ΥΓΕΙΑ
Τι είναι το «ηλιακό φτέρνισμα»
Για ποιο λόγο φτερνίζονται κάποιοι όταν βγουν στο φως
Αν απαντήσατε «ναι», τότε μάλλον ανήκετε κι εσείς στο 20-35% του ανθρώπινου πληθυσμού που πέφτουν θύματα του «ηλιακού φτερνίσματος».
Γιατί όμως συμβαίνει αυτό; Πώς λειτουργεί; Από τι ενεργοποιείται;
Οι επιστήμονες άρχισαν να κατανοούν αυτό το φαινόμενο μόλις τα τελευταία χρόνια.
Όπως αναφέρει πρόσφατο άρθρο στην ιστοσελίδα Today I Found Out, ο μεγάλος έλληνας φιλόσοφος Αριστοτέλης το 350 π.Χ. είχε αναρωτηθεί «γιατί η ζέστη του Ήλιου προκαλεί σε κάποιους φτέρνισμα».
Αυτή ήταν και η πρώτη καταγεγραμμένη απόδειξη ύπαρξης αυτού του φαινομένου (photic sneeze reflex).
Ο Αριστοτέλης υπέθετε ότι η ζέστη του ήλιου προκαλούσε υγρασία και εφίδρωση στο εσωτερικό της μύτης και της στοματικής κοιλότητας. Προκειμένου να απαλλαγεί κανείς από αυτή την υγρασία, έπρεπε να φτερνιστεί.
Το 17ο αιώνα με το ερώτημα των «ηλιακών φτερνισμάτων» καταπιάστηκε και ο φιλόσοφος κι επιστήμονας Φράνσις Μπέικον. Ο ίδιος απέδειξε ότι η θεωρία του Αριστοτέλη ήταν λανθασμένη, κοιτώντας προς την κατεύθυνση του ήλιου με τα μάτια του κλειστά. Η πράξη του αυτή δεν προκαλούσε φτέρνισμα. Αντίθετα, παρατήρησε ότι αν κοιτούσε κανείς τον ήλιο τα μάτια του δάκρυζαν, στη συνέχεια τα δάκρυα εισέρχονταν στη μύτη και έτσι προκαλούνταν το φτέρνισμα.
Αργότερα, επιστήμονες υποστήριξαν πως και αυτή η θεωρία ήταν λανθασμένη, απλά και μόνο επειδή το φτέρνισμα συμβαίνει πολύ σύντομα μετά την έκθεση στο ηλιακό φως. Για να δημιουργηθούν δάκρυα στα μάτια χρειάζεται να περάσει λίγος χρόνος.
Για τα επόμενα 350 χρόνια το φαινόμενο αυτό δε μελετήθηκε πολύ από τους ειδικούς.
Μέχρι το 1964, όταν μια μελέτη προσπάθησε να ρίξει περισσότερο φως στο τι συμβαίνει, υποστηρίζοντας ότι το «ηλιακό φτέρνισμα» ήταν στην ουσία ένα γενετικό γνώρισμα.
Η μελέτη έδειξε επίσης ότι το χαρακτηριστικό αυτό ήταν αυτοσωματικό-κυρίαρχο (autosomal-dominant), που σημαίνει ότι πρέπει να υπάρχει μόνο ένα γονίδιο για να «εκφραστεί». Αν το έχει ο ένας γονιός, τότε υπάρχουν 50% πιθανότητες να το έχουν και τα παιδιά του.
Μία μελέτη του 2010 από τον καθηγητή του πανεπιστημίου της Ζυρίχης, Nicholas Langer, προσπάθησε να ανακαλύψει ποιες εγκεφαλικές δραστηριότητες κρύβονται πίσω από τα «ηλιακά φτερνίσματα».
Ο ίδιος κατέληξε στο εξής συμπέρασμα: «Το ‘photic sneeze reflex’δεν είναι ένα κλασικό αντανακλαστικό που συμβαίνει μόνο σε επίπεδο στελέχους ή νωτιαίου μυελού. Φαίνεται ότι σε αυτό συμμετέχουν κι άλλες περιοχές του φλοιού του εγκεφάλου».
Λαμβάνοντας υπόψη όσα έβλεπε σε ηλεκτροεγκεφαλογραφήματα ο Dr Langer κατέληξε σε δύο πιθανές θεωρίες.
Η πρώτη ήταν ότι το οπτικό σύστημα του εγκεφάλου είναι απλά πιο ευαίσθητο στα «ηλιακά φτερνίσματα». Η υπερδιέγερση του φωτός προκαλεί μια απόκριση «πανικού» σε άλλα μέρη του εγκεφάλου, συμπεριλαμβανομένου του σωματοαισθητηριακού συστήματος που ελέγχει το φτέρνισμα.
Σύμφωνα με την άλλη θεωρία, το «ηλιακό φτέρνισμα» προκαλείται από μια ερεθισμένη μύτη. Το τρίδυμο νεύρο -που είναι υπεύθυνο για συγκεκριμένες ευαισθησίες του προσώπου και του κινητικού ελέγχου- αισθάνεται κάποιον ερεθισμό. Το τρίδυμο αυτό νεύρο βρίσκεται κοντά στο οπτικό νεύρο, το οποίο στέλνει οπτικές πληροφορίες από τον αμφιβληστροειδή προς τον εγκέφαλο. Έτσι, όταν μια ξαφνική έκρηξη φωτός γεμίσει τον αμφιβληστροειδή και το οπτικό νεύρο στείλει σήμα στον εγκέφαλο για να περιορίσει την κόρη, το σήμα θα μπορούσε, θεωρητικά, να γίνεται αισθητό από το τρίδυμο νεύρο και να εκληφθεί λανθασμένα από τον εγκέφαλο το «μήνυμα» ότι έχει ερεθιστεί η μύτη με αποτέλεσμα να προκύψει το φτέρνισμα.
ΔΡΑΜΑ
Δράμα: 1.500 ευρώ τον μήνα για στέγαση και σίτιση παθολόγων στο Νοσοκομείο
Σε εφαρμογή τίθεται η απόφαση του Δήμου Δράμας για τη χορήγηση οικονομικών κινήτρων ύψους έως 1.500 ευρώ μηνιαίως, με στόχο την κάλυψη εξόδων στέγασης και σίτισης τεσσάρων Ειδικών Παθολόγων που θα στελεχώσουν το Γενικό Νοσοκομείο Δράμας.
Πρόκειται για ομόφωνη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Δράμας, με την οποία ο Δήμος αναλαμβάνει ενεργό ρόλο στην προσπάθεια ενίσχυσης του δημόσιου συστήματος υγείας και αντιμετώπισης του προβλήματος στελέχωσης των νοσοκομείων της περιφέρειας.
Με αφορμή την έναρξη εφαρμογής του μέτρου, ο Δήμαρχος Δράμας, Γιώργος Παπαδόπουλος, υποδέχθηκε στο γραφείο της Διοικήτριας του Γενικού Νοσοκομείου Δράμας τον νέο Ειδικό Παθολόγο, Πέτρο Γλούφτσιο, ο οποίος έχει ήδη αναλάβει υπηρεσία στο Νοσοκομείο.
Κατά τη συνάντηση, ο Δήμαρχος καλωσόρισε τον νέο γιατρό και ευχήθηκε καλή δύναμη στο έργο του, τονίζοντας ότι η Δημοτική Αρχή θα συνεχίσει να στηρίζει κάθε προσπάθεια ενίσχυσης του Νοσοκομείου Δράμας.
Η Διοικήτρια του Γενικού Νοσοκομείου Δράμας, κ. Καρατζόγλου, ευχαρίστησε τον Δήμαρχο και το Δημοτικό Συμβούλιο για την ομόφωνη απόφαση, επισημαίνοντας ότι το μέτρο αποτελεί καθοριστική παρέμβαση για την κάλυψη κρίσιμων ιατρικών θέσεων.
Στη συνάντηση συμμετείχαν επίσης η Πρόεδρος της Ένωσης Νοσοκομειακών Ιατρών Δράμας και επικεφαλής της δημοτικής παράταξης «Project για τη Δράμα», Παρθένα Κιόρτεβε, καθώς και ο Γραμματέας του Ιατρικού Συλλόγου Δράμας και δημοτικός σύμβουλος της παράταξης «Πόλη και Ζωή», Χρήστος Μπακόπουλος.
Ο Δήμαρχος Δράμας, Γιώργος Παπαδόπουλος, δήλωσε:
«Ο Δήμος Δράμας γίνεται ο πρώτος Δήμος στην Ελλάδα που θεσπίζει οικονομικό κίνητρο έως 1.500 ευρώ τον μήνα για τη στέγαση και τη σίτιση τεσσάρων Ειδικών Παθολόγων του Ε.Σ.Υ., με στόχο την ενίσχυση του Γενικού Νοσοκομείου Δράμας.
Η ομόφωνη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου αποδεικνύει ότι, όταν υπάρχει συνεργασία και αποφασιστικότητα, μπορούμε να δώσουμε ουσιαστικές λύσεις σε ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα της τοπικής κοινωνίας, την ενίσχυση της δημόσιας υγείας.»
ΚΑΒΑΛΑ
Καβάλα: 225 μετρήσεις πίεσης στο πλαίσιο του MMM Greece 2026
Ολοκληρώθηκε στην Καβάλα η δράση MMM Greece 2026 — «Μάιος Μήνας Μετρήσεων» — με μετρήσεις αρτηριακής πίεσης και ενημερωτικές παρεμβάσεις για την πρόληψη και την έγκαιρη διάγνωση της υπέρτασης.
Το πρόγραμμα πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της Διεθνούς Εταιρείας Υπέρτασης και υλοποιήθηκε σε 25 πόλεις της Ελλάδας, αποτελώντας μία από τις μεγαλύτερες παγκόσμιες δράσεις ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης για την αρτηριακή υπέρταση.
Στην Καβάλα, η δράση διήρκεσε 48 ημέρες, από τις 14 Μαΐου έως τις 30 Ιουνίου 2026. Πραγματοποιήθηκαν συνολικά 225 μετρήσεις αρτηριακής πίεσης, με προκαθορισμένο πρωτόκολλο που περιλάμβανε στοιχεία όπως ηλικία, φύλο, καπνιστικές συνήθειες, ιστορικό υπέρτασης και λήψη αντιυπερτασικής αγωγής.
Οι μετρήσεις έγιναν σε οκτώ διαφορετικά σημεία, τόσο μέσα στην πόλη της Καβάλας όσο και σε περιοχές εκτός αυτής, όπως ο Αμυγδαλεώνας, οι Κρηνίδες και η Ελευθερούπολη.
Παράλληλα, πραγματοποιήθηκαν πέντε διαλέξεις με θέμα «Αρτηριακή Υπέρταση – Ο Σιωπηλός Δολοφόνος», στο Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Καβάλας, στη ΣΑΕΚ του Γενικού Νοσοκομείου Καβάλας, στην αίθουσα του Πολιτιστικού Συλλόγου Αμυγδαλεώνα, στο ΚΑΠΗ Ελευθερούπολης και στην αίθουσα δεξιώσεων του Ιερού Ναού Αγίας Ειρήνης Καβάλας.
Την ερευνητική ομάδα αποτέλεσαν ο Σταύρος Βραχνίδης, Γενικός – Οικογενειακός Γιατρός και Επιμελητής Α’ στα ΤΕΠ του Γενικού Νοσοκομείου Καβάλας, ο Γεράσιμος Γεωργιάδης, Ειδικευόμενος Γενικής – Οικογενειακής Ιατρικής στο Γενικό Νοσοκομείο Καβάλας, και ο Ξενοφών Κροκίδης, Διευθυντής Παθολογικού Τομέα του Γενικού Νοσοκομείου Καβάλας.
Πρόκειται για την πέμπτη συμμετοχή της ομάδας της Καβάλας στο πρόγραμμα MMM, μετά τις συμμετοχές των ετών 2019, 2022, 2023 και 2025.
Η αξιολόγηση των μετρήσεων και των υπόλοιπων δεδομένων θα πραγματοποιηθεί σε μεταγενέστερο χρόνο από τους συντονιστές του προγράμματος.
Η ερευνητική ομάδα ευχαριστεί όλους τους πολίτες που συμμετείχαν και εμπιστεύθηκαν τα προσωπικά τους δεδομένα, καθώς και τους εκπροσώπους συλλόγων, φορέων και θεσμικών οργάνων με τους οποίους συνεργάστηκε για την υλοποίηση των δράσεων.
Ιδιαίτερες ευχαριστίες απευθύνονται στην ομάδα συντονισμού MMM Greece 2026, στους καθηγητές του ΕΚΠΑ Γεώργιο Στεργίου και Κωνσταντίνο Τσιούφη, καθώς και στην Κλεοπάτρα Γιαννούλου για τη συμβολή της στο φετινό πρόγραμμα.
ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΑ
ΑΜΘ: Απάντηση φαρμακοποιών για τους εμβολιασμούς στα φαρμακεία
Την απάντησή τους στην ανακοίνωση των προέδρων των Ιατρικών Συλλόγων της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης σχετικά με τη διενέργεια εμβολιασμών στα φαρμακεία και την πρόσβαση των φαρμακοποιών στο Εθνικό Μητρώο Εμβολιασμών Ενηλίκων δίνουν οι πρόεδροι των Φαρμακευτικών Συλλόγων της ΑΜΘ.
Στην κοινή τους τοποθέτηση, οι πρόεδροι των Φαρμακευτικών Συλλόγων τονίζουν ότι το ελληνικό φαρμακείο αποτελεί εδώ και χρόνια αναπόσπαστο κρίκο της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, επισημαίνοντας τόσο την επιστημονική κατάρτιση των φαρμακοποιών όσο και τη μεγάλη διασπορά των φαρμακείων σε όλη τη χώρα.
Όπως αναφέρουν, με τον νόμο 5102 του 2024 η ελληνική πολιτεία προχώρησε σε εναρμόνιση με πρακτικές που εφαρμόζονται στην Ευρώπη, δίνοντας τη δυνατότητα να διενεργούνται στα φαρμακεία όλα τα εμβόλια του Εθνικού Προγράμματος Εμβολιασμού Ενηλίκων.
Οι φαρμακοποιοί σημειώνουν ότι η δυνατότητα αυτή ήρθε ως συνέχεια προηγούμενων αποφάσεων που αφορούσαν τη διενέργεια εποχιακού εμβολιασμού, τη χορήγηση αντιτετανικού ορού, αλλά και την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας επί της προσφυγής του Πανελλήνιου Ιατρικού Συλλόγου.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, ο εμβολιασμός παραμένει πράξη Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας και οι φαρμακοποιοί, με την πανεπιστημιακή τους εκπαίδευση και την πιστοποίηση που έχουν λάβει, διαθέτουν την επάρκεια να διενεργούν με ασφάλεια τους εμβολιασμούς.
Παράλληλα, οι πρόεδροι των Φαρμακευτικών Συλλόγων της ΑΜΘ ξεκαθαρίζουν ότι η λήψη ιατρικού ιστορικού, η αξιολόγηση αντενδείξεων και η εξατομικευμένη κλινική κρίση παραμένουν ευθύνη του θεράποντος ιατρού, ο οποίος συνταγογραφεί το εμβόλιο πριν από τη χορήγησή του.
Όπως υπογραμμίζουν, όλα τα εμβόλια του Εθνικού Προγράμματος Εμβολιασμού Ενηλίκων είναι συνταγογραφούμενα φάρμακα. Ο φαρμακοποιός εκτελεί τη συνταγή που έχει προηγουμένως εκδώσει ο θεράπων ιατρός, διενεργεί τον εμβολιασμό και τον καταχωρεί στο Εθνικό Μητρώο Εμβολιασμών Ενηλίκων. Εξαίρεση αποτελούν τα αντιγριπικά εμβόλια, για τα οποία δεν απαιτείται συνταγογράφηση.
Με τον τρόπο αυτό, σύμφωνα με τους ίδιους, διασφαλίζεται η ενημέρωση του φακέλου του ασθενούς και ενισχύεται η εμβολιαστική κάλυψη του πληθυσμού.
Οι πρόεδροι των Φαρμακευτικών Συλλόγων τονίζουν ακόμη ότι δεν υπάρχει υποκατάσταση ρόλων μεταξύ ιατρών και φαρμακοποιών, αλλά αξιοποίηση όλων των επαγγελματιών υγείας προς όφελος των πολιτών.
Η ανακοίνωση υπογράφεται από:
Ανθόπουλο Στέφανο, Πρόεδρο Φαρμακευτικού Συλλόγου Δράμας
Μαλάκη Αθανάσιο, Πρόεδρο Φαρμακευτικού Συλλόγου Έβρου
Ρακιτζή Αναστασία, Πρόεδρο Φαρμακευτικού Συλλόγου Καβάλας
Στρατογιαννάκο Νικόλαο, Πρόεδρο Φαρμακευτικού Συλλόγου Ξάνθης
Γουλδέν Χουσεΐν Ογλού, Πρόεδρο Φαρμακευτικού Συλλόγου Ροδόπης
![Γιατροί ΕΟΠΥΥ ΚΑΒΑΛΑΣ](https://www.enanews.gr/uploads/2018/11/giatroi-eopyy.png")
