Συμβουλές για τις αγορές της Καθαράς Δευτέρας, αλλά και για το τι πρέπει να προσέχουμε όταν επιλέγουμε τα τρόφιμα που καταναλώνουμε στη διάρκεια της Σαρακοστής, εξέδωσε για μία ακόμη φορά το ΚΕ.Π.ΚΑ. – Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών.

Γενικά, όλα τα τρόφιμα, που στολίζουν το τραπέζι της Καθαρής Δευτέρας, είναι αρκετά ακριβά και οι τιμές τους διαμορφώνονται ελεύθερα. Η παραδοσιακή λαγάνα π.χ., δε διαφέρει σε τίποτα από το ψωμί, που προμηθευόμαστε, καθημερινά. Παρασκευάζεται από το ίδιο αλεύρι, με το κοινό ψωμί και, όμως, η τιμή της είναι μεγαλύτερη, από αυτή του κοινού ψωμιού. Αν συνυπολογίσουμε και το μικρότερο βάρος της, τότε η τιμή της είναι δυσανάλογα υψηλή.

Η ταραμοσαλάτα καλύτερα να παρασκευάζεται στο σπίτι, από λευκό ταραμά, γιατί έτσι αποφεύγουμε τις χρωστικές ουσίες, που, συνήθως, περιέχουν οι ταραμοσαλάτες του εμπορίου. Ο ταραμάς πρέπει να έχει χρώμα λευκό έως καστανό ανοιχτό και ομοιόμορφο, σε όλη την ποσότητα. Η οσμή του και η γεύση του πρέπει να είναι ευχάριστη.
Οι βραστές πατάτες, τα φασόλια πιάζ, τα κρεμμυδάκια, τα σκορδάκια, τα τουρσιά, οι ελιές, ο χαλβάς και τα νηστίσιμα θαλασσινά αποτελούν την κύρια τροφή μας, ειδικά την Καθαρή Δευτέρα, που η παράδοση απαιτεί να μην υπάρχουν, στο τραπέζι μας, μαγειρεμένα φαγητά.

Όσοι, από εμάς, αγοράσουμε θαλασσινά πρέπει να γνωρίζουμε ότι, είτε πωλούνται χύμα, είτε συσκευασμένα, πρέπει να μας δίνονται υποχρεωτικές πληροφορίες, μέσω της επισήμανσης (ετικέτας) τους, οι οποίες περιλαμβάνουν την ονομασία πώλησης (εμπορική και επιστημονική). Εφόσον είναι συσκευασμένα, η επισήμανση πρέπει να περιλαμβάνει:
1. Το καθαρό βάρος,
2. Τη χρονολογία ανάλωσης,
3. Τις ιδιαίτερες συνθήκες συντήρησης και χρήσης,
4. Το όνομα, την εμπορική επωνυμία και η διεύθυνση του εργαστηρίου επεξεργασίας, με υγειονομικό σήμα, δηλαδή τη σφραγίδα της επιχείρησης, η οποία είναι μικρή και ελλειψοειδής, όπου αναφέρεται ο Κωδικός Αριθμός της επιχείρησης, πχ.EL 30.A.60. EU.,
5. Τη μέθοδο παραγωγής, π.χ.«…αλιεύτηκε…» ή «…αλιεύτηκε σε γλυκά νερά…» ή «…εκτροφής…»,
6. Την περιοχή αλίευσης ή εκτροφής του προϊόντος και
7. Την κατηγορία αλιευτικού́ εργαλείου, που χρησιμοποιήθηκε, σε περίπτωση προϊόντος αλίευσης

Επιπλέον, για τις παρακάτω κατηγορίες θαλασσινών, πρέπει να γνωρίζουμε:
1. Μαλάκια:
α. Κεφαλόποδα (Χταπόδια, Καλαμάρια, Σουπιές, Μοσχιοί, Θράψαλα, κ.λπ.). Τα βρίσκουμε στην αγορά, είτε ως νωπά, είτε ως κατεψυγμένα ή ως αποψυγμένα, δηλ. ως κατεψυγμένα που αποψύχθηκαν.

Νωπά: Προσέχουμε ιδίως την οσμή, η οποία πρέπει να είναι η οσμή της θάλασσας. Οποιαδήποτε άλλη οσμή θεωρείται μη φυσιολογική. Επίσης, η σάρκα πρέπει να είναι συμπαγής, ελαστική, γυαλιστερή και τα πλοκάμια-βεντούζες να είναι ανθεκτικά στο τράβηγμα.
Κατεψυγμένα: Τα κατεψυγμένα πρέπει να συντηρούνται, στο σημείο πώλησης, σε καταψύκτη στους –18 βαθμούς Κελσίου, να πωλούνται συσκευασμένα και να φέρουν τις προαναφερόμενες ενδείξεις.

β. Δίθυρα (Μύδια, Κυδώνια, Γυαλιστερές, Στρείδια, κ.λπ.). Πωλούνται συσκευασμένα σε μικρές συσκευασίες, (συνήθως σε δίχτυ) οι οποίες φέρουν το υγειονομικό σήμα, καθώς και όλες τις υποχρεωτικές ενδείξεις. Σε κάθε περίπτωση τα οστρακοειδή πρέπει να είναι ζωντανά, πριν καταναλωθούν και ο έλεγχός τους είναι εύκολος. Τα κελύφη τους πρέπει να είναι ερμητικά κλειστά, ή, αν είναι μερικώς ανοιχτά, με την ελάχιστη πίεση, πάνω στο κέλυφος, πρέπει να κλείνουν ερμητικά μόνα τους.

Τα μύδια πωλούνται, με κέλυφος ή αποκελυφωμένα και, επίσης, κατεψυγμένα. Τα αποκελυφωμένα συσκευάζονται, μέσα σε πλαστικές σακούλες, με μια ποσότητα πόσιμου νερού. Στην συσκευασία τους, πρέπει να φέρουν όλες τις υποχρεωτικές ενδείξεις, που προαναφέρθηκαν. Τα κατεψυγμένα πρέπει να φέρουν, ομοίως, όλες τις υποχρεωτικές ενδείξεις. To ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ. – Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων για την προστασία των καταναλωτών από τον ιό της ηπατίτιδας Α, συστήνει μαγείρεμα των οστρακοειδών στον ατμό, για τουλάχιστον 90 δευτερόλεπτα ή βράσιμό τους στους 85-90 βαθμούς Κελσίου, για 4 λεπτά πριν την κατανάλωση.
γ. Γαστερόποδα (σαλιγκάρια). Διατίθενται στην αγορά, είτε ως νωπά, χωρίς συσκευασία, είτε ως κατεψυγμένα. Τα νωπά πρέπει να είναι, οπωσδήποτε, ζωντανά. Τα κατεψυγμένα πρέπει να φέρουν, στη συσκευασία τους, όλες τις υποχρεωτικές ενδείξεις.

2. Εχινόδερμα:
Είναι οι γνωστοί μας αχινοί, oι οποίοι πρέπει να είναι ζωντανοί, όταν καταναλώνονται. Η διαπίστωση αυτή, γίνεται με απλή παρατήρηση, κατά την οποία βλέπουμε να κινούνται τα αγκάθια τους.
3. Μαλακόστρακα:
Συμπεριλαμβάνονται Γαρίδες, Καραβίδες, Αστακοί, Καβούρια, Ψείρες, Γάμπαρι, κ.λπ. Όταν είναι ζωντανά εμφανίζουν κινήσεις στις κεραίες και στα πόδια. Πρέπει να έχουν την ευχάριστη οσμή της θάλασσας, τα αρθρωτά τους μέρη να είναι στερεά προσκολλημένα στο σώμα, η επιφάνειά τους να είναι γυαλιστερή και το κεφάλι τους δεν πρέπει να φέρει μαύρες κηλίδες ή να είναι μελανιασμένο. Τα κατεψυγμένα πρέπει να φέρουν, στη συσκευασία τους, όλες τις προβλεπόμενες ενδείξεις.

Πριν από κάθε προμήθεια θαλασσινών, επιστρατεύουμε όλη την προσοχή μας. Τα θαλασσινά, γενικά, είναι εξαιρετικά ευαίσθητα. Η οσμή και η εξωτερική όψη τους είναι τα πιο σταθερά χαρακτηριστικά, για να κρίνουμε την καταλληλότητά τους. Πρέπει να ελέγχουμε, πάντα, το βάρος των προϊόντων, όταν τα αγοράζουμε να τα ζυγίζουμε και αλλού.

Τα διάφορα είδη θαλασσινών διαφέρουν ελάχιστα μεταξύ τους, διαφέρουν όμως πολύ, όσον αφορά την τιμή πώλησής τους, πχ. χταπόδια-μοσχιοί, μπαρμπούνια-κουτσομούρες. Πρέπει να προσέχουμε καλά, την πινακίδα που αναγράφουν τις πληροφορίες του είδους όπως για παράδειγμα τα κατεψυγμένα αλιεύματα, που πωλούνται μετά από απόψυξη τους, πρέπει να αναγράφουν ότι είναι αποψυγμένα, στην πινακίδα πώλησης τους, ώστε να μην παραπλανηθούμε, από τους επιτήδειους.

Τέλος, τα αλιεύματα που προέρχονται από υδατοκαλλιέργειες θαλασσινού ή γλυκού νερού πρέπει να αναγράφουν τις προαναφερόμενες αναλυτικά ενδείξεις επίσης στην πινακίδα πώλησης τους. Ενδεικτικά στα είδη αυτά περιλαμβάνονται κυρίως τσιπούρες, λαβράκια, φαγκριά, μυλοκόπια, χιόνες ή μυτάκια, σολομός, γαρίδες κ.ά. Θα πρέπει να επισημανθεί, η μεγάλη ομοιότητα τους με τα άγρια είδη, αλλά και η μεγάλη διαφορά στις τιμές τους και συνακόλουθα ο κίνδυνος παραπλάνησης του καταναλωτή.

Για καταγγελίες ή περισσότερες πληροφορίες, μπορείτε να απευθύνεστε στο ΚΕ.Π.ΚΑ., τηλ. 2310-233333, ώρες 09:00 – 14:30.