληνική αγορά δεν θα έχει τόσο μεγάλες συνέπειες για τις τραπεζικές καταθέσεις.

Όπως, τονίζουν, η μέση αξία των συναλλαγών κυμαίνεται στα 100 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 30 εκατ. ευρώ αφορούν τους Έλληνες επενδυτές. Και αυτά με βάση την εικόνα της αγοράς, πριν κλείσει. Οι χρηματιστές εκτιμούν ότι οι εκροές καταθέσεων, μέσα σε έναν μήνα, δεν πρόκειται σε καμία περίπτωση να ξεπεράσουν τα 300 εκατ. ευρώ.

Οι χρηματιστηριακές αρχές επιθυμούν την άμεση επαναλειτουργία της αγοράς, καθώς φοβούνται ότι θα πληγεί η διεθνής εικόνα του Χ.Α., εάν οι ελληνικές μετοχές υποβαθμιστούν ή διαγραφούν από τους διεθνείς δείκτες MSCI και FTSE. Σημειώνεται ότι ο διεθνής οίκος FTSE έδωσε προθεσμία δέκα ημερών για επαναλειτουργία του Χρηματιστηρίου Αθηνών, για να διατηρήσει την ελληνική χρηματιστηριακή αγορά στους διεθνείς δείκτες της.

Υπάρχει ο φόβος μήπως το Χ.Α. οδηγηθεί σε ουσιαστική απομόνωση, γεγονός που θα απομακρύνει τους ξένους θεσμικούς επενδυτές, οι οποίοι τον Ιούνιο κατείχαν το 58,4% της συνολικής κεφαλαιοποίησης του Χρηματιστηρίου, ενώ πραγματοποιούν πάνω από το 60% της συνολικής ημερήσιας αξίας των συναλλαγών.

Έντονες αντιδράσεις για «θάψιμο» των Ελλήνων επενδυτών

Την έντονη αντίδραση της επενδυτικής κοινότητας προκαλεί η απόφαση για τους Έλληνες επενδυτές να μην μπορούν να χρησιμοποιούν τους υφιστάμενους καταθετικούς λογαριασμούς για αγορά μετοχών.

Αυτό που φοβούνται οι χρηματιστές είναι μήπως μέσα από το πλαίσιο επαναλειτουργίας της αγοράς οι πωλήσεις είναι ελεύθερες, ενώ οι αγορές θα περνούν μέσα από το «φίλτρο» των capital controls, γεγονός που θα οδηγούσε τις τιμές των μετοχών σε σημαντική πτώση.

Οι χρηματιστές τονίζουν ότι η επαναλειτουργία του Χρηματιστηρίου θα πρέπει να διασφαλίζει την ίση μεταχείριση αγοραστών και πωλητών, η οποία και αποτελεί τη θεμελιώδη αρχή λειτουργίας του χρηματιστηριακού θεσμού. Σε κάθε άλλη περίπτωση, η χρηματιστηριακή αγορά θα πληγεί ανεπανόρθωτα λόγω έλλειψης εμπιστοσύνης και αξιοπιστίας, με ότι αυτό συνεπάγεται για την εύρυθμη λειτουργία της, την αποτελεσματική διαμόρφωση των τιμών των μετοχών, τη διεθνή της αξιολόγηση και τις μακροχρόνιες προοπτικές της.

Σύμφωνα με τον ΣΜΕΧΑ στην περίπτωση που η επαναλειτουργία του ΧΑ συνδυασθεί με περιορισμό της ελεύθερης κίνησης κεφαλαίων από τραπεζικούς λογαριασμούς, μερικώς ή ολικώς, ο περιορισμός αυτός θα μειώσει την αγοραστική δύναμη των επενδυτών και θα αποθαρρύνει την συμμετοχή τους, προσβάλλοντας την εύρυθμη λειτουργία της αγοράς με ότι αυτό συνεπάγεται για την πορεία των τιμών των μετοχών, τη συνέχιση της λειτουργίας της αγοράς και την αξιοπιστία του ΧΑ γενικότερα.

Ο ΣΜΕΧΑ υπογραμμίζει ότι είναι αντίθετος σε οποιουδήποτε είδους περιορισμούς στη λειτουργία του Χρηματιστηρίου, οι οποίοι θα επιφέρουν αρνητικές επιπτώσεις στην πορεία των τιμών των εισηγμένων εταιριών, στην αποτίμηση των περιουσιακών στοιχείων του ΤΧΣ και των ασφαλιστικών ταμείων όπου ένα μέρος της περιουσίας τους είναι επενδυμένο σε εισηγμένους τίτλους, καθώς και στο σύνολο της αξιοπιστίας του εγχώριου χρηματοοικονομικού μοντέλου.

Ενδεικτική είναι η δήλωση του πρώην προέδρου του Συνδέσμου Μελών Χρηματιστηρίων Αθηνών (ΣΜΕΧΑ) κ. Α. Μωραϊτάκη ότι «οι short βιάζονται να ανοίξουν το ΧΑ», τονίζοντας ότι η χρηματιστηριακή αγορά θα πρέπει αρχικά να λειτουργήσει ως μία κλειστή αγορά με εισροές και εκροές εντός του ελληνικού τραπεζικού συστήματος και με την εκκαθάριση να γίνεται μόνο από έλληνες θεματοφύλακες και τα λεφτά να μην μπορούν να κατατεθούν στο εξωτερικό όπως ισχύει και για τους Έλληνες. Επισημαίνει ότι εάν το ΧΑ ανοίξει με εκροές χρημάτων στο εξωτερικό θα ξανακλείσει πολύ σύντομα και οι μόνοι κερδισμένοι θα είναι αυτοί που έχουν θέσεις short στα παράγωγα.

Αυτό που ανησυχεί τους παράγοντες της αγοράς είναι ότι εάν η λειτουργία της αγοράς ξεκινήσει μέσα σε αυτό το πλαίσιο, πιθανόν να λειτουργήσει υπέρ των πωλητών και ιδιαίτερα υπέρ των ξένων επενδυτών.

Τελευταία ημέρα διαπραγμάτευσης του ελληνικού Χρηματιστηρίου ήταν η Παρασκευή 26 Ιουνίου. Από εκείνη την ημέρα και μετά, «πάγωσαν» κεφάλαια ύψους 49 δισ. ευρώ, όση είναι η χρηματιστηριακή αξία των ελληνικών μετοχών με βάση το κλείσιμο της 26ης Ιουνίου και το μεγαλύτερο μέρος τους ανήκει σε ξένους επενδυτές.