Quantcast
Connect with us

ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΦΕΞ | Λαϊκά έθιμα του Δωδεκαημέρου, των γιορτών και του Γενάρη

image_print

2-3 πράγματα που ξέρω …για το λαϊκό πολιτισμό.Οι προσκεκλημένοι μας παρουσιάζουν 2-3 πράγματα που θα βοηθήσουν στην κατανόηση του λαϊκού μας πολιτισμού…

ΤΕΤΑΡΤΗ 24 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2018

[20.00] ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΞΑΝΘΗΣ

«Λαϊκά έθιμα του Δωδεκαημέρου, των γιορτών και του Γενάρη»

Με την Γαρυφαλλιά Γ. Θεοδωρίδου Δρ. Λαογραφίας ΔΠΘ  

«Ω Γενάρη καλαντάρη και καλά καλαντισμένε» (Πόντος)

  Ο Ιανουάριος βρίσκεται στο επίκεντρο της οριακής περιόδου του Δωδεκαημέρου που ξεκινά από την 23η Δεκεμβρίου και τελειώνει των Φώτων. Οι τρεις γιορτές των πλέον φορτισμένων σημείων της συνδέονται με την αναγέννηση του ηλίου και την τελική νίκη του φωτός ενάντια στις δυνάμεις του σκότους (καθώς ο Χριστός γεννάται ως «Ήλιος»), και επικυρώνουν τα χρονικά όρια, ένα ζήτημα ιδιαιτέρως σημαντικό στον λαϊκό πολιτισμό. Στο Δωδεκαήμερο, όχι απλώς παύει ένα χρονικό διάστημα και αρχίζει κάποιο άλλο, αλλά επιπλέον καταργείται το παρελθόν έτος ως «θάνατος», και ταυτόχρονα συντελείται μια «νέα γέννηση», αφού κάθε νέο έτος σημαίνει την αναδημιουργία και την επανάληψη του χρόνου εξ αρχής και της κοσμογονικής «στιγμής» της Δημιουργίας.

Σε αυτές τις κρίσιμες, «επικίνδυνες», «αβάφτιστες» ημέρες, τα όρια, τα «κατώφλια» των δύο κόσμων είναι «ανοικτά», ο «Έξω» χώρος (ο υπάρχων εκτός των «αγιασμένων» -πολιτισμένων ορίων της ανθρώπινης κοινότητας) και ο «Κάτω Κόσμος» εισβάλλουν στον «Εδώ» κόσμο και χωροχρόνο των ζωντανών. Γι’ αυτό η περίοδος αυτή βρίθει από εθιμικές επαναλαμβανόμενες τελετουργίες, συμβολικές και πρακτικές δραστηριότητες, που σκοπεύουν να σημειοδοτήσουν το χρονικό πέρασμα – την μετάβαση (από το λίγο φως στο πολύ, από την ξηρότητα στην ελπιδοφόρο αναβλάστηση, από την διάψευση του παλιού χρόνου στην ελπίδα του νέου), να συμβολοποιήσουν την αναγέννηση (με στολισμούς δέντρων, χρήση θαλερών κλαδιών, τελετουργικές πανσπερμίες και καταχύσματα -σπάσιμο ροδιού), να επιφέρουν ζωή, αφθονία, γονιμότητα, παραγωγή, ευετηρία συνταιριάζοντας προσφορές και προσευχές με τις καίριες ώρες, και λαμβάνοντας προστατευτικά μέτρα ώστε να εκβιάσουν την διασφάλιση της ευτυχίας:

    • με τον «καλό» λόγο (κάλαντα, ευχές και αντευχές)
    • με τα πλουσιοπάροχα γεύματα, κατάφορτα από τελετουργικά φαγητά έντονου συμβολισμού, τα οποία προοιωνίζονται και επιδιώκουν ομοιοπαθητικά ή αναλογικά την ποθητή υλική ευφορία και αφθονία αγαθών καθ’ όλον τον επόμενο χρόνο (μια συμβολική επαναφορά του στην πρώτη κατάσταση του κόσμου της «αρχικής αφθονίας»)
    • με την προσφορά φιλοξενίας και την επίδειξη γενναιόδωρης διάθεσης (δώρα κλπ)
    • με τελετουργικές ενέργειες και πράξεις συμβολικής ύλης π.χ. φωτιά (ως διαβατήρια οδό και όριο ανάμεσα στον «Εδώ» και τον «Άλλο» κόσμο) που σημειοδοτεί την αναγεννητική, εξαγνιστική, ευγονική, καθαρτήρια, αποτροπαϊκή, φυλακτήριο λειτουργία της (π.χ. τελετές εστίας, «πάντρεμα της φωτιάς», «χριστόξυλο», χρήση αναγεννητικής στάχτης) ή ακόμη με εκτεταμένους αγιασμούς και ανανέωση των υδάτων
    • με δρώμενα (τελετουργικές μεταμφιέσεις προς επιδίωξη της γονιμότητας της γης ή με την δημιουργία φυλακτήριων κύκλων και αποδιωκτικούς θορύβους των μεταμφιεσμένων)

 

  • με μαντικές συνήθειες καθώς ο άνθρωπος στρέφεται στον «ανοιχτό» ουρανό ώστε να βρει τα σημάδια του καιρού, του καλού ταξιδιού κλπ. και να δοκιμάσει την τύχη του στο κατώφλι του νέου χρόνου (φλουρί βασιλόπιτας, «πρωταντικρίσματα» και «πρωτακούσματα» της Πρωτοχρονιάς, «ποδαρικό» κ.ά.).

 

  Βέβαια τα αστικά έθιμα είναι πολιτισμικές εξελίξεις των αγροτικών (νεωτερικές ευχές μέσω ηλεκτρονικών μέσων που αντικατέστησαν τις αστικές ευχετήριες κάρτες αντί των παραδοσιακών προφορικών ευχών, υποδοχή του νέου χρόνου «έξω» στον κοινό κοινοτικό χώρο -κεντρική πλατεία, φολκλορική αναβίωση δρωμένων με κουδουνάτους κ.ά.)

 Ο Γενάρης κλείνει με πανήγυρεις (π.χ. Αγίου Αθανασίου) και την γιορτή των Τριών Ιεραρχών με ιδιαίτερο λαογραφικό περιεχόμενο.

Γαρυφαλλιά Θεοδωρίδου,  Δρ. Λαογραφίας στο ΔΠΘράκης

Κρατήσεις θέσεων στο τηλ 25410 25421

Είσοδος ελεύθερη

2-3 πράγματα που ξέρω …για το λαϊκό πολιτισμό

Σε ένα ημερολογιακό κύκλο 12 παρουσιάσεων – «μαθημάτων»,  όσα οι μήνες του χρόνου, τα «δώδεκα παλικάρια» όπως αναπαριστώνται στην λαϊκή αφήγηση, θα προσεγγίσουμε τα έθιμα της Θράκης και των πληθυσμών της (Θρακιωτών, Μικρασιατών, Ποντίων, Βλάχων, Σαρακατσάνων) με βάση τον προβληματισμό γιατί αυτό το έθιμο γίνεται αυτήν την εποχή του χρόνου; Ποια είναι η σχέση του ανάμεσα στην τελετουργική πράξη και στον χρόνο που αυτό πραγματοποιείται; Ο στόχος των «μαθημάτων» είναι να γνωρίσουμε επιπλέον το γιατί επιτελούμε τα έθιμα που οικειοποιηθήκαμε μέσα σε ένα παραδεδομένο πλαίσιο πολιτισμού; Τι συμβολίζουν (ακόμη και στις μικρότερες λεπτομέρειές τους); Τι σημαίνουν και πώς ερμηνεύεται η «παράστασή» τους; Ποιοι οι λόγοι τους; Ποιοι οι σκοποί τους; Τι επικοινωνούμε με αυτά; Ποια είναι η έννοια, το περιεχόμενό τους; Ποια η λειτουργία τους και η λειτουργικότητά τους; Γιατί γίνονται τα συγκεκριμένα τελετουργικά δρώμενα και όχι κάποια άλλα; Ποιες οι ομοιότητες και οι διαφορές ανάμεσα στις παραδόσεις των διαφορετικών πληθυσμιακών ομάδων κλπ.

Περισσότερες πληροφορίες στο αναλυτικό πρόγραμμα της ΦΕΞ στο www.fex.org.gr όπου θα βρείτε τον τίτλο και θέμα του κάθε μήνα.

ΝΑ ΜΗΝ ΞΕΧΑΣΩ ΝΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΩ ΑΥΤΟΝ ΤΟ ΜΗΝΑ

Εκδηλώσεις εργαστηρίων. www.facebook.com/FEXANTHI  

Αναλυτικό πρόγραμμα της ΦΕΞ www.fex.org.gr  

ΤΕΤΑΡΤΗ 31 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2018

[20.00] ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΞΑΝΘΗΣ

«Μουσείο Λαογραφίας και Ιστορίας Τέχνης Ορεστιάδας και Περιφέρειας»

Παρουσίαση του μουσείου και των δράσεων του.

*ΑΝΑΖΗΤΗΣΕΤΕ ΤΟ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΦΕΞ «Λαϊκός πολιτισμός – 2018»

    • Αφιέρωμα «Λαϊκός πολιτισμός της περιοχής μας»  (κείμενα, φωτογραφίες κλπ)
    • Πολιτιστικές εκδηλώσεις   (Περίπου 300 εκδηλώσεις το χρόνο)
    • Εκπαιδευτικές δράσεις – εκπαιδευτικά προγράμματα του Μουσείου κλπ.

 

  • Φεστιβάλ  – 4 μουσικά και 7 κινηματογραφικά Φεστιβάλ  

 

    • Ημερολόγιο – για την καθημερινή παρακολούθηση των πολιτιστικών δράσεων

 

  • Πληροφορίες – ενημερωτικά στοιχεία της Ξάνθης – ΜΜΕ – φορείς κλπ

 

Έγχρωμο – 288 σελ

Τιμή 3€ οικονομική ενίσχυση του Μουσείου

Το πρόγραμμα της ΦΕΞ υλοποιείται με την ευγενική υποστήριξη και συνεργασία των:   

Φιλοπρόοδη Ένωση Ξάνθης / πολιτιστικό δίκτυο Ξάνθης    

ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΞΑΝΘΗΣ    Αντίκα 7, 67132 Ξάνθη  Τηλ.: 25410 25421 – 6937120986  

fexanthis@gmail.com fexorg@otenet.gr   www.fex.org.gr  https://www.facebook.com/FEXANTHI

Click to comment

Απάντηση

ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Αλλάζει η διαχείριση των πολυκατοικιών – Νέοι κανόνες για αποφάσεις και κοινόχρηστα

image_print

Τέλος στις χρόνιες διαμάχες για τη διαχείριση των πολυκατοικιών επιχειρεί να βάλει το υπουργείο Δικαιοσύνης, με νέο νομοθετικό πλαίσιο για την οριζόντια και κάθετη ιδιοκτησία.

Η μεταρρύθμιση δίνει έμφαση στον τρόπο λήψης αποφάσεων από τους συνιδιοκτήτες, στην είσπραξη των κοινοχρήστων και στη λειτουργία των γενικών συνελεύσεων, ώστε να περιοριστούν οι συγκρούσεις που συχνά οδηγούν στα δικαστήρια.

Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένας ενιαίος κώδικας που θα ξεκαθαρίζει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις ιδιοκτητών, ενοικιαστών και διαχειριστών. Ιδιαίτερη σημασία δίνεται σε ζητήματα όπως απλήρωτα κοινόχρηστα, επισκευές, ενεργειακές παρεμβάσεις και αποφάσεις για κοινόχρηστους χώρους.

Με το νέο πλαίσιο, η διαχείριση της πολυκατοικίας αναμένεται να γίνει πιο σαφής, πιο γρήγορη και λιγότερο συγκρουσιακή για εκατομμύρια ιδιοκτήτες.

Continue Reading

ΕΠΙΚΑΙΡΑ

Θεσσαλονίκη: Πτήση τρόμου προς Γερμανία με σπασμένο παράθυρο

Θεσσαλονίκη - Πτήση τρόμου με σπασμένο παράθυρο - 2026
image_print

Θεσσαλονίκη: Πτήση τρόμου προς Γερμανία με σπασμένο παράθυρο

Στιγμές πανικού έζησαν επιβάτες πτήσης που απογειώθηκε από το αεροδρόμιο «Μακεδονία» της Θεσσαλονίκης με προορισμό τη Γερμανία, όταν κατά τη διάρκεια του ταξιδιού έσπασε παράθυρο του αεροσκάφους, με αποτέλεσμα να τραυματιστεί ένας 60χρονος επιβάτης από τη Σερβία.

Το περιστατικό σημειώθηκε νωρίς το πρωί, περίπου μία ώρα μετά την απογείωση, ενώ το αεροσκάφος εκτελούσε πτήση προς το Μόναχο.

Δυνατός κρότος και πανικός στην καμπίνα

Σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες, οι επιβάτες άκουσαν έναν δυνατό κρότο και αμέσως επικράτησε αναστάτωση μέσα στην καμπίνα.

Το παράθυρο δίπλα στο οποίο καθόταν ο 60χρονος έσπασε, ενώ ο επιβάτης τραυματίστηκε στον αυχένα. Σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής στοιχεία, η κάκωση που υπέστη δεν θεωρείται σοβαρή.

Επέστρεψε με ασφάλεια στη Θεσσαλονίκη

Ο πιλότος αντέδρασε άμεσα και αποφάσισε την επιστροφή του αεροσκάφους στο αεροδρόμιο «Μακεδονία».

Το αεροπλάνο προσγειώθηκε με ασφάλεια, ενώ οι επιβάτες μεταφέρθηκαν αργότερα στον προορισμό τους με άλλο αεροσκάφος της ίδιας εταιρείας.

Μαρτυρίες επιβατών

Επιβάτες της πτήσης περιέγραψαν στιγμές έντονου φόβου, με τις μάσκες οξυγόνου να πέφτουν και τους ταξιδιώτες να προσπαθούν να διατηρήσουν την ψυχραιμία τους.

Σύμφωνα με μαρτυρία επιβάτιδας, όσοι κάθονταν κοντά στον τραυματισμένο άνδρα προσπάθησαν να τον συγκρατήσουν, ενώ μέσα στην καμπίνα επικράτησαν φωνές και πανικός.

Ερευνώνται τα αίτια

Οι αρμόδιες αρχές αναμένεται να εξετάσουν τις ακριβείς συνθήκες κάτω από τις οποίες σημειώθηκε το περιστατικό.

Σύμφωνα με τις πρώτες αναφορές, εξετάζεται το ενδεχόμενο θραύσμα από τμήμα του αεροσκάφους να προκάλεσε τη ζημιά στο παράθυρο.

Η υπόθεση διερευνάται, ενώ η ασφαλής επιστροφή του αεροσκάφους στη Θεσσαλονίκη αποδίδεται στην άμεση αντίδραση του πληρώματος.

DNews Widget
Continue Reading

ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Δράμα: Τιμήθηκαν οι λαμπαδηδρόμοι των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων Milano Cortina 2026

Δράμα-παράδοση διπλωμάτων σε λαμπαδηδρόμους των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων Milano Cortina 2026
image_print

Εκδήλωση τιμής και αναγνώρισης για τους Δραμινούς που συμμετείχαν στη λαμπαδηδρομία των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων Milano Cortina 2026 πραγματοποίησε ο Δήμος Δράμας.

Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης παραδόθηκαν τα επίσημα διπλώματα συμμετοχής, τα οποία απεστάλησαν από την Επιτροπή Ολυμπιακής Λαμπαδηδρομίας της Ελληνικής Ολυμπιακής Επιτροπής.

Η τελετή πραγματοποιήθηκε στο Γήπεδο Κραχτίδη, όπου τα διπλώματα παρέδωσε ο Δήμαρχος Δράμας, Γιώργος Παπαδόπουλος, παρουσία του Αντιδημάρχου Αθλητισμού, Παντελή Κρανά.

Οι αθλητές που τιμήθηκαν είναι οι Αθανάσιος Βαλαβάνης, Κωνσταντίνος Δουβαλίδης, Θεοδώρα Κιρμανίδη, Λάζαρος Μαρίγκος και Παναγιώτα Τσακίρη, η οποία δεν κατέστη εφικτό να παραστεί.

Κατά τον χαιρετισμό του, ο Δήμαρχος Δράμας τόνισε ότι η συμμετοχή των Δραμινών στη λαμπαδηδρομία αποτέλεσε ιδιαίτερη τιμή για την πόλη και έμπρακτη συμβολή στις διαχρονικές αξίες του Ολυμπισμού, όπως η ειρήνη, η ευγενής άμιλλα, ο σεβασμός και η διεθνής συνεργασία.

Ο Δήμος Δράμας συγχαίρει τους αθλητές και δηλώνει ότι θα συνεχίσει να στηρίζει δράσεις που προάγουν τον αθλητισμό, τον εθελοντισμό και τις πανανθρώπινες αξίες που συμβολίζει η Ολυμπιακή Φλόγα.

Continue Reading
Green logo ENA Club with text ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ

Κατοικία

a house with a green roof and road signs left and right
text about elections

newsletter



Καιρος

Πρωτοσέλιδα

Χρήσιμα

Δρομολόγια Πλοίων από και προς Καβάλα

Γιατροί ΕΟΠΥΥ ΚΑΒΑΛΑΣ

espa logo

espa_logo_en