Το θέμα των μουφτήδων, επί χρόνια «αγκάθι» στην κρατική πολιτική στη Θράκη, σε συνδυασμό με την επιμονή της Άγκυρας να ζητεί τη θέσπιση δίγλωσσων νηπιαγωγείων (στην οποία το Μέγαρο Μαξίμου «κλείνει το μάτι»), έχει δημιουργήσει «εύφλεκτες» ισορροπίες με αβέβαιη κατάληξη.

Μεγάλο παρασκήνιο

Ιδιαίτερα δε σε ό,τι αφορά πιθανή μελλοντική παύση του μουφτή Ξάνθης Μεχμέτ Εμίν Σινίκογλου, οι υπόγειες συγκρούσεις είναι μεγάλες, καθώς έχει ισχυρούς υποστηρικτές τόσο κοντά στο περιβάλλον του Πρωθυπουργού όσο και εντός του υπουργείου Εξωτερικών – συγκεκριμένα σε κορυφαία υπηρεσιακά στελέχη της επιλογής του Νίκου Κοτζιά. Είναι σαφές ότι υπάρχουν καταδικαστικές (αν και όχι αμετάκλητες, όπως στην περίπτωση του μουφτή Διδυμοτείχου) αποφάσεις εναντίον του κ. Σινίκογλου, η θητεία του οποίου ανανεώθηκε με προεδρικό διάταγμα που υπεγράφη στις 3 Αυγούστου 2011.

Υπενθυμίζεται ότι η θητεία είναι δεκαετής. Εναντίον της εξόδου Σινίκογλου φέρεται να τάσσεται σύσσωμη η ομάδα βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ στη Θράκη, με πρώτον από όλους τον βουλευτή Ξάνθης Χουσεΐν Ζεϊμπέκ, ο οποίος έχει ανοιχτό δίαυλο επικοινωνίας με το Μέγαρο Μαξίμου, και τον Αλέξη Τσίπρα, ενώ θεωρείται και «εκλεκτός της Άγκυρας». Η υπόθεση Σινίκογλου αποτελεί δε, όπως τονίζουν στο «Βήμα» διπλωματικές πηγές, εστία τριβής με τον κ. Κοτζιά, ο οποίος επιμένει, κατά πολλούς δικαίως, στην εκπαραθύρωση του μουφτή Ξάνθης.

Το παρασκήνιο του Έβρου

Το εξελισσόμενο σίριαλ ξεκίνησε με την υπόθεση της παύσης από το αξίωμα του μουφτή Διδυμοτείχου Σερίφ Μεμέτ Δαμάδογλου τον περασμένο Δεκέμβριο. Η απόφαση του γενικού γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας – Θράκης, με ημερομηνία 21 Δεκεμβρίου 2016, αναθέτει προσωρινώς τα καθήκοντα μουφτή σε τοποτηρητή, στον Οσμάν Χαμζά. Ωστόσο η τοποθέτηση του 47χρονου κ. Χαμζά (μουσουλμάνου θεολόγου στο Ιεροσπουδαστήριο Κομοτηνής και αποφοίτου του Τμήματος Νομικής του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης) δεν υπήρξε απλή. Αντίθετα, συνοδεύθηκε από βαθύ παρασκήνιο, στο οποίο πρωταγωνίστησαν το υπουργείο Εξωτερικών και η Υπηρεσία Πολιτικών Υποθέσεων (ΥΠΥ) Ξάνθης, καθώς και το υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων.

Η παύση Δαμάδογλου, ο οποίος στη συνέχεια προσέφυγε εναντίον της σχετικής απόφασης, πραγματοποιήθηκε με βάση το άρθρο 2 του Νόμου 1920/1991 «Περί Μουσουλμάνων Θρησκευτικών Λειτουργών». Σε αυτό προβλέπεται ότι «ο μουφτής παύεται με προεδρικό διάταγμα, προκαλούμενο από τον υπουργό Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, α) σε περίπτωση αμετάκλητης καταδίκης του για κακούργημα ή πλημμέλημα από τα προβλεπόμενα στο άρθρο 22 του Υπαλληλικού Κώδικα (ΠΔ 611/1977), β) σε περίπτωση στερήσεων των πολιτικών του δικαιωμάτων για οποιονδήποτε λόγο, γ) λόγω νόσου που κωλύει την άσκηση των καθηκόντων του, υπηρεσιακής ανεπάρκειας ή διαγωγής αναξιοπρεπούς ή ασυμβίβαστης προς τη θέση του και τα εκ του νόμου καθήκοντά του». Πράγματι, ο κ. Δαμάδογλου φέρεται να είχε καταδικαστεί αμετακλήτως στο παρελθόν επειδή είχε ζητήσει παρανόμως χρήματα για έκδοση διαζυγίου.

Το ενδιαφέρον στοιχείο της υπόθεσης ήταν ότι το άρθρο περί παύσης ενός μουφτή δεν είχε εφαρμοστεί ποτέ στο παρελθόν. Ωστόσο στην περίπτωση Δαμάδογλου υπήρχε αμετάκλητη καταδικαστική απόφαση στην οποία μπορούσε να στηριχθεί η παύση. Η δε εισήγηση της ΥΠΥ Ξάνθης προς την Κεντρική Υπηρεσία του υπουργείου Εξωτερικών ήταν η παύση να προχωρήσει τάχιστα και ει δυνατόν να κάνει… πάταγο. Αυτό που είχε διαφύγει όμως την προσοχή ακόμη και υψηλόβαθμων παραγόντων του νεοκλασικού της Βασιλίσσης Σοφίας που επί σειρά ετών αυτοχαρακτηρίζονται «ειδήμονες» των μειονοτικών υποθέσεων στη Θράκη ήταν ότι το άρθρο 3 του νόμου 1920/1991 προβλέπει πως η παύση ενός μουφτή γίνεται από τον νομάρχη – επίπεδο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης που έχει καταργηθεί. Χρειάστηκε λοιπόν γνωμοδότηση ώστε να προχωρήσει η παύση, ενώ παράλληλα το υπουργείο Παιδείας επέμεινε ότι έπρεπε αρχικώς να ζητηθεί η παραίτηση Δαμάδογλου.

Υπόθεση Δαμάδογλου

Παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον το να αναζητήσει κανείς τα αίτια που η υπόθεση Δαμάδογλου ήρθε στο προσκήνιο. Σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν άριστα το παρασκήνιο στην περιοχή του Έβρου και μίλησαν, για ευνόητους λόγους, υπό καθεστώς ανωνυμίας στο «Βήμα», στο βάθος κρύβεται η διαμάχη του κ. Δαμάδογλου με τον πρόεδρο της τοπικής Διαχειριστικής Επιτροπής Βακουφίων Αχμέτ Ντουμπά. Ο κ. Ντουμπά, Τσιγγάνος, προσέγγισε πριν από κάποιους μήνες τοπικούς παράγοντες της ΥΠΥ Ξάνθης που υπηρετούν στον Νομό Έβρου. Θα πρέπει να θεωρείται δεδομένο ότι από τη στιγμή που το καθεστώς που διέπει τις βακουφικές επιτροπές μάλλον ρέπει προς την αδιαφάνεια, οι συγκρούσεις τοπικών συμφερόντων είναι ισχυρότατες.

Θα έχει πάντως ενδιαφέρον αν ο νέος μουφτής θα προχωρήσει, ως έχει δικαίωμα, σε γνωμοδότηση για ενδεχόμενη αλλαγή της ηγεσίας της βακουφικής επιτροπής, «αγνοώντας» τη στήριξη που ο κ. Ντουμπά φέρεται να απολαμβάνει από την τοπική ηγεσία του υπουργείου Εξωτερικών.

Έντονο παρασκήνιο

Η «εκστρατεία» για την αλλαγή μουφτή ξεκίνησε περίπου την ίδια περίοδο. Υπήρξε μάλιστα και σχετική σελίδα στο Facebook (με τίτλο «Αλλαγή στη Μουφτεία Διδυμοτείχου»). Όπως αναφέρουν άλλες πηγές, η κινητικότητα ξεκίνησε από πρώην στέλεχος της ΥΠΥ στον Έβρο, το οποίο προσέγγισε Τσιγγάνους στην Αλεξανδρούπολη και τους παρακίνησε να προσφύγουν εναντίον του κ. Δαμάδογλου με το αιτιολογικό ότι εισέπραττε παράνομα χρήματα για γάμους τους οποίους τελούσε.

Είναι γνωστό ότι σημαντικό ρόλο στην εκστρατεία εκδίωξης του κ. Δαμάδογλου διαδραμάτισε ο τοπικός πολιτευτής του ΛΑΟΣ Νίκος Κοζάρης, πρώην δημοτικός σύμβουλος Αλεξανδρούπολης. Ο ίδιος φέρεται μάλιστα, σύμφωνα με τοπικούς παράγοντες, να επιθυμούσε την επιλογή του Ιμπραήμ Σερίφ ως διαδόχου του κ. Δαμάδογλου. Ο Σερίφ, ο οποίος διατηρεί στενές επαφές με τον τσιγγάνικο πληθυσμό, εμφανιζόταν στο παρελθόν να συνέδραμε στην «καθοδήγηση» της τσιγγάνικης ψήφου προς τον άλλοτε δημοτικό σύμβουλο, αλλά δεν κατάφερε να κερδίσει τη θέση του «ψευδομουφτή Έβρου» και απώλεσε τον έλεγχο του τζαμιού στην Αλεξανδρούπολη.