ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Τον αγωγό ΤΑΡ εγκαινιάζει στις 17 Μαΐου ο πρωθυπουργός
Στις 17 Μαΐου στη Θεσσαλονίκη, ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας, θα εγκαινιάσει την έναρξη των εργασιών κατασκευής του αγωγού ΤΑΡ στο ελληνικό έδαφος, παρουσία αντιπροσωπειών υψηλού επιπέδου από τις χώρες που εμπλέκονται στο έργο (Αλβανία και Ιταλία) και των λοιπών κρατών του Νοτίου Διαδρόμου (Αζερμπαϊτζάν, Γεωργία, Τουρκία), όπως επίσης και της Βουλγαρίας λόγω της συμμετοχής της στο διασυνδετήριο αγωγό IGB.
Την επομένη, 18 Μαΐου 2016 θα διεξαχθεί στη Θεσσαλονίκη η δεύτερη συνάντηση της Επιτροπής Υλοποίησης Έργου (Project Implementation Committee) που έχει συσταθεί στο πλαίσιο της Τριμερούς Συμφωνίας Ελλάδος, Αλβανίας και Ιταλίας για τον αγωγό TAP.
Σύμφωνα με πηγές της κυβέρνησης, η επιτυχής ολοκλήρωση όλων των εργασιών που σχετίζονται τόσο με διακρατικές συμφωνίες όσο και με πλήθος πολιτικών, οικονομικών και τεχνικών παραμέτρων, «αποτελεί σημαντικό βήμα για την ενεργειακή αναβάθμιση της χώρας με την μετατροπή της σε ενεργειακό κόμβο, γεγονός που θα δημιουργήσει νέα δεδομένα για την ενεργειακή ασφάλεια στον τόπο μας».
Τα οφέλη που προκύπτουν από το κατασκευαστικό μέρος, είναι περίπου 8.000 άμεσες θέσεις εργασίας, πολλές περισσότερες χιλιάδες έμμεσες θέσεις, συμβόλαια για ελληνικές εταιρίες, γενικά τόνωση της οικονομικής δραστηριότητας, αλλά και ειδικότερα στις περιοχές κατασκευής. Ταυτόχρονα, εκτιμούν οι ίδιες πηγές, «το ίδιο το έργο αποτελεί μια ψήφο εμπιστοσύνης στο επενδυτικό πεδίο από εταιρίες κολοσσούς στον ενεργειακό τομέα».
Ως προς την αξία του έργου επισημαίνεται ότι η ενεργειακή σημασία του έχει να κάνει με την ασφάλεια εφοδιασμού που προκύπτει για την χώρα και με το σημαντικό γεγονός της απευθείας μεταφοράς αερίου από την Κασπία στην Ευρώπη.
Επιπρόσθετα, επισημαίνουν, εάν ο TAP συνδυαστεί με τον ελληνοβουλγαρικό αγωγό IGB που με τη σειρά του μπορεί να σχηματίσει τον κάθετο διάδρομο φυσικού αερίου μέχρι και την Ρουμανία, αλλά και με τον πλωτό τερματικό σταθμό LNG (υγροποιημένο αέριο) στην Αλεξανδρούπολη, θα πολλαπλασιαστούν οι δυνατότητες μεταφοράς αερίου από πολλά μέρη του κόσμου. Ήδη στη Ρεβυθούσα η υποδομή υποδοχής, αποθήκευσης και αεριοποίησης του LNG είναι εξαιρετική και επεκτείνεται. Έτσι, η χώρα μας θα μπορεί να δέχεται, αλλά και να προωθεί, υγροποιημένο αέριο από τις ΗΠΑ, μέχρι και το Ιράν, χωρίς να υπολογιστούν οι εξελίξεις στο ζήτημα της μεταφοράς φυσικού αερίου από Ισραήλ και Κύπρο.
Ως προς την επίδραση που έχει το συγκεκριμένο έργο στις τοπικές κοινωνίες, πηγές της κυβέρνησης υπογραμμίζουν ότι, πολύ σημαντική πρόοδος επιτεύχθηκε στο ζήτημα της άμεσης ενίσχυσης των τοπικών κοινωνιών, καθώς η εταιρία έχει δεσμευτεί να χρηματοδοτήσει με 32 εκατομμύρια ευρώ, στο πλαίσιο της Κοινωνικής Εταιρικής Ευθύνης, διάφορα έργα στις περιοχές διέλευσης του αγωγού, κατά τη διάρκεια της κατασκευής του. Ήδη, έχει συσταθεί επιτροπή που θα τα εξετάζει.
Απαντώντας σε σχόλια της αντιπολίτευσης, ότι το έργο ήταν ήδη έτοιμο επί των δικών της ημερών, η κυβέρνηση επισημαίνει ότι «η αλήθεια είναι ότι τέτοια έργα και ανεξάρτητα από την σημασία τους, μπορούν να ανατραπούν οποιαδήποτε στιγμή μέχρι να ξεκινήσουν». Αναφέρουν ως ενδεικτικό παράδειγμα «το υπερώριμο έργο του πετρελαϊκού αγωγού Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολης, το οποίο ακυρώθηκε λίγο πριν ξεκινήσει η υλοποίησή του». Οπότε, προσθέτουν οι ίδιες πηγές, «η παρέμβαση της κυβέρνησης για να αντιμετωπιστούν τα ανοιχτά θέματα και να ολοκληρωθεί η διαδικασία, έκρινε το αποτέλεσμα και αυτό πιστώνεται αποκλειστικά στην παρούσα κυβέρνηση».
Στοιχεία για τον αγωγό
Ο αγωγός TAP θα μεταφέρει φυσικό αέριο από το κοίτασμα Shah Deniz II από το Αζερμπαϊτζάν και, μέσω Ελλάδας, Αλβανίας και Αδριατικής, θα καταλήγει στη Ν. Ιταλία και από εκεί στη Δυτική Ευρώπη.
Το συνολικό μήκος του αγωγού θα ανέλθει στα 870 χλμ., εκ των οποίων τα 550 χλμ. εντός της ελληνικής επικράτειας. Η μεταφορική του ικανότητα ανέρχεται σε 10-20 bcm το χρόνο.
Για την κατασκευή του έργου έχει συσταθεί η κοινοπραξία Trans-Adriatic Pipeline AG, στη μετοχική σύνθεση της οποίας μετέχουν οι BP – 20% (Η.Β.), SOCAR – 20% (Αζερμπαϊτζάν), Snam SpA. – 20% (Ιταλία), Fluxys – 19% (Βέλγιο), Enagas – 16% (Ισπανία) και Axpo – 5% (Ελβετία) μετά από αποχώρηση των Statoil (20%), Total (10%) και E.ON (9%).
Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα της «TAP AG», η κατασκευή του αγωγού θα αρχίσει τον Ιούνιο 2016, με στόχο να λειτουργήσει στις αρχές 2020.
Το χρονικό του έργου
Η τριμερής Διακυβερνητική Συμφωνία (IGA) Ελλάδας- Αλβανίας- Ιταλίας, για την κατασκευή του ΤΑΡ υπογράφηκε στην Αθήνα στις 13.2.2013 και έχει κυρωθεί από τα κοινοβούλια των 3 χωρών.
Ορισμένες κομβικής σημασίας ενέργειες για την πορεία του έργου ήταν:
Στις 20 Οκτωβρίου 2015 το γραφείο του Υπουργού ΠΕΝ απέστειλε επιστολή προς την εταιρεία TAP AG με τις ελληνικές απαιτήσει με τα ακόλουθα αιτήματα :
- Αποζημίωση της δημόσιας γης από την οποία θα διέλθει ο αγωγός, με βάση τις αρχές αποζημίωσης ιδιωτικών γαιών, όπως θα καθοριστούν στο «Σχέδιο Αποκατάστασης Διαβίωσης». Η αποζημίωση της δημόσιας γης αποτελεί προϋπόθεση για την εξαίρεση της κρατικής ενίσχυσης.
- Αποζημίωση της ιδιωτικής γης από την οποία θα διέλθει ο αγωγός, με βάση τις αρχές αποζημίωσης ιδιωτικών γαιών, όπως θα καθοριστούν στο «Σχέδιο Αποκατάστασης Διαβίωσης».
- Διεκδίκηση ενός μεγαλύτερου ποσού Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης (ΕΚΕ) για έργα υποδομής και παροχές κοινωνικού & περιβαλλοντικού χαρακτήρα για τις περιοχές διέλευσης του αγωγού, σε σχέση με αυτό που η TAP AG είχε προτείνει κατά καιρούς.
Στις 2/11/15 πραγματοποιήθηκε συνάντηση με στελέχη της εταιρείας TAP AG και του γραφείου του Υπουργού. Στη συνάντηση αυτή, η TAP AG δεσμεύτηκε να καταβάλλει αποζημίωση της δημόσιας γης στο ελληνικό δημόσιο. Ως προς την αποζημίωση της ιδιωτικής γης, συμφωνήθηκε ο προγραμματισμός μιας τεχνικής συνάντησης μεταξύ των δύο πλευρών σε εύθετο χρόνο.
Στις 12/11/15 πραγματοποιήθηκε συνάντηση της ελληνικής πλευράς παρουσία του υπουργού Π. Σκουρλέτη και εκπροσώπων της TAP AG. Από την πλευρά της TΑP AG δόθηκε γραπτή δέσμευση για την πρόβλεψη αποζημίωσης της δημόσιας γης, το αντάλλαγμα χρήσης δασικής γης και το διπλασιασμό του ποσού της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης (ΕΚΕ).
Στις 17/11/2015, υπεγράφη η Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (ΑΕΠΟ) αναφορικά με την 1η τροποποίηση που πραγματοποιήθηκε στην όδευση του αγωγού.
Στις 13 Ιανουαρίου 2016 εκδόθηκαν οι Πράξεις Εγκατάστασης για την εγκατάσταση και τη διαδρομή του ελληνικού τμήματος του αγωγού σε 13 περιφερειακές ενότητες των περιφερειών Αν. Μακεδονίας & Θράκης, Κεντρικής Μακεδονίας και Δυτικής Μακεδονίας.
Στις 25 Ιανουαρίου 2016, πραγματοποιήθηκε στα Τίρανα η πρώτη συνάντηση τεχνικών εμπειρογνωμόνων της τριμερούς επιτροπής παρακολούθησης του TAP, κατόπιν επιστολής του Αλβανού Υπουργού Ενέργειας-Βιομηχανίας D. Gjiknuri προς τους ομολόγους του Ελλάδας Π. Σκουρλέτη και Ιταλίας F. Geidi για ενεργοποίηση της Επιτροπής Υλοποίησης της Διακρατικής Συμφωνίας (IGA) περί TAP.
Στις 5 Μαΐου 2016 υπεγράφη η 2η Τροποποίηση της Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (ΑΕΠΟ) και αφορά στην αλλαγή χωροθέτησης του Σταθμού Συμπίεσης (Κήποι Έβρου).
Στις 11 Μαΐου 2016 εκδόθηκε η Άδεια Εγκατάστασης για την όδευση του αγωγού εντός της ελληνικής επικράτειας.
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Κρήτη: Αυξημένη η παραγωγή ελαιολάδου, πιέζονται οι τιμές
Κρήτη: Αυξημένη η παραγωγή ελαιολάδου, πιέζονται οι τιμές
Η Κρήτη αναμένεται να παρουσιάσει σημαντική ανάκαμψη στην παραγωγή ελαιολάδου κατά την ελαιοκομική περίοδο 2026-2027, μετά την ιδιαίτερα δύσκολη περσινή χρονιά που επηρεάστηκε από την παρατεταμένη ανομβρία. Οι αυξημένες βροχοπτώσεις του χειμώνα και της άνοιξης βοήθησαν την ανάπτυξη των ελαιόδεντρων, ωστόσο οι παραγωγοί εμφανίζονται ιδιαίτερα ανήσυχοι για τις χαμηλές τιμές και τη μειωμένη εμπορική δραστηριότητα στην αγορά.
Βελτιωμένες οι προοπτικές της παραγωγής
Οι καλές καιρικές συνθήκες που επικράτησαν μετά τον χειμώνα επέτρεψαν στα ελαιόδεντρα να ανακάμψουν, δημιουργώντας αισιοδοξία για καλύτερη σοδειά σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά.
Ωστόσο, οι βροχοπτώσεις που σημειώθηκαν κατά την περίοδο της ανθοφορίας επηρέασαν την καρπόδεση σε αρκετές περιοχές του νησιού, με αποτέλεσμα να υπάρχουν διαφοροποιήσεις στις αποδόσεις ανάλογα με την τοποθεσία.
Παρά τις τοπικές απώλειες, οι εκτιμήσεις συγκλίνουν ότι η φετινή παραγωγή θα κινηθεί από μέτρια έως καλή επίπεδα, πολύ υψηλότερα από τα περσινά ιστορικά χαμηλά.
Οι τιμές παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα
Αντίθετα με τις προσδοκίες για την παραγωγή, η εικόνα της αγοράς δεν είναι ενθαρρυντική.
Η τιμή παραγωγού στην Κρήτη για το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο τριών γραμμών κινείται περίπου στα 3,80 ευρώ το κιλό, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις έχουν πραγματοποιηθεί πράξεις κοντά στα 4 ευρώ το κιλό.
Παράγοντες της αγοράς κάνουν λόγο για περιορισμένο εμπορικό ενδιαφέρον, με αποτέλεσμα αρκετοί παραγωγοί και συνεταιρισμοί να δυσκολεύονται να διαθέσουν τα αποθέματά τους.
Η ποιότητα αποτελεί το μεγάλο στοίχημα
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η φετινή χρονιά θα κριθεί κυρίως στην ποιότητα του παραγόμενου ελαιολάδου.
Οι πρώτοι ψεκασμοί για την αντιμετώπιση του δάκου έχουν ήδη ξεκινήσει από τις αρμόδιες υπηρεσίες, ενώ οι παραγωγοί καλούνται να ακολουθήσουν πιστά τις καλλιεργητικές οδηγίες, ώστε να περιοριστούν οι προσβολές και να διατηρηθούν υψηλά ποιοτικά χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην αποφυγή υπολειμμάτων φυτοπροστατευτικών προϊόντων και ορυκτελαίων, καθώς η ποιότητα παραμένει βασικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στις διεθνείς αγορές.
Προβληματισμός για τις εισαγωγές και τις ελληνοποιήσεις
Ένα ακόμη ζήτημα που απασχολεί τον κλάδο είναι ο αυξανόμενος ανταγωνισμός από εισαγόμενα ελαιόλαδα τρίτων χωρών.
Οι παραγωγοί υποστηρίζουν ότι η απουσία δασμών στις εισαγωγές δημιουργεί συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού, καθώς το κόστος παραγωγής σε χώρες όπως η Τυνησία είναι σημαντικά χαμηλότερο σε σχέση με την Ελλάδα.
Παράλληλα, ζητούν εντατικοποίηση των ελέγχων για την αντιμετώπιση των ελληνοποιήσεων, επισημαίνοντας ότι η πιστοποίηση προϊόντων με σήμανση ΠΓΕ συμβάλλει στην προστασία της αυθεντικότητας και της ιχνηλασιμότητας του κρητικού ελαιολάδου.
Συνεταιρισμοί: Μέτρια παραγωγή αλλά αβέβαιη αγορά
Παρόμοια εικόνα μεταφέρουν και οι αγροτικοί συνεταιρισμοί της Κρήτης.
Στην περιοχή του Μοχού εκτιμάται ότι η φετινή παραγωγή θα είναι σαφώς καλύτερη από την περσινή, χωρίς όμως να φτάσει στα επίπεδα μιας ιδιαίτερα παραγωγικής χρονιάς. Παράλληλα, οι αυξημένοι πληθυσμοί του δάκου δημιουργούν ανησυχία, παρά την έναρξη του προγράμματος δακοκτονίας.
Αντίστοιχα, στην περιοχή Καντάνου – Σελίνου οι πρώτες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για παραγωγή που μπορεί να φτάσει περίπου στο 80% μιας πλήρους βεντέμας, με προοπτικές για ιδιαίτερα ποιοτικό ελαιόλαδο.
Ανάγκη για επενδύσεις και στήριξη του κλάδου
Οι εκπρόσωποι του πρωτογενούς τομέα επισημαίνουν ότι η ελαιοκαλλιέργεια στην Κρήτη χρειάζεται ουσιαστικές παρεμβάσεις σε επίπεδο υποδομών.
Στις βασικές προτεραιότητες περιλαμβάνονται έργα διαχείρισης υδάτινων πόρων, νέα αρδευτικά δίκτυα και φράγματα, αλλά και μεγαλύτερη οικονομική στήριξη μέσω της νέας Κοινής Αγροτικής Πολιτικής.
Παράλληλα, ζητούν περισσότερα χρηματοδοτικά εργαλεία για την τυποποίηση, την προβολή και την εξωστρέφεια του ελληνικού ελαιολάδου, ώστε η αυξημένη παραγωγή να συνοδευτεί και από καλύτερες αποδόσεις για τους παραγωγούς.
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Αγορές: Νέο sell off μετά την κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή
Η αισιοδοξία που είχε δημιουργηθεί στις αγορές μετά τη συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν υποχώρησε απότομα, καθώς η νέα κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή και οι δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ επανέφεραν την αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές.
Η στρατιωτική ένταση, η ανάκληση της αμερικανικής άδειας για τις εξαγωγές ιρανικού πετρελαίου και οι νέες εμπορικές απειλές του Αμερικανού προέδρου προς την Ισπανία προκάλεσαν μαζικές ρευστοποιήσεις στα χρηματιστήρια, ενώ οι τιμές του πετρελαίου κινήθηκαν εκ νέου ανοδικά.
Το βράδυ της Τρίτης οι Ηνωμένες Πολιτείες πραγματοποίησαν αεροπορικά πλήγματα κατά στόχων στο Ιράν, ως απάντηση στις επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων στα Στενά του Ορμούζ. Παράλληλα, η Ουάσιγκτον ανακάλεσε την άδεια που επέτρεπε στην Τεχεράνη να εξάγει πετρέλαιο στις διεθνείς αγορές.
Από τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι η εκεχειρία με το Ιράν έχει πλέον τερματιστεί, χρησιμοποιώντας ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα κατά της ιρανικής ηγεσίας. Παράλληλα, επιτέθηκε και στην Ισπανία, ζητώντας τη διακοπή των εμπορικών σχέσεων με τη χώρα.
Οι εξελίξεις αυτές προκάλεσαν ισχυρές πιέσεις στα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια. Ο πανευρωπαϊκός δείκτης Stoxx 600 υποχωρούσε περίπου 1,6%, ενώ σημαντικές απώλειες κατέγραφαν ο DAX, ο CAC 40, ο FTSE 100 και ο FTSE MIB.
Ιδιαίτερα έντονες ήταν οι πιέσεις στη Μαδρίτη, με τον IBEX 35 να χάνει σχεδόν 2,5%, καθώς οι επενδυτές ανησυχούν για τις επιπτώσεις των εμπορικών απειλών των ΗΠΑ. Μεγάλες απώλειες σημείωσαν και ισπανικές τράπεζες, όπως η Banco Santander και η BBVA.
Αρνητικό ήταν το κλίμα και στο Χρηματιστήριο Αθηνών, όπου ο Γενικός Δείκτης υποχωρούσε σχεδόν 3%, ενώ πιέσεις δέχθηκαν οι τραπεζικές μετοχές και αρκετοί τίτλοι υψηλής κεφαλαιοποίησης, όπως η ΔΕΗ, η Metlen, η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ και ο ΟΤΕ.
Πτωτικά κινούνταν και τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης της Wall Street, προμηνύοντας δύσκολο άνοιγμα για τους βασικούς αμερικανικούς δείκτες.
Στην αγορά ενέργειας, οι τιμές του πετρελαίου σημείωσαν ισχυρή άνοδο. Το Brent πλησίασε εκ νέου τα 80 δολάρια το βαρέλι, ενώ και το αμερικανικό WTI κατέγραψε κέρδη άνω του 5%, καθώς εντείνονται οι ανησυχίες για τον εφοδιασμό λόγω των εξελίξεων στα Στενά του Ορμούζ.
Αντίθετα, ο χρυσός, το ασήμι, ο χαλκός και τα κρυπτονομίσματα κινήθηκαν πτωτικά, καθώς οι επενδυτές επανεκτιμούν τις προοπτικές των επιτοκίων στις Ηνωμένες Πολιτείες και τη στάση της Federal Reserve.
Την ίδια στιγμή, ανοδικά κινήθηκαν και οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων στις ΗΠΑ και την Ευρώπη, καθώς η νέα γεωπολιτική ένταση και η άνοδος του πετρελαίου ενίσχυσαν τις ανησυχίες για τον πληθωρισμό και τη μελλοντική πορεία της νομισματικής πολιτικής.
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Το βλέμμα στη ΔΕΘ – Προσδοκίες για μέτρα στήριξης νοικοκυριών και συνταξιούχων
Καθώς πλησιάζει η έναρξη της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, εντείνεται η συζήτηση γύρω από το πακέτο μέτρων που αναμένεται να παρουσιάσει ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, με νοικοκυριά και συνταξιούχους να προσδοκούν ουσιαστικές παρεμβάσεις για την ενίσχυση του εισοδήματός τους.
Στο επίκεντρο των σεναρίων βρίσκονται φορολογικές ελαφρύνσεις, παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση της ακρίβειας, ενίσχυση των οικογενειών, αλλά και μέτρα που θα αφορούν τους συνταξιούχους και τις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.
Παράλληλα, η κυβέρνηση εξετάζει τις δημοσιονομικές δυνατότητες της οικονομίας, ώστε οι εξαγγελίες της ΔΕΘ να συνδυάζουν τη στήριξη των πολιτών με τη διατήρηση της δημοσιονομικής σταθερότητας.
Οι τελικές αποφάσεις αναμένεται να «κλειδώσουν» τις επόμενες εβδομάδες, ενώ η ομιλία του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ θεωρείται για ακόμη μία χρονιά το βασικό βήμα για την παρουσίαση της οικονομικής πολιτικής της κυβέρνησης για το επόμενο διάστημα.
Μέχρι τότε, οι προσδοκίες παραμένουν υψηλές, καθώς χιλιάδες νοικοκυριά και συνταξιούχοι αναμένουν να ακούσουν μέτρα που θα προσφέρουν ουσιαστική ανακούφιση απέναντι στις αυξημένες οικονομικές πιέσεις της καθημερινότητας.
![Γιατροί ΕΟΠΥΥ ΚΑΒΑΛΑΣ](https://www.enanews.gr/uploads/2018/11/giatroi-eopyy.png")
