ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ
Σαν σήμερα
1832: Κυκλοφορεί στους δρόμους της Νέας Υόρκης το πρώτο λεωφορείο με κινητήρια δύναμη άλογα.
1899: Η Αμερικανίδα ρεπόρτερ Νέλι Μπλάι (πραγματικό όνομα Ελίζαμπεθ Τζέιν Κόκραν) ξεκινά την προσπάθειά της να ξεπεράσει τον ήρωα του Ιουλίου Βερν, Φιλέα Φογκ και πραγματοποιεί τον γύρο του κόσμου σε 72 ημέρες, 6 ώρες και 11 λεπτά.
1909: Στην Ελλάδα, με σφοδρό κατηγορητήριο, ο «Στρατιωτικός Σύνδεσμος» ζητά από την κυβέρνηση την εκκαθάριση των δημόσιων υπηρεσιών και την απόλυση όλων των πρεσβευτών ως ανίκανων.
1910: Λαμβάνει χώρα η πρώτη απονήωση στην ιστορία της αεροπορίας. Ο πρωτοπόρος αμερικανός αεροπόρος, Γιουτζίν Ιλάι, σηκώνει ένα αεροπλάνο από το κατάστρωμα του καταδρομικού «Μπέρμιγχαμ».
1912: Απελευθερώνονται οι Οινούσσες από τον τουρκικό ζυγό.
1918: Η Τσεχοσλοβακία ανακηρύσσεται δημοκρατία. Πρόεδρος εκλέγεται ο Τόμας Μάζαρυκ.
1920: Οι Αρμένιοι εκκενώνουν την πρωτεύουσά τους, μετά την εισβολή των Τούρκων.
1922: Το BBC εκπέμπει το πρώτο ραδιοφωνικό του πρόγραμμα.
1926: Ιδρύεται η ΕΠΟ (Ελληνική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία).
1929: Η Μεγάλη Βρετανία απορρίπτει αίτημα των Κυπρίων για ένωση με την Ελλάδα.
1935: Οι Φιλιππίνες αποκτούν την αυτονομία τους από τις ΗΠΑ. Ο Φραγκλίνος Ρούσβελτ τις ανακηρύσσει ελεύθερη κοινοπολιτεία. Ο Μανουέλ Λουίς Κουεζόν ορκίζεται πρώτος πρόεδρος.
1940: Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος: Ο ιταλικός στόλος συντρίβεται μέσα στο λιμάνι του Τάραντα. Φασιστική νηοπομπή υφίσταται πανωλεθρία στο στενό του Οτράντο.
1957: Η συνάντηση 108 ηγετικών στελεχών της Μαφίας σε βίλα στο Απαλάτσιν της Νέας Υόρκης καταλήγει σε φιάσκο, μετά την εισβολή της αστυνομίας και τη σύλληψη τουλάχιστον 60 μαφιόζων. Το περιστατικό, που θα μείνει στην ιστορία ως «The Apalachin Meeting», επιβεβαιώνει την ύπαρξη συνδικάτου του εγκλήματος με κεντρική καθοδήγηση στη Βόρειο Αμερική.
1960: Ιδρύεται ο ΟΠΕΚ (Οργανισμός Πετρελαιοεξαγωγικών Κρατών).
1961: Ο Μάνος Κατράκης βραβεύεται με το πρώτο βραβείο των κριτικών του Αγίου Φραγκίσκου, για το ρόλο του Κρέοντα στην «Αντιγόνη».
1970: Δημοσιεύεται από τη Χούντα ο θεσμικός νόμος για την οργάνωση και τη δράση των ελληνικών κομμάτων.
1989: Ο Μάνος Χατζιδάκις ιδρύει την «Ορχήστρα των Χρωμάτων», ένα επίλεκτο μουσικό σύνολο, το οποίο θα παρουσίαζε πρωτότυπα προγράμματα. Η πρώτη συναυλία δόθηκε στις 23 Νοεμβρίου του 1989 στο θέατρο «Παλλάς». Το 1994 η Ορχήστρα επανιδρύθηκε ως ορχήστρα επιχορηγούμενη από το Υπουργείο Πολιτισμού.
1993: Ο μεγάλος «κανονιέρης» του ελληνικού ποδοσφαίρου και πρώτος σκόρερ όλων των εποχών στην Ελλάδα, Θωμάς Μαύρος, λέει και επισήμως «αντίο» στα γήπεδα, στο φιλικό ΑΕΚ – Εθνική Ελλάδος. Την ίδια μέρα, οι Πορτορικανοί αρνούνται με δημοψήφισμα να αποτελέσει το Πουέρτο Ρίκο την 51η Πολιτεία των ΗΠΑ.
2001: Ο αγώνας Αργεντινή – Ουρουγουάη για τα προκριματικά του Παγκοσμίου Κυπέλλου 2002 είναι ο τελευταίος για τη φανέλα με το νούμερο 10 των Αργεντινών, η οποία αποσύρεται για πάντα σε ανάμνηση του Ντιέγκο Αρμάντο Μαραντόνα.
2002: Το Ιράκ αποδέχεται άνευ όρων το ψήφισμα του ΟΗΕ για την επιστροφή των επιθεωρητών στο έδαφός του, για τον έλεγχο του οπλοστασίου και τον αφοπλισμό του.
2006: To Κοινοβούλιο της Νότιας Αφρικής νομιμοποιεί του γάμους μεταξύ των ατόμων του ίδιου φύλου.
2008: Ινδικό διαστημικό όχημα προσεδαφίζεται στη Σελήνη
Γεννήσεις
1719 – Λέοπολντ Μότσαρτ, Αυστριακός συνθέτης και πατέρας του Βόλφγκανγκ Αμαντέους Μότσαρτ
1765 – Ροβέρτος Φούλτον, Αμερικανός εφευρέτης
1797 – Κάρολος Λάιελ, γεωλόγος
1840 – Κλοντ Μονέ, Γάλλος ζωγράφος
1883 – Νικόλαος Πλαστήρας, Στρατηγός (Μαύρος καβαλάρης), Πρωθυπουργός
1889 – Κρι Τζαβαρχαλάλ Νεχρού, πρώτος πρωθυπουργός της Ινδίας (1947-1964)
1907 – Άστριντ Λίντγκρεν, Σουηδή συγγραφέας της «Πίπης της Φακιδομύτης»
1908 – Τζόζεφ Μακ Κάρθι, Αμερικανός γερουσιαστής
1918 – Ευάγγελος Γιαννόπουλος, πολιτικός, δικηγόρος
1919 – Βερόνικα Λέικ, Αμερικανίδα ηθοποιός
1922 – Μπούτρος Μπούτρος Γκάλι, Αιγύπτιος ΓΓ του ΟHΕ (1992-97)
1935 – Λευτέρης Παπαδόπουλος, στιχουργός και δημοσιογράφος
1935 – Χουσεΐν, Βασιλιάς της Ιορδανίας
1939 – Γουέντι Κάρλος, Αμερικανός συνθέτης
1948 – Κάρολος, διάδοχος του βρετανικού θρόνου
1949 – Βαγγέλης Γερμανός, τραγουδιστής και συνθέτης
1951 – Στίβεν Μπίσοπ, μουσικός
1951 – Ζανγκ Γιμού, Κινέζος κινηματογραφιστής
1952 – Δήμητρα Γαλάνη, τραγουδίστρια
1953 – Ντομινίκ ντε Βιλπέν, Γάλλος πολιτικός, Πρωθυπουργός (2005-07)
1954 – Yanni, διεθνούς φήμης μουσικοσυνθέτης που ζει στις ΗΠΑ, στην Καλαμάτα. Το πραγματικό του όνομα είναι Γιάννης Χρυσομάλης
1954 – Μπερνάρ Ινό, Γάλλος ποδηλάτης, πολλάκις νικητής του Γύρου της Γαλλίας (1978, 1979, 1981, 1982 και 1985)
1954 – Κοντολίζα Ράις, Αμερικανίδα σύμβουλος Ασφαλείας και ΥΠΕΞ (2005-)
1966 – Πέτρα Ρόσνερ, Γερμανίδα Ολυμπιονίκης (1992) της ποδηλασίας
1967 – Νίνα Γκόρντον, Αμερικανίδα τραγουδίστρια και τραγουδοποιός
1976 – Ιλεάνα Μόσχου, μέλος της ολυμπιακής ομάδας ποδοσφαίρου της Ελλάδας (2004), από τις ΗΠΑ
1979 – Όλγα Κιριλένκο, φωτομοντέλο και ηθοποιός από την Ουκρανία
1979 – Ραλλία Χρηστίδου, ελληνίδα τραγουδίστρια και μουσικός
1984 – Μαρίγια Σερίφοβιτς, τραγουδίστρια, νικήτρια της Eurovision του 2007
Θάνατοι
565 – Ιουστινιανός Α’, Βυζαντινός αυτοκράτορας
976 – Τάιτσου, αυτοκράτορας της Κίνας
1263 – Αλέξανδρος Νιέφσκι, Ρώσος ηγεμόνας
1359 – Γρηγόριος Παλαμάς, Άγιος της Ορθόδοξης Εκκλησίας και Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης
1391 – Νίκολα Τάβελιτς, Κροάτης άγιος
1522 – Άννα της Γαλλίας, πριγκίπισσα και αντιβασίλισσα της Γαλλίας
1556 – Τζιοβάννι ντε λα Κάζα, 52, Ιταλός ποιητής.
1633 – Ουίλιαμ Έιμς, 57, Άγγλος φιλόσοφος (b. 1576)
1716 – Φρίντριχ Βίλελμ Λάιμπνιτς, 70, Γερμανός μαθηματικός και φιλόσοφος, θεολόγος, επιστήμονας και νομικός
1746 – Γκέοργκ Στέλερ, 37, Γερμανός φυσιοδίφης
1794 – Τόμας Ματζ, 77, Άγγλος ωρολογοποιός που εφεύρε το μοχλό ρολογιών
1800 – Κωνσταντίνος, νεομάρτυρας από την Ύδρα, φυλακισμένος από τους Τούρκους
1825 – Ζαν Πάουλ, 62, Γάλλος συγγραφέας
1829 – Νικολά Λουί Βοκλέν, 66, Γάλλος χημικός, που ανακάλυψε τα στοιχεία χρώμιο(1797) και βηρύλλιο (1798)
1830 – Χένρι Μπελ, 63, Σκοτσέζος μηχανικός, που καθέλκυσε το πρώτο ατμόπλοιο στην Ευρώπη
1831 – Φρίντριχ Γιόχαν Χέγκελ (Έγελος), 61, Γερμανός φιλόσοφος
1832 – Τσαρλς Κάρολ, 100, γερουσιαστής, που υπέγραψε την αμερικανική Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας
1838 – Χανς Κρίστιαν Γιοακίμ Γκραμ, 85, Δανός φαρμακολόγος και παθολόγος, που εφηύρε την πρώτη μέθοδο για την αναγνώριση βακτηρίων (συσκευή Γκραμ)
1844 – Φλόρα Τριστάν, Γαλλίδα επαναστάτρια και συγγραφέας
1844 – Τζον Αμπερκρόμπι, 64, Βρετανός γιατρός
1866 – Ντον Μιγκέλ, 64, Βασιλιάς της Πορτογαλίας (1828-34)
1886 – Αλεξάντρ Εμίλ Μπεγκιγιέρ ντε Σανκουρτουά, 66, Γάλλος χημικός, ο πρώτος που κατέταξε τα στοιχεία κατά ατομικό βάρος
1905 – Ρόμπερτ Ουάιτχεντ, 82, Βρετανός μηχανικός, εφευρέτης της σύγχρονης τορπίλης
1908 – Γκουανγκζού, 37, Αυτοκράτορας της Κίνας (1875-1908) , ανεψιός της Τσου Χσι (η τελευταία είχε διασπείρει φήμες ότι ήταν άρρωστος και θα πέθαινε- πέθανε μυστηριωδώς)
1912 – Ιωακείμ Γ’, Οικουμενικός Πατριάρχης
1915 – Μπούκερ Ουάσιγκτον, νέγρος αγωνιστής και πολιτικός (έγραψε το βιβλίο «Δουλεύοντας με τα χέρια»)
1916 – Σάκι Μάνρο, 46, Βρετανός συγγραφέας
1919 – Τζον Άιτκεν, 80, Σκοτσέζος φυσικός και μετεωρολόγος
1946 – Μανουέλ ντε Φάγια, 70, Ισπανός μουσικοσυνθέτης
1955 – Ρόμπερτ Σέργουντ, 59, δραματουργός
1956 – Χουάν Νεγκρίν, 67, Ισπανός ανατόμος και Πρωθυπουργός (1937-39)
1959 – Τόμας Ρος, 84, ηθοποιός
1965 – Ράσελ Κόλινς, 68, ηθοποιός
1972 – Μάρτιν Ντίες, 72, Αμερικανός πολιτικός
1974 – Τζόνι Μακ Μπράουν, 70, Αμερικανός ηθοποιός
1975 – Μαξ Άκερμαν, 88, Γερμανός ζωγράφος
1980 – Νικ Ντένις, Ελληνοαμερικανός ηθοποιός
1982 – Τζοακίμ Στουτσέφσκι, 91, μουσικοσυνθέτης
1984 – Νικήτας Πλατής, 71, ηθοποιός, ενώ έβλεπε τηλεόραση
1984 – Τζορτζ Μάθιους, 73, ηθοποιός
1991 – Τόνι Ρίτσαρντσον, 61, Βρετανός σκηνοθέτης («Η επέλαση της ελαφράς ταξιαρχίας», «Γεύση από μέλι»)
1992 – Ερνστ Χάπελ, 66, Αυστριακός παίκτης και προπονητής ποδοσφαίρου, από καρκίνο
1992 – Ρόμπερτ Ριζ, 66, παραγωγός
1992 – Κλεμ Μποσάμ, Αμερικανός κασκαντέρ και σκηνοθέτης («Ταρζάν»,«Σούπερμαν»)
1994 – Τζέικ Ντένγκελ, 61, Αμερικανός ηθοποιός
1996 – Βιρτζίνια Τσέριλ , 88, Αμερικανίδα ηθοποιός, ανθοπώλης στα «Φώτα της πόλης» του Τσάπλιν
1996 – Τζόζεφ Μπερναρντέν, 68, καρδινάλιος, αρχιεπίσκοπος του Σικάγου
1996 – Έλμαν Ρότζερς Σέρβις, 81, Αμερικανός ανθρωπολόγος
1997 – Έντι Άρκαρο, ιππέας
1997 – Στέφαν Λόραντ, 96, συγγραφέας και ηθοποιός
1999 – Μίνως Βολανάκης, 74, σκηνοθέτης του θεάτρου
2000 – Ρόμπερτ Τράουτ, Αμερικανός πρωτοπόρος του CBS
2000 – Τζιαν Κάρλο Αρνάο, 74, Ιταλός γιατρός και συγγραφέας, γνωστός για τις έρευνές του για τα ναρκωτικά
2001 – Σαρλότ Κόρμαν, 33, Αγγλίδα ηθοποιός που ξεχώρισε με την ερμηνεία της στο «Τέσσερις Γάμοι και Μια Κηδεία», από τρομακτική κρίση άσθματος
2001 – Χουάν Κάρλος Τότο Λορέντζο, 79, Αργεντινός ποδοσφαιριστής και προπονητής, που έφτασε την εθνική ομάδα της Αργεντινής στην τελική φάση του Παγκοσμίου Κυπέλλου το 1966
2002 – Ροζέ Μπαρμπερό, 87, Ύπατος Αρμοστής των Γαλλικών Νότιων Εδαφών της Ανταρκτικής (1973-79)
2002 – Έντι Μπράκεν, 87, Αμερικανός ηθοποιός
2003 – Τζιν Άντονι Ρέι, 41, Αμερικανός χορευτής και ηθοποιός (έλεγε το βραβευμένο τραγούδι του «Fame», της αμερικανικής ταινίας του ’80)
2004 – Διονύσιος Βαρώνος, 75, ομότιμος καθηγητής Φαρμακολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, πρωτοπόρος φαρμακολόγος και παθολόγος
2004 – Μισέλ Κολομπιέ , 65, συνθέτης κινηματογραφικής μουσικής, γνωστός από το τραγούδι «Ελίζα»
2006 – Άννα Καρολίνα Ρέστον, 21, φωτομοντέλο από τη Βραζιλία, από νευρική ανορεξία, καθώς έτρωγε μόνο ντομάτες και μήλα
ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ
Σαν σήμερα 17 Νοεμβρίου | Η αιματηρή καταστολή της εξέγερσης του Πολυτεχνείου
Η 17η Νοεμβρίου 1973 μένει χαραγμένη στη σύγχρονη ελληνική ιστορία ως η νύχτα που η φοιτητική εξέγερση του Πολυτεχνείου πνίγηκε στο αίμα από τα τανκς της δικτατορίας. Επρόκειτο για τον προθάλαμο της κατάρρευσης της χούντας και το κορυφαίο γεγονός αντίστασης απέναντι στο καθεστώς των Συνταγματαρχών, το οποίο ήδη έδειχνε σημάδια αποσύνθεσης, προσπαθώντας να επιβιώσει μέσω ενός δήθεν «πειράματος φιλελευθεροποίησης» υπό την καθοδήγηση του Γεωργίου Παπαδόπουλου και του πρωθυπουργού Σπύρου Μαρκεζίνη.
Οι φοιτητικές αντιδράσεις είχαν ξεκινήσει μήνες νωρίτερα, με τις πρώτες καταλήψεις στη Νομική Σχολή και τα αιτήματα για ελεύθερες εκλογές και σεβασμό στις πανεπιστημιακές ελευθερίες. Το Νοέμβριο του 1973, οι φοιτητές του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου προχώρησαν σε αποχή, η οποία γρήγορα μετατράπηκε σε μαζική κατάληψη. Στο κτίριο του Πολυτεχνείου λειτούργησε ελεύθερος ραδιοφωνικός σταθμός – η φωνή της εξέγερσης – που μετέδιδε μηνύματα ελευθερίας προς όλη την Ελλάδα: «Εδώ Πολυτεχνείο!».
Μέχρι τις 16 Νοεμβρίου, η κινητοποίηση είχε λάβει παλλαϊκές διαστάσεις. Εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες συνέρρεαν στους γύρω δρόμους, εκφράζοντας την οργή τους απέναντι στη δικτατορία. Τα ξημερώματα της 17ης Νοεμβρίου, το καθεστώς έδωσε εντολή στον στρατό να επέμβει. Τρία άρματα περικύκλωσαν το Πολυτεχνείο, και στις 3:00 π.μ. το άρμα που βρισκόταν επί της Πατησίων γκρέμισε την πύλη, την ώρα που από τον ραδιοσταθμό ακουγόταν ο Εθνικός Ύμνος και δραματικές εκκλήσεις προς τους στρατιώτες να μην χτυπήσουν «τα αδέρφια τους φοιτητές».
Ακολούθησαν σκηνές τρόμου. Οι άνδρες των ΛΟΚ και της αστυνομίας εισέβαλαν, ξυλοκοπώντας και συλλαμβάνοντας εκατοντάδες. Ελεύθεροι σκοπευτές πυροβολούσαν από τα γύρω κτίρια. Επισήμως ανακοινώθηκαν 34 νεκροί, εκατοντάδες τραυματίες και πάνω από 2.000 συλλήψεις, ωστόσο οι μαρτυρίες μιλούν για πολλούς περισσότερους νεκρούς, που δεν καταγράφηκαν ποτέ.
Η αιματηρή αυτή νύχτα σηματοδότησε το τέλος της υποτιθέμενης «φιλελευθεροποίησης» της χούντας και άνοιξε τον δρόμο για την τελική της κατάρρευση. Ο Παπαδόπουλος επανέφερε τον στρατιωτικό νόμο, αλλά λίγες ημέρες αργότερα ανατράπηκε από το πραξικόπημα του Δημήτρη Ιωαννίδη. Η πτώση της χούντας επήλθε οριστικά τον Ιούλιο του 1974, οδηγώντας στην αποκατάσταση της Δημοκρατίας.
Η εξέγερση του Πολυτεχνείου παραμένει μέχρι σήμερα σύμβολο ελευθερίας, δημοκρατίας και αγώνα απέναντι σε κάθε μορφή καταπίεσης και αυταρχισμού. Κάθε χρόνο, η 17η Νοεμβρίου τιμάται ως ημέρα μνήμης για όσους πάλεψαν – και θυσιάστηκαν – για την Ελευθερία.
Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο
1558: Αρχίζει η Ελισαβετιανή εποχή: η βασίλισσα Μαρία Α΄ της Αγγλίας πεθαίνει και τη διαδέχεται η ετεροθαλής αδελφή της, Ελισάβετ Α΄, σηματοδοτώντας μια από τις πιο καθοριστικές περιόδους της αγγλικής ιστορίας.
1869: Εγκαινιάζεται η Διώρυγα του Σουέζ, ένα από τα σημαντικότερα τεχνικά έργα της παγκόσμιας ιστορίας, που αλλάζει για πάντα τις θαλάσσιες μεταφορές.
1903: Το Ρωσικό Σοσιαλδημοκρατικό και Εργατικό Κόμμα διασπάται σε μπολσεβίκους (πλειοψηφούντες) και μενσεβίκους (μειονοψηφούντες), έπειτα από οξύτατες ιδεολογικές και οργανωτικές διαφωνίες στο συνέδριο του Λονδίνου. Η διάσπαση αυτή θα καθορίσει την πορεία της ρωσικής επαναστατικής κίνησης, καθώς οι μπολσεβίκοι υπό τον Λένιν θα αναδειχθούν λίγα χρόνια αργότερα στην κυρίαρχη δύναμη που θα οδηγήσει στην Επανάσταση του 1917.
1968: Εκδίδεται η απόφαση του Έκτακτου Στρατοδικείου για την απόπειρα δολοφονίας του Γεωργίου Παπαδόπουλου. Ο Αλέξανδρος Παναγούλης καταδικάζεται δις εις θάνατον, ο Ελευθέριος Βερυβάκης (μετέπειτα υπουργός του ΠΑΣΟΚ) σε ισόβια, ο Στάθης Γιώτας (μετέπειτα βουλευτής και υπουργός) σε κάθειρξη δέκα ετών, ενώ οι υπόλοιποι κατηγορούμενοι λαμβάνουν μικρότερες ποινές. Η υπόθεση θα εξελιχθεί σε ένα από τα εμβληματικά κεφάλαια της αντιδικτατορικής δράσης, με τον Παναγούλη να καθίσταται σύμβολο αντίστασης απέναντι στο καθεστώς των Συνταγματαρχών.
1969: Στο Ελσίνκι ξεκινούν οι διαπραγματεύσεις ΗΠΑ–ΕΣΣΔ για τον περιορισμό των στρατηγικών όπλων (SALT), σε μία από τις πιο κρίσιμες στιγμές του Ψυχρού Πολέμου.
1973: Η απριλιανή χούντα καταστέλλει την εξέγερση του Πολυτεχνείου με την εισβολή τεθωρακισμένου άρματος από την κεντρική πύλη του ιδρύματος τις πρώτες πρωινές ώρες. Η βίαιη επέμβαση των στρατιωτικών δυνάμεων οδηγεί σε δεκάδες νεκρούς και εκατοντάδες τραυματίες, σηματοδοτώντας την πιο σκοτεινή στιγμή του καθεστώτος των Συνταγματαρχών και αφήνοντας ανεξίτηλο αποτύπωμα στη σύγχρονη ελληνική ιστορία.
1974: Διεξάγονται στην Ελλάδα οι πρώτες ελεύθερες εκλογές μετά το 1964. Πρώτο κόμμα αναδεικνύεται η Νέα Δημοκρατία υπό τον Κωνσταντίνο Καραμανλή με ποσοστό 54,37%. Ακολουθούν η Ένωση Κέντρου – Νέες Δυνάμεις υπό τον Γεώργιο Μαύρο με 20,42%, το ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου με 13,58% και η Ενωμένη Αριστερά (ΕΔΑ, ΚΚΕ, ΚΚΕ Εσωτερικού) με 9,45%.
1985: Ο 15χρονος Μιχάλης Καλτέζας δολοφονείται από τον αστυνομικό Αθανάσιο Μελίστα, κατά τη διάρκεια επεισοδίων που ξεσπούν μετά την πορεία για την επέτειο του Πολυτεχνείου. Ο Μελίστας πυροβολεί τον Καλτέζα στο πίσω μέρος του κεφαλιού, την ώρα που ο νεαρός τρέχει προς την πλατεία Εξαρχείων μαζί με άλλους διαδηλωτές. Η δολοφονία προκαλεί οργή, συνεχείς κινητοποιήσεις και έντονη πολιτική αντιπαράθεση, ενώ θα αποτελέσει ένα από τα μεγαλύτερα περιστατικά αστυνομικής βίας.
1989: Με τη μεγάλη φοιτητική διαδήλωση στην Πράγα αρχίζει το ξήλωμα του κομουνιστικού καθεστώτος της Τσεχοσλοβακίας, που θα μείνει στην ιστορία ως «Βελούδινη επανάσταση».
1989: Εγκαινιάζεται ο πρώτος μη κρατικός τηλεοπτικός σταθμός πανελλαδικής εμβέλειας, το MEGA Channel. Οι ιδιοκτήτες του νέου καναλιού είναι πέντε εκδότες (Βαρδινογιάννης, Αλαφούζος, Λαμπράκης, Τεγόπουλος και Μπόμπολας).
2003: Ο σκληρός της μεγάλης οθόνης, Άρνολντ Σβαρτζενέγκερ, ορκίζεται κυβερνήτης της Καλιφόρνιας.
Γεννήσεις
1942 – Μάρτιν Σκορσέζε (Martin Scorsese), Αμερικανός σκηνοθέτης και από τους πιο επιδραστικούς δημιουργούς στην ιστορία του κινηματογράφου. Με χαρακτηριστικό ύφος, βαθιά ενασχόληση με θέματα ηθικής, βίας και ταυτότητας, δημιούργησε κλασικές ταινίες όπως «Taxi Driver», «Goodfellas» και «Raging Bull». Συνεργάστηκε στενά με ηθοποιούς όπως ο Ρόμπερτ Ντε Νίρο και ο Λεονάρντο Ντι Κάπριο. Το έργο του θεωρείται πυλώνας της σύγχρονης κινηματογραφικής τέχνης.
1944 – Ντάνι ΝτεΒίτο (Danny DeVito), Αμερικανός ηθοποιός, σκηνοθέτης και παραγωγός, γνωστός για τις χαρακτηριστικές κωμικές του ερμηνείες και την εκρηκτική του προσωπικότητα. Έγινε ευρύτερα δημοφιλής μέσα από τη σειρά «Taxi» και στη συνέχεια πρωταγωνίστησε σε ταινίες όπως «Matilda», «Twins» και «Batman Returns». Παράλληλα ανέπτυξε σημαντική καριέρα πίσω από τις κάμερες. Αποτελεί μία από τις πιο αναγνωρίσιμες φιγούρες της αμερικανικής ψυχαγωγίας.
1964 – Κριστόφ Βαζέχα (Krzysztof Warzycha), Πολωνός ποδοσφαιριστής και ένας από τους εμβληματικούς σκόρερ του Παναθηναϊκού. Μεταγράφηκε στην ομάδα το 1989 και έγινε θρύλος, σημειώνοντας πάνω από 280 γκολ και κατακτώντας πολλούς τίτλους. Γνωστός για την ταχύτητα, την εκτελεστική του δεινότητα και τον σεμνό χαρακτήρα του, αγαπήθηκε ιδιαίτερα από τους φιλάθλους. Αποτελεί μία από τις πιο σημαντικές μορφές στην ιστορία του Παναθηναϊκού και του ελληνικού ποδοσφαίρου.
1964 – Φώφη Γεννηματά, Ελληνίδα πολιτικός, πρόεδρος του ΚΙΝΑΛ και μία από τις πιο εμβληματικές ηγετικές μορφές της σύγχρονης κεντροαριστεράς. Κόρη του Γιώργου Γεννηματά, συνέχισε την πολιτική του παρακαταθήκη, υπηρετώντας σε υπουργικές θέσεις και στη Βουλή. Υπήρξε σύμβολο δύναμης και αξιοπρέπειας, καθώς υπηρέτησε το δημόσιο βίο με συνέπεια, ενώ παράλληλα έδωσε μακρόχρονη μάχη με τον καρκίνο. Η απώλειά της προκάλεσε βαθιά συγκίνηση στο πολιτικό σκηνικό.
1983 – Γιάννης Μπουρούσης, Έλληνας καλαθοσφαιριστής με σπουδαία καριέρα στην Εθνική ομάδα και σε κορυφαίες ευρωπαϊκές διοργανώσεις. Αγωνίστηκε σε ομάδες όπως η ΑΕΚ, ο Ολυμπιακός, ο Παναθηναϊκός, η Ρεάλ Μαδρίτης και η Λαμποράλ Κούτσα, διακρινόμενος για το ύψος, τη δύναμη και την ευφυΐα στο παιχνίδι. Με την Εθνική Ελλάδας κατέκτησε το χρυσό στο Eurobasket 2005 και το ασημένιο στο Μουντομπάσκετ 2006, συμβάλλοντας καθοριστικά στις μεγάλες επιτυχίες του ελληνικού μπάσκετ.
1986 – Νάνι (Nani / Luís Carlos Almeida da Cunha), Πορτογάλος ποδοσφαιριστής, γνωστός για την πορεία του στη Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ και την Εθνική Πορτογαλίας. Με εκρηκτική ταχύτητα, τεχνική και θεαματικές ενέργειες, κατέκτησε τέσσερα πρωταθλήματα Αγγλίας και το Champions League (2008). Υπήρξε βασικό στέλεχος της Πορτογαλίας που κατέκτησε το Euro 2016, ενώ αγωνίστηκε και σε κορυφαία πρωταθλήματα Ευρώπης και ΗΠΑ, αφήνοντας έντονο αποτύπωμα στο σύγχρονο ποδόσφαιρο.
Θάνατοι
1917 – Ωγκύστ Ροντέν (Auguste Rodin), Γάλλος γλύπτης και θεμελιωτής της σύγχρονης γλυπτικής. Με έργα όπως «Ο Σκεπτόμενος», «Η Πύλη της Κολάσεως» και «Το Φιλί», ανανέωσε ριζικά την πλαστική τέχνη, δίνοντας έμφαση στην ανθρώπινη έκφραση, την κίνηση και την ψυχολογική ένταση. Η τεχνική του, που συνδύαζε ρεαλισμό και δυναμισμό, άσκησε τεράστια επιρροή σε γενιές καλλιτεχνών και καθιέρωσε τον ίδιο ως κορυφαία μορφή της παγκόσμιας τέχνης.
2006 – Φέρεντς Πούσκας (Ferenc Puskás), Ούγγρος ποδοσφαιριστής και μία από τις μεγαλύτερες μορφές στην ιστορία του ποδοσφαίρου. Ηγήθηκε της θρυλικής «Χρυσής Ομάδας» της Ουγγαρίας τη δεκαετία του ’50 και αργότερα μεγαλούργησε στη Ρεάλ Μαδρίτης, κατακτώντας ευρωπαϊκούς τίτλους και σημειώνοντας απίστευτα ρεκόρ. Φημισμένος για το «μαγικό» αριστερό του πόδι, την ευφυΐα και το εκτελεστικό του ταλέντο, παραμένει παγκόσμιο σύμβολο του επιθετικού ποδοσφαίρου.
Εορτολόγιο
Γεννάδιος
Εθνικές Γιορτές – Επέτειοι
Επέτειος της εξέγερσης του Πολυτεχνείου
Διεθνής Ημέρα Σπουδαστών
Ημέρα Τιμής στην Ελληνική Νεολαία
Παγκόσμια Ημέρα Πρόωρου Τοκετού
Πηγή: newsbeast
ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ
Σαν σήμερα 11 Σεπτεμβρίου | Οι Δίδυμοι Πύργοι καταρρέουν σαν χάρτινοι ύστερα από τρομοκρατικές επιθέσεις
Η 11η Σεπτεμβρίου 2001 αποτελεί μία από τις πιο καθοριστικές και τραγικές ημέρες στη σύγχρονη ιστορία των ΗΠΑ, που δέχτηκαν μία τρομοκρατική επίθεση που επηρέασε όλο τον κόσμο, αλλάζοντας τις πολιτικές, κοινωνικές και οικονομικές ισορροπίες παγκοσμίως.
Εκείνο το πρωινό, τέσσερα επιβατικά αεροσκάφη καταλήφθηκαν από 19 αεροπειρατές της ακραίας ισλαμιστικής οργάνωσης Αλ Κάιντα, υπό την ηγεσία του Οσάμα μπιν Λάντεν. Οι Δίδυμοι Πύργοι του Παγκόσμιου Κέντρου Εμπορίου στη Νέα Υόρκη, σύμβολα της οικονομικής δύναμης και επιτυχίας της Αμερικής, έγιναν το επίκεντρο της επίθεσης. Στις 8:46 το πρωί (τοπική ώρα), το πρώτο αεροσκάφος, πτήση 11 της American Airlines, συνετρίβη στον Βόρειο Πύργο. Λίγα λεπτά αργότερα, στις 9:03, η πτήση 175 της United Airlines χτύπησε τον Νότιο Πύργο. Οι εικόνες των πύρινων πύργων να καταρρέουν σαν χάρτινοι έγιναν σύμβολο της τραγωδίας.
Στις 9:37, η πτήση 77 της American Airlines χτύπησε το Πεντάγωνο, το αρχηγείο του αμερικανικού στρατού, ενώ στις 10:03, η πτήση 93 της United Airlines συνετρίβη σε αγρό της Πενσιλβάνια, καθώς οι επιβάτες επαναστάτησαν κατά των αεροπειρατών. Οι επιβάτες θεωρείται ότι απέτρεψαν τη συντριβή του αεροπλάνου σε άλλο συμβολικό στόχο, πιθανότατα το Καπιτώλιο ή τον Λευκό Οίκο.
Η επίθεση άφησε πίσω της 2.977 νεκρούς, εκτός των αεροπειρατών, και τραυμάτισε χιλιάδες άλλους. Η καταστροφή των δίδυμων πύργων άλλαξε το αστικό τοπίο της Νέας Υόρκης και κλόνισε την αίσθηση ασφάλειας των Αμερικανών και του κόσμου.
Οι επιπτώσεις ήταν άμεσες και βαθιές. Η αμερικανική κυβέρνηση, υπό την ηγεσία του τότε προέδρου Τζορτζ Μπους, ανακοίνωσε τον «Πόλεμο κατά της Τρομοκρατίας», ο οποίος περιλάμβανε τη στρατιωτική επέμβαση στο Αφγανιστάν για την εξάλειψη της Αλ Κάιντα και την πτώση των Ταλιμπάν.
Παράξενες πληροφορίες για την επίθεση της 11ης Σεπτεμβρίου:
- Ο σέρφερ της 9/11: Ο Pasquale Buzzelli, γνωστός και ως «ο σέρφερ της 9/11» κατά την κατάρρευση του Βόρειου Πύργου βρισκόταν στον 64ο όροφο. Προσπαθώντας να διαφύγει έφτασε με τα πόδια στον 22ο όροφο και από εκεί έπεσε μαζί με μία πλάκα από τσιμέντο, σχεδόν «σερφάροντας» στον αέρα για περίπου 60 μέτρα. Ο Έντουαρντ Φον Χέινς, ένας υπάλληλος του Παγκόσμιου Κέντρου Εμπορίου, επέζησε πέφτοντας 22 ορόφους κατά τη διάρκεια της κατάρρευσης του Βόρειου Πύργου. Η εικόνα του έγινε διάσημη ως ο «άνθρωπος του κενού» (falling man).
- Η φωτιά στο Ground Zero έκαιγε για 99 ημέρες: Μετά την κατάρρευση των Δίδυμων Πύργων, τα καύσιμα από τα αεροπλάνα, σε συνδυασμό με εύφλεκτα υλικά όπως έγγραφα και έπιπλα, δημιούργησαν μια συνεχή φωτιά που δεν έσβησε για σχεδόν τρεις μήνες. Οι πυροσβέστες εργάζονταν αδιάκοπα για να κατασβήσουν τις φλόγες, κάτι που αποτέλεσε μια πρωτόγνωρη πρόκληση.
- Η μεγαλύτερη θαλάσσια διάσωση στην ιστορία: Μετά την επίθεση, περίπου 500.000 άνθρωποι εκκενώθηκαν από το Μανχάταν μέσα σε μόλις 9 ώρες. Αυτή η θαλάσσια διάσωση, που οργανώθηκε από τον Λιμενικό και ιδιωτικά πλοία, θεωρείται η μεγαλύτερη στην καταγεγραμμένη ιστορία, ξεπερνώντας ακόμα και την εκκένωση της Δουνκέρκης.
- Τα μαθήματα του Μπιν Λάντεν: Ο Οσάμα μπιν Λάντεν έκανε σπουδές πολιτικής μηχανικής, πράγμα που ενδέχεται να συνέβαλε στην επιλογή των Δίδυμων Πύργων ως στόχους, καθώς κατείχε γνώσεις για την ευθραυστότητα σημαντικών υποδομών.
- Ο χαμένος πίνακας του Πικάσο: Η συνολική αξία των χαμένων έργων τέχνης κατά την επίθεση της 11ης Σεπτεμβρίου υπολογίζεται ότι ξεπερνούσε τα 100 εκατομμύρια δολάρια και περιλάμβανε ανεκτίμητα κομμάτια πολιτιστικής κληρονομιάς που δεν έχουν ποτέ ανακτηθεί. Πληροφορίες αναφέρουν ότι ανάμεσα στα χαμένα έργα τέχνης, υπήρχε ένα έργο του Πάμπλο Πικάσο, καθώς και έργα των David Hockney και Roy Lichtenstein.
Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο
1611: Επαναστάτες με επικεφαλής τον μητροπολίτη Διονύσιο Β’ καταλαμβάνουν τα Ιωάννινα. Οι Οθωμανοί αντεπιτίθενται και τον συλλαμβάνουν, τον γδέρνουν ζωντανό στην κεντρική πλατεία της πόλης και καταργούν τα προνόμια που είχε παραχωρήσει το 1430 ο Σινάν πασάς.
1789: Καθιερώνονται οι όροι «Αριστερά» και «Δεξιά», κατά τη διάρκεια των συζητήσεων για το νέο Σύνταγμα στην επαναστατημένη Γαλλία.
1922: Η Μικρασιατική Καταστροφή φέρνει την εξέγερση του Στρατού και του Ναυτικού στη Χίο και στη Μυτιλήνη. Σχηματίζεται η «Επαναστατική Επιτροπή» από τους συνταγματάρχες Νικόλαο Πλαστήρα, ως εκπρόσωπο του Στρατού της Χίου, Στυλιανό Γονατά, ως εκπρόσωπο του Στρατού της Λέσβου, και τον αντιπλοίαρχο Δημήτριο Φωκά, ως εκπρόσωπο του Ναυτικού.
1938: Έπειτα από 2.000 χρόνια, ξαναρχίζουν οι παραστάσεις στο αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου, με την «Ηλέκτρα» του Σοφοκλή.
1961: Ανοίγει το πρώτο γραφείο του Παγκόσμιου Ταμείου για τη Φύση (WWF), στην Ελβετία.
1973: Στρατιωτικό πραξικόπημα στη Χιλή υπό την ηγεσία του στρατηγού Αουγκούστο Πινοσέτ και με τη βοήθεια και χρηματοδότηση των ΗΠΑ, ανατρέπει τον δημοκρατικά εκλεγμένο σοσιαλιστή πρόεδρο, Σαλβαδόρ Αλιέντε. Η χούντα θα κρατήσει 17 χρόνια.
2001: Στις ΗΠΑ, δύο επιβατικά αεροσκάφη υπό τον έλεγχο τρομοκρατών προσκρούουν στους Δίδυμους Πύργους του Παγκοσμίου Κέντρου Εμπορίου στη Νέα Υόρκη, που καταρρέουν ύστερα από 63 και 100 λεπτά αντίστοιχα. Ακόμα ένα αεροπλάνο προσκρούει στο Πεντάγωνο και ένα συντρίβεται στην Πενσιλβανία. Ο απολογισμός είναι περίπου 3.000 νεκροί και 3.000 τραυματίες.
2004: Στρατιωτικό ελικόπτερο τύπου Σινούκ συντρίβεται στο Πόρτο Κουφό, ανοικτά της Σιθωνίας, ενώ πετά με προορισμό το Άγιο Όρος. Τον θάνατο βρίσκουν ο πατριάρχης Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής, Πέτρος, καθώς και άλλοι 15 άνθρωποι. Το δυστύχημα προκαλεί πολιτική αντιπαράθεση μεταξύ κυβέρνησης και αντιπολίτευσης, κυρίως όσον αφορά στην ύπαρξη ή μη πολιτικών ευθυνών.
Γεννήσεις
1885 – Ντ. Χ. Λόρενς, άγγλος συγγραφέας
1965 – Μόμπι, αμερικανός DJ, τραγουδιστής, τραγουδοποιός και μουσικός
1970 – Ματ Ντέιμον, αμερικανός ηθοποιός
Θάνατοι
1954 – Μαρίκα Κοτοπούλη, διακεκριμένη ελληνίδα ηθοποιός
1973 – Σαλβαδόρ Αλιέντε, πρόεδρος της Χιλής και ιατρός
2019 – Αντώνης Λιβάνης, έλληνας επιχειρηματίας, εκδότης και πολιτικός. Υπήρξε ο δημιουργός του Εκδοτικού Οργανισμού Λιβάνη, μίας από τις μεγαλύτερες και πιο κερδοφόρες επιχειρήσεις στον κλάδο των εκδόσεων. Ως πολιτικός, υπήρξε ο μακροβιότερος και πιο έμπιστος συνεργάτης του Ανδρέα Παπανδρέου.
ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ
Σαν σήμερα 2 Μαΐου
Όσα έγιναν σαν σήμερα στην Ελλάδα και τον κόσμο
1893: Διοργανώνεται στο Παναθηναϊκό Στάδιο το πρώτο συλλαλητήριο των Ελλήνων Σοσιαλιστών για την Εργατική Πρωτομαγιά. Στο πλήθος απευθύνεται ο ιδρυτής του κινήματος στην Ελλάδα, Πλάτων Δρακούλης.
1918: Η General Motors εξαγοράζει τη Chevrolet στο Ντέλαγουερ.
1940: Ματαιώνονται οριστικά οι Ολυμπιακοί Αγώνες, λόγω των πολεμικών γεγονότων. Αρχικά ήταν προγραμματισμένοι να γίνουν στο Τόκιο και στη συνέχεια στο Ελσίνκι.
1941: Ο 17χρονος μαθητής, Μαθιός Πόταγας, εκτελείται στη Βυτίνα από τις δυνάμεις Κατοχής. Είναι ο πρώτος αντιστασιακός. Ο νεαρός εμφανίστηκε μπροστά στους ναζί και φέρεται να τούς είπε: «Σταθείτε, δεν θα μας σκλαβώσετε. Είμαι εδώ μόνος, αλλά ολόκληρη η Ελλάδα ακολουθεί». Οι Γερμανοί τον σκότωσαν επί τόπου και στη συνέχεια του συνέθλιψαν το κεφάλι.
1945: Η Σοβιετική Ένωση ανακοινώνει την πτώση του Βερολίνου. Η κόκκινη σημαία με το σφυροδρέπανο κυματίζει στον ιστό του Ράιχσταγκ.
1949: Ο Άρθουρ Μίλερ τιμάται με το βραβείο Πούλιτζερ για το θεατρικό έργο του «Ο Θάνατος του Εμποράκου».
1955: Ο Τένεσι Ουίλιαμς τιμάται με βραβείο Πούλιτζερ για το θεατρικό του έργο «Λυσσασμένη Γάτα».
1964: Πραγματοποιείται η πρώτη ανάβαση του Σισαπάνγκμα, του 14ου υψηλότερου βουνού στον κόσμο και το χαμηλότερο από τις κορυφές 8.000 μέτρων.
1966: Ο Σκωτσέζος μηχανικός, Τζέιμς Γκουντφέλοου, πατεντάρει την τεχνολογία στην οποία βασίζεται ο προσωπικός αριθμός αναγνώρισης (PIN).
1976: Οι τρόφιμοι του Οίκου Τυφλών εξεγείρονται και καταλαμβάνουν το οίκημα του ιδρύματος στην Καλλιθέα. Είναι η πρώτη φορά στην ελληνική ιστορία που ένα κομμάτι του αναπηρικού χώρου εμπράκτως αμφισβητεί τον περιθωριακό ρόλο που του έχει επιβληθεί. Ηγετικό ρόλο στην κινητοποίηση έχει ο Παναγιώτης Κουρουμπλής.
1977: Ο ποιητής Γιάννης Ρίτσος τιμάται με το βραβείο Λένιν για την Ειρήνη.
1997: Ο ηγέτης του Εργατικού Κόμματος της Μεγάλης Βρετανίας, Τόνι Μπλερ, γίνεται ο νεότερος πρωθυπουργός της χώρας από το 1812.
1998: Ιδρύεται στις Βρυξέλλες η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, με στόχο να καθορίσει και να εφαρμόσει τη νομισματική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
2000: Ο πιλότος της Formula 1, Ντέιβιντ Κουλθαρντ, γλιτώνει από βέβαιο θάνατο, όταν το ιδιωτικό τζετ στο οποίο επιβαίνει παρουσιάζει μηχανική βλάβη, πέφτει στο αεροδρόμιο της Λυών στη Γαλλία και πιάνει φωτιά.
2008: Ο κυκλώνας Ναργκίς χτυπά τη Μιανμάρ και αφήνει πίσω του πάνω από 130.000 άτομα.
2010: Ο υπουργός Οικονομικών, Γιώργος Παπακωνσταντίνου ανακοινώνει νέα μέτρα, στο πλαίσιο της συμφωνίας για τη στήριξη της ελληνικής οικονομίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Την ίδια ημέρα, το Eurogroup εγκρίνει την οικονομική βοήθεια προς την Ελλάδα, ύψους 110 δισ. ευρώ.
2011: Εκτελείται από Αμερικάνους στρατιώτες στο κρησφύγετο του στο Πακιστάν ο Οσάμα Μπιν Λάντεν, Σαουδάραβας επιχειρηματίας, ιδρυτής της τρομοκρατικής οργάνωσης Αλ Κάιντα.
2022: Ανακοινώνεται ότι ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν θα υποβληθεί, σύμφωνα με πληροφορίες, σε εγχείρηση καρκίνου και θα παραδώσει προσωρινά την εξουσία στον γραμματέα του ρωσικού Συμβουλίου Ασφαλείας Νικολάι Πατρούσεφ.
Γεννήσεις
1729 – Αικατερίνη η Μεγάλη, αυτοκράτειρα της Ρωσίας
1872 – Καρλ Νέσλερ, γερμανός κομμωτής, που ανακάλυψε την περμανάντ
1896 – Πριγκίπισσα Ελένη της Ελλάδας
1975 – Ντέιβιντ Μπέκαμ, Άγγλος ποδοσφαιριστής
1996 – Γιούλιαν Μπραντ, Γερμανός ποδοσφαιριστής
Θάνατοι
1519 – Λεονάρντο ντα Βίντσι, Ιταλός εφευρέτης και ζωγράφος
1941 – Πηνελόπη Δέλτα, Ελληνίδα συγγραφέας
2013 – Λευτέρης Βογιατζής, Έλληνας ηθοποιός και σκηνοθέτης
2013 – Τζεφ Χάνεμαν, Αμερικανός κιθαρίστας
Επέτειοι – Παγκόσμιες Ημέρες
Παγκόσμια Ημέρα Κωδικών Πρόσβασης
Παγκόσμια Ημέρα Τόνου
Παγκόσμια Ημέρα των Blogger
![Γιατροί ΕΟΠΥΥ ΚΑΒΑΛΑΣ](https://www.enanews.gr/uploads/2018/11/giatroi-eopyy.png")
