ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Τέσσερα σενάρια για την Ελλάδα
Μια ανάλυση της Süddeutsche Zeitung με αφορμή τα πέντε χρόνια μνημόνιο
Επιγραμματικά πρόκειται για τις εξής πιθανότητες: Πρώτον, συμφωνία με τους δανειστές με αποδοχή μεταρρυθμίσεων. Δεύτερον, «βλέποντας και κάνοντας». Τρίτον, στάση πληρωμών, κατ΄αρχήν εντός ευρώ, αλλά με περιορισμούς στην κίνηση κεφαλαίων και άλλα μέτρα. Τέταρτον, έξοδος από το ευρώ. Είναι προφανές ότι οι δανειστές προτιμούν το πρώτο σενάριο. Αλλά με τί αντάλλαγμα; Σύμφωνα με τις πληροφορίες της Süddeutsche Zeitung, οι δανειστές είναι διατεθειμένοι να αποδεχτούν, σε μεγάλο βαθμό, τη λίστα των μεταρρυθμίσεων που είχε αποστείλει η Ελλάδα στις Βρυξέλλες, αλλά θέλουν να τη συμπληρώσουν με μεταρρυθμίσεις στα εργασιακά και στο συνταξιοδοτικό σύστημα, τις οποίες είχε υποσχεθεί η προηγούμενη κυβέρνηση.
Ο γερμανός οικονομολόγος Γιενς Μπάστιαν, ο οποίος εργαζόταν στην ευρωπαϊκή Task Force στην Αθήνα, θεωρεί ότι το πιο πιθανό σενάριο είναι να γίνει τελικά δεκτό ένα «μετριοπαθές» πακέτο μεταρρυθμίσεων. «Αυτό θα ήταν και το καλύτερο σενάριο για την ίδια την Ελλάδα» υποστηρίζει ο καθηγητής Οικονομικών στο πανεπιστήμιο της Φραγκφούρτης Φόλκερ Βίλαντ, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι μία τέτοια εξέλιξη «προϋποθέτει ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις».
Οικονομική βοήθεια χωρίς αντάλλαγμα;
Το δεύτερο σενάριο, εκτιμά η Süddeutsche Zeitung, είναι το «βλέποντας και κάνοντας», δηλαδή να συνεχιστεί μεν το σημερινό πλαίσιο και να εκταμιευθεί περαιτέρω βοήθεια, αλλά χωρίς να συμφωνηθούν νέες μεταρρυθμίσεις ή να υλοποιηθούν εκείνες που είχαν συμφωνηθεί παλαιότερα. Ο οικονομολόγος της γερμανικής τράπεζας Commerzbank Κρίστοφ Βάιλ εκτιμά ότι αυτό ακριβώς το σενάριο επιθυμεί η σημερινή ελληνική κυβέρνηση και σε αυτήν την κατεύθυνση εντάσσονται τακτικοί ελιγμοί όπως οι τακτικές απειλές περί δημοψηφίσματος ή στάσης πληρωμών, καθώς και η προσέγγιση με τη Ρωσία και την Κίνα.
Ωστόσο αυτό το «σενάριο» θα είχε σημαντικές οικονομικές επιπτώσεις για τους δανειστές, ιδιαίτερα αν επαληθευθούν οι εκτιμήσεις αναλυτών ότι στα επόμενα τρία χρόνια η Ελλάδα χρειάζεται επιπλέον 30 δις ευρώ. Το καλοκαίρι του 2014 η ελληνική οικονομία παρουσίαζε θετικές ενδείξεις, υπενθυμίζει η Süddeutsche Zeitung, αλλά στη συνέχεια, πριν ακόμη από την αλλαγή κυβέρνησης, η κατάσταση επιδεινώθηκε, τα φορολογικά έσοδα μειώθηκαν και έκτοτε οι επενδύσεις παραμένουν στάσιμες. Μάλιστα η Commerzbank προβλέπει πλέον αρνητικούς δείκτες ανάπτυξης για την ελληνική οικονομία το 2015. Σε τελική ανάλυση η υλοποίηση του «βλέποντας και κάνοντας» εξαρτάται από το αν οι δανειστές είναι διατεθειμένοι να υποχωρήσουν.
Τα δυσάρεστα «σενάρια»
Όπως μεταδίδει η Deutsche Welle, η Süddeutsche Zeitung εκτιμά ότι εάν δεν υποχωρήσουν, η Ελλάδα οδεύει με ταχύτητα προς το τρίτο σενάριο: στάση πληρωμών και χρεοκοπία του κράτους με επακόλουθη χρεοκοπία των τραπεζών, που έχουν εκτεθεί σε ελληνικά ομόλογα. Σύμφωνα με την Goldmann Sachs, αυτή η εξέλιξη δεν σημαίνει την αυτόματη αποχώρηση από το ευρώ. Σημαίνει ωστόσο ότι οι δημόσιοι υπάλληλοι στην Ελλάδα θα πληρώνονται κατ’ αρχήν με ομόλογα, τα οποία θα μπορούν να ανταλλάσσουν με ευρώ, ενώ δεν αποκλείεται και ένα παράλληλο νόμισμα. Επιπλέον, για να αποφευχθεί το bank run, θα πρέπει να επιβληθούν περιορισμοί στην κίνηση κεφαλαίων για τις ελληνικές τράπεζες, όπως είχε γίνει πριν από δύο χρόνια στην Κύπρο.
Τέλος, υπάρχει το σενάριο της εξόδου από το ευρώ. Κάτι τέτοιο δεν προβλέπεται στη συνθήκη της ΕΕ, υπενθυμίζει η εφημερίδα. Ο οικονομολόγος Χανς Βέρνερ Ζιν θεωρεί παρόλα αυτά ότι η επιστροφή στη δραχμή και η επακόλουθη δραστική υποτίμησή της είναι ο μόνος δρόμος για να ανακτήσει η Ελλάδα την ανταγωνιστικότητά της. Από την πλευρά του ο Γιενς Μπάστιαν υποστηρίζει ότι μία έξοδος θα οδηγούσε σε «κοινωνική καταστροφή» και επιπλέον θα ήταν αναποτελεσματική, καθώς, η θετική επίδραση μίας υποτίμησης δεν διαρκεί πολύ και δεν λύνει τα δομικά προβλήματα της ελληνικής οικονομίας που αφορούν τη λειτουργία της δημόσιας διοίκησης, την έλλειψη επενδύσεων και την απουσία εξαγωγικού προσανατολισμού. Σε κάθε περίπτωση η Süddeutsche Zeitung σημειώνει: «Μεταξύ των κρατών-μελών της ευρωζώνης η έξοδος της Ελλάδας από το ευρώ θεωρείται ακόμη απίθανη, αλλά πάντως πιο πιθανή απ’ ότι πριν μερικά χρόνια. Και αυτό γιατί οι εταίροι δεν πιστεύουν πλέον ότι μία αποχώρηση της Ελλάδας θα είχε δυσάρεστες επιπτώσεις για χώρες όπως η Ισπανία ή η Πορτογαλία».
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Σύνταξη πριν τα 62: Ποιοι ασφαλισμένοι μπορούν ακόμη να αποχωρήσουν με ευνοϊκές διατάξεις
Παρά τα γενικά όρια ηλικίας που προβλέπουν πλήρη σύνταξη στα 67 έτη ή στα 62 με 40 χρόνια ασφάλισης, χιλιάδες ασφαλισμένοι που είχαν ασφαλιστεί έστω και για μία ημέρα πριν από την 1η Ιανουαρίου 1993 εξακολουθούν να μπορούν να αποχωρήσουν νωρίτερα, αξιοποιώντας τις μεταβατικές διατάξεις.
Οι ευνοϊκές ρυθμίσεις αφορούν όσους έχουν θεμελιώσει ή κατοχυρώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα έως το 2012 και συμπληρώνουν τα απαιτούμενα ηλικιακά όρια που προβλέπει η νομοθεσία.
Οι βασικές κατηγορίες που ευνοούνται
Οι μεταβατικές διατάξεις εξακολουθούν να καλύπτουν συγκεκριμένες κατηγορίες ασφαλισμένων, μεταξύ των οποίων:
Μητέρες ασφαλισμένες στο πρώην ΙΚΑ
Μητέρες που είχαν συμπληρώσει 5.500 ημέρες ασφάλισης και είχαν ανήλικο παιδί έως το 2010, το 2011 ή το 2012 μπορούν, υπό προϋποθέσεις, να λάβουν μειωμένη σύνταξη ακόμη και από τα 58,5 έτη ή να αποχωρήσουν κοντά στα 60. Όσες δεν κατοχύρωσαν δικαίωμα έως το 2012 υπάγονται πλέον στα γενικά όρια ηλικίας
.
Δημόσιοι υπάλληλοι
Υπάλληλοι του Δημοσίου που είχαν συμπληρώσει 25ετία έως το 2012 και διαθέτουν συνολικά 35 ή 37 έτη ασφάλισης μπορούν να συνταξιοδοτηθούν με ευνοϊκότερα ηλικιακά όρια, τα οποία σε ορισμένες περιπτώσεις διαμορφώνονται στα 58,5 ή 61,5 έτη.
Εργαζόμενοι στα Βαρέα και Ανθυγιεινά Επαγγέλματα
Οι ασφαλισμένοι με 7.500 ημέρες ασφάλισης στα ΒΑΕ, εκ των οποίων οι 1.000 μέσα στα τελευταία 17 χρόνια πριν από τη συνταξιοδότηση, εξακολουθούν να απολαμβάνουν χαμηλότερα όρια ηλικίας, τα οποία για ορισμένους παλαιούς ασφαλισμένους μπορεί να ξεκινούν ακόμη και από τα 55 ή 57 έτη.
Ασφαλισμένοι σε ΔΕΚΟ και τράπεζες
Οι μεταβατικές διατάξεις εξακολουθούν να ισχύουν για ασφαλισμένους στα πρώην ειδικά ταμεία των ΔΕΚΟ και των τραπεζών, κυρίως για μητέρες με ανήλικο παιδί και 25ετία, τρίτεκνους, καθώς και ασφαλισμένους πριν από το 1983 που είχαν συμπληρώσει 35ετία έως το 2021.
Τρίτεκνοι και πολύτεκνοι
Ευνοϊκό καθεστώς εξακολουθεί να ισχύει και για τρίτεκνους ή πολύτεκνους δημοσίους υπαλλήλους, καθώς και για ορισμένες κατηγορίες ασφαλισμένων στα ειδικά ταμεία.
Τι ισχύει για όσους δεν καλύπτονται από τις εξαιρέσεις
Για τους ασφαλισμένους που δεν εμπίπτουν στις παραπάνω κατηγορίες, η βασική δυνατότητα πρόωρης εξόδου παραμένει η μειωμένη σύνταξη στα 62 έτη, με τη συμπλήρωση τουλάχιστον 15 ετών ασφάλισης (4.500 ημερών).
Εναλλακτικά, πλήρης σύνταξη χορηγείται στα 62 έτη μόνο εφόσον έχουν συμπληρωθεί 40 έτη ασφάλισης.
Ο ρόλος των πλασματικών ετών
Η αναγνώριση πλασματικών χρόνων αποτελεί σημαντικό εργαλείο για όσους επιδιώκουν να θεμελιώσουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα νωρίτερα ή να συμπληρώσουν τα απαιτούμενα 40 έτη ασφάλισης.
Συνήθως αξιοποιείται τόσο από εργαζομένους στο Δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα, ιδιαίτερα από όσους διαθέτουν ήδη 33 έως 34 χρόνια πραγματικής ασφάλισης και χρειάζονται επιπλέον χρόνο για να συμπληρώσουν τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης στα 62.
Πόσο κοστίζει η εξαγορά πλασματικού χρόνου
Το κόστος εξαρτάται από την ασφαλιστική ιδιότητα και τις αποδοχές του ασφαλισμένου.
- Για τους μισθωτούς, η εξαγορά αντιστοιχεί στο 20% των μηνιαίων αποδοχών κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης. Με κατώτατο μισθό 920 ευρώ, το κόστος διαμορφώνεται σε περίπου 184 ευρώ τον μήνα ή 2.208 ευρώ ανά έτος αναγνώρισης.
- Στο Δημόσιο, για αιτήσεις που υποβάλλονται από την 1η Ιανουαρίου 2020 και μετά, εφαρμόζεται επίσης εισφορά 20% επί των αποδοχών.
- Για ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες, το κόστος ισοδυναμεί με τη μηνιαία ασφαλιστική εισφορά του κλάδου σύνταξης και διαμορφώνεται, ανάλογα με την ασφαλιστική κατηγορία, περίπου από 244 έως 659 ευρώ τον μήνα.
Η αίτηση για αναγνώριση πλασματικών ετών μπορεί να κατατεθεί οποτεδήποτε, ακόμη και αρκετά χρόνια πριν από τη συνταξιοδότηση, με το κόστος να «κλειδώνει» κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης. Η εξόφληση μπορεί να γίνει είτε εφάπαξ είτε μέσω παρακράτησης από τη μελλοντική σύνταξη.
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Παραμένουν σε δύσκολη κατάσταση οι κτηνοτρόφοι
Έντονη ανησυχία και αγανάκτηση επικρατεί στους κτηνοτρόφους, καθώς μέχρι σήμερα δεν έχουν καταβληθεί οι ενισχύσεις για τις ζωοτροφές, παρά το γεγονός ότι η οικονομική πίεση στον κλάδο παραμένει ιδιαίτερα έντονη.
Οι συνεχείς αυξήσεις στο κόστος παραγωγής, οι υψηλές τιμές των ζωοτροφών, της ενέργειας και των καυσίμων έχουν εξαντλήσει τις οικονομικές αντοχές πολλών εκμεταλλεύσεων. Για αρκετούς παραγωγούς, η συγκεκριμένη ενίσχυση αποτελεί απαραίτητη «ανάσα» για να μπορέσουν να καλύψουν τις τρέχουσες υποχρεώσεις τους και να συνεχίσουν απρόσκοπτα τη λειτουργία των μονάδων τους.
ΕΠΙΚΑΙΡΑ
Άνοιξε η νέα ρύθμιση της ΑΑΔΕ για παλαιές οφειλές έως και σε 72 δόσεις
Σε λειτουργία τέθηκε η νέα ηλεκτρονική πλατφόρμα της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), μέσω της οποίας φορολογούμενοι και επιχειρήσεις μπορούν να ρυθμίσουν παλαιές ληξιπρόθεσμες οφειλές προς το Δημόσιο σε έως και 72 μηνιαίες δόσεις, δίνοντας μια σημαντική «ανάσα» σε όσους δυσκολεύονται να εξοφλήσουν τα χρέη τους.
Η νέα ρύθμιση αφορά οφειλές που είχαν καταστεί ληξιπρόθεσμες έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023, ενώ οι νεότερες οφειλές, από το 2024 και μετά, δεν μπορούν να ενταχθούν στο συγκεκριμένο πρόγραμμα και εξακολουθούν να ρυθμίζονται μέσω των πάγιων ρυθμίσεων.
Η αίτηση υποβάλλεται αποκλειστικά ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας myAADE, με την προθεσμία να λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 2026. Το ελάχιστο ποσό κάθε μηνιαίας δόσης ορίζεται στα 30 ευρώ, ενώ ο αριθμός των δόσεων μπορεί να φτάσει έως τις 72, ανάλογα με το ύψος της οφειλής και τους όρους της ρύθμισης.
Βασική προϋπόθεση για την ένταξη είναι οι συγκεκριμένες οφειλές να μην βρίσκονται ήδη σε ενεργή ρύθμιση. Παράλληλα, οι φορολογούμενοι θα πρέπει να παραμένουν συνεπείς στην καταβολή των δόσεων, καθώς η μη εμπρόθεσμη πληρωμή μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια της ρύθμισης και στην επαναφορά των μέτρων αναγκαστικής είσπραξης.
Η ενεργοποίηση της νέας ρύθμισης αποτελεί μέρος των μέτρων για τη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους, με στόχο να δοθεί δεύτερη ευκαιρία σε χιλιάδες οφειλέτες να τακτοποιήσουν τις υποχρεώσεις τους προς το Δημόσιο, διευκολύνοντας παράλληλα την είσπραξη ληξιπρόθεσμων οφειλών. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να ενημερωθούν για τις προϋποθέσεις και να υποβάλουν την αίτησή τους μέσω της ειδικής εφαρμογής της ΑΑΔΕ στο myAADE.
![Γιατροί ΕΟΠΥΥ ΚΑΒΑΛΑΣ](https://www.enanews.gr/uploads/2018/11/giatroi-eopyy.png")
