ΚΟΙΝΩΝΙΑ
ΦΕΞ | Διαβατήριες λαϊκές τελετουργίες και έθιμα του καλοκαιριού
«Διαβατήριες λαϊκές τελετουργίες και έθιμα του καλοκαιριού: από του Κλήδονα μέχρι τη λαϊκή λατρεία του κύκλου του Δεκαπενταύγουστου».
ΣΆΒΒΑΤΟ 24 ΙΟΥΝΊΟΥ 2017 / [20.00] ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΌ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΌ ΜΟΥΣΕΊΟ ΞΆΝΘΗΣ.
«Διαβατήριες λαϊκές τελετουργίες και έθιμα του καλοκαιριού: από του Κλήδονα μέχρι τη λαϊκή λατρεία του κύκλου του Δεκαπενταύγουστου». Με την Γαρυφαλλιά Γ. Θεοδωρίδου Υποψ. Διδάκτωρ Λαογραφίας ΔΠΘ
Είσοδος ελεύθερη
Ανάβουνε φωτιές στις γειτονιές, του Άη-Γιάννη (…) πόσα τέτοια (…) που ‘χουν πεθάνει.…. Και από Αύγουστο χειμώνα!
Από τον Ιούνη μέχρι του Αποκεφαλιστή (του «Αποκεφαλισθέντος») είναι το «βαθύ» -κατά τον λαογράφο Λουκάτο- καλοκαίρι, το οποίο έχει στον λαό (της πόλης και της υπαίθρου, τον παραδοσιακό και τον σύγχρονο) πολύπλευρο περιεχόμενο:
α. φυσικό (θερινό λιοτρόπι), οικονομικό (αγροτική παραγωγή – θερισμός), εκπαιδευτικό (το κλείσιμο των σχολείων με τα αντίστοιχα έθιμα της σχολικής ζωής και τις ανάλογες μνήμες), συμβολικό (ό,τι απέμεινε και αναβιώνεται από τους Πολιτιστικούς Συλλόγους στη γιορτή του Άη Γιάννη του Κλήδονα, του Λιοτροπιού) με κύρια έθιμα τις φωτιές και τη μαντική. Στη Σμύρνη, στη Μικρασία, σε όλη την Ανατολική Θράκη, οι πρόσφυγες στην Ξάνθη (και όπου γης) μετά το 1922 μέχρι τη δεκαετία του 1980 άναβαν αυτή την ημέρα στις γειτονιές της πόλης και στα τρίστρατα των χωριών τη νέα, την «καθαρτήρια πυρά», γι’ αυτό, όπως σε πολλά μέρη, ο Άη Γιάννης του Ιούνη ονομάζεται Φανιστής (Χίο), Λαμπατάρης (Κέρκυρα), Λαμπροφόρος (Κύπρο), Λαμπαδιάρης, Λαμπαδιστής. Με τη φωτιά εξαγνιστική, αναζωογονητική, αποτρόπαιη, προστατευτική, ανιχνευτική, διαβατήριο, καθοδηγητική, οι άνθρωποι συνόδευαν το πέρασμα του ήλιου στο νέο ηλιοστάσιο. Σήμερα λησμονήθηκε η «νυφούλα του Άη Γιάννη» του Ριζικάρη, που ντυμένη στα κάτασπρα περιδιάβαινε τις γειτονιές της θρακιώτικης Στενημάχου φέροντας με τελετουργική σιωπή το αμίλητο («βουβό») νερό, τα νέα κορίτσια δεν ζώνονται πλέον τον απήγανο («του Γιάγιανου το σύνορο, του Γιάννη το βοτάνι…»), στην παλιά Ξάνθη δεν κλείνουν σε πήλινο δοχείο τα σημάδια («σμάδια») σκεπασμένα με κόκκινο πανί κάτω από την τριανταφυλλιά, για να τα ξαστρίσουν και να μάθουν τα μελλούμενα σε αυτές τις οριακές στιγμές του χρόνου, όπου σμίγουν δυο κόσμοι και δυο χρόνοι. Όμως ο λαός παρακολουθεί με ευχαρίστηση τις αναβιώσεις των παραπάνω εθίμων που συνδέονται με το εμπειρικό περιεχόμενο του μήνα Ιούνη, όπως και άλλων σχετικών της αγροτικής κοινωνίας π.χ. του λαγού και του κυνηγού, του πατήματος – ανταγωνισμού των θεριστάδων, του παιξίματος με το δρεπάνι κ.ά.
β. περιεχόμενο λατρευτικό, τιμητικό των αγίων, αλλά και της χαράς της ζωής, του ανταμώματος των ανθρώπων στα μεγάλα καλοκαιρινά πανηγύρια του τόπου, στα οποία εορτάζονται και τιμώνται άγιοι, που ο λαϊκός επικαλείται ως θεραπευτές του, καθώς στην παραδοσιακή κοινωνία λειτουργούν προστατευτικά για τους εποχιακούς κινδύνους (της κάψας, της ξηρασίας, των ασθενειών κ.ά.). Π.χ. το πανηγύρι του Προφήτη Ηλία, αγίου των βουνών που (σύμφωνα με τη λαϊκή πίστη και τις παραδόσεις) απηυδισμένος από τη θάλασσα και τους καημούς της, εγκαταστάθηκε στις βουνοκορφές, εκεί όπου οι άνθρωποι δεν γνώριζαν τι θα πει «κουπί»· της Αγίας Παρασκευής, που η παρουσία της είναι εξόχως έντονη στην παλιά πόλη της Ξάνθης ή του Αγίου Παντελεήμονα των Αβδήρων, που οι νέοι έως σήμερα τού επιμελούνται τη γιορτή του με την παράκληση να φυλάει το σταυροδρόμι προς τη θάλασσα, προπάντων του πολιούχου της πόλης, του δυναμικού Αγίου Γιάννη του Προδρόμου, που κλειδώνει και σφαλίζει το καλοκαίρι μας
γ. της ανάπαυλας – ξεκούρασης, των θαλασσών και των ορεινών κατασκηνώσεων, των αυγουστιάτικων φεγγαριών («του Αυγούστου το φεγγάρι, ήλιος της ημέρας μοιάζει»). Μελετούμε τη σημειολογία της γαλάζιας προκυμαίας και των ανταμώσεων, του ταξιδιού και της επιστροφής σε μέρη αγαπημένα, της τέντας, των τραπεζιών, του παγωμένου νερού και των δροσιστικών, των χυμωδών φρούτων, της βανίλιας στον δίσκο, του δροσερού αέρα, του ανεμιστήρα και του air cοndition, του δροσερού ρούχου («με το πουκαμισάκι»), του κούκου «μεσ’ τα πεύκα και στ’ αμπέλι», του σταριού, του μελιού, και των ωρίμων καρπουζιών που παγώνουν στο κρύσταλλο της πηγής, του μεστωμένου Αυγούστου που «να ‘ταν τρεις φορές το χρόνο», όταν στη Μεταμόρφωση του Σωτήρος -κατά τη λαϊκή αντίληψη- ανοίγουν οι ουρανοί και πηγαίνουν στον ναό οι απαρχές (σταφύλια και σύκα) ή στη μέση του Αυγούστου τη γιορτή της Παναγίας (με τα πλείστα θεοτοκωνύμια) -το «Πάσχα του καλοκαιριού»-, όταν τελούνται οι πανήγυρεις, οι συναντήσεις και η ευωχική ατμόσφαιρα στην Αρχαγγελιώτισσα και στην Καλαμού.
Καλό καλοκαίρι!
Γαρυφαλλιά Θεοδωρίδου
Υποψ. Δρ. Λαογραφίας στο ΔΠΘράκης
Μην ξεχνάτε σήμερα!
Συναυλία «Ανατολή, Ανατολή μου»
Με την Ορχήστρα και την Χορωδία του εργαστηρίου Παραδοσιακής & Ανατολικής μουσικής
Παρασκευή 23 Ιουνίου [21.00] στην αυλή με τα Χαμάμ στο Λαογραφικό & Ιστορικό Μουσείο Ξάνθης
Είσοδος 5€ με κρασί, οικονομική ενίσχυση του Μουσείου
Πληροφορίες Κρατήσεις: Φιλοπρόοδη Ένωση Ξάνθης – Λαογραφικό & Ιστορικό Μουσείο Ξάνθης / Τηλ. 25410 25421
ΝΑ ΜΗΝ ΞΕΧΆΣΩ ΑΚΟΜΗ ΝΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΉΣΩ
Εκδηλώσεις εργαστηρίων. www.facebook.com/FEXANTHI
Αναλυτικό πρόγραμμα της ΦΕΞ www.fex.org.gr
Το πρόγραμμα της ΦΕΞ υλοποιείται με την ευγενική υποστήριξη των: ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ • ΣΕΚΕ ΑΕ • ΣΜΥΡΔΕΞ ΑΕ • ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΤΜΕΖΑ • Ταβέρνα «ΤΟ ΔΡΟΜΑΚΙ» • ΟΙΝΟΙ ΣΓΟΥΡΙΔΗ ΕΠΕ • ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΟ ΟΡΦΕΑΣ • ΚΤΗΜΑ ΒΟΥΡΒΟΥΚΕΛΗ • BOUTIQUE HOTEL 1905 • MEZEBAR– Bar & Gril • ΣΚΑΡΠΕΛΟ – συντήρηση έργων τέχνης • ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ «ΠΥΡΓΕΛΗ» • BIO-LIVE σαπωνοποιείο Ξάνθης • ΑΒΑΞ – Βιοαέριο Ξάνθης •
Φιλοπρόοδη Ένωση Ξάνθης / πολιτιστικό δίκτυο Ξάνθης
ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΞΑΝΘΗΣ Αντίκα 7, 67132 Ξάνθη Τηλ.: 25410 25421 – 6937120986
fexanthis@gmail.com fexorg@otenet.gr www.fex.org.gr https://www.facebook.com/FEXANTHI
ΕΠΙΚΑΙΡΑ
Θεσσαλονίκη: Πτήση τρόμου προς Γερμανία με σπασμένο παράθυρο
Θεσσαλονίκη: Πτήση τρόμου προς Γερμανία με σπασμένο παράθυρο
Στιγμές πανικού έζησαν επιβάτες πτήσης που απογειώθηκε από το αεροδρόμιο «Μακεδονία» της Θεσσαλονίκης με προορισμό τη Γερμανία, όταν κατά τη διάρκεια του ταξιδιού έσπασε παράθυρο του αεροσκάφους, με αποτέλεσμα να τραυματιστεί ένας 60χρονος επιβάτης από τη Σερβία.
Το περιστατικό σημειώθηκε νωρίς το πρωί, περίπου μία ώρα μετά την απογείωση, ενώ το αεροσκάφος εκτελούσε πτήση προς το Μόναχο.
Δυνατός κρότος και πανικός στην καμπίνα
Σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες, οι επιβάτες άκουσαν έναν δυνατό κρότο και αμέσως επικράτησε αναστάτωση μέσα στην καμπίνα.
Το παράθυρο δίπλα στο οποίο καθόταν ο 60χρονος έσπασε, ενώ ο επιβάτης τραυματίστηκε στον αυχένα. Σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής στοιχεία, η κάκωση που υπέστη δεν θεωρείται σοβαρή.
Επέστρεψε με ασφάλεια στη Θεσσαλονίκη
Ο πιλότος αντέδρασε άμεσα και αποφάσισε την επιστροφή του αεροσκάφους στο αεροδρόμιο «Μακεδονία».
Το αεροπλάνο προσγειώθηκε με ασφάλεια, ενώ οι επιβάτες μεταφέρθηκαν αργότερα στον προορισμό τους με άλλο αεροσκάφος της ίδιας εταιρείας.
Μαρτυρίες επιβατών
Επιβάτες της πτήσης περιέγραψαν στιγμές έντονου φόβου, με τις μάσκες οξυγόνου να πέφτουν και τους ταξιδιώτες να προσπαθούν να διατηρήσουν την ψυχραιμία τους.
Σύμφωνα με μαρτυρία επιβάτιδας, όσοι κάθονταν κοντά στον τραυματισμένο άνδρα προσπάθησαν να τον συγκρατήσουν, ενώ μέσα στην καμπίνα επικράτησαν φωνές και πανικός.
Ερευνώνται τα αίτια
Οι αρμόδιες αρχές αναμένεται να εξετάσουν τις ακριβείς συνθήκες κάτω από τις οποίες σημειώθηκε το περιστατικό.
Σύμφωνα με τις πρώτες αναφορές, εξετάζεται το ενδεχόμενο θραύσμα από τμήμα του αεροσκάφους να προκάλεσε τη ζημιά στο παράθυρο.
Η υπόθεση διερευνάται, ενώ η ασφαλής επιστροφή του αεροσκάφους στη Θεσσαλονίκη αποδίδεται στην άμεση αντίδραση του πληρώματος.
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δράμα: Τιμήθηκαν οι λαμπαδηδρόμοι των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων Milano Cortina 2026
Εκδήλωση τιμής και αναγνώρισης για τους Δραμινούς που συμμετείχαν στη λαμπαδηδρομία των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων Milano Cortina 2026 πραγματοποίησε ο Δήμος Δράμας.
Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης παραδόθηκαν τα επίσημα διπλώματα συμμετοχής, τα οποία απεστάλησαν από την Επιτροπή Ολυμπιακής Λαμπαδηδρομίας της Ελληνικής Ολυμπιακής Επιτροπής.
Η τελετή πραγματοποιήθηκε στο Γήπεδο Κραχτίδη, όπου τα διπλώματα παρέδωσε ο Δήμαρχος Δράμας, Γιώργος Παπαδόπουλος, παρουσία του Αντιδημάρχου Αθλητισμού, Παντελή Κρανά.
Οι αθλητές που τιμήθηκαν είναι οι Αθανάσιος Βαλαβάνης, Κωνσταντίνος Δουβαλίδης, Θεοδώρα Κιρμανίδη, Λάζαρος Μαρίγκος και Παναγιώτα Τσακίρη, η οποία δεν κατέστη εφικτό να παραστεί.
Κατά τον χαιρετισμό του, ο Δήμαρχος Δράμας τόνισε ότι η συμμετοχή των Δραμινών στη λαμπαδηδρομία αποτέλεσε ιδιαίτερη τιμή για την πόλη και έμπρακτη συμβολή στις διαχρονικές αξίες του Ολυμπισμού, όπως η ειρήνη, η ευγενής άμιλλα, ο σεβασμός και η διεθνής συνεργασία.
Ο Δήμος Δράμας συγχαίρει τους αθλητές και δηλώνει ότι θα συνεχίσει να στηρίζει δράσεις που προάγουν τον αθλητισμό, τον εθελοντισμό και τις πανανθρώπινες αξίες που συμβολίζει η Ολυμπιακή Φλόγα.
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Καβάλα: Πιέσεις Δεληκάρη για πάρκινγκ και Ογκολογική
Καβάλα: Πιέσεις Δεληκάρη για πάρκινγκ και Ογκολογική
Τα ζητήματα του Νοσοκομείου Καβάλας, της δημιουργίας Ογκολογικής Κλινικής, της χρηματοδότησης νέου πάρκινγκ και της λειτουργίας των Κέντρων Υγείας έθεσε η βουλευτής Καβάλας της ΝΔ, Αγγελική Δεληκάρη, σε συνάντηση που είχε στη Θεσσαλονίκη με τη διοίκηση της 4ης Υγειονομικής Περιφέρειας.
Η κ. Δεληκάρη συναντήθηκε με τον διοικητή της 4ης ΥΠΕ, Παναγιώτη Μπογιατζίδη, την υποδιοικήτρια, Αλεξάνδρα Τιτοπούλου, και τον υποδιοικητή, Γιάννη Ανδρίτσο, μεταφέροντας σειρά αιτημάτων που αφορούν τις υγειονομικές δομές της Καβάλας και της Θάσου.
Στο επίκεντρο το Νοσοκομείο Καβάλας
Βασικό θέμα της συνάντησης ήταν το Γενικό Νοσοκομείο Καβάλας και οι ανάγκες που παραμένουν σε εκκρεμότητα μετά και τα εγκαίνια του νέου Τμήματος Επειγόντων Περιστατικών.
Η βουλευτής αναφέρθηκε στη μεταφορά του αρχείου του Νοσοκομείου σε κτίριο στη Χρυσούπολη, ώστε να απελευθερωθούν χώροι εντός του νοσηλευτικού ιδρύματος.
Παράλληλα, έθεσε εκ νέου το ζήτημα της κατασκευής νέου πάρκινγκ πάνω από το υφιστάμενο, στο γνωστό οικόπεδο του Νοσοκομείου.
Ζητά επιπλέον χρηματοδότηση για το πάρκινγκ
Η κ. Δεληκάρη ζήτησε από τη διοίκηση της 4ης ΥΠΕ να εξεταστεί το ενδεχόμενο πρόσθετης χρηματοδότησης μέσα στο τρέχον έτος, ώστε το έργο του πάρκινγκ να προχωρήσει νωρίτερα από τον αρχικό προγραμματισμό.
Όπως ανέφερε, μέχρι στιγμής ο σχεδιασμός παραπέμπει στο επόμενο έτος, ωστόσο η ανάγκη για νέες θέσεις στάθμευσης στο Νοσοκομείο Καβάλας παραμένει άμεση.
Προτεραιότητα η Ογκολογική Κλινική
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στην πορεία του νέου οργανισμού του Νοσοκομείου Καβάλας, στον οποίο προβλέπεται να συμπεριληφθεί η δημιουργία Ογκολογικής Κλινικής.
Η βουλευτής χαρακτήρισε το αίτημα επείγον, επισημαίνοντας ότι η λειτουργία Ογκολογικής Κλινικής στην Καβάλα θα μειώσει σημαντικά την ταλαιπωρία ασθενών και οικογενειών που σήμερα αναγκάζονται να μετακινούνται σε Θεσσαλονίκη ή Αλεξανδρούπολη.
Κέντρα Υγείας και ΕΚΑΒ στη Θάσο
Στη συζήτηση τέθηκαν επίσης οι ανάγκες των Κέντρων Υγείας του νομού, καθώς και η λειτουργία του ΕΚΑΒ, ειδικά στη Θάσο.
Η στελέχωση με γιατρούς και νοσηλευτικό προσωπικό παραμένει βασικό ζητούμενο για τις υγειονομικές δομές της περιοχής.
Η κ. Δεληκάρη ανέφερε ως θετική εξέλιξη το άνοιγμα των πινάκων για επικουρικό νοσηλευτικό προσωπικό, τονίζοντας ότι η ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την καλύτερη λειτουργία των υπηρεσιών υγείας.
![Γιατροί ΕΟΠΥΥ ΚΑΒΑΛΑΣ](https://www.enanews.gr/uploads/2018/11/giatroi-eopyy.png")
