ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Τα εγκλήματα φοροδιαφυγής, οι ποινές και η αποζημίωση στο Δημόσιο για ηθική βλάβη
Βαριές «καμπάνες» οι οποίες ξεκινούν από ποινή φυλάκισης δύο ετών για εγκλήματα φοροδιαφυγής, εφόσον οι αποκρυβέντες φόροι ξεπερνούν τις 100.000 ευρώ αν είναι άμεσοι, ή τις 50.000 ευρώ αν είναι έμμεσοι, ενεργοποιεί η Γενική Γραμματεία Δημοσίων Εσόδων.
Η εγκύκλιος που εξέδωσε ο Γ. Πιτσιλής έρχεται να θέσει σε πρακτική εφαρμογή τις αλλαγές οι οποίες ψηφίστηκαν στο ποινολόγιο της εφορίας τον περασμένο Οκτώβριο και προβλέπουν ακόμα και ποινή κάθειρξης αν κάποιος κλέψει άμεσους φόρους πάνω από 150.000 ευρώ ή 100.000 ευρώ έμμεσων φόρων ανά έτος.
Για τις περιπτώσεις φοροδιαφυγής, στις οποίες τα τελούμενα εγκλήματα τιμωρούνται ως πλημμελήματα και κρίνονται σοβαρές, επιβάλλεται η προβολή αξιώσεων του Δημοσίου από τον φορολογούμενο. Θα ζητείται, από το δικαστήριο, να επιδικάζεται σε βάρος του δράστη, υπέρ του Δημοσίου, ένα εύλογο ποσό, ως χρηματική ικανοποίηση από την ηθική βλάβη που υπέστη το Δημόσιο, λόγω της προσβολής του κύρους του από τη συμπεριφορά του φορολογούμενου. Η αξίωση χρηματικής ικανοποίησης θα ξεκινά από το 1/10 του ποσού της φοροδιαφυγής.
Εγκλήματα φοροδιαφυγής σε φόρους, τέλη και εισφορές
Σύμφωνα με τις διατάξεις, έγκλημα φοροδιαφυγής στον φόρο εισοδήματος, στον ενιαίο φόρο ιδιοκτησίας ακινήτων (ΕΝ.Φ.Ι.Α.) ή στον ειδικό φόρο ακινήτων (Ε.Φ.Α.) διαπράττει όποιος με πρόθεση, προκειμένου να αποφύγει την πληρωμή των παραπάνω φόρων, αποκρύπτει από τα όργανα της Φορολογικής Διοίκησης φορολογητέα εισοδήματα από οποιαδήποτε πηγή ή περιουσιακά στοιχεία, ιδίως παραλείποντας να υποβάλει δήλωση ή υποβάλλοντας ανακριβή δήλωση, ή καταχωρίζοντας στα λογιστικά αρχεία εικονικές (ολικά ή μερικά) δαπάνες, ή επικαλούμενος στη φορολογική δήλωση τέτοιες δαπάνες, ώστε να μην εμφανίζεται φορολογητέα ύλη ή να εμφανίζεται αυτή μειωμένη.
Τα ως άνω εγκλήματα φοροδιαφυγής τιμωρούνται, ανά είδος φόρου, ως εξής:
- με ποινή φυλάκισης τουλάχιστον δύο (2) ετών, εφόσον ο φόρος που αναλογεί στα φορολογητέα εισοδήματα ή στα περιουσιακά στοιχεία που έχουν αποκρυβεί, υπερβαίνει, ανά φορολογικό ή διαχειριστικό έτος, τις εκατό χιλιάδες (100.000) ευρώ (περ. α της παρ. 3 του άρθρου 66 του Κ.Φ.Δ.) και
- με ποινή κάθειρξης, εφόσον, κατά τα ως άνω, το ποσό του φόρου υπερβαίνει τις εκατό πενήντα χιλιάδες(150.000) ευρώ (παρ. 4 του ως άνω άρθρου).
Εγκλημα φοροδιαφυγής στον φόρο προστιθέμενης αξίας, στον φόρο κύκλου εργασιών, στον φόρο ασφαλίστρων και στους παρακρατούμενους και επιρριπτόμενους φόρους, τέλη ή εισφορές διαπράττει όποιος με πρόθεση, προκειμένου να αποφύγει την πληρωμή αυτών, δεν αποδίδει ή αποδίδει ανακριβώς, ή συμψηφίζει, ή εκπίπτει ανακριβώς τους παραπάνω φόρους, τέλη ή εισφορές, καθώς και όποιος παραπλανά τη Φορολογική Διοίκηση με την παράσταση ψευδών γεγονότων ως αληθινών, ή με την αθέμιτη παρασιώπηση ή απόκρυψη αληθινών γεγονότων και δεν αποδίδει, ή αποδίδει ανακριβώς, ή συμψηφίζει, ή εκπίπτει ανακριβώς αυτούς, ή λαμβάνει επιστροφή, καθώς και όποιος διακρατεί τέτοιους φόρους, τέλη ή εισφορές. Συγκεκριμένα, το έγκλημα φοροδιαφυγής στον Φ.Π.Α. τιμωρείται:
- με ποινή φυλάκισης τουλάχιστον δύο (2) ετών, αν το προς απόδοση ποσό του κύριου φόρου που δεν αποδόθηκε, ή αποδόθηκε ανακριβώς, ή επεστράφη, ή συμψηφίστηκε, ή εξέπεσε, ή διακρατείται, υπερβαίνει ανά φορολογικό ή διαχειριστικό έτος τις πενήντα χιλιάδες (50.000) ευρώ (υποπερ. αα της περ. β της παρ. 3 του άρθρου 66 του Κ.Φ.Δ.) και
- με ποινή κάθειρξης, εφόσον κατά τις ως άνω ίδιες προϋποθέσεις, το ποσό του φόρου υπερβαίνει τις εκατό χιλιάδες (100.000) ευρώ (παρ. 4 του άρθρου 66 του Κ.Φ.Δ.).
Περαιτέρω, τα εγκλήματα φοροδιαφυγής στον φόρο κύκλου εργασιών, στον φόρο ασφαλίστρων και στους παρακρατούμενους και επιρριπτόμενους φόρους, τέλη ή εισφορές, τιμωρούνται, ανά είδος φόρου, ως εξής:
- με ποινή φυλάκισης τουλάχιστον δύο (2) ετών, εφόσον το προς απόδοση ποσό του κύριου φόρου, τέλους ή εισφοράς, σύμφωνα με τα ανωτέρω και κατά περίπτωση, ανά φορολογικό ή διαχειριστικό έτος, υπερβαίνει τις εκατό χιλιάδες (100.000) ευρώ (υποπερ. ββ της περ. β της παρ. 3 του άρθρου 66 του Κ.Φ.Δ.) και
- με ποινή κάθειρξης εφόσον, κατά τις ανωτέρω ίδιες προϋποθέσεις, το ποσό του φόρου, τέλους ή εισφοράς, υπερβαίνει τις εκατόν πενήντα χιλιάδες (150.000) ευρώ (παρ.4 του άρθρου 66 του Κ.Φ.Δ).
Σύμφωνα με τις διατάξεις, έγκλημα φοροδιαφυγής στον φόρο πλοίων διαπράττει όποιος με πρόθεση προκειμένου να αποφύγει την πληρωμή φόρου πλοίων δεν αποδίδει ή αποδίδει ανακριβώς στο Δημόσιο φόρο πλοίων και τιμωρείται:
- με ποινή φυλάκισης τουλάχιστον δύο (2) ετών, εφόσον, κατά τις ως άνω προϋποθέσεις, το εν λόγω ποσό φόρου υπερβαίνει, ανά φορολογικό ή διαχειριστικό έτος, τις εκατό χιλιάδες (100.000) ευρώ, (υποπερ. ββ της περ. β της παρ. 3 του άρθρου 66 του Κ.Φ.Δ.) και
- με ποινή κάθειρξης, εφόσον, κατά τις ίδιες ως άνω προϋποθέσεις, το εν λόγω ποσό φόρου υπερβαίνει, ανά φορολογικό ή διαχειριστικό έτος, τις εκατό πενήντα χιλιάδες (150.000) ευρώ.
Εγκλήματα φοροδιαφυγής για περιπτώσεις έκδοσης, αποδοχής, φορολογικών στοιχείων και για τη νόθευση φορολογικών στοιχείων
Eγκλημα φοροδιαφυγής διαπράττει όποιος εκδίδει πλαστά ή εικονικά φορολογικά στοιχεία και όποιος αποδέχεται εικονικά φορολογικά στοιχεία, ή νοθεύει τέτοια στοιχεία, ανεξάρτητα από το εάν διαφεύγει ή μη την πληρωμή φόρου. Τα ως άνω εγκλήματα τιμωρούνται με ποινή φυλάκισης τουλάχιστον τριών (3) μηνών (ανεξαρτήτως της αναγραφόμενης αξίας συναλλαγής).
Ειδικά, σύμφωνα με το δεύτερο εδάφιο της παραγράφου 5 του άρθρου 66 του Κ.Φ.Δ., έγκλημα φοροδιαφυγής διαπράττει όποιος εκδίδει ή αποδέχεται εικονικά φορολογικά στοιχεία για ανύπαρκτη συναλλαγή στο σύνολό της ή για μέρος αυτής.
Τα παραπάνω εγκλήματα τιμωρούνται:
- με ποινή φυλάκισης τουλάχιστον ενός (1) έτους, εφόσον η συνολική αξία των εικονικών φορολογικών στοιχείων υπερβαίνει το ποσό των εβδομήντα πέντε χιλιάδων (75.000) ευρώ, (περ. α του β’ εδαφίου της παρ. 5 του άρθρου 66 του Κ.Φ.Δ.) και
- με ποινή κάθειρξης έως δέκα (10) έτη, εφόσον το ως άνω ποσό υπερβαίνει τις διακόσιες χιλιάδες (200.000) ευρώ (περ. β του β’ εδαφίου της παρ. 5 του άρθρου 66 του Κ.Φ.Δ.).
Αναφορικά με τις παραπάνω περιπτώσεις, επισημαίνεται ότι η έκδοση πλαστών ή εικονικών φορολογικών στοιχείων, η αποδοχή εικονικών φορολογικών στοιχείων, ή η νόθευση τέτοιων στοιχείων, τιμωρείται σύμφωνα με τις ανωτέρω διακρίσεις και ανεξάρτητα από τη διαφυγή ή μη της πληρωμής φόρου, εκτός εάν τα στοιχεία αυτά χρησιμοποιήθηκαν για τη διάπραξη ή την υποστήριξη κάποιας από τις πράξεις των παραγράφων 1 έως 4 του άρθρου 66 του Κ.Φ.Δ., με αποτέλεσμα στις περιπτώσεις αυτές, ο δράστης να τιμωρείται μόνο για την τέλεση εγκλήματος φοροδιαφυγής των περιπτώσεων 1 έως 4 ως αυτουργός ή συμμέτοχος (σχετ. το πρώτο εδάφ. της παρ. 5 του άρθρου 66 του Κ.Φ.Δ. και το τρίτο εδάφιο της παρ. 5 του ίδιου άρθρου).
Εν προκειμένω και όσον αφορά στις περιπτώσεις της παραγράφου 5 του άρθρου 66 του Κ.Φ.Δ., σημειώνεται ότι η τέλεση του εγκλήματος φοροδιαφυγής τιμωρείται με κριτήριο τη συμπλήρωση ή μη του οριζόμενου, για κάθε φορολογικό ή διαχειριστικό έτος, ορίου ως προς τους κατά περίπτωση καταλογιζόμενους φόρους, τέλη ή εισφορές, συνεπεία των προαναφερόμενων πράξεων (δηλ. της κατά τα ως άνω έκδοσης ή λήψης κ.λπ. φορολογικών στοιχείων).
Επισημαίνεται ότι στα επόμενα εδάφια της παραγράφου 5 του άρθρου 66 του Κ.Φ.Δ. δίδονται οι ορισμοί του πλαστού, εικονικού και ανακριβούς φορολογικού στοιχείου (όπως και ειδικές περιπτώσεις εξαίρεσης από την έννοια του εικονικού), ενώ με το προτελευταίο εδάφιο της ως άνω παραγράφου ορίζεται ότι δεν θεωρείται εικονικό για τον λήπτη το φορολογικό στοιχείο το οποίο αφορά πραγματική συναλλαγή, αν το πρόσωπο του εκδότη είναι διαφορετικό από αυτό που αναγράφεται στο στοιχείο.
Τέλος, με την παρ. 6 του άρθρου 66 του Κ.Φ.Δ. ορίζεται ότι οι ως άνω ποινές εξαρτώνται από το ύψος του φόρου που αποκρύφτηκε ή δεν αποδόθηκε, καθώς και από τη διάρκεια της απόκρυψης ή μη απόδοσης ή ανακριβούς απόδοσης ή διακράτησης και επίσης ότι συνιστά επιβαρυντική περίσταση για τον δράστη η μεταχείριση ιδιαίτερων τεχνασμάτων.
Αυτουργοί, συνεργοί, συμμέτοχοι (άρθρο 67 του Κ.Φ.Δ.)
Με τις διατάξεις των παραγράφων 1 και 2 του άρθρου 67 του Κ.Φ.Δ. προσδιορίζονται τα πρόσωπα που θεωρούνται αυτουργοί των εγκλημάτων φοροδιαφυγής στα νομικά πρόσωπα ή στις νομικές οντότητες, ανάλογα με τη νομική μορφή αυτών, κατά περίπτωση και με βάση την ιδιότητα που αυτοί κατείχαν, εφόσον με οποιαδήποτε πράξη ή παράλειψη συντέλεσαν στην τέλεση των εν λόγω εγκλημάτων.
Περαιτέρω, με την παράγραφο 3 του άρθρου αυτού θεμελιώνεται η ποινική ευθύνη του άμεσου συνεργού για τον εν γνώσει υπογράφοντα ανακριβή φορολογική δήλωση ως πληρεξούσιος, ή για όποιον με οποιονδήποτε άλλο τρόπο εν γνώσει συμπράττει ή προσφέρει άμεση συνδρομή στην τέλεση των παραπάνω εγκλημάτων, ενώ με την παράγραφο 4 ορίζεται ότι ως αυτουργοί ή συμμέτοχοι των εγκλημάτων φοροδιαφυγής θεωρούνται σε κάθε περίπτωση και όσοι ασκούν εν τοις πράγμασι τις εξουσίες και αρμοδιότητες που αντιστοιχούν στις ιδιότητες και θέσεις της παραγράφου 1.
Ποινική δίωξη, παραγραφή, αρμόδιο δικαστήριο, παράσταση πολιτικής αγωγής, μάρτυρες, υποχρεώσεις των οργάνων της Φορολογικής Διοίκησης (άρθρο 68 του Κ.Φ.Δ.)
Με την παράγραφο 1 του άρθρου 68 του Κ.Φ.Δ., ορίζεται, μεταξύ άλλων, ότι εάν συντρέχει περίπτωση τέλεσης ή απόπειρας τέλεσης εγκλήματος φοροδιαφυγής υποβάλλεται μηνυτήρια αναφορά αμελλητί, η δε ποινική δίωξη ασκείται αυτεπαγγέλτως.
Εν προκειμένω, επισημαίνεται ότι, με τις διατάξεις της παραγράφου 1 του άρθρου 55Α του Κ.Φ.Δ., όπως αυτό προστέθηκε στον Κ.Φ.Δ. με την παρ. 5 του άρθρου 3 του ν.4337/2015, μεταξύ άλλων, προβλέπεται ότι η διαπίστωση της συνδρομής του εγκλήματος φοροδιαφυγής, γίνεται με βάση την οριστική πράξη του διορθωτικού προσδιορισμού φόρου.
Επίσης, με την παράγραφο 2 του άρθρου 68 του Κ.Φ.Δ., προσδιορίζεται ως χρόνος έναρξης παραγραφής των εγκλημάτων φοροδιαφυγής, η τελεσιδικία της απόφασης επί της προσφυγής που ασκήθηκε, ή σε περίπτωση μη άσκησης προσφυγής, η οριστικοποίηση της φορολογικής εγγραφής λόγω παρόδου της προθεσμίας άσκησής της.
Με την παράγραφο 3 του άρθρου 68 του Κ.Φ.Δ., τίθεται ρητή πρόβλεψη για τον μη επηρεασμό της ποινικής διαδικασίας από την άσκηση ενδικοφανούς προσφυγής και την άσκηση προσφυγής στο αρμόδιο δικαστήριο, ενώ περαιτέρω, καθορίζεται το πλαίσιο επίδρασης της διοικητικής στην ποινική δίκη, η οποία, δυνητικά, μπορεί να αναστέλλεται μέχρι την τελεσίδικη κρίση του διοικητικού δικαστηρίου.
Συνεπώς, η μηνυτήρια αναφορά από τα όργανα της Φορολογικής Διοίκησης υποβάλλεται ανεξάρτητα από την άσκηση της ενδικοφανούς προσφυγής του άρθρου 63 του Κ.Φ.Δ., ή από την άσκηση προσφυγής ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου, ή από την καταβολή εκ μέρους του φορολογούμενου μέρους ή του συνόλου της οικείας οφειλής.
Με την παράγραφο 4 του ως άνω άρθρου καθορίζεται το αρμόδιο δικαστήριο για την εκδίκαση των εγκλημάτων της φοροδιαφυγής, με κριτήριο την έδρα της αρμόδιας για τη φορολόγηση Δ.Ο.Υ. (Δ.Ο.Υ. υποβολής της δήλωσης).
Με την παράγραφο 5 του ως άνω άρθρου ορίζεται ότι το Δημόσιο μπορεί να παρίσταται ως πολιτικώς ενάγων ενώπιον των ποινικών δικαστηρίων για τις αξιώσεις του που απορρέουν από τα εγκλήματα του παρόντος νόμου και ότι η διάταξη του άρθρου 5 του ν.δ. 2711/1953 (Α’ 323) εφαρμόζεται και στην περίπτωση αυτή. Επίσης, σε περίπτωση που η δίωξη ασκείται σε βαθμό πλημμελήματος, το Δημόσιο μπορεί να εκπροσωπείται στην ποινική δίκη και από τον προϊστάμενο της αρμόδιας φορολογικής αρχής ή τον οριζόμενο από αυτόν υπάλληλο.
Σε εφαρμογή των ανωτέρω, για τη διασφάλιση του Δημοσίου συμφέροντος σε υποθέσεις φοροδιαφυγής στις οποίες τα τελούμενα εγκλήματα τιμωρούνται ως πλημμελήματα (ήτοι με ποινή φυλάκισης) και κρίνονται ως σοβαρές με βάση, μεταξύ άλλων και το ύψος της διαφοράς, επιβάλλεται η προβολή των αξιώσεων του Δημοσίου από τον Προϊστάμενο της αρμόδιας φορολογικής αρχής, ή από τον αρμόδιο υπάλληλο κατόπιν εντολής του προϊσταμένου της αρμόδιας Αρχής προκειμένου να εκπροσωπηθεί το Δημόσιο σε παράσταση πολιτικής αγωγής.
Στις περιπτώσεις αυτές θα ζητείται από το Δικαστήριο να επιδικάζεται σε βάρος του δράστη και υπέρ του Δημοσίου, ένα εύλογο ποσό ως χρηματική ικανοποίηση από την ηθική βλάβη που υπέστη το Δημόσιο (ενδεικτικώς, η αξίωση χρηματικής ικανοποίησης του Δημοσίου μπορεί να εκκινεί από το 1/10 του ύψους της φορολογικής διαφοράς, ανάλογα με την περίπτωση), λόγω της προσβολής του κύρους του από τη συμπεριφορά του φορολογουμένου (σχετ. και το με αρ.πρωτ.ΔΝΥΑ1168770/ΕΞ2012/6.12.2012 έγγραφο).
Περαιτέρω, σε περίπτωση που διαπιστώνονται από τον ίδιο φορολογικό έλεγχο εγκλήματα φοροδιαφυγής κακουργηματικής φύσης (τιμωρούμενα με ποινή κάθειρξης), η μηνυτήρια αναφορά θα υποβάλλεται χωριστά για κάθε ένα από αυτά, ενώ στις περιπτώσεις διαπίστωσης εγκλημάτων φοροδιαφυγής πλημμεληματικής φύσης, αρκεί η υποβολή μίας μηνυτήριας αναφοράς για όλα τα διαπιστωθέντα πλημμελήματα, ανά είδος φόρου, τέλους, εισφοράς, ή προστίμου, ή με βάση τις διαπιστούμενες από τον φορολογικό έλεγχο πράξεις.
Περιπτώσεις διαπίστωσης αδικημάτων φοροδιαφυγής που τελέσθηκαν έως 31-12-2013 (σχετ. η με αριθ. 4/2015 Γνωμοδότηση του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου).
Με την αριθ.4/2015 Γνωμοδότηση του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου (αναρτημένη στην ηλεκτρονική διεύθυνση http://www.eisap.gr) μεταξύ άλλων, διατυπώνεται στα πλαίσια μιας επιτρεπτής διασταλτικής ερμηνείας η άποψη ότι και μετά την κατάργηση της διαδικασίας διοικητικής επίλυσης της διαφοράς, η ρύθμιση του άρθρου 24 παρ.2 Ν.2523/1997 δεν έχει απενεργοποιηθεί εντελώς, τουλάχιστον επί υποθέσεων αδικημάτων φοροδιαφυγής (άρθρα 17, 18 και 19 του Ν.2523/1997) που έχουν τελεσθεί μέχρι 31-12-2013 και ότι η τελευταία μπορεί να τύχει εφαρμογής στο πεδίο των φορολογικών εγκλημάτων, ακόμα και όταν αυτά διαπιστώνονται ή οριστικοποιούνται μετά την 1-1-2014.
Συνεπώς, σε διευκρίνιση των ανωτέρω, κάθε φορά που ο φορολογούμενος αποδέχεται ανεπιφύλακτα την αρχική απόφαση επιβολής φόρου ή προστίμου που εκδίδεται σε βάρος του με οποιοδήποτε σήμερα προβλεπόμενη διαδικασία, τα όργανα της φορολογικής διοίκησης, σε εφαρμογή της παραπάνω Γνωμοδότησης του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου και των τιθέμενων σε αυτήν προϋποθέσεων (χρόνος τέλεσης του αδικήματος μέχρι 31-12-2013), θα υποβάλλουν μηνυτήριες αναφορές μόνο στις περιπτώσεις που η οικεία οφειλή δεν καταβληθεί από τον φορολογούμενο μέσα στην προβλεπόμενη από τον Κ.Φ.Δ. προθεσμία.
Στις συγκεκριμένες ως άνω περιπτώσεις που ο φορολογούμενος υποβάλει ενδικοφανή προσφυγή ενώπιον της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών (Δ.Ε.Δ.), η μηνυτήρια αναφορά θα υποβάλλεται αμελλητί, αμέσως δηλαδή μετά την άσκηση της ενδικοφανούς προσφυγής και πάντως αμέσως μετά την παρέλευση της νόμιμης προθεσμίας άσκησής της, σε περίπτωση μη άσκησης αυτής.
Στο πλαίσιο αυτό και ανεξάρτητα από την υποχρέωση για αμελλητί υποβολή μηνυτήριας αναφοράς στις εν λόγω περιπτώσεις, λαμβάνοντας υπόψη την κατάργηση του διοικητικού συμβιβασμού και την ισχύ με τον Κ.Φ.Δ. της ειδικής διοικητικής διαδικασίας της ενδικοφανούς προσφυγής, η υπόθεση θεωρείται ότι περατώνεται οριστικά για τη Φορολογική Διοίκηση εφόσον ο φορολογούμενος εξοφλήσει τη συνολική οφειλή του, όπως αυτή θα προκύψει μετά την ολοκλήρωση του σταδίου ενώπιον της Δ.Ε.Δ. και παρέλθει άπρακτη η προθεσμία άσκησης προσφυγής ενώπιον του διοικητικού δικαστηρίου.
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Συντάξεις χηρείας: Τέσσερις σημαντικές αλλαγές φέρνει η νέα ρύθμιση – Ποιοι βλέπουν αυξήσεις έως και 100%
Σημαντικές αλλαγές στο καθεστώς των συντάξεων χηρείας προβλέπουν οι νέες διατάξεις που εισάγονται προς ψήφιση στη σημερινή συνεδρίαση της Ολομέλειας της Βουλής, με βασικό στόχο την ενίσχυση των δικαιούχων και την άρση περικοπών που είχαν θεσπιστεί με τον νόμο 4387/2016.
Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά την κατάργηση της μείωσης των συντάξεων χηρείας μετά την πάροδο της τριετίας. Μέχρι σήμερα, ο νόμος προέβλεπε ότι η κύρια σύνταξη λόγω θανάτου μειωνόταν από το 70% στο 35% σε συγκεκριμένες περιπτώσεις. Με τη νέα ρύθμιση, η περικοπή καταργείται οριστικά και η σύνταξη θα συνεχίσει να καταβάλλεται μόνιμα με το αρχικό ποσοστό δικαιώματος.
Οι συνταξιούχοι που είχαν ήδη υποστεί τη μείωση θα δουν άμεσα τη σύνταξή τους να επανέρχεται στο 70%, γεγονός που στην πράξη σημαίνει διπλασιασμό του ποσού που λάμβαναν μετά την εφαρμογή της περικοπής.
Παράλληλα, περισσότεροι από 75.000 δικαιούχοι, στους οποίους οι προβλεπόμενες μειώσεις δεν είχαν ακόμη εφαρμοστεί, απαλλάσσονται οριστικά από αυτές, καθώς οι σχετικές διατάξεις καταργούνται. Επιπλέον, το Δημόσιο παραιτείται από οποιαδήποτε αναζήτηση αναδρομικών ποσών που θα μπορούσαν να προκύψουν από τις συγκεκριμένες περικοπές.
Η δεύτερη σημαντική παρέμβαση αφορά τους συνταξιούχους που λαμβάνουν ταυτόχρονα σύνταξη από δικό τους ασφαλιστικό δικαίωμα και σύνταξη λόγω θανάτου από διαφορετικό ασφαλιστικό δικαίωμα.
Με τη νέα διάταξη διασφαλίζεται ότι οι δικαιούχοι θα συνεχίσουν να λαμβάνουν και τις δύο εθνικές συντάξεις που αντιστοιχούν στα δικαιώματά τους, χωρίς να περικόπτεται η μία από αυτές, όπως προέβλεπε το προηγούμενο καθεστώς.
Η αλλαγή αυτή αφορά περίπου 122.000 συνταξιούχους, οι οποίοι προστατεύονται τόσο από τη μείωση της δεύτερης εθνικής σύνταξης όσο και από την αναζήτηση αναδρομικών ποσών.
Η νέα νομοθετική παρέμβαση προβλέπει επίσης σημαντική βελτίωση για τα παιδιά που έχουν χάσει και τους δύο γονείς τους.
Στο εξής, οι δικαιούχοι θα λαμβάνουν το προβλεπόμενο ποσοστό της εθνικής σύνταξης από κάθε γονέα ξεχωριστά, σύμφωνα με το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο. Έτσι, αντί να λαμβάνουν το ήμισυ της εθνικής σύνταξης, θα δικαιούνται ολόκληρη την εθνική σύνταξη, γεγονός που οδηγεί σε ουσιαστικό διπλασιασμό του σχετικού ποσού.
Οι νέες ρυθμίσεις συνοψίζονται στα εξής:
Καταργείται η περικοπή των συντάξεων χηρείας μετά την τριετία και διατηρείται μόνιμα το αρχικό ποσοστό του 70%.
Επαναφέρονται στο 70% οι συντάξεις όσων είχαν ήδη υποστεί τη μείωση.
Διατηρούνται και οι δύο εθνικές συντάξεις για όσους λαμβάνουν σύνταξη από διαφορετικά ασφαλιστικά δικαιώματα.
Αυξάνεται η εθνική σύνταξη που λαμβάνουν τα παιδιά τα οποία έχουν χάσει και τους δύο γονείς τους.
Με τις συγκεκριμένες παρεμβάσεις, η κυβέρνηση επιχειρεί να διορθώσει στρεβλώσεις του προηγούμενου ασφαλιστικού πλαισίου, ενισχύοντας το εισόδημα εκατοντάδων χιλιάδων δικαιούχων και καταργώντας οριστικά προβλεπόμενες περικοπές που δεν θα εφαρμοστούν πλέον.
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Παπαθανάσης: Στα 23 δισ. ευρώ το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030
Το σχέδιο χρηματοδότησης της ελληνικής οικονομίας για την περίοδο μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης παρουσίασε ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης, κατά την εκδήλωση για το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης (ΕΠΑ) 2026-2030, που πραγματοποιήθηκε στο Ωδείο Αθηνών.
Στην εκδήλωση παρέστησαν ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, μέλη της κυβέρνησης, βουλευτές, περιφερειάρχες και εκπρόσωποι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, επιμελητηρίων και φορέων.
Σύμφωνα με τον κ. Παπαθανάση, το νέο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης ανέρχεται σε 17,1 δισ. ευρώ για την περίοδο 2026-2030, ενώ μαζί με 5,8 δισ. ευρώ που αφορούν την ολοκλήρωση έργων της προηγούμενης προγραμματικής περιόδου, οι συνολικοί εθνικοί πόροι διαμορφώνονται στα 23 δισ. ευρώ.
Όπως ανέφερε, οι πόροι αυτοί θα χρηματοδοτήσουν έργα υποδομών, σχολεία, νοσοκομεία, έργα ύδρευσης, ψηφιακές υπηρεσίες, επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη και την καινοτομία, καθώς και δράσεις για τη στήριξη της επιχειρηματικότητας, της βιομηχανίας, των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, της πράσινης μετάβασης, της ενεργειακής ανθεκτικότητας και της στεγαστικής πολιτικής.
Ο αναπληρωτής υπουργός υποστήριξε ακόμη ότι στόχος της κυβέρνησης είναι η ανάπτυξη να φτάνει σε κάθε περιφέρεια και κάθε δήμο, σημειώνοντας πως, όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «η ανάπτυξη αποκτά πραγματική αξία μόνο όταν το μέρισμά της φτάνει στην κοινωνία».
Παράλληλα, αναφέρθηκε στους στόχους για την επόμενη τετραετία, μεταξύ των οποίων η περαιτέρω αύξηση των επενδύσεων, η ενίσχυση της βιομηχανικής παραγωγής, η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, η ενδυνάμωση των εξαγωγών και η επιτάχυνση του ψηφιακού μετασχηματισμού του κράτους.
Μετά την παρουσίαση του προγράμματος, πραγματοποιήθηκε η πρώτη συνεδρίαση της Επιτροπής Παρακολούθησης του ΕΠΑ 2026-2030, με αντικείμενο την εξειδίκευση των στόχων του νέου προγράμματος.
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Πιερρακάκης: 23 δισ. ευρώ για έργα ανάπτυξης έως το 2030
Το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης (ΕΠΑ) 2026-2030, συνολικού προϋπολογισμού περίπου 23 δισ. ευρώ, παρουσίασε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, τονίζοντας ότι η αύξηση των εθνικών πόρων για επενδύσεις αποτελεί αποτέλεσμα της βελτίωσης των δημοσιονομικών και οικονομικών μεγεθών της χώρας.
Στην ομιλία του, ο υπουργός ανέφερε ότι οι εθνικοί πόροι για το Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων αυξάνονται από 1,8 δισ. ευρώ το 2019 σε 3,3 δισ. ευρώ το 2026, ενώ προβλέπεται να φτάσουν τα 4,2 δισ. ευρώ το 2030, σημειώνοντας ότι μέσα σε έντεκα χρόνια υπερδιπλασιάζονται οι διαθέσιμοι εθνικοί πόροι για την ανάπτυξη.
Όπως υποστήριξε, το νέο πρόγραμμα θα χρηματοδοτήσει έργα σε ολόκληρη τη χώρα, μέσω 20 τομεακών προγραμμάτων υπουργείων, 13 περιφερειακών και 4 ειδικών προγραμμάτων, με έμφαση στις υποδομές, την κοινωνική συνοχή, τις μεταφορές, την πολιτική προστασία, την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης, την καινοτομία, τον ψηφιακό μετασχηματισμό, την τεχνητή νοημοσύνη και την πράσινη ανάπτυξη.
Παράλληλα, ο κ. Πιερρακάκης υποστήριξε ότι η πορεία της ελληνικής οικονομίας επιτρέπει στη χώρα να διαθέτει περισσότερους εθνικούς πόρους για επενδύσεις, επισημαίνοντας ότι το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης θα λειτουργήσει συμπληρωματικά με τα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία και το Ταμείο Ανάκαμψης.
Ακολουθεί η ομιλία του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκου Πιερρακάκη:
Κύριε Πρόεδρε,
Αγαπητοί συνάδελφοι,
Κυρίες και κύριοι,
Νομίζω ότι δύσκολα θα μπορούσε ο Νίκος Παπαθανάσης, ο Αναπληρωτής Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και αρχιτέκτονας του νέου ΕΠΑ, να έχει διαλέξει έναν πιο συμβολικό χώρο από το Ωδείο Αθηνών για να μιλήσουμε για το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης της επόμενης πενταετίας.
Το ίδιο το κτίριο στο οποίο βρισκόμαστε, αποτυπώνει στην πράξη τη φιλοσοφία του ΕΠΑ και δείχνει πώς μια δημόσια επένδυση μπορεί να δώσει νέα ζωή σε ένα εμβληματικό έργο και να αφήσει ένα διαρκές αποτύπωμα για τις επόμενες γενιές.
Αυτό το ξεχωριστό δείγμα του ελληνικού μοντερνισμού, σχεδιασμένο από τον Ιωάννη Δεσποτόπουλο, εκσυγχρονίζεται με χρηματοδότηση από εθνικούς πόρους. Η ενεργειακή του αναβάθμιση και η ενσωμάτωση αρχών βιοκλιματικού σχεδιασμού θα το μετατρέψουν σε μια σύγχρονη υποδομή, έτοιμη να υπηρετήσει τον πολιτισμό, την πόλη και τους ανθρώπους της για τις επόμενες δεκαετίες.
Αυτό, κατά μία έννοια, είναι και το ευρύτερο νόημα της ανάπτυξης. Να χτίζεις πάνω σε όσα έχεις ήδη κατακτήσει και να επενδύεις σήμερα σε όσα θα χρειαστεί η χώρα αύριο.
Με αυτή τη φιλοσοφία παρουσιάζουμε σήμερα το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030.
Ένα πρόγραμμα περίπου 23 δισεκατομμυρίων ευρώ για την επόμενη πενταετία, με σημασία, όμως, που υπερβαίνει το ύψος των πόρων του. Εκφράζει τη δυνατότητα της Ελλάδας να σχεδιάζει το μέλλον της με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και να χρηματοδοτεί η ίδια τις προτεραιότητές της.
Αυτή η δυνατότητα είναι το αποτέλεσμα της προόδου που έχει συντελεστεί στην ελληνική οικονομία υπό την Πρωθυπουργία του Κυριάκου Μητσοτάκη τα τελευταία χρόνια.
Η Ελλάδα, συνεχίζει να αναπτύσσεται ταχύτερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ οι επενδύσεις αυξήθηκαν κατά 12,1% το πρώτο τρίμηνο του έτους, ξεπερνώντας σημαντικά την αρχική εκτίμηση η οποία ήταν 7%.
Η ανεργία έχει υποχωρήσει κοντά στο 8%, οδεύει στο ιστορικό χαμηλό της, ενώ οι εξαγωγές έχουν υπερδιπλασιάσει το μερίδιό τους στο ΑΕΠ σε σχέση με το 2010, σε σχέση με την Ελλάδα που έμπαινε στην κρίση, είναι σήμερα κάπου κοντά στο 42%, και η χώρα έχει πλέον ανακτήσει την επενδυτική βαθμίδα και τη διεθνή αξιοπιστία της.
Την ίδια στιγμή, το δημόσιο χρέος ακολουθεί την πιο πτωτική πορεία σε ολόκληρο τον κόσμο και προβλέπεται να είναι κάτω από το 120% του ΑΕΠ, στο 119%, πριν το τέλος της δεκαετίας.
Όλα αυτά μαζί, συνθέτουν μια οικονομία πιο ισχυρή και πιο ανθεκτική. Και, κυρίως, μας δίνουν μεγαλύτερη δυνατότητα επιλογών: να διαθέτουμε περισσότερους εθνικούς πόρους για επενδύσεις και να τους κατευθύνουμε στις προτεραιότητες εκείνες οι οποίες θα καθορίσουν την Ελλάδα των επόμενων ετών.
Και αυτή η πρόοδος αποτυπώνεται καθαρά:
- Το 2019, οι εθνικοί πόροι του Αναπτυξιακού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων ήταν 1,8 δισεκατομμύρια ευρώ.
- Το 2026 είναι 3,3 δισεκατομμύρια.
- Και το 2030 θα φτάσουν τα 4,2 δισεκατομμύρια ευρώ.
Δηλαδή, μέσα σε έντεκα χρόνια, υπερδιπλασιάζουμε τους εθνικούς πόρους που διαθέτουμε για την ανάπτυξη.
Μια οικονομία που γίνεται ισχυρότερη μπορεί να επενδύει περισσότερο. Και μια χώρα που επενδύει περισσότερο, δημιουργεί τις προϋποθέσεις για να γίνει ακόμη ισχυρότερη.
Αυτός είναι ο κύκλος της προόδου που θέλουμε για την Ελλάδα.
Το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030 αποτελεί ένα από τα βασικά εργαλεία για να επιταχύνουμε το σχέδιό μας.
Με συνολικούς πόρους, όπως ανέφερα, περίπου 23 δισεκατομμυρίων ευρώ, στους οποίους περιλαμβάνονται και περίπου 5,8 δισεκατομμύρια για την ομαλή ολοκλήρωση των έργων της προηγούμενης Προγραμματικής Περιόδου, αποκτούμε τη δυνατότητα να υλοποιήσουμε ένα μεγάλο επενδυτικό πρόγραμμα σε ολόκληρη τη χώρα.
Και θα ήθελα να σταθώ ειδικά σε αυτό. Σε ολόκληρη τη χώρα. Γιατί η ανάπτυξη πρέπει να φτάνει παντού.
- Στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη.
- Στις μεγάλες πόλεις και στα μικρότερα αστικά κέντρα.
- Στα νησιά και στις ορεινές περιοχές.
- Σε κάθε Περιφέρεια και σε κάθε τοπική κοινωνία.
Η Ελλάδα διαθέτει διαφορετικές παραγωγικές δυνατότητες, συγκριτικά πλεονεκτήματα και ανάγκες σε κάθε γωνία της. Η μεγάλη πρόκληση της επόμενης περιόδου είναι να απελευθερώσουμε ακριβώς αυτή τη δυναμική.
Γι’ αυτό και το ΕΠΑ συνδέεται άμεσα με την Εθνική Στρατηγική για την Τοπική και Περιφερειακή Ανάπτυξη.
- Μέσα από 20 Τομεακά Προγράμματα των Υπουργείων,
- 13 Περιφερειακά Προγράμματα και
- 4 Ειδικά Προγράμματα,
Και δημιουργούμε, έτσι, ένα συνεκτικό πλαίσιο που κατευθύνει τους διαθέσιμους πόρους εκεί όπου υπάρχουν πραγματικές ανάγκες, αλλά και σημαντικές αναπτυξιακές ευκαιρίες: στην κοινωνική συνοχή, στις υποδομές, στις μεταφορές, στην πολιτική προστασία και στην αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης. Στην καινοτομία, στην εξωστρέφεια, στον ψηφιακό μετασχηματισμό, στην Τεχνητή Νοημοσύνη, στην πράσινη ανάπτυξη.
Και όλο αυτό θα λειτουργήσει συμπληρωματικά, με τα συγχρηματοδοτούμενα ευρωπαϊκά προγράμματα και το Ταμείο Ανάκαμψης, καθώς η Ελλάδα σήμερα έχει ένα πάρα πολύ ισχυρό πλέγμα επενδυτικών εργαλείων, που συνδυάζει τους εθνικούς με τους ευρωπαϊκούς πόρους, και βέβαια, συμπεριλαμβάνει -όπως ειπώθηκε πριν- και τις συμπράξεις του Δημοσίου με τον Ιδιωτικό Τομέα. Η μεγάλη μας ευκαιρία, λοιπόν, είναι να τα εντάξουμε όλα αυτά σε μια ενιαία αναπτυξιακή στρατηγική, να κινητοποιήσουμε μέσω αυτής περισσότερα ιδιωτικά κεφάλαια και να πολλαπλασιάσουμε, στο τέλος, την αξία του κάθε ευρώ.
Αυτό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία, καθώς πλησιάζουμε στο τέλος του Ταμείου Ανάκαμψης. Η σταθερή αύξηση των πόρων του Αναπτυξιακού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων είναι κρίσιμη και απαντά στο ερώτημα «μετά το Ταμείο Ανάκαμψης, τι;», σε συνδυασμό και με τα νέα ευρωπαϊκά κονδύλια, γιατί δείχνει – και το δείχνει και η πρόβλεψη αυτό, για την ανάπτυξη του χρόνου – ποια είναι πραγματικά η δυναμική της ελληνικής οικονομίας για τα επόμενα χρόνια.
Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών συμμετέχει ενεργά σε αυτή την προσπάθεια και μέσα από το δικό του Τομεακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης.
Από την ανάπλαση της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης και το Πολυκαναλικό Σύστημα Ενημέρωσης και Εξυπηρέτησης Πολιτών του Υπουργείου, μέχρι την καλύτερη αξιοποίηση της δημόσιας ακίνητης περιουσίας και την κατασκευή της Ευρωπαϊκής Δορυφορικής Υποδομής GOVSATCOM Hub. Έργα διαφορετικού χαρακτήρα και κλίμακας, που ενισχύουν τις υποδομές της χώρας και εκσυγχρονίζουν τη λειτουργία του κράτους.
Κυρίες και κύριοι,
Αν έπρεπε να συνοψίσω σε μία φράση τη φιλοσοφία του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης 2026-2030, θα έλεγα ότι είναι η μετάβαση από την πρόοδο στην προοπτική.
Η Ελλάδα των τελευταίων ετών, υπό την ηγεσία του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, απέδειξε ότι μπορεί να αλλάξει την οικονομική της πορεία. Η πρόκληση τώρα, η πρόκληση για την επόμενη τετραετία, είναι να δείξουμε ότι μπορούμε να αξιοποιήσουμε αυτή την πρόοδο για να αλλάξουμε ακόμη βαθύτερα το παραγωγικό μας μοντέλο.
Κυρίες και κύριοι, κλείνοντας.
Ο κόσμος γύρω μας αλλάζει με πρωτοφανή ταχύτητα. Θα προχωρήσουν πιο γρήγορα οι χώρες που μπορούν να προβλέπουν τις αλλαγές, να σχεδιάζουν σε βάθος χρόνου και να επενδύουν εγκαίρως στις υποδομές, στην τεχνολογία και στους ανθρώπους τους.
Είναι ένα στοίχημα για ολόκληρη την Ευρώπη. Είναι και ένα στοίχημα και για την Ελλάδα. Να κοιτάζουμε δέκα και είκοσι χρόνια μπροστά και να παίρνουμε σήμερα τις αποφάσεις που θα μας κάνουν ισχυρότερους τότε. Το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030 είναι, λοιπόν, ένα από τα βασικά εργαλεία που θα έχουμε στα χέρια μας.
Η καλή πορεία της οικονομίας μάς δίνει περισσότερους πόρους και, μαζί με αυτούς, μεγαλύτερη ευθύνη: να αξιοποιήσουμε σωστά κάθε διαθέσιμο ευρώ και να δημιουργήσουμε αξία η οποία θα διαρκέσει στον χρόνο.
Και κλείνω όπως άρχισα, με το Ωδείο Αθηνών.
Κοιτάξτε γύρω μας. Βρισκόμαστε σε έναν χώρο που μας θυμίζει ότι κάθε σημαντικό έργο ξεκινά πρώτα ως σχέδιο. Η απόσταση ανάμεσα στο σχέδιο και στο αποτέλεσμα, καλύπτεται με φαντασία, με πόρους, με επιμονή και με αποτελεσματικότητα.
Η ευθύνη μας για το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030 είναι, λοιπόν, να καλύψουμε την ίδια απόσταση. Να μετατρέψουμε 23 δισεκατομμύρια ευρώ σε χιλιάδες έργα σε ολόκληρη τη χώρα. Σε υποδομές που θα μείνουν. Σε ευκαιρίες που θα δημιουργηθούν. Σε δυνατότητες που σήμερα ίσως ακόμη δεν μπορούμε να φανταστούμε.
Και όταν σε λίγα χρόνια από σήμερα θα κάνουμε, κύριε Πρόεδρε, τον απολογισμό αυτού του Προγράμματος, η επιτυχία του θα κριθεί από το πόσο διαφορετική θα είναι η Ελλάδα χάρη σε όσα αποφασίζουμε και σχεδιάζουμε σήμερα.
Με το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030, βάζουμε τον πήχη πιο ψηλά.
Για την Ελλάδα που θέλουμε.
Για την Ελλάδα που μπορούμε.
Για την Ελλάδα που αξίζουμε.
Σας ευχαριστώ πολύ.
![Γιατροί ΕΟΠΥΥ ΚΑΒΑΛΑΣ](https://www.enanews.gr/uploads/2018/11/giatroi-eopyy.png")
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Τα εγκλήματα φοροδιαφυγής, οι ποινές και η αποζημίωση στο Δημόσιο για ηθική βλάβη
Βαριές «καμπάνες» οι οποίες ξεκινούν από ποινή φυλάκισης δύο ετών για εγκλήματα φοροδιαφυγής, εφόσον οι αποκρυβέντες φόροι ξεπερνούν τις 100.000 ευρώ αν είναι άμεσοι, ή τις 50.000 ευρώ αν είναι έμμεσοι, ενεργοποιεί η Γενική Γραμματεία Δημοσίων Εσόδων.
Η εγκύκλιος που εξέδωσε ο Γ. Πιτσιλής έρχεται να θέσει σε πρακτική εφαρμογή τις αλλαγές οι οποίες ψηφίστηκαν στο ποινολόγιο της εφορίας τον περασμένο Οκτώβριο και προβλέπουν ακόμα και ποινή κάθειρξης αν κάποιος κλέψει άμεσους φόρους πάνω από 150.000 ευρώ ή 100.000 ευρώ έμμεσων φόρων ανά έτος.
Για τις περιπτώσεις φοροδιαφυγής, στις οποίες τα τελούμενα εγκλήματα τιμωρούνται ως πλημμελήματα και κρίνονται σοβαρές, επιβάλλεται η προβολή αξιώσεων του Δημοσίου από τον φορολογούμενο. Θα ζητείται, από το δικαστήριο, να επιδικάζεται σε βάρος του δράστη, υπέρ του Δημοσίου, ένα εύλογο ποσό, ως χρηματική ικανοποίηση από την ηθική βλάβη που υπέστη το Δημόσιο, λόγω της προσβολής του κύρους του από τη συμπεριφορά του φορολογούμενου. Η αξίωση χρηματικής ικανοποίησης θα ξεκινά από το 1/10 του ποσού της φοροδιαφυγής.
Εγκλήματα φοροδιαφυγής σε φόρους, τέλη και εισφορές
Σύμφωνα με τις διατάξεις, έγκλημα φοροδιαφυγής στον φόρο εισοδήματος, στον ενιαίο φόρο ιδιοκτησίας ακινήτων (ΕΝ.Φ.Ι.Α.) ή στον ειδικό φόρο ακινήτων (Ε.Φ.Α.) διαπράττει όποιος με πρόθεση, προκειμένου να αποφύγει την πληρωμή των παραπάνω φόρων, αποκρύπτει από τα όργανα της Φορολογικής Διοίκησης φορολογητέα εισοδήματα από οποιαδήποτε πηγή ή περιουσιακά στοιχεία, ιδίως παραλείποντας να υποβάλει δήλωση ή υποβάλλοντας ανακριβή δήλωση, ή καταχωρίζοντας στα λογιστικά αρχεία εικονικές (ολικά ή μερικά) δαπάνες, ή επικαλούμενος στη φορολογική δήλωση τέτοιες δαπάνες, ώστε να μην εμφανίζεται φορολογητέα ύλη ή να εμφανίζεται αυτή μειωμένη.
Τα ως άνω εγκλήματα φοροδιαφυγής τιμωρούνται, ανά είδος φόρου, ως εξής:
- με ποινή φυλάκισης τουλάχιστον δύο (2) ετών, εφόσον ο φόρος που αναλογεί στα φορολογητέα εισοδήματα ή στα περιουσιακά στοιχεία που έχουν αποκρυβεί, υπερβαίνει, ανά φορολογικό ή διαχειριστικό έτος, τις εκατό χιλιάδες (100.000) ευρώ (περ. α της παρ. 3 του άρθρου 66 του Κ.Φ.Δ.) και
- με ποινή κάθειρξης, εφόσον, κατά τα ως άνω, το ποσό του φόρου υπερβαίνει τις εκατό πενήντα χιλιάδες(150.000) ευρώ (παρ. 4 του ως άνω άρθρου).
Εγκλημα φοροδιαφυγής στον φόρο προστιθέμενης αξίας, στον φόρο κύκλου εργασιών, στον φόρο ασφαλίστρων και στους παρακρατούμενους και επιρριπτόμενους φόρους, τέλη ή εισφορές διαπράττει όποιος με πρόθεση, προκειμένου να αποφύγει την πληρωμή αυτών, δεν αποδίδει ή αποδίδει ανακριβώς, ή συμψηφίζει, ή εκπίπτει ανακριβώς τους παραπάνω φόρους, τέλη ή εισφορές, καθώς και όποιος παραπλανά τη Φορολογική Διοίκηση με την παράσταση ψευδών γεγονότων ως αληθινών, ή με την αθέμιτη παρασιώπηση ή απόκρυψη αληθινών γεγονότων και δεν αποδίδει, ή αποδίδει ανακριβώς, ή συμψηφίζει, ή εκπίπτει ανακριβώς αυτούς, ή λαμβάνει επιστροφή, καθώς και όποιος διακρατεί τέτοιους φόρους, τέλη ή εισφορές. Συγκεκριμένα, το έγκλημα φοροδιαφυγής στον Φ.Π.Α. τιμωρείται:
- με ποινή φυλάκισης τουλάχιστον δύο (2) ετών, αν το προς απόδοση ποσό του κύριου φόρου που δεν αποδόθηκε, ή αποδόθηκε ανακριβώς, ή επεστράφη, ή συμψηφίστηκε, ή εξέπεσε, ή διακρατείται, υπερβαίνει ανά φορολογικό ή διαχειριστικό έτος τις πενήντα χιλιάδες (50.000) ευρώ (υποπερ. αα της περ. β της παρ. 3 του άρθρου 66 του Κ.Φ.Δ.) και
- με ποινή κάθειρξης, εφόσον κατά τις ως άνω ίδιες προϋποθέσεις, το ποσό του φόρου υπερβαίνει τις εκατό χιλιάδες (100.000) ευρώ (παρ. 4 του άρθρου 66 του Κ.Φ.Δ.).
Περαιτέρω, τα εγκλήματα φοροδιαφυγής στον φόρο κύκλου εργασιών, στον φόρο ασφαλίστρων και στους παρακρατούμενους και επιρριπτόμενους φόρους, τέλη ή εισφορές, τιμωρούνται, ανά είδος φόρου, ως εξής:
- με ποινή φυλάκισης τουλάχιστον δύο (2) ετών, εφόσον το προς απόδοση ποσό του κύριου φόρου, τέλους ή εισφοράς, σύμφωνα με τα ανωτέρω και κατά περίπτωση, ανά φορολογικό ή διαχειριστικό έτος, υπερβαίνει τις εκατό χιλιάδες (100.000) ευρώ (υποπερ. ββ της περ. β της παρ. 3 του άρθρου 66 του Κ.Φ.Δ.) και
- με ποινή κάθειρξης εφόσον, κατά τις ανωτέρω ίδιες προϋποθέσεις, το ποσό του φόρου, τέλους ή εισφοράς, υπερβαίνει τις εκατόν πενήντα χιλιάδες (150.000) ευρώ (παρ.4 του άρθρου 66 του Κ.Φ.Δ).
Σύμφωνα με τις διατάξεις, έγκλημα φοροδιαφυγής στον φόρο πλοίων διαπράττει όποιος με πρόθεση προκειμένου να αποφύγει την πληρωμή φόρου πλοίων δεν αποδίδει ή αποδίδει ανακριβώς στο Δημόσιο φόρο πλοίων και τιμωρείται:
- με ποινή φυλάκισης τουλάχιστον δύο (2) ετών, εφόσον, κατά τις ως άνω προϋποθέσεις, το εν λόγω ποσό φόρου υπερβαίνει, ανά φορολογικό ή διαχειριστικό έτος, τις εκατό χιλιάδες (100.000) ευρώ, (υποπερ. ββ της περ. β της παρ. 3 του άρθρου 66 του Κ.Φ.Δ.) και
- με ποινή κάθειρξης, εφόσον, κατά τις ίδιες ως άνω προϋποθέσεις, το εν λόγω ποσό φόρου υπερβαίνει, ανά φορολογικό ή διαχειριστικό έτος, τις εκατό πενήντα χιλιάδες (150.000) ευρώ.
Εγκλήματα φοροδιαφυγής για περιπτώσεις έκδοσης, αποδοχής, φορολογικών στοιχείων και για τη νόθευση φορολογικών στοιχείων
Eγκλημα φοροδιαφυγής διαπράττει όποιος εκδίδει πλαστά ή εικονικά φορολογικά στοιχεία και όποιος αποδέχεται εικονικά φορολογικά στοιχεία, ή νοθεύει τέτοια στοιχεία, ανεξάρτητα από το εάν διαφεύγει ή μη την πληρωμή φόρου. Τα ως άνω εγκλήματα τιμωρούνται με ποινή φυλάκισης τουλάχιστον τριών (3) μηνών (ανεξαρτήτως της αναγραφόμενης αξίας συναλλαγής).
Ειδικά, σύμφωνα με το δεύτερο εδάφιο της παραγράφου 5 του άρθρου 66 του Κ.Φ.Δ., έγκλημα φοροδιαφυγής διαπράττει όποιος εκδίδει ή αποδέχεται εικονικά φορολογικά στοιχεία για ανύπαρκτη συναλλαγή στο σύνολό της ή για μέρος αυτής.
Τα παραπάνω εγκλήματα τιμωρούνται:
- με ποινή φυλάκισης τουλάχιστον ενός (1) έτους, εφόσον η συνολική αξία των εικονικών φορολογικών στοιχείων υπερβαίνει το ποσό των εβδομήντα πέντε χιλιάδων (75.000) ευρώ, (περ. α του β’ εδαφίου της παρ. 5 του άρθρου 66 του Κ.Φ.Δ.) και
- με ποινή κάθειρξης έως δέκα (10) έτη, εφόσον το ως άνω ποσό υπερβαίνει τις διακόσιες χιλιάδες (200.000) ευρώ (περ. β του β’ εδαφίου της παρ. 5 του άρθρου 66 του Κ.Φ.Δ.).
Αναφορικά με τις παραπάνω περιπτώσεις, επισημαίνεται ότι η έκδοση πλαστών ή εικονικών φορολογικών στοιχείων, η αποδοχή εικονικών φορολογικών στοιχείων, ή η νόθευση τέτοιων στοιχείων, τιμωρείται σύμφωνα με τις ανωτέρω διακρίσεις και ανεξάρτητα από τη διαφυγή ή μη της πληρωμής φόρου, εκτός εάν τα στοιχεία αυτά χρησιμοποιήθηκαν για τη διάπραξη ή την υποστήριξη κάποιας από τις πράξεις των παραγράφων 1 έως 4 του άρθρου 66 του Κ.Φ.Δ., με αποτέλεσμα στις περιπτώσεις αυτές, ο δράστης να τιμωρείται μόνο για την τέλεση εγκλήματος φοροδιαφυγής των περιπτώσεων 1 έως 4 ως αυτουργός ή συμμέτοχος (σχετ. το πρώτο εδάφ. της παρ. 5 του άρθρου 66 του Κ.Φ.Δ. και το τρίτο εδάφιο της παρ. 5 του ίδιου άρθρου).
Εν προκειμένω και όσον αφορά στις περιπτώσεις της παραγράφου 5 του άρθρου 66 του Κ.Φ.Δ., σημειώνεται ότι η τέλεση του εγκλήματος φοροδιαφυγής τιμωρείται με κριτήριο τη συμπλήρωση ή μη του οριζόμενου, για κάθε φορολογικό ή διαχειριστικό έτος, ορίου ως προς τους κατά περίπτωση καταλογιζόμενους φόρους, τέλη ή εισφορές, συνεπεία των προαναφερόμενων πράξεων (δηλ. της κατά τα ως άνω έκδοσης ή λήψης κ.λπ. φορολογικών στοιχείων).
Επισημαίνεται ότι στα επόμενα εδάφια της παραγράφου 5 του άρθρου 66 του Κ.Φ.Δ. δίδονται οι ορισμοί του πλαστού, εικονικού και ανακριβούς φορολογικού στοιχείου (όπως και ειδικές περιπτώσεις εξαίρεσης από την έννοια του εικονικού), ενώ με το προτελευταίο εδάφιο της ως άνω παραγράφου ορίζεται ότι δεν θεωρείται εικονικό για τον λήπτη το φορολογικό στοιχείο το οποίο αφορά πραγματική συναλλαγή, αν το πρόσωπο του εκδότη είναι διαφορετικό από αυτό που αναγράφεται στο στοιχείο.
Τέλος, με την παρ. 6 του άρθρου 66 του Κ.Φ.Δ. ορίζεται ότι οι ως άνω ποινές εξαρτώνται από το ύψος του φόρου που αποκρύφτηκε ή δεν αποδόθηκε, καθώς και από τη διάρκεια της απόκρυψης ή μη απόδοσης ή ανακριβούς απόδοσης ή διακράτησης και επίσης ότι συνιστά επιβαρυντική περίσταση για τον δράστη η μεταχείριση ιδιαίτερων τεχνασμάτων.
Αυτουργοί, συνεργοί, συμμέτοχοι (άρθρο 67 του Κ.Φ.Δ.)
Με τις διατάξεις των παραγράφων 1 και 2 του άρθρου 67 του Κ.Φ.Δ. προσδιορίζονται τα πρόσωπα που θεωρούνται αυτουργοί των εγκλημάτων φοροδιαφυγής στα νομικά πρόσωπα ή στις νομικές οντότητες, ανάλογα με τη νομική μορφή αυτών, κατά περίπτωση και με βάση την ιδιότητα που αυτοί κατείχαν, εφόσον με οποιαδήποτε πράξη ή παράλειψη συντέλεσαν στην τέλεση των εν λόγω εγκλημάτων.
Περαιτέρω, με την παράγραφο 3 του άρθρου αυτού θεμελιώνεται η ποινική ευθύνη του άμεσου συνεργού για τον εν γνώσει υπογράφοντα ανακριβή φορολογική δήλωση ως πληρεξούσιος, ή για όποιον με οποιονδήποτε άλλο τρόπο εν γνώσει συμπράττει ή προσφέρει άμεση συνδρομή στην τέλεση των παραπάνω εγκλημάτων, ενώ με την παράγραφο 4 ορίζεται ότι ως αυτουργοί ή συμμέτοχοι των εγκλημάτων φοροδιαφυγής θεωρούνται σε κάθε περίπτωση και όσοι ασκούν εν τοις πράγμασι τις εξουσίες και αρμοδιότητες που αντιστοιχούν στις ιδιότητες και θέσεις της παραγράφου 1.
Ποινική δίωξη, παραγραφή, αρμόδιο δικαστήριο, παράσταση πολιτικής αγωγής, μάρτυρες, υποχρεώσεις των οργάνων της Φορολογικής Διοίκησης (άρθρο 68 του Κ.Φ.Δ.)
Με την παράγραφο 1 του άρθρου 68 του Κ.Φ.Δ., ορίζεται, μεταξύ άλλων, ότι εάν συντρέχει περίπτωση τέλεσης ή απόπειρας τέλεσης εγκλήματος φοροδιαφυγής υποβάλλεται μηνυτήρια αναφορά αμελλητί, η δε ποινική δίωξη ασκείται αυτεπαγγέλτως.
Εν προκειμένω, επισημαίνεται ότι, με τις διατάξεις της παραγράφου 1 του άρθρου 55Α του Κ.Φ.Δ., όπως αυτό προστέθηκε στον Κ.Φ.Δ. με την παρ. 5 του άρθρου 3 του ν.4337/2015, μεταξύ άλλων, προβλέπεται ότι η διαπίστωση της συνδρομής του εγκλήματος φοροδιαφυγής, γίνεται με βάση την οριστική πράξη του διορθωτικού προσδιορισμού φόρου.
Επίσης, με την παράγραφο 2 του άρθρου 68 του Κ.Φ.Δ., προσδιορίζεται ως χρόνος έναρξης παραγραφής των εγκλημάτων φοροδιαφυγής, η τελεσιδικία της απόφασης επί της προσφυγής που ασκήθηκε, ή σε περίπτωση μη άσκησης προσφυγής, η οριστικοποίηση της φορολογικής εγγραφής λόγω παρόδου της προθεσμίας άσκησής της.
Με την παράγραφο 3 του άρθρου 68 του Κ.Φ.Δ., τίθεται ρητή πρόβλεψη για τον μη επηρεασμό της ποινικής διαδικασίας από την άσκηση ενδικοφανούς προσφυγής και την άσκηση προσφυγής στο αρμόδιο δικαστήριο, ενώ περαιτέρω, καθορίζεται το πλαίσιο επίδρασης της διοικητικής στην ποινική δίκη, η οποία, δυνητικά, μπορεί να αναστέλλεται μέχρι την τελεσίδικη κρίση του διοικητικού δικαστηρίου.
Συνεπώς, η μηνυτήρια αναφορά από τα όργανα της Φορολογικής Διοίκησης υποβάλλεται ανεξάρτητα από την άσκηση της ενδικοφανούς προσφυγής του άρθρου 63 του Κ.Φ.Δ., ή από την άσκηση προσφυγής ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου, ή από την καταβολή εκ μέρους του φορολογούμενου μέρους ή του συνόλου της οικείας οφειλής.
Με την παράγραφο 4 του ως άνω άρθρου καθορίζεται το αρμόδιο δικαστήριο για την εκδίκαση των εγκλημάτων της φοροδιαφυγής, με κριτήριο την έδρα της αρμόδιας για τη φορολόγηση Δ.Ο.Υ. (Δ.Ο.Υ. υποβολής της δήλωσης).
Με την παράγραφο 5 του ως άνω άρθρου ορίζεται ότι το Δημόσιο μπορεί να παρίσταται ως πολιτικώς ενάγων ενώπιον των ποινικών δικαστηρίων για τις αξιώσεις του που απορρέουν από τα εγκλήματα του παρόντος νόμου και ότι η διάταξη του άρθρου 5 του ν.δ. 2711/1953 (Α’ 323) εφαρμόζεται και στην περίπτωση αυτή. Επίσης, σε περίπτωση που η δίωξη ασκείται σε βαθμό πλημμελήματος, το Δημόσιο μπορεί να εκπροσωπείται στην ποινική δίκη και από τον προϊστάμενο της αρμόδιας φορολογικής αρχής ή τον οριζόμενο από αυτόν υπάλληλο.
Σε εφαρμογή των ανωτέρω, για τη διασφάλιση του Δημοσίου συμφέροντος σε υποθέσεις φοροδιαφυγής στις οποίες τα τελούμενα εγκλήματα τιμωρούνται ως πλημμελήματα (ήτοι με ποινή φυλάκισης) και κρίνονται ως σοβαρές με βάση, μεταξύ άλλων και το ύψος της διαφοράς, επιβάλλεται η προβολή των αξιώσεων του Δημοσίου από τον Προϊστάμενο της αρμόδιας φορολογικής αρχής, ή από τον αρμόδιο υπάλληλο κατόπιν εντολής του προϊσταμένου της αρμόδιας Αρχής προκειμένου να εκπροσωπηθεί το Δημόσιο σε παράσταση πολιτικής αγωγής.
Στις περιπτώσεις αυτές θα ζητείται από το Δικαστήριο να επιδικάζεται σε βάρος του δράστη και υπέρ του Δημοσίου, ένα εύλογο ποσό ως χρηματική ικανοποίηση από την ηθική βλάβη που υπέστη το Δημόσιο (ενδεικτικώς, η αξίωση χρηματικής ικανοποίησης του Δημοσίου μπορεί να εκκινεί από το 1/10 του ύψους της φορολογικής διαφοράς, ανάλογα με την περίπτωση), λόγω της προσβολής του κύρους του από τη συμπεριφορά του φορολογουμένου (σχετ. και το με αρ.πρωτ.ΔΝΥΑ1168770/ΕΞ2012/6.12.2012 έγγραφο).
Περαιτέρω, σε περίπτωση που διαπιστώνονται από τον ίδιο φορολογικό έλεγχο εγκλήματα φοροδιαφυγής κακουργηματικής φύσης (τιμωρούμενα με ποινή κάθειρξης), η μηνυτήρια αναφορά θα υποβάλλεται χωριστά για κάθε ένα από αυτά, ενώ στις περιπτώσεις διαπίστωσης εγκλημάτων φοροδιαφυγής πλημμεληματικής φύσης, αρκεί η υποβολή μίας μηνυτήριας αναφοράς για όλα τα διαπιστωθέντα πλημμελήματα, ανά είδος φόρου, τέλους, εισφοράς, ή προστίμου, ή με βάση τις διαπιστούμενες από τον φορολογικό έλεγχο πράξεις.
Περιπτώσεις διαπίστωσης αδικημάτων φοροδιαφυγής που τελέσθηκαν έως 31-12-2013 (σχετ. η με αριθ. 4/2015 Γνωμοδότηση του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου).
Με την αριθ.4/2015 Γνωμοδότηση του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου (αναρτημένη στην ηλεκτρονική διεύθυνση http://www.eisap.gr) μεταξύ άλλων, διατυπώνεται στα πλαίσια μιας επιτρεπτής διασταλτικής ερμηνείας η άποψη ότι και μετά την κατάργηση της διαδικασίας διοικητικής επίλυσης της διαφοράς, η ρύθμιση του άρθρου 24 παρ.2 Ν.2523/1997 δεν έχει απενεργοποιηθεί εντελώς, τουλάχιστον επί υποθέσεων αδικημάτων φοροδιαφυγής (άρθρα 17, 18 και 19 του Ν.2523/1997) που έχουν τελεσθεί μέχρι 31-12-2013 και ότι η τελευταία μπορεί να τύχει εφαρμογής στο πεδίο των φορολογικών εγκλημάτων, ακόμα και όταν αυτά διαπιστώνονται ή οριστικοποιούνται μετά την 1-1-2014.
Συνεπώς, σε διευκρίνιση των ανωτέρω, κάθε φορά που ο φορολογούμενος αποδέχεται ανεπιφύλακτα την αρχική απόφαση επιβολής φόρου ή προστίμου που εκδίδεται σε βάρος του με οποιοδήποτε σήμερα προβλεπόμενη διαδικασία, τα όργανα της φορολογικής διοίκησης, σε εφαρμογή της παραπάνω Γνωμοδότησης του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου και των τιθέμενων σε αυτήν προϋποθέσεων (χρόνος τέλεσης του αδικήματος μέχρι 31-12-2013), θα υποβάλλουν μηνυτήριες αναφορές μόνο στις περιπτώσεις που η οικεία οφειλή δεν καταβληθεί από τον φορολογούμενο μέσα στην προβλεπόμενη από τον Κ.Φ.Δ. προθεσμία.
Στις συγκεκριμένες ως άνω περιπτώσεις που ο φορολογούμενος υποβάλει ενδικοφανή προσφυγή ενώπιον της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών (Δ.Ε.Δ.), η μηνυτήρια αναφορά θα υποβάλλεται αμελλητί, αμέσως δηλαδή μετά την άσκηση της ενδικοφανούς προσφυγής και πάντως αμέσως μετά την παρέλευση της νόμιμης προθεσμίας άσκησής της, σε περίπτωση μη άσκησης αυτής.
Στο πλαίσιο αυτό και ανεξάρτητα από την υποχρέωση για αμελλητί υποβολή μηνυτήριας αναφοράς στις εν λόγω περιπτώσεις, λαμβάνοντας υπόψη την κατάργηση του διοικητικού συμβιβασμού και την ισχύ με τον Κ.Φ.Δ. της ειδικής διοικητικής διαδικασίας της ενδικοφανούς προσφυγής, η υπόθεση θεωρείται ότι περατώνεται οριστικά για τη Φορολογική Διοίκηση εφόσον ο φορολογούμενος εξοφλήσει τη συνολική οφειλή του, όπως αυτή θα προκύψει μετά την ολοκλήρωση του σταδίου ενώπιον της Δ.Ε.Δ. και παρέλθει άπρακτη η προθεσμία άσκησης προσφυγής ενώπιον του διοικητικού δικαστηρίου.
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Συντάξεις χηρείας: Τέσσερις σημαντικές αλλαγές φέρνει η νέα ρύθμιση – Ποιοι βλέπουν αυξήσεις έως και 100%
Σημαντικές αλλαγές στο καθεστώς των συντάξεων χηρείας προβλέπουν οι νέες διατάξεις που εισάγονται προς ψήφιση στη σημερινή συνεδρίαση της Ολομέλειας της Βουλής, με βασικό στόχο την ενίσχυση των δικαιούχων και την άρση περικοπών που είχαν θεσπιστεί με τον νόμο 4387/2016.
Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά την κατάργηση της μείωσης των συντάξεων χηρείας μετά την πάροδο της τριετίας. Μέχρι σήμερα, ο νόμος προέβλεπε ότι η κύρια σύνταξη λόγω θανάτου μειωνόταν από το 70% στο 35% σε συγκεκριμένες περιπτώσεις. Με τη νέα ρύθμιση, η περικοπή καταργείται οριστικά και η σύνταξη θα συνεχίσει να καταβάλλεται μόνιμα με το αρχικό ποσοστό δικαιώματος.
Οι συνταξιούχοι που είχαν ήδη υποστεί τη μείωση θα δουν άμεσα τη σύνταξή τους να επανέρχεται στο 70%, γεγονός που στην πράξη σημαίνει διπλασιασμό του ποσού που λάμβαναν μετά την εφαρμογή της περικοπής.
Παράλληλα, περισσότεροι από 75.000 δικαιούχοι, στους οποίους οι προβλεπόμενες μειώσεις δεν είχαν ακόμη εφαρμοστεί, απαλλάσσονται οριστικά από αυτές, καθώς οι σχετικές διατάξεις καταργούνται. Επιπλέον, το Δημόσιο παραιτείται από οποιαδήποτε αναζήτηση αναδρομικών ποσών που θα μπορούσαν να προκύψουν από τις συγκεκριμένες περικοπές.
Η δεύτερη σημαντική παρέμβαση αφορά τους συνταξιούχους που λαμβάνουν ταυτόχρονα σύνταξη από δικό τους ασφαλιστικό δικαίωμα και σύνταξη λόγω θανάτου από διαφορετικό ασφαλιστικό δικαίωμα.
Με τη νέα διάταξη διασφαλίζεται ότι οι δικαιούχοι θα συνεχίσουν να λαμβάνουν και τις δύο εθνικές συντάξεις που αντιστοιχούν στα δικαιώματά τους, χωρίς να περικόπτεται η μία από αυτές, όπως προέβλεπε το προηγούμενο καθεστώς.
Η αλλαγή αυτή αφορά περίπου 122.000 συνταξιούχους, οι οποίοι προστατεύονται τόσο από τη μείωση της δεύτερης εθνικής σύνταξης όσο και από την αναζήτηση αναδρομικών ποσών.
Η νέα νομοθετική παρέμβαση προβλέπει επίσης σημαντική βελτίωση για τα παιδιά που έχουν χάσει και τους δύο γονείς τους.
Στο εξής, οι δικαιούχοι θα λαμβάνουν το προβλεπόμενο ποσοστό της εθνικής σύνταξης από κάθε γονέα ξεχωριστά, σύμφωνα με το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο. Έτσι, αντί να λαμβάνουν το ήμισυ της εθνικής σύνταξης, θα δικαιούνται ολόκληρη την εθνική σύνταξη, γεγονός που οδηγεί σε ουσιαστικό διπλασιασμό του σχετικού ποσού.
Οι νέες ρυθμίσεις συνοψίζονται στα εξής:
Καταργείται η περικοπή των συντάξεων χηρείας μετά την τριετία και διατηρείται μόνιμα το αρχικό ποσοστό του 70%.
Επαναφέρονται στο 70% οι συντάξεις όσων είχαν ήδη υποστεί τη μείωση.
Διατηρούνται και οι δύο εθνικές συντάξεις για όσους λαμβάνουν σύνταξη από διαφορετικά ασφαλιστικά δικαιώματα.
Αυξάνεται η εθνική σύνταξη που λαμβάνουν τα παιδιά τα οποία έχουν χάσει και τους δύο γονείς τους.
Με τις συγκεκριμένες παρεμβάσεις, η κυβέρνηση επιχειρεί να διορθώσει στρεβλώσεις του προηγούμενου ασφαλιστικού πλαισίου, ενισχύοντας το εισόδημα εκατοντάδων χιλιάδων δικαιούχων και καταργώντας οριστικά προβλεπόμενες περικοπές που δεν θα εφαρμοστούν πλέον.
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Παπαθανάσης: Στα 23 δισ. ευρώ το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030
Το σχέδιο χρηματοδότησης της ελληνικής οικονομίας για την περίοδο μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης παρουσίασε ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης, κατά την εκδήλωση για το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης (ΕΠΑ) 2026-2030, που πραγματοποιήθηκε στο Ωδείο Αθηνών.
Στην εκδήλωση παρέστησαν ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, μέλη της κυβέρνησης, βουλευτές, περιφερειάρχες και εκπρόσωποι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, επιμελητηρίων και φορέων.
Σύμφωνα με τον κ. Παπαθανάση, το νέο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης ανέρχεται σε 17,1 δισ. ευρώ για την περίοδο 2026-2030, ενώ μαζί με 5,8 δισ. ευρώ που αφορούν την ολοκλήρωση έργων της προηγούμενης προγραμματικής περιόδου, οι συνολικοί εθνικοί πόροι διαμορφώνονται στα 23 δισ. ευρώ.
Όπως ανέφερε, οι πόροι αυτοί θα χρηματοδοτήσουν έργα υποδομών, σχολεία, νοσοκομεία, έργα ύδρευσης, ψηφιακές υπηρεσίες, επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη και την καινοτομία, καθώς και δράσεις για τη στήριξη της επιχειρηματικότητας, της βιομηχανίας, των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, της πράσινης μετάβασης, της ενεργειακής ανθεκτικότητας και της στεγαστικής πολιτικής.
Ο αναπληρωτής υπουργός υποστήριξε ακόμη ότι στόχος της κυβέρνησης είναι η ανάπτυξη να φτάνει σε κάθε περιφέρεια και κάθε δήμο, σημειώνοντας πως, όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «η ανάπτυξη αποκτά πραγματική αξία μόνο όταν το μέρισμά της φτάνει στην κοινωνία».
Παράλληλα, αναφέρθηκε στους στόχους για την επόμενη τετραετία, μεταξύ των οποίων η περαιτέρω αύξηση των επενδύσεων, η ενίσχυση της βιομηχανικής παραγωγής, η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, η ενδυνάμωση των εξαγωγών και η επιτάχυνση του ψηφιακού μετασχηματισμού του κράτους.
Μετά την παρουσίαση του προγράμματος, πραγματοποιήθηκε η πρώτη συνεδρίαση της Επιτροπής Παρακολούθησης του ΕΠΑ 2026-2030, με αντικείμενο την εξειδίκευση των στόχων του νέου προγράμματος.
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Πιερρακάκης: 23 δισ. ευρώ για έργα ανάπτυξης έως το 2030
Το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης (ΕΠΑ) 2026-2030, συνολικού προϋπολογισμού περίπου 23 δισ. ευρώ, παρουσίασε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, τονίζοντας ότι η αύξηση των εθνικών πόρων για επενδύσεις αποτελεί αποτέλεσμα της βελτίωσης των δημοσιονομικών και οικονομικών μεγεθών της χώρας.
Στην ομιλία του, ο υπουργός ανέφερε ότι οι εθνικοί πόροι για το Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων αυξάνονται από 1,8 δισ. ευρώ το 2019 σε 3,3 δισ. ευρώ το 2026, ενώ προβλέπεται να φτάσουν τα 4,2 δισ. ευρώ το 2030, σημειώνοντας ότι μέσα σε έντεκα χρόνια υπερδιπλασιάζονται οι διαθέσιμοι εθνικοί πόροι για την ανάπτυξη.
Όπως υποστήριξε, το νέο πρόγραμμα θα χρηματοδοτήσει έργα σε ολόκληρη τη χώρα, μέσω 20 τομεακών προγραμμάτων υπουργείων, 13 περιφερειακών και 4 ειδικών προγραμμάτων, με έμφαση στις υποδομές, την κοινωνική συνοχή, τις μεταφορές, την πολιτική προστασία, την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης, την καινοτομία, τον ψηφιακό μετασχηματισμό, την τεχνητή νοημοσύνη και την πράσινη ανάπτυξη.
Παράλληλα, ο κ. Πιερρακάκης υποστήριξε ότι η πορεία της ελληνικής οικονομίας επιτρέπει στη χώρα να διαθέτει περισσότερους εθνικούς πόρους για επενδύσεις, επισημαίνοντας ότι το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης θα λειτουργήσει συμπληρωματικά με τα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία και το Ταμείο Ανάκαμψης.
Ακολουθεί η ομιλία του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκου Πιερρακάκη:
Κύριε Πρόεδρε,
Αγαπητοί συνάδελφοι,
Κυρίες και κύριοι,
Νομίζω ότι δύσκολα θα μπορούσε ο Νίκος Παπαθανάσης, ο Αναπληρωτής Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και αρχιτέκτονας του νέου ΕΠΑ, να έχει διαλέξει έναν πιο συμβολικό χώρο από το Ωδείο Αθηνών για να μιλήσουμε για το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης της επόμενης πενταετίας.
Το ίδιο το κτίριο στο οποίο βρισκόμαστε, αποτυπώνει στην πράξη τη φιλοσοφία του ΕΠΑ και δείχνει πώς μια δημόσια επένδυση μπορεί να δώσει νέα ζωή σε ένα εμβληματικό έργο και να αφήσει ένα διαρκές αποτύπωμα για τις επόμενες γενιές.
Αυτό το ξεχωριστό δείγμα του ελληνικού μοντερνισμού, σχεδιασμένο από τον Ιωάννη Δεσποτόπουλο, εκσυγχρονίζεται με χρηματοδότηση από εθνικούς πόρους. Η ενεργειακή του αναβάθμιση και η ενσωμάτωση αρχών βιοκλιματικού σχεδιασμού θα το μετατρέψουν σε μια σύγχρονη υποδομή, έτοιμη να υπηρετήσει τον πολιτισμό, την πόλη και τους ανθρώπους της για τις επόμενες δεκαετίες.
Αυτό, κατά μία έννοια, είναι και το ευρύτερο νόημα της ανάπτυξης. Να χτίζεις πάνω σε όσα έχεις ήδη κατακτήσει και να επενδύεις σήμερα σε όσα θα χρειαστεί η χώρα αύριο.
Με αυτή τη φιλοσοφία παρουσιάζουμε σήμερα το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030.
Ένα πρόγραμμα περίπου 23 δισεκατομμυρίων ευρώ για την επόμενη πενταετία, με σημασία, όμως, που υπερβαίνει το ύψος των πόρων του. Εκφράζει τη δυνατότητα της Ελλάδας να σχεδιάζει το μέλλον της με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και να χρηματοδοτεί η ίδια τις προτεραιότητές της.
Αυτή η δυνατότητα είναι το αποτέλεσμα της προόδου που έχει συντελεστεί στην ελληνική οικονομία υπό την Πρωθυπουργία του Κυριάκου Μητσοτάκη τα τελευταία χρόνια.
Η Ελλάδα, συνεχίζει να αναπτύσσεται ταχύτερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ οι επενδύσεις αυξήθηκαν κατά 12,1% το πρώτο τρίμηνο του έτους, ξεπερνώντας σημαντικά την αρχική εκτίμηση η οποία ήταν 7%.
Η ανεργία έχει υποχωρήσει κοντά στο 8%, οδεύει στο ιστορικό χαμηλό της, ενώ οι εξαγωγές έχουν υπερδιπλασιάσει το μερίδιό τους στο ΑΕΠ σε σχέση με το 2010, σε σχέση με την Ελλάδα που έμπαινε στην κρίση, είναι σήμερα κάπου κοντά στο 42%, και η χώρα έχει πλέον ανακτήσει την επενδυτική βαθμίδα και τη διεθνή αξιοπιστία της.
Την ίδια στιγμή, το δημόσιο χρέος ακολουθεί την πιο πτωτική πορεία σε ολόκληρο τον κόσμο και προβλέπεται να είναι κάτω από το 120% του ΑΕΠ, στο 119%, πριν το τέλος της δεκαετίας.
Όλα αυτά μαζί, συνθέτουν μια οικονομία πιο ισχυρή και πιο ανθεκτική. Και, κυρίως, μας δίνουν μεγαλύτερη δυνατότητα επιλογών: να διαθέτουμε περισσότερους εθνικούς πόρους για επενδύσεις και να τους κατευθύνουμε στις προτεραιότητες εκείνες οι οποίες θα καθορίσουν την Ελλάδα των επόμενων ετών.
Και αυτή η πρόοδος αποτυπώνεται καθαρά:
- Το 2019, οι εθνικοί πόροι του Αναπτυξιακού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων ήταν 1,8 δισεκατομμύρια ευρώ.
- Το 2026 είναι 3,3 δισεκατομμύρια.
- Και το 2030 θα φτάσουν τα 4,2 δισεκατομμύρια ευρώ.
Δηλαδή, μέσα σε έντεκα χρόνια, υπερδιπλασιάζουμε τους εθνικούς πόρους που διαθέτουμε για την ανάπτυξη.
Μια οικονομία που γίνεται ισχυρότερη μπορεί να επενδύει περισσότερο. Και μια χώρα που επενδύει περισσότερο, δημιουργεί τις προϋποθέσεις για να γίνει ακόμη ισχυρότερη.
Αυτός είναι ο κύκλος της προόδου που θέλουμε για την Ελλάδα.
Το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030 αποτελεί ένα από τα βασικά εργαλεία για να επιταχύνουμε το σχέδιό μας.
Με συνολικούς πόρους, όπως ανέφερα, περίπου 23 δισεκατομμυρίων ευρώ, στους οποίους περιλαμβάνονται και περίπου 5,8 δισεκατομμύρια για την ομαλή ολοκλήρωση των έργων της προηγούμενης Προγραμματικής Περιόδου, αποκτούμε τη δυνατότητα να υλοποιήσουμε ένα μεγάλο επενδυτικό πρόγραμμα σε ολόκληρη τη χώρα.
Και θα ήθελα να σταθώ ειδικά σε αυτό. Σε ολόκληρη τη χώρα. Γιατί η ανάπτυξη πρέπει να φτάνει παντού.
- Στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη.
- Στις μεγάλες πόλεις και στα μικρότερα αστικά κέντρα.
- Στα νησιά και στις ορεινές περιοχές.
- Σε κάθε Περιφέρεια και σε κάθε τοπική κοινωνία.
Η Ελλάδα διαθέτει διαφορετικές παραγωγικές δυνατότητες, συγκριτικά πλεονεκτήματα και ανάγκες σε κάθε γωνία της. Η μεγάλη πρόκληση της επόμενης περιόδου είναι να απελευθερώσουμε ακριβώς αυτή τη δυναμική.
Γι’ αυτό και το ΕΠΑ συνδέεται άμεσα με την Εθνική Στρατηγική για την Τοπική και Περιφερειακή Ανάπτυξη.
- Μέσα από 20 Τομεακά Προγράμματα των Υπουργείων,
- 13 Περιφερειακά Προγράμματα και
- 4 Ειδικά Προγράμματα,
Και δημιουργούμε, έτσι, ένα συνεκτικό πλαίσιο που κατευθύνει τους διαθέσιμους πόρους εκεί όπου υπάρχουν πραγματικές ανάγκες, αλλά και σημαντικές αναπτυξιακές ευκαιρίες: στην κοινωνική συνοχή, στις υποδομές, στις μεταφορές, στην πολιτική προστασία και στην αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης. Στην καινοτομία, στην εξωστρέφεια, στον ψηφιακό μετασχηματισμό, στην Τεχνητή Νοημοσύνη, στην πράσινη ανάπτυξη.
Και όλο αυτό θα λειτουργήσει συμπληρωματικά, με τα συγχρηματοδοτούμενα ευρωπαϊκά προγράμματα και το Ταμείο Ανάκαμψης, καθώς η Ελλάδα σήμερα έχει ένα πάρα πολύ ισχυρό πλέγμα επενδυτικών εργαλείων, που συνδυάζει τους εθνικούς με τους ευρωπαϊκούς πόρους, και βέβαια, συμπεριλαμβάνει -όπως ειπώθηκε πριν- και τις συμπράξεις του Δημοσίου με τον Ιδιωτικό Τομέα. Η μεγάλη μας ευκαιρία, λοιπόν, είναι να τα εντάξουμε όλα αυτά σε μια ενιαία αναπτυξιακή στρατηγική, να κινητοποιήσουμε μέσω αυτής περισσότερα ιδιωτικά κεφάλαια και να πολλαπλασιάσουμε, στο τέλος, την αξία του κάθε ευρώ.
Αυτό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία, καθώς πλησιάζουμε στο τέλος του Ταμείου Ανάκαμψης. Η σταθερή αύξηση των πόρων του Αναπτυξιακού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων είναι κρίσιμη και απαντά στο ερώτημα «μετά το Ταμείο Ανάκαμψης, τι;», σε συνδυασμό και με τα νέα ευρωπαϊκά κονδύλια, γιατί δείχνει – και το δείχνει και η πρόβλεψη αυτό, για την ανάπτυξη του χρόνου – ποια είναι πραγματικά η δυναμική της ελληνικής οικονομίας για τα επόμενα χρόνια.
Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών συμμετέχει ενεργά σε αυτή την προσπάθεια και μέσα από το δικό του Τομεακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης.
Από την ανάπλαση της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης και το Πολυκαναλικό Σύστημα Ενημέρωσης και Εξυπηρέτησης Πολιτών του Υπουργείου, μέχρι την καλύτερη αξιοποίηση της δημόσιας ακίνητης περιουσίας και την κατασκευή της Ευρωπαϊκής Δορυφορικής Υποδομής GOVSATCOM Hub. Έργα διαφορετικού χαρακτήρα και κλίμακας, που ενισχύουν τις υποδομές της χώρας και εκσυγχρονίζουν τη λειτουργία του κράτους.
Κυρίες και κύριοι,
Αν έπρεπε να συνοψίσω σε μία φράση τη φιλοσοφία του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης 2026-2030, θα έλεγα ότι είναι η μετάβαση από την πρόοδο στην προοπτική.
Η Ελλάδα των τελευταίων ετών, υπό την ηγεσία του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, απέδειξε ότι μπορεί να αλλάξει την οικονομική της πορεία. Η πρόκληση τώρα, η πρόκληση για την επόμενη τετραετία, είναι να δείξουμε ότι μπορούμε να αξιοποιήσουμε αυτή την πρόοδο για να αλλάξουμε ακόμη βαθύτερα το παραγωγικό μας μοντέλο.
Κυρίες και κύριοι, κλείνοντας.
Ο κόσμος γύρω μας αλλάζει με πρωτοφανή ταχύτητα. Θα προχωρήσουν πιο γρήγορα οι χώρες που μπορούν να προβλέπουν τις αλλαγές, να σχεδιάζουν σε βάθος χρόνου και να επενδύουν εγκαίρως στις υποδομές, στην τεχνολογία και στους ανθρώπους τους.
Είναι ένα στοίχημα για ολόκληρη την Ευρώπη. Είναι και ένα στοίχημα και για την Ελλάδα. Να κοιτάζουμε δέκα και είκοσι χρόνια μπροστά και να παίρνουμε σήμερα τις αποφάσεις που θα μας κάνουν ισχυρότερους τότε. Το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030 είναι, λοιπόν, ένα από τα βασικά εργαλεία που θα έχουμε στα χέρια μας.
Η καλή πορεία της οικονομίας μάς δίνει περισσότερους πόρους και, μαζί με αυτούς, μεγαλύτερη ευθύνη: να αξιοποιήσουμε σωστά κάθε διαθέσιμο ευρώ και να δημιουργήσουμε αξία η οποία θα διαρκέσει στον χρόνο.
Και κλείνω όπως άρχισα, με το Ωδείο Αθηνών.
Κοιτάξτε γύρω μας. Βρισκόμαστε σε έναν χώρο που μας θυμίζει ότι κάθε σημαντικό έργο ξεκινά πρώτα ως σχέδιο. Η απόσταση ανάμεσα στο σχέδιο και στο αποτέλεσμα, καλύπτεται με φαντασία, με πόρους, με επιμονή και με αποτελεσματικότητα.
Η ευθύνη μας για το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030 είναι, λοιπόν, να καλύψουμε την ίδια απόσταση. Να μετατρέψουμε 23 δισεκατομμύρια ευρώ σε χιλιάδες έργα σε ολόκληρη τη χώρα. Σε υποδομές που θα μείνουν. Σε ευκαιρίες που θα δημιουργηθούν. Σε δυνατότητες που σήμερα ίσως ακόμη δεν μπορούμε να φανταστούμε.
Και όταν σε λίγα χρόνια από σήμερα θα κάνουμε, κύριε Πρόεδρε, τον απολογισμό αυτού του Προγράμματος, η επιτυχία του θα κριθεί από το πόσο διαφορετική θα είναι η Ελλάδα χάρη σε όσα αποφασίζουμε και σχεδιάζουμε σήμερα.
Με το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030, βάζουμε τον πήχη πιο ψηλά.
Για την Ελλάδα που θέλουμε.
Για την Ελλάδα που μπορούμε.
Για την Ελλάδα που αξίζουμε.
Σας ευχαριστώ πολύ.
Απάντηση