Τσουνάμι ανασφάλειας χτυπάει την Ευρωζώνη. Sell off σε μετοχές και ομόλογα της περιφέρειας. Σε ελεύθερη πτώση το ευρώ.

Ενώ στην Ελλάδα μετά την ανακοίνωση του Δημοψηφίσματος η συζήτηση περιστρέφεται στην επιβολή capital controls και στη δυνατότητα λειτουργίας των τραπεζών, παγκοσμίως αναλυτές, traders και επενδυτικοί οίκοι προετοιμάζονται για τον Αρμαγεδδώνα. «Τη Δευτέρα ψηφίζουν οι αγορές» έλεγε κορυφαίος τραπεζίτης στο sofokleousin.gr τα ξημερώματα, ενώ υψηλόβαθμο στέλεχος του ΔΝΤ, που μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας, είπε χαρακτηριστικά ότι «το όπλο είναι στον κρόταφο του Σόιμπλε και έχει τα δακτυλικά αποτυπώματα του Τσίπρα».

Σε αυτό το πλαίσιο η ελληνική κυβέρνηση φαίνεται ότι μπορεί τώρα να χρησιμοπιήσει τις αγορές ως μοχλό πίεσης στην παρασκνιακά συνεχιζόμενη διαπραγμάτευση. Εκεί ήδη οι θεσμοί και οι εταίροι βρίσκονται σε πανικό, διαρρέοντας ότι η πρότασή τους έχει αποσυρθεί από τραπεζί και συνεπώς δεν υπάρχει αντικείμενο Δημοψηφίσματος, ενώ πολλά είναι τα σενάρια που θα αναδυθούν τις επόμενες ώρες και μέχρι τη Δευτέρα.

Αν και η ελληνική κυβέρνηση δεν περιμένει νέα πρότασση των εταίρων αλλά κληρότερη στάση, την εβδομάδα που μεσολαβεί μέχρι το Δημοψήφισμα, εν τούτοις οι πολιτικές εξελίξεις θα είναι ραγδαίες. Το σκηνικό σε Ελλάδα και Ευρώπη θα ανασυνταχθεί βίαια και απρόβλεπτα.

Αν και αρκετοί οίκοι είχαν γράψει κατά καιρούς στις εκθέσεις τους για το ενδεχόμενο Δημοψηφίσματος στην Ελλάδα κανείς δεν ήταν σε θέση να προδικάσει τον τρόπο, τη συγκυρία και το ύφος του Δημοψηφίσματος που ανακοίνωσε λίγο μετά τα μεσάνυχτα ο Αλέξης Τσίπρας.

Ετσι οι αγορές είναι αναγκασμένες τώρα να κινηθούν σε αχαρτογράφητα ύδατα, θέτοντας επί τάπητος πιθανό Grexit, κοινωνικές αναταραχές στην Ελλάδα, αναζωπύρωση αποσχιστικών τάσεων σε Βρετανία, Ισπανία, εθνικιστικό ξέσπασμα σε Γερμανία και Γαλλία και αποδυνάμωση της Κομισιόν.

Το ευρώ ήδη κατρακυλά και θα βρεθεί στο ναδίρ έναντι του δολαρίου, προκαλώντας παρεμβάσεις σε όλα τα επίπεδα, ανησυχία και νέες πιέσεις από τις ΗΠΑ. Το sell off στις μετοχές θα προκαλέσει βίαιη μετατόπιση κεφαλαίων, σε ασφαλή καταφύγια όπως ο χρυσός και τα ομόλογα των ΗΠΑ. Τα ομόλογα των χωρών της περιφέρειας θα γκρεμιστούν αυξάνοντας τις πιθανότητες μετάδοσης της κρίσης και αναζωπύρωσης της.

Η ΕΚΤ θα αναγκαστεί ντε φάκτο να παρέμβει διοχετεύονας πακτωλούς κεφαλαίων για τη στήριξη της Ιταλίας, της Ισπανίας και της Πορτογαλίας, αλλά αυτό θα σώσει μόνο τα ομόλογα. Οι επενδυτές θα φύγουν, οι προοπτικές ανάκαμψης θα επιδεινωθούν άμεσα, η δυναμική εξέλιξης του Δημοσίου χρέους θα αλλάξει και η βιωσιμότητά του θα τεθεί υπό αμφισβήτηση.

Όλα αυτά ενώ στο γεωπολιτικό σκηνικό η Ουκρανία βρίσκεται σε αναταραχή, οι Τζιχαντιστές επελαύνουν στη Μέση Ανατολή και η κρίση μεταδίδεται στον πυρήνα της Ευρώπης, οι ΗΠΑ ανεβάζουν τους τόνους με τη Ρωσία χρησιμοποιώντας την Ανατολική Ευρώπη ως δίαυλο και ενώ η ανεργία δεν παρουσιάζει ενδείξης υποχώρησης στην Ευρώπη.

Την ίδια στιγμή ο Κάμερον απαιτεί ανταλλάγματα για να μείνει η Βρετανία στην Ευρωζώνη και ο Ολάντ καλείται να αντιμετωπίσει την καλπάζουσα Λεπέν στις εκλογές του Δεκεμβρίου, ο Ραχόι τους Ποντέμος το Νοέμβριο και ο Κοέλιο τους Σοσιαλιστές τους επόμενους μήνες. 

Στο τραπέζι βρίσκεται όμως και η χρεοκοπία της Ελλάδας, με ότι αυτό μπορεί να συνεπάγεται, η αποσταθεροποίηση του ελληνικού και ευρωπαϊκού  τραπεζικού συστήματος καθώς και η πλήρης αναδιάρθρωση θέσεων από τους επενδυτές σε ομόλογα, μετοχές, εμπορεύματα.

Πρόκειται για ένα τσουνάμι ανασφάλειας που θα πλήξει την Ευρωζώνη. Οι επενδυτές δεν θα ρευστοποιήσουν μόνο μετοχές, θα ανοίξουν διαδικασία αναθεώρησης του πολιτικού και συστημικού ρίσκου της οικονομικής και νομισματικής ένωσης.

Το sell off στις μετοχές και το bungee jumping στα ομόλογα δεν θα είναι παρά μόνο η αρχή μιας γενικευμένης οικονομικής και χρηματιστηριακής αναταραχής η προέκταση της οποίας ακουμπά άμεσα την επιχειρηματική ζωή, τις οικονομικές προοπτικές και οδηγεί σε εκ βάθρων αναθεώρηση ισορροπιών.

Ήδη από σήμερα το βράδυ αναμένονται νότες διεθνών οίκων που θα υποβαθμίζουν την Ελλάδα, θα προειδοποιούν για υποβάθμιση του ESM-EFSF, ενώ θα θέτουν σε διαδικασία επανεξέτασης τις προοπτικές της Ευρωζώνης και το αξιόχρεο της Γερμανίας, της Γαλλίας και άλλων χωρών.

Οι οικονομικές προοπτικές και το κλίμα επιδεινώνονται άρδην, το οικοδόμημα της Ευρωζώνης βρίσκεται πλέον σε κατάσταση σοκ, αναγκάζοντας επενδυτές και κεφάλαια να αναθεωρήσουν.

Τώρα περισσότερο από ποτέ οι αγορές θα απαιτήσουν επιτακτικά πολιτική βούληση για την υπέρβαση αδιεξόδων, σε διαφορετική περίπτωση η αξιοπιστία και το κύρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας θα τεθεί υπό αμφισβήτηση καθώς και η ικανότητας της ίδιας της Ένωσης να εξελιχθεί.

Η κατάσταση όμως δεν είναι απλή, το διακύβευμα του Δημοψηφίσματος δεν αφορά μόνο την Ελλάδα. Πρόκειται για τον εκτροχιασμό της οικονομικής διακυβέρνησης της Ευρωζώνης. Η επόμενη ημέρα δεν θα είναι ποτέ πάλι ίδια με την προηγούμενη, η επιλογή προσφυγής στις κάλπες για την έγκριση μέτρων οικονομικής πολιτικής, στη βάση που αυτά επηρεάζουν την εθνική κυριαρχία,  δημιουργεί τετελεσμένα, που θα οδηγήσουν ντε φάκτο σε αλλαγή του τρόπο σχεδιασμού και άσκησης της οικονομικής πολιτικής.

Στήνουν (;) bank run στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα ήδη τα ATM αδειάζουν και γεμίζουν τις τελευταίες ώρες διαρκώς, το κύμα απόσυρσης καταθέσεων αναμένεται να κλιμακωθεί τη Δευτέρα αν και εφόσον ανοίξουν οι τράπεζες και δεν επιβληθούν capital controls.

Αν και πρόθεση της ελληνικής κυβέρνησης είναι να συνεχιστεί η ομαλή λειτουργία των τραπεζών, εν τούτοις το θέμα θα τεθεί τόσο στη συνάντηση του Μάριο Ντράγκι με τον Γιάννη Δραγασάκη και τον Ευκλείδη Τσακαλώτο όσο και το Eurogroup.

Μπορεί όμως το σενάριο φυγής των καταθέσεων να είναι ο Δούρειος Ίππος της ελληνικής κυβέρνησης για να αντλήσει κεφάλαια από την ΕΚΤ, να αυξήσει τη δέσμευση του Ευρωσυστήματος με την Ελλάδα ανεβάζοντας το οικονομικό διακύβευμα. Αυτό ισχυρίστηκε άλλωστε πρόσφατα σε άρθρο του στο projectsyndicate.com ο επικεφαλής διευθυντής του γερμανικού Ifo, Χανς Βέρνερ Σιν, επισημαίνοντας ότι «ενώ οι Έλληνες τραβάνε τα λεφτά τους και τα αποθηκεύουν ή και αγοράζουν ξένα περιουσιακά στοιχεία, η ΕΚΤ ρίχνει περισσότερα στις ελληνικές τράπεζες εναγκαλιζόμενη με το πρόβλημα»

Αν λοιπόν η ΕΚΤ ανοίξει εκ νέου την κάνουλα του ELA, που έκλεισε τις δυο τελευταίες ημέρες, τότε οι Έλληνες πολίτες τη Δευτέρα θα αποσύρουν τεράστια ποσά αφήνοντας στην ΕΚΤ τα κουφάρια των τραπεζών και τα κόκκινα δάνεια για εξασφάλιση, καθώς και ομόλογα του ελληνικού Δημοσίου που θα υποτιμηθούν ενδεχομένως και την Κυριακή το βράδυ, καθώς η χώρα αναμένεται να τεθεί σε καθεστώς selective default.