Ηχηρά μηνύματα για το χρέος και το προσφυγικό αλλά και τον Τραμπ, με ύμνους για την Δημοκρατία και την Ελλάδα έστειλε κατά τη διήμερη επίσκεψή του στην Ελλάδα ο αμερικανός πρόεδρος Μπάρακ Ομπάμα.

Κατά τη σημερινή ημερα ο αμερικανός πρόεδρος ξεναγήθηκε ξεναγήθηκε τστην Ακρόπολη ενώ λίγο μετά τις 2 μ.μ. ο Μπάρακ Ομπάμα ξεκίνησε την ξεκίνησε η ομιλία του στο Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος με «Γεια σας», «Καλησπέρα», «Φιλοξενία» αλλά και… Αντετοκούμπο,

Τέλος, λίγο πριν τις 4 το απόγευμα ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας αποχαιρέτησε τον Μπάρακ Ομπάμα στο Ελευθέριος Βενιζέλος, πριν την αναχώρησή του για το Βερολίνο.

Ηχηρό μηνυμα για το χρέος

Μήνυμα προς τη Γερμανία και την Άνγκελα Μέρκελ ότι τώρα είναι η κατάλληλη στιγμή για να προχωρήσει σε συμφωνία με την Ελλάδα για την ελάφρυνση του χρέους έστειλε κατά τη διάρκεια της χθεσινής κοινής συνέντευξης Τύπου με τον Αλέξη Τσίπρα στο Μέγαρο Μαξίμου μετά τη συνάντηση του με τον Έλληνα πρωθυπουργό, ο αμερικανός πρόεδρος Μπάρακ Ομπάμα. “Δεν είναι μόνο όμως, οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. Όταν η οικονομία συρρικνώνεται με τέτοιους ρυθμούς, όταν η ανεργία είναι τόσο ψηλά, χρειάζεται μια σαφώς αναπτυξιακή ατζέντα. Είναι πολύ δύσκολο να καταστρώσει κανείς μια πραγματικά, αναπτυξιακή στρατηγική χωρίς να συνδυάζεται αυτό με ελάφρυνση του χρέους. Και αυτό είναι πολιτικό ζήτημα”, είπε χαρακτηριστικά πρόεδρος των ΗΠΑ. Και πρόσθεσε στέλνοντας μήνυμα στο Βερολίνο, επόμενο σταθμό το ταξιδιού του στην Ευρώπη: “Για να μην αδικήσω και κάποιες κυβερνήσεις του Βορρά, που δεν είναι και πολύ δημοφιλείς εδώ στην Ελλάδα, οφείλω να πω ότι πρέπει από την άλλη μεριά να αναγνωρίσουμε ότι και αυτοί έχουν τη δική τους πολιτική, τους δικούς τους πολιτικούς σκοπούς, έχουν πολίτες, ψηφοφόρους και πολλές φορές δείχνουν μεγάλη διστακτικότητα, όσον αφορά την ελάφρυνση του χρέους. Όμως, έχοντας δει ότι η Ελλάδα έχει κάνει σημαντικά βήματα, δει ότι έχει κάνει δύσκολες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, έχοντας δει μια Ελλάδα η οποία δεσμεύεται να αλλάξει, έχοντας δει αυτό που πέρασε ο ελληνικός λαός αυτά τα δύσκολα χρόνια, πιστεύω πως υπάρχει μια ευκαιρία και οι δύο πλευρές να καταλήξουν σε μία ανθεκτική (durable) λύση αντί κάθε χρόνο ή κάθε έξι μήνες να έχουμε διαπραγμάτευση. (come up with a durable solution as opposed to each year or every six months have a negotiation). Αυτό θα ήταν καλό για όλους. Και τώρα που η ελληνική οικονομία μπήκε και πάλι σε τροχιά ανάπτυξης, ίσως, επαναλαμβάνω, να είναι η κατάλληλη στιγμή.

Νωρίτερα ο πρόεδρος των ΗΠΑ είχε τονίσει ότι «η λιτότητα δεν μπορεί να είναι λύση» και είχε επαναλάβει ότι «θα συνεχίσει να παροτρύνει τους πιστωτές για την ελάφρυνση του χρέους», καθώς, όπως είπε, «ο δρόμος που βρίσκεται σήμερα η Ελλάδα είναι ο σωστός.

Ο πρωθυπουργός και η κυβέρνησή βλέπω ότι έχουν τη βούληση να προχωρήσουν στο δρόμο των μεταρρυθμίσεων και είναι πολύ δύσκολο να δημιουργήσει μια αναπτυξιακή προοπτική αν δεν υπάρξει ελάφρυνση του χρέους».

Αισιόδοξος ότι θα πείσει την Άνγκελα Μέρκελ για την ελάφρυνση του χρέους εμφανίστηκε ο Έλληνας πρωθυπουργός, τονίζοντας οτι αφενός τηρεί τις δεσμεύσεις της και αφετέρου είναι μία πολιτικός με αίσθημα ευθύνης απέναντι στην Ευρώπη και όχι μόνο στο κόμμα της και το εσωτερικό της Γερμανίας, όπως έκανε και με το προσφυγικό.

Πρώτη “υποσχετική” πριν τη συνάντηση με Τσίπρα

Πριν τη συνάντηση με τον Έλληνα πρωθυπουργο, ο Αμερικανός πρόδρος είχε δώσει την πρώτη «υποσχετική» για την ελάφρυνση του ελληνικού χρέους. Η δήλωσή έγινε ενώπιον του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα στο Μέγαρο Μαξίμου,ενώ λεπτομέρειες αναμένονται κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου στις 4, που θα ακολουθήσει τις διευρυμένες συνομιλίες των δύο ανδρών. «Χρειάζεται ελάφρυνση του χρέους της Ελλάδας, προκειμένου να υπάρξει ανάπτυξη, τόνισε  χαρακτηριστικά ο Μπάρακ Ομπάμα, σημειώνοντας χαρακτηριστικά: «Όπως είπε ο κ. Τσίπρας είναι μία περίοδος προκλήσεων για την κυβέρνησή του και τον λαό. Θέλω να τον συγχαρώ για τις μεταρρυθμίσεις που θα κάνουν πιο ανταγωνιστική την οικονομία. Θα συνεχίσω να υπογραμμίζω ότι μόνο η λιτότητα μόνη της δεν μπορεί να φέρει ανάπτυξη».

Νωρίτερα ο αμερικανός πρόεδρος είχε προοικονομήσει τη συγκεκριμένη δήλωσή του, επισημαίνοντας ενώπιον του Προέδρου της Δημοκρατίας: «Προφανώς η Ελλάδα έχει βρεθεί σε οικονομικές προκλήσεις τα τελευταία χρόνια. Χαιρόμαστε που βλέπουμε ότι έχει γίνει πρόοδος, αν και αναγνωρίζουμε σημαντικές προκλήσεις και θέλουμε να σταθούμε πλάι, πλάι με τον ελληνικό λαό για να το επιλύσουμε. Πιστεύουμε πως η δυνατή, ευημερούσα και ενωμένη Ευρώπη είναι καλή όχι μόνο για τον κόσμο, αλλά και για τις ΗΠΑ. Μέρος του μηνύματός μου δεν είναι μόνο η Ελλάδα, είναι να ενθαρρύνω μια διαδικασία που θα βεβαιώσει την πρόοδο».

Μαξίμου: Αυτά είναι τα δύο βασικά κέρδη από την επίσκεψη Ομπάμα

Την ικανοποίησή του εκφράζει το Μέγαρο Μαξίμου τόσο για τις αναφορές του προέδρου Ομπάμα όσο και για τις δύο συναντήσεις που είχαν οι αντιπροσωπείες των δύο χωρών.

Όπως έλεγαν κυβερνητικές πηγές, δύο ήταν τα βασικά κέρδη: 

-Το πρώτο ότι η αμερικανική πλευρά συμφώνησε ότι πρέπει να τηρηθεί το υφιστάμενο χρονοδιάγραμμα και να μην υπάρξουν αχρείαστα εμποδια ώστε μέχρι τις 26 με 27 Νοεμβρίου να υπάρξει staff level agreement και στο Eurogroup της 5ης Δεκεμβρίου να συζητηθεί το χρέος. Και καθώς τα “αχρείαστα εμπόδια’ σε αυτή τη φάση της διαπραγμάτευσης με τα εργασιακά, μπαίνουν κυρίως από το ΔΝΤ στο οποίο βασικός “παίκτης” είναι οι ΗΠΑ, αφήνεται να εννοηθεί ότι η αμερικανική επιρροή θα κινηθεί προς το να κάμψει την αδιαλλαξία του Ταμείου. Όσον αφορά του τι σημαίνει “αχρείστα εμπόδια”, τονιζόταν ότι πρόκειται για τις απαιτήσεις που υπερβαίνουν όσα έχουν ήδη υπογραφεί στη συμφωνία, “φωτογραφίζοντας” το Ταμείο: “Δίνουμε μεγάλη σημάδια στο υπάρχον χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση αξιολόγησης και εκκίνηση συζήτηση για χρέος. Δεν πρέπει να υπάρξουν αχρείαστα εμπόδια μεχρι EWG και μετά μέχρι το Eurogroup. Φαίνεται να γίνεται απολύτως αποδεκτή απο την αμερικανική πλευρά αυτή η άποψη. Θα δουλέψουν προς αυτήν την κατεύθυνση ώστε να μην υπάρχουν αχρειάστα εμπόδια”, τόνιζαν χαρακτηριστικά κυβερνητικές πηγές. Μένει να δούμε πόσο αυτό αφενός θα γίνει και αφετέρου θα πετύχει.

-Το δεύτερο που είναι άμεσα συνυφασμένο με το πρώτο είναι το ζήτημα της λιτότητας και του χρέους. Όπως τονίζαν κυβερνητικές πηγές “για πρώτη φορά από τις ΗΠΑ υπάρχει δήλωση ότι σε ό,τι φορά στην Ελλάδα δεν μπορεί να συνεχιστεί  η λιτότητα” χωρίς να τέθει κάποιο θέμα πρόσθετων μέτρων όπως στο παρελθόν. Αντίθετα, όπως τονιζοταν από κυβερνητικής πλευρά έγινε λόγος “μόνο για διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις όπως στην Παιδεία”, ενώ αναγνωρίστηκαν οι προσπάθειες της Ελλάδας προς αυτή την κατεύθυνση. Επιπλέον, ιδιαίτερη σημασία δίνεται στο γεγονός ότι ο πρόεδρος Ομπάμα στις δηλώσεις ότι “τωρα είναι κατάλληλη στιγμή” για τη διευθέτηση του χρέους αφήνοντας να του είπε ξεκάθαρα εννοηθεί ότι θα ασκήσει την επιρροή του προς αυτή την κατεύθυνση προς τις “χώρες του Βορρά”, δηλαδή, τη Γερμανία και την Καγκελάριο Μέρκελ. Διευκρινιζόταν, πάντως, πώς δεν ζητήθηκε κάτι τέτοιο από τον Αλέξη Τσίπρα.

Το χρονικό

Σύμφωνα με διεθνείς αναλυτές ο κ. Ομπάμα κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του στην Αθήνα θα στείλει μηνύματα για το προσφυγικό, το ελληνικό χρέος, το Κυπριακό αλλά και τον… Ντόναλντ Τραμπ.

Το Air Force One προσγειώθηκε στο Ελευθέριος Bενιζέλος στις 10.38 το πρωί όπου τον υποδέχθηκε ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Πάνος Καμμένος, και από εκεί και πέρα ξεκινάει ο Μαραθώνιος του Μπάρακ Ομπάμα, μέχρι την αναχώρηση του την Τετάρτη για το Βερολίνο.

-Στις 13.30 τον υποδέχθηκε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Προκόπης Παυλόπουλος στο Προεδρικό Μέγαρο όπου έκαναν δηλώσεις μπροστά στις κάμερες με τον αμερικανό πρόοδο να δηλώνει ότι η χώρα του θα σταθεί πλάι στον ελληνικό λαό.

-Στις 14.30 ο Μπάρακ Ομπάμα μετέβη στο Μέγαρο Μαξίμου όπου τον υποδέχθηκε ο Πρωθυπουργός κ. Αλέξης Τσίπρας με τον οποίο έχει αυτή την ώρα διευρυμένες συνομιλίες και θα ακολουθήσουν κοινές δηλώσεις.

-Στις 19:30, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ  θα παρακαθίσει σε δείπνο που θα παραθέσει προς τιμήν του ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Προκόπιος Παυλόπουλος.

Το πρόγραμμα της Τετάρτης δεν έχει ακόμη ανακοινωθεί επίσημα αλλά ο Αμερικανός πρόεδρος αναμένεται να επισκεφθεί την Ακρόπολη και στη συνέχεια να εκφωνήσει ομιλία, πιθανότατα από το Ίδρυμα Σταύρος Νιαρχος.

Συγχαρητήρια για το προσφυγικό, βοήθεια για το χρέος

Αναφορικά με το προσφυγικό, ο Μπ. Ομπάμα αναμένεται να ευχαριστήσει τόσο τον Προκόπη Παυλόπουλο όσο και τον Αλέξη Τσίπρα για την στάση της ελληνικής κυβέρνησης αλλά και των πολιτών απέναντι στους χιλιάδες μετανάστες που έχουν εισρεύσει στη χώρα από την Αφρική και τη Μέση Ανατολή, υπενθυμίζοντας ότι ο ίδιος υποστήριξε τη συμφωνία ΕΕ – Τουρκίας για το μεταναστευτικό, ως την καλύτερη ελπίδα για τη διαχείριση των αφίξεων στην Ευρώπη, με έναν τρόπο ομαλό και ανθρώπινο. Άλλωστε, δεν είναι τυχαίο ότι μετά την Αθήνα, ο Αμερικανός πρόεδρος ταξιδεύει στο Βερολίνο, όπου η Γερμανίδα Καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ, αν και το πολιτικό κόστος ήταν και είναι μεγάλο, κράτησε θετική στάση στο θέμα του προσφυγικού.

Άλλωστε μια πρόγευση για το τι θα πει τόσο για το προσφυγικό όσο και για το χρέος, έδωσε ο Πρόεδρος των ΗΠΑ στη συνέντευξή του στην «Καθημερινή της Κυριακής» τονίζοντας αφενός ότι «όσο η Ελλάδα συνεχίζει να κάνει τα επώδυνα βήματα στις μεταρρυθμίσεις και εργάζεται για να διασφαλίσει ότι οι μετανάστες αντιμετωπίζονται με τάξη και ανθρώπινο τρόπο, οι Έλληνες πολίτες θα έχουν έναν φίλο και σύμμαχο στις ΗΠΑ» και αφετέρου ότι «θα συνεχίσει να προτρέπει τους πιστωτές της Ελλάδας να κάνουν τα βήματα που είναι απαραίτητα ώστε να διασφαλιστεί ότι η Ελλάδα είναι σε θέση να επιστρέψει σε υγιή οικονομική ανάπτυξη, περιλαμβανομένης και της παροχής ουσιαστικής ελάφρυνσης του χρέους».

Πέραν των ιδιαίτερων αυτών στοιχείων, για την Αθήνα και την ελληνική κυβέρνηση η επίσκεψη του Αμερικανού προέδρου συνδέεται άμεσα με τις προκλήσεις που η χώρα μας καλείται να διαχειριστεί σε κομβικά ζητήματα της εξωτερικής πολιτικής, με επίκεντρο το Κυπριακό.  Η αμερικανική πλευρά δε κρύβει οτι θα ήθελε μία θετική εξέλιξη μέχρι το τέλος της θητείας του προέδρου Ομπάμα. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας αναμένεται, στη συνάντησή του με τον Αμερικανό πρόεδρο, να αναφερθεί στο Κυπριακό, τις αμφισβητήσεις της Συνθήκης της Λωζάννης και την εκκρεμότητα της ονομασίας της ΠΓΔΜ.

Δύσκολη ισορροπία για τον Τραμπ

Πλην όμως των θεμάτων αμιγώς ελληνικού ενδιαφέροντος, οι διεθνείς αναλυτές αναμένουν με μεγάλο ενδιαφέρον τις αναφορές του Μπάρακ Ομπάμα στο διάδοχο του Ντόναλντ Τραμπ. Τονίζουν, δε, ότι θα πρέπει να ισορροπήσει ανάμεσα στα όσα αρνητικά (και) ο ίδιος προεξοφλούσε ότι θα φέρει μια προεδρία Τραμπ κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας και στο να καθησυχάσει τους ευρωπαίους ομολόγους του  που ανησυχούν για το μέλλον της αμερικανικής δημοκρατίας αλλά και τις μελλοντικές σχέσεις των ΗΠΑ με την ΕΕ.

Είναι ενδεικτικό ότι στη συνέντευξη  του στην «Καθημερινή», ο Αμερικανός πρόεδρος διατύπωσε ανησυχίες για την άνοδο των λαϊκιστικών κινημάτων και προβληματισμό σε σχέση με το μέλλον της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, μετά και το Brexit, υπογραμμίζοντας ότι η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση αποτελεί ένα από τα σπουδαιότερα πολιτικά και οικονομικά επιτεύγματα της σύγχρονης εποχής, με οφέλη για τα κράτη μέλη, τις ΗΠΑ και ολόκληρο τον κόσμο.