Στις επόμενες εβδομάδες πρέπει να έχει ολοκληρωθεί το τελικό σχέδιο απελευθέρωσης της αγοράς των ΚΤΕΛ καθώς δέσμευση της ηγεσίας του υπουργείου Μεταφορών είναι οι βασικοί άξονες να παρουσιαστούν στο τέλος Οκτωβρίου σε κλιμάκιο της τρόικας.

Η Ρυθμιστική Αρχή Επιβατικών Μεταφορών η οποία συστήθηκε σε σώμα από τις αρχές του καλοκαιριού βρίσκεται σε εγρήγορση, ενώ ο χρονικός ορίζοντας υλοποίησης και εφαρμογής για το συνολικό σχέδιο που θα οδηγήσει σε μία νέα αγορά δημόσιων επιβατικών μεταφορών είναι η επόμενη πενταετία.

Η Αρχή θα αναθέτει, θα ελέγχει ή και θα διακόπτει τις συμβάσεις, εάν αυτές παραβιάζονται.

Άδειες για δέκα χρόνια στα υπεραστικά ΚΤΕΛ

Σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση του νέου πλαισίου θα παίξουν οι Περιφέρειες που θα εισηγούνται στη νέα ρυθμιστική αρχή τον καθορισμό των γραμμών, τη χορήγηση αποκλειστικών δικαιωμάτων, τη χορήγηση αποζημίωσης, ενώ θα μπορούν να αναθέτουν απευθείας μεταφορικό έργο, σε περιπτώσεις που αυτό είναι πολύ μικρό, όπως σε μεμονωμένα νησιά του Ιονίου και του Αιγαίου. Επίσης, θα κληθούν να εποπτεύουν τους φορείς που εκτελούν μεταφορικό έργο.

Οι φορείς θα επιλέγουν ελεύθερα την εταιρική μορφή οργάνωσης των σχετικών επιχειρήσεων με την πρόθεση να δημιουργηθούν οικονομικά βιώσιμα εταιρικά σχήματα. Σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς, ωστόσο, το ποσό των 200 εκατ. ευρώ που ζητήθηκε ως ετήσια επιδότηση χαρακτηρίστηκε υψηλό και η ρυθμιστική αρχή επιβατικών μεταφορών (ΡΑΕΜ) θα καθορίζει τις γραμμές του δικτύου των δημόσιων υπεραστικών μεταφορών που θα επιδοτούνται. Αλλά και το ποσό με το οποίο θα επιχορηγούνται.

Η ΡΑΕΜ θα έχει επίσης την αρμοδιότητα για την ένταξη των υφιστάμενων γραμμών σε τρεις κατηγορίες με γεωγραφικά αλλά και οικονομικά κριτήρια.

Οι τρεις κατηγορίες:

1. Υπεραστικές γραμμές χωρίς αποζημίωση: Για τις γραμμές αυτές υφίσταται υποχρέωση παροχής δημόσιας υπηρεσίας γενικού οικονομικού συμφέροντος. Για τον καθορισμό των υπεραστικών γραμμών δημοσίων οδικών μεταφορών επιβατών λαμβάνονται υπόψη οι προτάσεις των Περιφερειών και όλα τα πληθυσμιακά και γεωγραφικά δεδομένα, οι υφιστάμενες οδικές συνδέσεις, οι κοινωνικές και επιβατικές ανάγκες, αλλά και η επιβατική κίνηση, καθώς και τα διαθέσιμα οικονομικά στοιχεία.

Για κάθε υπεραστική γραμμή δημοσίων οδικών υπεραστικών μεταφορών επιβατών η Ρυθμιστική Αρχή καθορίζει, αν θα ανατεθεί με αποκλειστικό δικαίωμα εκμετάλλευσης, μετά από διαγωνισμό ή σε έκτακτες περιπτώσεις μετά από ανάθεση.

2. Υπεραστικές γραμμές με αποζημίωση: Είναι γραμμές με τα ίδια χαρακτηριστικά, όπως οι πιο πάνω κατηγορία (1), αλλά για λόγους ευρύτερης κοινωνικής μέριμνας, η Ρυθμιστική Αρχή προβλέπει και σχετική αποζημίωση.

3. Υπεραστικές γραμμές ελεύθερης επιλογής: Πρόκειται για δρομολόγια πέραν του δικτύου δημοσίων οδικών υπεραστικών μεταφορών επιβατών, για τα οποία χορηγείται άδεια της Ρυθμιστικής Αρχής και διεξάγονται σε καθεστώς ελεύθερου ανταγωνισμού με λεωφορεία υπεραστικού τύπου.

Οι Περιφέρειες αυτεπαγγέλτως ή μετά από πρόταση επιχειρήσεων μεταφοράς επιβατών οποιασδήποτε νομικής μορφής, μπορούν να υποβάλουν στη Ρυθμιστική Αρχή φάκελο με τεκμηριωμένη πρόταση για τη δημιουργία νέας γραμμής υπεραστικών οδικών μεταφορών επιβατών, για την οποία δεν έχει χορηγηθεί αποκλειστικό δικαίωμα ή και δικαίωμα αποζημίωσης ή δεν έχει γίνει απευθείας ανάθεση ή δεν παρέχεται από δημόσια υπηρεσία.

Οι υπεραστικές γραμμές ελεύθερης επιλογής συμπληρώνουν τις δημόσιες υπεραστικές οδικές μεταφορές επιβατών και υπόκεινται στην εποπτεία και τον έλεγχο της Ρυθμιστικής Αρχής.

Άγονες γραμμές

Στις άγονες και στις γραμμές με αποκλειστικό δικαίωμα εκμετάλλευσης των δύο πρώτων κατηγοριών η ανάθεση έργου θα γίνεται με διαγωνισμό, ενώ θα μπορεί να γίνει και απευθείας αν η μέση ετήσια αξία της σύμβασης είναι κάτω του 1 εκατ. ευρώ ή αφορά εκτέλεση του μεταφορικού έργου που δεν υπερβαίνει τα 300.000 χιλιόμετρα.

Οι άδειες θα ισχύουν για 10 χρόνια με δυνατότητα παράτασης για άλλα πέντε ενώ θα προβλέπεται πλαφόν στα κόμιστρα.

Σημειώνεται ότι σήμερα ανά την Ελλάδα λειτουργούν 62 ΚΤΕΛ με στόλο 4.199 λεωφορείων.

«Οφείλουμε να πετύχουμε»

Ο Πρόεδρος της Ρυθμιστικής Αρχής Επιβατικών Μεταφορών, Σίμος Σιμόπουλος, δήλωσε: «Έχουμε αναλάβει την υποχρέωση έναντι της πολιτείας και της κοινωνίας να δημιουργήσουμε και να λειτουργήσουμε τη Ρυθμιστική Αρχή Επιβατικών Μεταφορών, με κύριο σκοπό την οργάνωση και την εύρυθμη λειτουργία του συστήματος των υπεραστικών μεταφορών στη χώρα μας. Σε μία εποχή με ιδιαίτερα οξυμένα τα οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα του τόπου μας, είναι ιδιαίτερα κρίσιμο να λειτουργήσει, και μάλιστα με τον βέλτιστο δυνατό τρόπο, η ζωή στην περιφέρεια της χώρας, μιας χώρας με ιδιαιτερότητες στις ανάγκες της ως προς τους ορεινούς της όγκους και τα νησιά της. Η υπεραστική συγκοινωνία, με αυτονόητη πρόνοια για την ασφάλεια και την οικονομία, αλλά εξίσου και για την άνεση και την αξιοπρέπεια των μετακινούμενων συμπολιτών μας, αποτελεί καταλύτη για τη λειτουργία του συνόλου της χώρας με στόχο την ανακούφιση -κατά το δυνατό- της κοινωνίας. Οφείλουμε να επιχειρήσουμε και να επιτύχουμε».