ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Τα χαμηλά επιτόκια της ΕΚΤ στο στόχαστρο πολιτικών και τραπεζιτών
Προειδοποίηση για τις συνέπειες της συνέχισης της χαλαρής νομισματικής πολιτικής.
Η πολιτική των χαμηλών επιτοκίων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) βρίσκεται τις τελευταίες μέρες στο στόχαστρο γερμανών πολιτικών, τραπεζιτών και αναλυτών, οι οποίοι προειδοποιούν για τις συνέπειες της συνέχισης της χαλαρής νομισματικής πολιτικής, ενώ εκφράζουν έντονη ανησυχία και για τις επιπτώσεις της στην λειτουργία των γερμανικών τραπεζών, αλλά και στα συνταξιοδοτικά προγράμματα.
Ο υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας Βόλφγκανγκ Σόιμπλε σε δήλωσή του στην «Frankfurter Allgemeine Sonntagszeitung» χαρακτηρίζει την πολιτική του Μάριο Ντράγκι μακροπρόθεσμα «επιβλαβή» για την Ευρωζώνη και ζητάει την εγκατάλειψή της. «Οι συνέπειες των χαμηλών ή και των αρνητικών επιτοκίων είναι μακροπρόθεσμα επιβλαβής – και για τα συνταξιοδοτικά προγράμματα», δηλώνει ο κ. Σόιμπλε και τονίζει ότι η αρχή του τέλους της χαλαρής νομισματικής πολιτικής επιτυγχάνεται μόνο μέσω διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και περισσότερων επενδύσεων.
Σε έρευνα ωστόσο της FAS, μεταξύ πολιτικών και εμπειρογνωμόνων, όπως αναφέρει ανταπόκριση του Αθηναϊκού-Μακεδονικού Πρακτορείου Ειδήσεων, διαπιστώνεται ότι οι περισσότεροι δεν θεωρούν πιθανή την αλλαγή πολιτικής στο εγγύς μέλλον. Η επικεφαλής της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Αριστεράς (Die Linke) Ζάρα Βάγκενκνεχτ εκτιμά ότι αυτή η φάση θα διαρκέσει ακόμη πολύ και δεν θα πρέπει να αναμένεται εξομάλυνση των επιτοκίων την επόμενη δεκαετία.
Ο καθηγητής Οικονομίας και πρώην Πρόεδρος του Ινστιτούτου Ifo του Μονάχου Χανς-Βέρνερ Ζιν επισημαίνει ότι τα χαμηλά επιτόκια θα παραμείνουν για όσο επιτρέπουμε στην ΕΚΤ να τα παρέχει και χαρακτηρίζει αυτή την πολιτική «σαν ναρκωτικό», καθώς, όπως υποστηρίζει, η πτώση των επιτοκίων μπορεί πάντα να έχει μόνο προσωρινή επίδραση σε ό,τι αφορά τη ζήτηση, η οποία ξεθυμαίνει γρήγορα και κατόπιν χρειάζεται νέα μείωση επιτοκίων.
Ο οικονομολόγος και μέλος της Επιτροπής των «Σοφών» της γερμανικής οικονομίας Πέτερ Μπόφινγκερ προβλέπει ότι η φάση των χαμηλών επιτοκίων θα διαρκέσει τουλάχιστον ακόμη πέντε χρόνια, ενώ ο επικεφαλής του Ινστιτούτου «Μαξ Πλανκ» οικονομολόγος Μάρτιν Χέλβιγκ δεν αποκλείει ακόμη μεγαλύτερη διάρκεια και υποδεικνύει το παράδειγμα της Ιαπωνίας, όπου αυτή η πολιτική διαρκεί ήδη 20 χρόνια.
Ο πρώην Πρόεδρος του ΔΣ της Pimco και επικεφαλής των οικονομολόγων της Allianz Μοχάμεντ Ελ-Εριάν προειδοποιεί ότι «αν αυτή η πολιτική δεν αλλάξει εντός των επόμενων τριών ετών, θα θέσει σε κίνδυνο τις μελλοντικές γενιές».
Η ανησυχία είναι πάντως πολύ εντονότερη μεταξύ των γερμανών τραπεζιτών, οι οποίοι προειδοποιούν για τον κίνδυνο τραπεζικής κρίσης εξαιτίας της πολιτικής της ΕΚΤ. Η Bundesbank ζητάει μάλιστα επειγόντως κρατική εγγύηση των καταθέσεων προκειμένου σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο να προστατευθούν οι καταθέτες, αλλά και όσοι έχουν επενδύσει σε συνταξιοδοτικά προγράμματα.
Σύμφωνα με τον επικεφαλής της Deutsche Bank Τζον Κράιαν, η υπερβολική νομισματική πολιτική της ΕΚΤ προκαλεί περισσότερη ζημιά παρά οφέλη. Η ΕΚΤ, επισημαίνει σε άρθρο του στην Handelsblatt, έκανε πάρα πολλά προκειμένου να σταθεροποιήσει την Ευρώπη στην οικονομική κρίση και στην κρίση χρέους. «Στο μεταξύ όμως η νομισματική πολιτική λειτουργεί ενάντια στους στόχους της ενίσχυσης της οικονομίας και της διασφάλισης του ευρωπαϊκού τραπεζικού συστήματος», τονίζει και προειδοποιεί τους καταθέτες οι οποίοι, όπως λέει, βρίσκονται ενώπιον τεράστιου κινδύνου. «Για τους καταθέτες και τα συνταξιοδοτικά προγράμματά τους οι συνέπειες θα είναι καταστροφικές», αν δεν αλλάξει κάτι θεμελιωδώς, επισημαίνει.
Όπως γράφει ο κ. Κράιαν, το πλεόνασμα επιτοκίων αποτελεί σημαντικό έσοδο για τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Αυτό όμως έχει από το 2009 περιοριστεί σε ολόκληρη την Ευρωζώνη στο 7%. «Το να μην παίρνεις χρήματα αλλά να διαθέτεις χρήματα, κοστίζει επιτόκια. Έτσι θίγεται η ασφάλεια», αναφέρει ο επικεφαλής της DB και ζητάει από τον Διοικητή της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι να αλλάξει πορεία και να εγκαταλείψει την πολιτική των αρνητικών επιτοκίων.
Από την πλευρά της Bundesbank, το μέλος του Δ.Σ. Αντρέας Ντόμπρετ δηλώνει στο Reuters ότι θεωρεί λογικό οι γερμανικές τράπεζες να σκέφτονται να επιβάλουν χρεώσεις στους τρεχούμενους λογαριασμούς, επισημαίνοντας ότι «οι τραπεζικές υπηρεσίες δεν μπορεί να είναι δωρεάν, εφόσον οι τράπεζες δεν κερδίζουν χρήματα από τη διαφορά επιτοκίου», αλλά διευκρινίζει ότι δεν θεωρεί πιθανό να γενικευτεί η επιβολή χρεώσεων στους λογαριασμούς καταθέσεων, όπως συνέβη π.χ. στην Post Bank, θυγατρική της Deutsche Bank. Μόνο το 16,4% των γερμανικών τραπεζών, σημειώνει ο κ. Ντόμπρετ, δήλωνε το 2015 ότι προτίθεται να μετακυλήσει το κόστος των αρνητικών επιτοκίων της ΕΚΤ στους πελάτες του. Ο ίδιος ωστόσο χαρακτηρίζει κρίσιμης σημασίας την μείωση της ανακεφαλαιοποίησης των γερμανικών τραπεζών από την αγορά, η οποία, όπως λέει, καθιστά την εξασφάλιση κεφαλαίων ακόμη πιο δύσκολη. Καταλογίζει δε την ευθύνη στην ΕΚΤ, τονίζοντας ότι οι γερμανικές τράπεζες, ειδικά αυτές με τις μεγάλες καταθέσεις, υποφέρουν λόγω του περιβάλλοντος χαμηλών επιτοκίων, αλλά παραδέχεται ότι οι τράπεζες θα πρέπει να περιορίσουν το κόστος λειτουργίας τους και να ασχοληθούν με το επιχειρηματικό τους μοντέλο προκειμένου να προσαρμοστούν στη νέα κατάσταση. «Μερικές φορές βοηθάει το να περιορίσουμε την περιπλοκότητα μιας τράπεζας, ώστε οι επενδυτές να ανακτήσουν την εμπιστοσύνη τους», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Ο ίδιος πάντως πριν από λίγες ημέρες, σε συνέντευξή του στο Focus, είχε ζητήσει την άμεση εφαρμογή της εγγύησης των τραπεζικών καταθέσεων μέχρι του ποσού των 100.000 ευρώ σε όλα τα κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όπως είχε εξηγήσει, στην Γερμανία ισχύει από τον Ιούλιο του 2015, αλλά δεν την έχουν εφαρμόσει όλα τα κράτη-μέλη και, κατά την άποψή του, θα πρέπει αυτό να συμβεί, προτού ληφθούν περαιτέρω μέτρα. Παράλληλα, ο κ. Ντόμπρετ σημείωσε ότι «αντί να ζητούμε μια κοινότητα ανάληψης ευθύνης, θα πρέπει να βρούμε αποτελεσματικές λύσεις σε εθνικό επίπεδο» και πρότεινε την δημιουργία ενός Ταμείου Αντασφάλισης ή διακρατικές συμφωνίες δανεισμού.
Ο τραπεζικός εμπειρογνώμονας και μέλος της Επιτροπής των «Σοφών» της γερμανικής οικονομίας Φόλκερ Βίλαντ θεωρεί ότι οι κεντρικές τράπεζες στην Ευρωζώνη δικαίως μείωσαν τα επιτόκια και χαλάρωσαν την νομισματική πολιτική τους κατά τη διάρκεια της κρίσης. Στο μεταξύ όμως τόσο η Fed όσο και η EΚΤ επέμειναν, όπως λέει στην «Frankfurter Allgemeine Zeitung», για πάρα πολύ καιρό στην πολιτική των χαμηλών επιτοκίων, ενώ η ΕΚΤ επέκτεινε την αγορά ομολόγων σε τεράστιο βαθμό, επισημαίνοντας ότι έτσι δημιουργούνται κίνδυνοι για τον οικονομικό και κυρίως για τον τραπεζικό τομέα, όπου η κερδοφορία υποχωρεί ενώ αυξάνεται η ανάληψη κινδύνου. Οι κυβερνήσεις καθυστερούσαν τις απαραίτητες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, καθώς κερδίζουν περιθώριο ελιγμού στις δαπάνες μέσω των χαμηλών επιτοκίων στα μακροπρόθεσμα ομόλογα, αναφέρει.
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Σύνταξη πριν τα 62: Ποιοι ασφαλισμένοι μπορούν ακόμη να αποχωρήσουν με ευνοϊκές διατάξεις
Παρά τα γενικά όρια ηλικίας που προβλέπουν πλήρη σύνταξη στα 67 έτη ή στα 62 με 40 χρόνια ασφάλισης, χιλιάδες ασφαλισμένοι που είχαν ασφαλιστεί έστω και για μία ημέρα πριν από την 1η Ιανουαρίου 1993 εξακολουθούν να μπορούν να αποχωρήσουν νωρίτερα, αξιοποιώντας τις μεταβατικές διατάξεις.
Οι ευνοϊκές ρυθμίσεις αφορούν όσους έχουν θεμελιώσει ή κατοχυρώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα έως το 2012 και συμπληρώνουν τα απαιτούμενα ηλικιακά όρια που προβλέπει η νομοθεσία.
Οι βασικές κατηγορίες που ευνοούνται
Οι μεταβατικές διατάξεις εξακολουθούν να καλύπτουν συγκεκριμένες κατηγορίες ασφαλισμένων, μεταξύ των οποίων:
Μητέρες ασφαλισμένες στο πρώην ΙΚΑ
Μητέρες που είχαν συμπληρώσει 5.500 ημέρες ασφάλισης και είχαν ανήλικο παιδί έως το 2010, το 2011 ή το 2012 μπορούν, υπό προϋποθέσεις, να λάβουν μειωμένη σύνταξη ακόμη και από τα 58,5 έτη ή να αποχωρήσουν κοντά στα 60. Όσες δεν κατοχύρωσαν δικαίωμα έως το 2012 υπάγονται πλέον στα γενικά όρια ηλικίας
.
Δημόσιοι υπάλληλοι
Υπάλληλοι του Δημοσίου που είχαν συμπληρώσει 25ετία έως το 2012 και διαθέτουν συνολικά 35 ή 37 έτη ασφάλισης μπορούν να συνταξιοδοτηθούν με ευνοϊκότερα ηλικιακά όρια, τα οποία σε ορισμένες περιπτώσεις διαμορφώνονται στα 58,5 ή 61,5 έτη.
Εργαζόμενοι στα Βαρέα και Ανθυγιεινά Επαγγέλματα
Οι ασφαλισμένοι με 7.500 ημέρες ασφάλισης στα ΒΑΕ, εκ των οποίων οι 1.000 μέσα στα τελευταία 17 χρόνια πριν από τη συνταξιοδότηση, εξακολουθούν να απολαμβάνουν χαμηλότερα όρια ηλικίας, τα οποία για ορισμένους παλαιούς ασφαλισμένους μπορεί να ξεκινούν ακόμη και από τα 55 ή 57 έτη.
Ασφαλισμένοι σε ΔΕΚΟ και τράπεζες
Οι μεταβατικές διατάξεις εξακολουθούν να ισχύουν για ασφαλισμένους στα πρώην ειδικά ταμεία των ΔΕΚΟ και των τραπεζών, κυρίως για μητέρες με ανήλικο παιδί και 25ετία, τρίτεκνους, καθώς και ασφαλισμένους πριν από το 1983 που είχαν συμπληρώσει 35ετία έως το 2021.
Τρίτεκνοι και πολύτεκνοι
Ευνοϊκό καθεστώς εξακολουθεί να ισχύει και για τρίτεκνους ή πολύτεκνους δημοσίους υπαλλήλους, καθώς και για ορισμένες κατηγορίες ασφαλισμένων στα ειδικά ταμεία.
Τι ισχύει για όσους δεν καλύπτονται από τις εξαιρέσεις
Για τους ασφαλισμένους που δεν εμπίπτουν στις παραπάνω κατηγορίες, η βασική δυνατότητα πρόωρης εξόδου παραμένει η μειωμένη σύνταξη στα 62 έτη, με τη συμπλήρωση τουλάχιστον 15 ετών ασφάλισης (4.500 ημερών).
Εναλλακτικά, πλήρης σύνταξη χορηγείται στα 62 έτη μόνο εφόσον έχουν συμπληρωθεί 40 έτη ασφάλισης.
Ο ρόλος των πλασματικών ετών
Η αναγνώριση πλασματικών χρόνων αποτελεί σημαντικό εργαλείο για όσους επιδιώκουν να θεμελιώσουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα νωρίτερα ή να συμπληρώσουν τα απαιτούμενα 40 έτη ασφάλισης.
Συνήθως αξιοποιείται τόσο από εργαζομένους στο Δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα, ιδιαίτερα από όσους διαθέτουν ήδη 33 έως 34 χρόνια πραγματικής ασφάλισης και χρειάζονται επιπλέον χρόνο για να συμπληρώσουν τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης στα 62.
Πόσο κοστίζει η εξαγορά πλασματικού χρόνου
Το κόστος εξαρτάται από την ασφαλιστική ιδιότητα και τις αποδοχές του ασφαλισμένου.
- Για τους μισθωτούς, η εξαγορά αντιστοιχεί στο 20% των μηνιαίων αποδοχών κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης. Με κατώτατο μισθό 920 ευρώ, το κόστος διαμορφώνεται σε περίπου 184 ευρώ τον μήνα ή 2.208 ευρώ ανά έτος αναγνώρισης.
- Στο Δημόσιο, για αιτήσεις που υποβάλλονται από την 1η Ιανουαρίου 2020 και μετά, εφαρμόζεται επίσης εισφορά 20% επί των αποδοχών.
- Για ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες, το κόστος ισοδυναμεί με τη μηνιαία ασφαλιστική εισφορά του κλάδου σύνταξης και διαμορφώνεται, ανάλογα με την ασφαλιστική κατηγορία, περίπου από 244 έως 659 ευρώ τον μήνα.
Η αίτηση για αναγνώριση πλασματικών ετών μπορεί να κατατεθεί οποτεδήποτε, ακόμη και αρκετά χρόνια πριν από τη συνταξιοδότηση, με το κόστος να «κλειδώνει» κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης. Η εξόφληση μπορεί να γίνει είτε εφάπαξ είτε μέσω παρακράτησης από τη μελλοντική σύνταξη.
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Παραμένουν σε δύσκολη κατάσταση οι κτηνοτρόφοι
Έντονη ανησυχία και αγανάκτηση επικρατεί στους κτηνοτρόφους, καθώς μέχρι σήμερα δεν έχουν καταβληθεί οι ενισχύσεις για τις ζωοτροφές, παρά το γεγονός ότι η οικονομική πίεση στον κλάδο παραμένει ιδιαίτερα έντονη.
Οι συνεχείς αυξήσεις στο κόστος παραγωγής, οι υψηλές τιμές των ζωοτροφών, της ενέργειας και των καυσίμων έχουν εξαντλήσει τις οικονομικές αντοχές πολλών εκμεταλλεύσεων. Για αρκετούς παραγωγούς, η συγκεκριμένη ενίσχυση αποτελεί απαραίτητη «ανάσα» για να μπορέσουν να καλύψουν τις τρέχουσες υποχρεώσεις τους και να συνεχίσουν απρόσκοπτα τη λειτουργία των μονάδων τους.
ΕΠΙΚΑΙΡΑ
Άνοιξε η νέα ρύθμιση της ΑΑΔΕ για παλαιές οφειλές έως και σε 72 δόσεις
Σε λειτουργία τέθηκε η νέα ηλεκτρονική πλατφόρμα της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), μέσω της οποίας φορολογούμενοι και επιχειρήσεις μπορούν να ρυθμίσουν παλαιές ληξιπρόθεσμες οφειλές προς το Δημόσιο σε έως και 72 μηνιαίες δόσεις, δίνοντας μια σημαντική «ανάσα» σε όσους δυσκολεύονται να εξοφλήσουν τα χρέη τους.
Η νέα ρύθμιση αφορά οφειλές που είχαν καταστεί ληξιπρόθεσμες έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023, ενώ οι νεότερες οφειλές, από το 2024 και μετά, δεν μπορούν να ενταχθούν στο συγκεκριμένο πρόγραμμα και εξακολουθούν να ρυθμίζονται μέσω των πάγιων ρυθμίσεων.
Η αίτηση υποβάλλεται αποκλειστικά ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας myAADE, με την προθεσμία να λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 2026. Το ελάχιστο ποσό κάθε μηνιαίας δόσης ορίζεται στα 30 ευρώ, ενώ ο αριθμός των δόσεων μπορεί να φτάσει έως τις 72, ανάλογα με το ύψος της οφειλής και τους όρους της ρύθμισης.
Βασική προϋπόθεση για την ένταξη είναι οι συγκεκριμένες οφειλές να μην βρίσκονται ήδη σε ενεργή ρύθμιση. Παράλληλα, οι φορολογούμενοι θα πρέπει να παραμένουν συνεπείς στην καταβολή των δόσεων, καθώς η μη εμπρόθεσμη πληρωμή μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια της ρύθμισης και στην επαναφορά των μέτρων αναγκαστικής είσπραξης.
Η ενεργοποίηση της νέας ρύθμισης αποτελεί μέρος των μέτρων για τη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους, με στόχο να δοθεί δεύτερη ευκαιρία σε χιλιάδες οφειλέτες να τακτοποιήσουν τις υποχρεώσεις τους προς το Δημόσιο, διευκολύνοντας παράλληλα την είσπραξη ληξιπρόθεσμων οφειλών. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να ενημερωθούν για τις προϋποθέσεις και να υποβάλουν την αίτησή τους μέσω της ειδικής εφαρμογής της ΑΑΔΕ στο myAADE.
![Γιατροί ΕΟΠΥΥ ΚΑΒΑΛΑΣ](https://www.enanews.gr/uploads/2018/11/giatroi-eopyy.png")
