ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ
Σαν σήμερα 25 Ιανουαρίου
1348: Ισχυρός σεισμός χτυπά την περιοχή του Φρίουλι στην Ιταλία, προκαλώντας μεγάλες καταστροφές κτιρίων μέχρι τη Ρώμη.
1554: Ιδρύεται η πόλη Σάο Πάολο στη Βραζιλία.
1575: Ιδρύεται η Λουάντα, πρωτεύουσα της Ανγκόλας.
1755: Ιδρύεται το Κρατικό Πανεπιστήμιο της Μόσχας.
1815: Ο Μπετόβεν συνοδεύει στο πιάνο την τενόρο Φραντς Βιλντ σε εκδήλωση για τα γενέθλια της Τσαρίνας, κατά τη διάρκεια του Συνεδρίου της Βιέννης. Είναι η τελευταία δημόσια εμφάνιση του Μπετόβεν ως πιανίστα.
1833: Αποβιβάζεται στο Ναύπλιο από τη βρετανική φρεγάτα «Μαδαγασκάρη», ο πρώτος βασιλιάς της Ελλάδας, Όθων, σε ηλικία 17 ετών εν μέσω λαϊκών επευφημιών, συνοδευόμενος από τριμελή Αντιβασιλεία Βαυαρών (που θα κυβερνήσει μέχρι την ενηλικίωσή του το 1835) και πολυμελή βαυαρικό τακτικό στρατό (3.850 στρατιώτες). Την ίδια μέρα, ο Σπυρίδων Τρικούπης διορίζεται πρωθυπουργός (ως Πρόεδρος του Υπουργικού Συμβουλίου) και υπουργός Εξωτερικών του Βασιλείου της Ελλάδος. Ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος διορίζεται υπουργός Οικονομικών.
1835: Αρχίζει η ισχύς του Οργανισμού των Δικαστηρίων. Είχε εκδοθεί ως νόμος το 1834.
1836: Θεμελιώνεται το κτίριο των Ανακτόρων στο λόφο της Mπουμπουνίστρας, σε σχέδια του αρχιτέκτονα Φρειδερίκου Γκέρτνερ. Πρόκειται για το σημερινό κτίριο της Βουλής.
1847: Μουσουρικά: Σοβαρό επεισόδιο ανάμεσα στον Όθωνα και στον πρεσβευτή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στην Αθήνα, Κωστάκη Μουσούρο Μπέη. Ο Μουσούρος αρνείται να χορηγήσει διαβατήριο στον υπασπιστή του βασιλιά Όθωνα, Τσάμη Καρατάσο, με την αιτιολογία ότι είχε συμμετάσχει στο κίνημα της Mακεδονίας. Αποτέλεσμα ήταν η διακοπή των διπλωματικών σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών για ένα έτος.
1858: Το γαμήλιο εμβατήριο του Φέλιξ Μέντελσον ακούγεται για πρώτη φορά στο γάμο της πριγκίπισσας της Αγγλίας Βικτώριας και του πρίγκιπα της Πρωσίας, Φρειδερίκου.
1897: Οι επαναστάτες των Χανίων, μεταξύ των οποίων ηγετική θέση είχε ήδη ο Ελευθέριος Βενιζέλος, υπογράφουν στο Ακρωτήρι ψήφισμα, με το οποίο κηρύσσουν την κατάλυση της τουρκικής κατοχής της Κρήτης και την ένωση με την Ελλάδα και καλούν το βασιλιά Γεώργιο Α’ να καταλάβει το νησί.
1902: Η Ρωσία καταργεί τη θανατική ποινή.
1919: Η Διάσκεψη Ειρήνης των Παρισίων, η οποία επιδιώκει μια μόνιμη ειρήνη μετά το τέλος του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, εγκρίνει την πρόταση δημιουργίας της Κοινωνίας των Εθνών, πρόδρομο του ΟΗΕ.
1935: Ο ποιητής, Ανδρέας Εμπειρίκος, δίνει μία ιστορικά σημαντική διάλεξη «Περί σουρρεαλισμού» στη Λέσχη Καλλιτεχνών, εισάγοντας ουσιαστικά τον υπερρεαλισμό στον ελληνικό χώρο.
1937: Η δικτατορία Μεταξά θεσπίζει μεταξύ άλλων τον Αναγκαστικό Νόμο 445 «Περί κινηματογράφων» για τον συνολικό έλεγχο της βιομηχανίας του κινηματογράφου και τον Αναγκαστικό Νόμο 446 «Περί θεάτρου» για το συνολικό έλεγχο του θεατρικού κυκλώματος και την υποβολή του σε αυστηρή λογοκρισία.
1945: Με νίκη των Συμμάχων τελειώνει η Μάχη των Αρδεννών.
1962: Παραιτείται ο νέος αρχιεπίσκοπος Αθηνών, Ιάκωβος Βαβανάτσος, σε βάρος του οποίου υπάρχουν φήμες για διαβλητή ηθική συμπεριφορά.
1971: Ο αντιστράτηγος Ίντι Αμίν Νταντά, αρπάζει την εξουσία στην Ουγκάντα και ανακηρύσσει τον εαυτό του δικτάτορα. Ο πρόεδρος, Μίλτον Ομπότε, δεν βρίσκεται στη χώρα, όταν οι επαναστάτες ανατρέπουν την κυβέρνησή του. Οι αντάρτες με επικεφαλής τον Νταντά, επιδίδονται σε λουτρό αίματος, σκοτώνοντας όλους τους στρατιώτες και αστυνομικούς που είναι πιστοί στον Ομπότε.
1971: Ο Τσαρλς Μάνσον κρίνεται ένοχος φόνου εκ προμελέτης της ηθοποιού Σάρον Τέιτ, συζύγου του σκηνοθέτη Ρομάν Πολάνσκι κι άλλων έξι ατόμων στο σπίτι της στο Μπέβερλι Χιλς, τον Αύγουστο του 1969, καθώς και του ζεύγους Λα Μπιάνκα, στο Λος Άντζελες.
1991: Τέσσερις βόμβες εκρήγνυνται στα υποκαταστήματα της τράπεζας Citibank στο Χαλάνδρι και την Αγία Παρασκευή, στην τράπεζα Barclay’s στο Μαρούσι και στο γραφείο του Γάλλου στρατιωτικού ακόλουθου στο Mετς. Την ευθύνη αναλαμβάνει η 17 Νοέμβρη.
1996: Ο δήμαρχος της Καλύμνου Δημήτρης Διακομιχάλης, θορυβημένος από το γεγονός ότι η Τουρκία εγείρει εδαφικές αξιώσεις στα Ίμια, υψώνει την ελληνική σημαία στις βραχονησίδες Ίμια, συνοδευόμενος από τον αστυνομικό διευθυντή Καλύμνου, τον ιερέα και δύο κατοίκους του νησιού.
1996: Η Ρωσία γίνεται δεκτή στους κόλπους του Συμβουλίου της Ευρώπης.
2006: Η «Χαμάς», που αποτελεί «κόκκινο πανί» για τη Δύση, κερδίζει την πλειοψηφία των εδρών στο νέο Παλαιστινιακό Κοινοβούλιο.
2010: Εκτελείται δια απαγχονισμού στο Ιράκ ο Άλι Χάσαν αλ Ματζίντ, ξάδελφος του Σαντάμ Χουσεΐν, ο επονομαζόμενος και «Χημικός Άλι».
2015: Πραγματοποιούνται εκλογές στην Ελλάδα για τον σχηματισμό κυβέρνησης, τις οποίες κέρδισε για ο ΣΥΡΙΖΑ. Επρόκειτο για πρόωρες εκλογές, οι οποίες προκλήθηκαν από την αδυναμία εκλογής προέδρου της δημοκρατίας από τη Βουλή των Ελλήνων. Υπό την ηγεσία του Αλέξη Τσίπρα, το κόμμα κέρδισε τη νίκη στις εκλογές και μετά από συνεννόηση με τον αρχηγό των Ανεξαρτήτων Ελλήνων, Πάνο Καμμένο, συμφωνήθηκε η δημιουργία κυβέρνησης συνασπισμού αποτελούμενη από τα δύο κόμματα.
Γεννήσεις
750 – Λέων Δ’, Βυζαντινός αυτοκράτορας
1477 – Άννα της Βρετάνης, βασίλισσα της Γαλλίας
1493 – Μαξιμιλιανός Σφόρτσα, δούκας του Μιλάνου
1615 – Χόφερτ Φλινκ, Ολλανδός ζωγράφος
1627 – Ρόμπερτ Μπόιλ, Ιρλανδός χημικός
1736 – Ζοζέφ Λουί Λαγκράνζ, Ιταλός μαθηματικός
1759 – Ρόμπερτ Μπερνς, Σκωτσέζος ποιητής
1874 – Ουίλιαμ Σόμερσετ Μομ, Άγγλος συγγραφέας
1875 – Σωτήριος Βεζανής, Έλληνας νομικός και βιομήχανος
1882 – Βιρτζίνια Γουλφ, Αγγλίδα συγγραφέας
1886 – Βίλχελμ Φούρτβενγκλερ, Γερμανός διευθυντής ορχήστρας
1917 – Ιλιά Πριγκόζιν, Ρώσος επιστήμονας
1925 – Γιώργος Ζαμπέτας, Έλληνας συνθέτης
1925 – Έντουαρντ Κόλμαν, Αμερικανός κινηματογραφιστής
1928 – Έντβαρντ Σεβαρντνάτζε, Γεωργιανός πολιτικός
1929 – Ρομπέρ Φορισόν, Γάλλος ακαδημαϊκός
1933 – Κορασόν Ακίνο, Φιλιππινέζα πολιτικός
1938 – Βλαντίμιρ Βισότσκι, Ρώσος ηθοποιός, μουσικός και ποιητής
1938 – Έτα Τζέιμς, Αμερικανίδα τραγουδίστρια
1939 – Τζόρτζιο Γκάμπερ, Ιταλός τραγουδοποιός
1942 – Εουσέμπιο (κατά κόσμον Εουσέμπιο Ντα Σίλβα Φερέιρα), Πορτογάλος ποδοσφαιριστής
1943 – Τόμπι Χούπερ, Αμερικανός σκηνοθέτης
1948 – Χαλίφα μπιν Ζαγέντ αλ Ναχαγιάν, πρόεδρος των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων
1954 – Ρικάρδο Μποτσίνι, Αργεντινός ποδοσφαιριστής
1954 – Κώστας Τσίκας, Έλληνας ποδοσφαιριστής
1971 – Λούκα Μπαντοέρ, Ιταλός παλαίμαχος οδηγός αγώνων
1974 – Αδάμ Μπουσδούκος, Έλληνας ηθοποιός
1975 – Τιμ Μοντγκόμερι, Αμερικανός αθλητής
1976 – Δημήτρης Ναλιτζής, Έλληνας ποδοσφαιριστής
1979 – Κατερίνα Παπουτσάκη, Ελληνίδα ηθοποιός
1980 – Τσάβι Ερνάντεθ, Ισπανός ποδοσφαιριστής
1980 – Μισέλ ΜακΚουλ, Αμερικανίδα παλαιστής
1980 – Στάθης Ταυλαρίδης, Έλληνας ποδοσφαιριστής
1981 – Τόσε Πρόεσκι, Σλαβομακεδόνας τραγουδιστής
1981 – Ντιόγκο Ροντρίγκες Σιστόν, Βραζιλιάνος ποδοσφαιριστής
1984 – Στέφαν Κίσλινγκ, Γερμανός ποδοσφαιριστής
1984 – Ρομπίνιο (Ρόμπσον Ντε Σόουζα), Βραζιλιάνος ποδοσφαιριστής
1985 – Τίνα Κάρολ, Ουκρανή τραγουδίστρια
Θάνατοι
390 – Γρηγόριος Ναζιανζηνός, Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως
477 – Γιζέριχος, βασιλιάς των Βανδάλων
750 – Ιμπραήμ ιμπν αλ-Ουαλίντ, Άραβας χαλίφης
844 – Πάπας Γρηγόριος Δ’
863 – Κάρολος, βασιλιάς της Προβηγκίας
1138 – Αντίπαπας Ανάκλητος Β’
1139 – Γοδεφρείδος Α’, κόμης του Λουβαίν
1431 – Κάρολος Β’, δούκας της Λωρραίνης
1494 – Φερδινάνδος Α’, βασιλιάς της Νάπολης
1559 – Χριστιανός Β’, βασιλιάς της Δανίας
1578 – Μιχριμάχ, Οθωμανή σουλτάνα
1670 – Νικόλαος Φραγκίσκος της Λωρραίνης δούκας της Λωρραίνης
1884 – Περικλής Πανταζής, Έλληνας ζωγράφος
1907 – Δημήτριος Βερναρδάκης, Έλληνας συγγραφέας
1916 – Γεώργιος Θεοτόκης, Έλληνας πολιτικός
1956 – Γρηγόριος Παπαμιχαήλ, Έλληνας θεολόγος και ακαδημαϊκός
1960 – Μπένο Γκούτενμπεργκ, Γερμανός σεισμολόγος
1967 – Φατμά Ουλβιγιέ Σουλτάνα, Οθωμανή πριγκίπισσα
1972 – Έρχαρντ Μιλχ, Γερμανός στρατάρχης
1972 – Σοφία Αντωνιάδη, Ελληνίδα βυζαντινολόγος
1985 – Ηλίας Ηλιού, Έλληνας πολιτικός
1990 – Ντάμασο Αλόνσο, Ισπανός ποιητής
1990 – Άβα Γκάρντνερ, Αμερικανίδα ηθοποιός
1990 – Γεώργιος Μ. Παπαγεωργίου, Έλληνας πολιτικός
1994 – Στίβεν Κλέινι, Αμερικανός μαθηματικός
2004 – Φάνι Μπλάνκερς-Κοέν, Ολλανδή αθλήτρια
2005 – Φίλιπ Τζόνσον, Αμερικανός αρχιτέκτονας
2008 – Λίτσα Φωκίδου, Ελληνίδα δημοσιογράφος
2009 – Μαμαντού Ντιά, Σενεγαλέζος πολιτικός
2010 – Σέφης Αναστασάκος, Έλληνας δικηγόρος, πολιτικός και συγγραφέας
2013 – Ειρήνη Κουμαριανού, Ελληνίδα ηθοποιός
2015 – Ντέμης Ρούσσος, Έλληνας τραγουδιστής
2017 – Τζον Χερτ, Άγγλος ηθοποιός
ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ
Σαν σήμερα 17 Νοεμβρίου | Η αιματηρή καταστολή της εξέγερσης του Πολυτεχνείου
Η 17η Νοεμβρίου 1973 μένει χαραγμένη στη σύγχρονη ελληνική ιστορία ως η νύχτα που η φοιτητική εξέγερση του Πολυτεχνείου πνίγηκε στο αίμα από τα τανκς της δικτατορίας. Επρόκειτο για τον προθάλαμο της κατάρρευσης της χούντας και το κορυφαίο γεγονός αντίστασης απέναντι στο καθεστώς των Συνταγματαρχών, το οποίο ήδη έδειχνε σημάδια αποσύνθεσης, προσπαθώντας να επιβιώσει μέσω ενός δήθεν «πειράματος φιλελευθεροποίησης» υπό την καθοδήγηση του Γεωργίου Παπαδόπουλου και του πρωθυπουργού Σπύρου Μαρκεζίνη.
Οι φοιτητικές αντιδράσεις είχαν ξεκινήσει μήνες νωρίτερα, με τις πρώτες καταλήψεις στη Νομική Σχολή και τα αιτήματα για ελεύθερες εκλογές και σεβασμό στις πανεπιστημιακές ελευθερίες. Το Νοέμβριο του 1973, οι φοιτητές του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου προχώρησαν σε αποχή, η οποία γρήγορα μετατράπηκε σε μαζική κατάληψη. Στο κτίριο του Πολυτεχνείου λειτούργησε ελεύθερος ραδιοφωνικός σταθμός – η φωνή της εξέγερσης – που μετέδιδε μηνύματα ελευθερίας προς όλη την Ελλάδα: «Εδώ Πολυτεχνείο!».
Μέχρι τις 16 Νοεμβρίου, η κινητοποίηση είχε λάβει παλλαϊκές διαστάσεις. Εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες συνέρρεαν στους γύρω δρόμους, εκφράζοντας την οργή τους απέναντι στη δικτατορία. Τα ξημερώματα της 17ης Νοεμβρίου, το καθεστώς έδωσε εντολή στον στρατό να επέμβει. Τρία άρματα περικύκλωσαν το Πολυτεχνείο, και στις 3:00 π.μ. το άρμα που βρισκόταν επί της Πατησίων γκρέμισε την πύλη, την ώρα που από τον ραδιοσταθμό ακουγόταν ο Εθνικός Ύμνος και δραματικές εκκλήσεις προς τους στρατιώτες να μην χτυπήσουν «τα αδέρφια τους φοιτητές».
Ακολούθησαν σκηνές τρόμου. Οι άνδρες των ΛΟΚ και της αστυνομίας εισέβαλαν, ξυλοκοπώντας και συλλαμβάνοντας εκατοντάδες. Ελεύθεροι σκοπευτές πυροβολούσαν από τα γύρω κτίρια. Επισήμως ανακοινώθηκαν 34 νεκροί, εκατοντάδες τραυματίες και πάνω από 2.000 συλλήψεις, ωστόσο οι μαρτυρίες μιλούν για πολλούς περισσότερους νεκρούς, που δεν καταγράφηκαν ποτέ.
Η αιματηρή αυτή νύχτα σηματοδότησε το τέλος της υποτιθέμενης «φιλελευθεροποίησης» της χούντας και άνοιξε τον δρόμο για την τελική της κατάρρευση. Ο Παπαδόπουλος επανέφερε τον στρατιωτικό νόμο, αλλά λίγες ημέρες αργότερα ανατράπηκε από το πραξικόπημα του Δημήτρη Ιωαννίδη. Η πτώση της χούντας επήλθε οριστικά τον Ιούλιο του 1974, οδηγώντας στην αποκατάσταση της Δημοκρατίας.
Η εξέγερση του Πολυτεχνείου παραμένει μέχρι σήμερα σύμβολο ελευθερίας, δημοκρατίας και αγώνα απέναντι σε κάθε μορφή καταπίεσης και αυταρχισμού. Κάθε χρόνο, η 17η Νοεμβρίου τιμάται ως ημέρα μνήμης για όσους πάλεψαν – και θυσιάστηκαν – για την Ελευθερία.
Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο
1558: Αρχίζει η Ελισαβετιανή εποχή: η βασίλισσα Μαρία Α΄ της Αγγλίας πεθαίνει και τη διαδέχεται η ετεροθαλής αδελφή της, Ελισάβετ Α΄, σηματοδοτώντας μια από τις πιο καθοριστικές περιόδους της αγγλικής ιστορίας.
1869: Εγκαινιάζεται η Διώρυγα του Σουέζ, ένα από τα σημαντικότερα τεχνικά έργα της παγκόσμιας ιστορίας, που αλλάζει για πάντα τις θαλάσσιες μεταφορές.
1903: Το Ρωσικό Σοσιαλδημοκρατικό και Εργατικό Κόμμα διασπάται σε μπολσεβίκους (πλειοψηφούντες) και μενσεβίκους (μειονοψηφούντες), έπειτα από οξύτατες ιδεολογικές και οργανωτικές διαφωνίες στο συνέδριο του Λονδίνου. Η διάσπαση αυτή θα καθορίσει την πορεία της ρωσικής επαναστατικής κίνησης, καθώς οι μπολσεβίκοι υπό τον Λένιν θα αναδειχθούν λίγα χρόνια αργότερα στην κυρίαρχη δύναμη που θα οδηγήσει στην Επανάσταση του 1917.
1968: Εκδίδεται η απόφαση του Έκτακτου Στρατοδικείου για την απόπειρα δολοφονίας του Γεωργίου Παπαδόπουλου. Ο Αλέξανδρος Παναγούλης καταδικάζεται δις εις θάνατον, ο Ελευθέριος Βερυβάκης (μετέπειτα υπουργός του ΠΑΣΟΚ) σε ισόβια, ο Στάθης Γιώτας (μετέπειτα βουλευτής και υπουργός) σε κάθειρξη δέκα ετών, ενώ οι υπόλοιποι κατηγορούμενοι λαμβάνουν μικρότερες ποινές. Η υπόθεση θα εξελιχθεί σε ένα από τα εμβληματικά κεφάλαια της αντιδικτατορικής δράσης, με τον Παναγούλη να καθίσταται σύμβολο αντίστασης απέναντι στο καθεστώς των Συνταγματαρχών.
1969: Στο Ελσίνκι ξεκινούν οι διαπραγματεύσεις ΗΠΑ–ΕΣΣΔ για τον περιορισμό των στρατηγικών όπλων (SALT), σε μία από τις πιο κρίσιμες στιγμές του Ψυχρού Πολέμου.
1973: Η απριλιανή χούντα καταστέλλει την εξέγερση του Πολυτεχνείου με την εισβολή τεθωρακισμένου άρματος από την κεντρική πύλη του ιδρύματος τις πρώτες πρωινές ώρες. Η βίαιη επέμβαση των στρατιωτικών δυνάμεων οδηγεί σε δεκάδες νεκρούς και εκατοντάδες τραυματίες, σηματοδοτώντας την πιο σκοτεινή στιγμή του καθεστώτος των Συνταγματαρχών και αφήνοντας ανεξίτηλο αποτύπωμα στη σύγχρονη ελληνική ιστορία.
1974: Διεξάγονται στην Ελλάδα οι πρώτες ελεύθερες εκλογές μετά το 1964. Πρώτο κόμμα αναδεικνύεται η Νέα Δημοκρατία υπό τον Κωνσταντίνο Καραμανλή με ποσοστό 54,37%. Ακολουθούν η Ένωση Κέντρου – Νέες Δυνάμεις υπό τον Γεώργιο Μαύρο με 20,42%, το ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου με 13,58% και η Ενωμένη Αριστερά (ΕΔΑ, ΚΚΕ, ΚΚΕ Εσωτερικού) με 9,45%.
1985: Ο 15χρονος Μιχάλης Καλτέζας δολοφονείται από τον αστυνομικό Αθανάσιο Μελίστα, κατά τη διάρκεια επεισοδίων που ξεσπούν μετά την πορεία για την επέτειο του Πολυτεχνείου. Ο Μελίστας πυροβολεί τον Καλτέζα στο πίσω μέρος του κεφαλιού, την ώρα που ο νεαρός τρέχει προς την πλατεία Εξαρχείων μαζί με άλλους διαδηλωτές. Η δολοφονία προκαλεί οργή, συνεχείς κινητοποιήσεις και έντονη πολιτική αντιπαράθεση, ενώ θα αποτελέσει ένα από τα μεγαλύτερα περιστατικά αστυνομικής βίας.
1989: Με τη μεγάλη φοιτητική διαδήλωση στην Πράγα αρχίζει το ξήλωμα του κομουνιστικού καθεστώτος της Τσεχοσλοβακίας, που θα μείνει στην ιστορία ως «Βελούδινη επανάσταση».
1989: Εγκαινιάζεται ο πρώτος μη κρατικός τηλεοπτικός σταθμός πανελλαδικής εμβέλειας, το MEGA Channel. Οι ιδιοκτήτες του νέου καναλιού είναι πέντε εκδότες (Βαρδινογιάννης, Αλαφούζος, Λαμπράκης, Τεγόπουλος και Μπόμπολας).
2003: Ο σκληρός της μεγάλης οθόνης, Άρνολντ Σβαρτζενέγκερ, ορκίζεται κυβερνήτης της Καλιφόρνιας.
Γεννήσεις
1942 – Μάρτιν Σκορσέζε (Martin Scorsese), Αμερικανός σκηνοθέτης και από τους πιο επιδραστικούς δημιουργούς στην ιστορία του κινηματογράφου. Με χαρακτηριστικό ύφος, βαθιά ενασχόληση με θέματα ηθικής, βίας και ταυτότητας, δημιούργησε κλασικές ταινίες όπως «Taxi Driver», «Goodfellas» και «Raging Bull». Συνεργάστηκε στενά με ηθοποιούς όπως ο Ρόμπερτ Ντε Νίρο και ο Λεονάρντο Ντι Κάπριο. Το έργο του θεωρείται πυλώνας της σύγχρονης κινηματογραφικής τέχνης.
1944 – Ντάνι ΝτεΒίτο (Danny DeVito), Αμερικανός ηθοποιός, σκηνοθέτης και παραγωγός, γνωστός για τις χαρακτηριστικές κωμικές του ερμηνείες και την εκρηκτική του προσωπικότητα. Έγινε ευρύτερα δημοφιλής μέσα από τη σειρά «Taxi» και στη συνέχεια πρωταγωνίστησε σε ταινίες όπως «Matilda», «Twins» και «Batman Returns». Παράλληλα ανέπτυξε σημαντική καριέρα πίσω από τις κάμερες. Αποτελεί μία από τις πιο αναγνωρίσιμες φιγούρες της αμερικανικής ψυχαγωγίας.
1964 – Κριστόφ Βαζέχα (Krzysztof Warzycha), Πολωνός ποδοσφαιριστής και ένας από τους εμβληματικούς σκόρερ του Παναθηναϊκού. Μεταγράφηκε στην ομάδα το 1989 και έγινε θρύλος, σημειώνοντας πάνω από 280 γκολ και κατακτώντας πολλούς τίτλους. Γνωστός για την ταχύτητα, την εκτελεστική του δεινότητα και τον σεμνό χαρακτήρα του, αγαπήθηκε ιδιαίτερα από τους φιλάθλους. Αποτελεί μία από τις πιο σημαντικές μορφές στην ιστορία του Παναθηναϊκού και του ελληνικού ποδοσφαίρου.
1964 – Φώφη Γεννηματά, Ελληνίδα πολιτικός, πρόεδρος του ΚΙΝΑΛ και μία από τις πιο εμβληματικές ηγετικές μορφές της σύγχρονης κεντροαριστεράς. Κόρη του Γιώργου Γεννηματά, συνέχισε την πολιτική του παρακαταθήκη, υπηρετώντας σε υπουργικές θέσεις και στη Βουλή. Υπήρξε σύμβολο δύναμης και αξιοπρέπειας, καθώς υπηρέτησε το δημόσιο βίο με συνέπεια, ενώ παράλληλα έδωσε μακρόχρονη μάχη με τον καρκίνο. Η απώλειά της προκάλεσε βαθιά συγκίνηση στο πολιτικό σκηνικό.
1983 – Γιάννης Μπουρούσης, Έλληνας καλαθοσφαιριστής με σπουδαία καριέρα στην Εθνική ομάδα και σε κορυφαίες ευρωπαϊκές διοργανώσεις. Αγωνίστηκε σε ομάδες όπως η ΑΕΚ, ο Ολυμπιακός, ο Παναθηναϊκός, η Ρεάλ Μαδρίτης και η Λαμποράλ Κούτσα, διακρινόμενος για το ύψος, τη δύναμη και την ευφυΐα στο παιχνίδι. Με την Εθνική Ελλάδας κατέκτησε το χρυσό στο Eurobasket 2005 και το ασημένιο στο Μουντομπάσκετ 2006, συμβάλλοντας καθοριστικά στις μεγάλες επιτυχίες του ελληνικού μπάσκετ.
1986 – Νάνι (Nani / Luís Carlos Almeida da Cunha), Πορτογάλος ποδοσφαιριστής, γνωστός για την πορεία του στη Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ και την Εθνική Πορτογαλίας. Με εκρηκτική ταχύτητα, τεχνική και θεαματικές ενέργειες, κατέκτησε τέσσερα πρωταθλήματα Αγγλίας και το Champions League (2008). Υπήρξε βασικό στέλεχος της Πορτογαλίας που κατέκτησε το Euro 2016, ενώ αγωνίστηκε και σε κορυφαία πρωταθλήματα Ευρώπης και ΗΠΑ, αφήνοντας έντονο αποτύπωμα στο σύγχρονο ποδόσφαιρο.
Θάνατοι
1917 – Ωγκύστ Ροντέν (Auguste Rodin), Γάλλος γλύπτης και θεμελιωτής της σύγχρονης γλυπτικής. Με έργα όπως «Ο Σκεπτόμενος», «Η Πύλη της Κολάσεως» και «Το Φιλί», ανανέωσε ριζικά την πλαστική τέχνη, δίνοντας έμφαση στην ανθρώπινη έκφραση, την κίνηση και την ψυχολογική ένταση. Η τεχνική του, που συνδύαζε ρεαλισμό και δυναμισμό, άσκησε τεράστια επιρροή σε γενιές καλλιτεχνών και καθιέρωσε τον ίδιο ως κορυφαία μορφή της παγκόσμιας τέχνης.
2006 – Φέρεντς Πούσκας (Ferenc Puskás), Ούγγρος ποδοσφαιριστής και μία από τις μεγαλύτερες μορφές στην ιστορία του ποδοσφαίρου. Ηγήθηκε της θρυλικής «Χρυσής Ομάδας» της Ουγγαρίας τη δεκαετία του ’50 και αργότερα μεγαλούργησε στη Ρεάλ Μαδρίτης, κατακτώντας ευρωπαϊκούς τίτλους και σημειώνοντας απίστευτα ρεκόρ. Φημισμένος για το «μαγικό» αριστερό του πόδι, την ευφυΐα και το εκτελεστικό του ταλέντο, παραμένει παγκόσμιο σύμβολο του επιθετικού ποδοσφαίρου.
Εορτολόγιο
Γεννάδιος
Εθνικές Γιορτές – Επέτειοι
Επέτειος της εξέγερσης του Πολυτεχνείου
Διεθνής Ημέρα Σπουδαστών
Ημέρα Τιμής στην Ελληνική Νεολαία
Παγκόσμια Ημέρα Πρόωρου Τοκετού
Πηγή: newsbeast
ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ
Σαν σήμερα 11 Σεπτεμβρίου | Οι Δίδυμοι Πύργοι καταρρέουν σαν χάρτινοι ύστερα από τρομοκρατικές επιθέσεις
Η 11η Σεπτεμβρίου 2001 αποτελεί μία από τις πιο καθοριστικές και τραγικές ημέρες στη σύγχρονη ιστορία των ΗΠΑ, που δέχτηκαν μία τρομοκρατική επίθεση που επηρέασε όλο τον κόσμο, αλλάζοντας τις πολιτικές, κοινωνικές και οικονομικές ισορροπίες παγκοσμίως.
Εκείνο το πρωινό, τέσσερα επιβατικά αεροσκάφη καταλήφθηκαν από 19 αεροπειρατές της ακραίας ισλαμιστικής οργάνωσης Αλ Κάιντα, υπό την ηγεσία του Οσάμα μπιν Λάντεν. Οι Δίδυμοι Πύργοι του Παγκόσμιου Κέντρου Εμπορίου στη Νέα Υόρκη, σύμβολα της οικονομικής δύναμης και επιτυχίας της Αμερικής, έγιναν το επίκεντρο της επίθεσης. Στις 8:46 το πρωί (τοπική ώρα), το πρώτο αεροσκάφος, πτήση 11 της American Airlines, συνετρίβη στον Βόρειο Πύργο. Λίγα λεπτά αργότερα, στις 9:03, η πτήση 175 της United Airlines χτύπησε τον Νότιο Πύργο. Οι εικόνες των πύρινων πύργων να καταρρέουν σαν χάρτινοι έγιναν σύμβολο της τραγωδίας.
Στις 9:37, η πτήση 77 της American Airlines χτύπησε το Πεντάγωνο, το αρχηγείο του αμερικανικού στρατού, ενώ στις 10:03, η πτήση 93 της United Airlines συνετρίβη σε αγρό της Πενσιλβάνια, καθώς οι επιβάτες επαναστάτησαν κατά των αεροπειρατών. Οι επιβάτες θεωρείται ότι απέτρεψαν τη συντριβή του αεροπλάνου σε άλλο συμβολικό στόχο, πιθανότατα το Καπιτώλιο ή τον Λευκό Οίκο.
Η επίθεση άφησε πίσω της 2.977 νεκρούς, εκτός των αεροπειρατών, και τραυμάτισε χιλιάδες άλλους. Η καταστροφή των δίδυμων πύργων άλλαξε το αστικό τοπίο της Νέας Υόρκης και κλόνισε την αίσθηση ασφάλειας των Αμερικανών και του κόσμου.
Οι επιπτώσεις ήταν άμεσες και βαθιές. Η αμερικανική κυβέρνηση, υπό την ηγεσία του τότε προέδρου Τζορτζ Μπους, ανακοίνωσε τον «Πόλεμο κατά της Τρομοκρατίας», ο οποίος περιλάμβανε τη στρατιωτική επέμβαση στο Αφγανιστάν για την εξάλειψη της Αλ Κάιντα και την πτώση των Ταλιμπάν.
Παράξενες πληροφορίες για την επίθεση της 11ης Σεπτεμβρίου:
- Ο σέρφερ της 9/11: Ο Pasquale Buzzelli, γνωστός και ως «ο σέρφερ της 9/11» κατά την κατάρρευση του Βόρειου Πύργου βρισκόταν στον 64ο όροφο. Προσπαθώντας να διαφύγει έφτασε με τα πόδια στον 22ο όροφο και από εκεί έπεσε μαζί με μία πλάκα από τσιμέντο, σχεδόν «σερφάροντας» στον αέρα για περίπου 60 μέτρα. Ο Έντουαρντ Φον Χέινς, ένας υπάλληλος του Παγκόσμιου Κέντρου Εμπορίου, επέζησε πέφτοντας 22 ορόφους κατά τη διάρκεια της κατάρρευσης του Βόρειου Πύργου. Η εικόνα του έγινε διάσημη ως ο «άνθρωπος του κενού» (falling man).
- Η φωτιά στο Ground Zero έκαιγε για 99 ημέρες: Μετά την κατάρρευση των Δίδυμων Πύργων, τα καύσιμα από τα αεροπλάνα, σε συνδυασμό με εύφλεκτα υλικά όπως έγγραφα και έπιπλα, δημιούργησαν μια συνεχή φωτιά που δεν έσβησε για σχεδόν τρεις μήνες. Οι πυροσβέστες εργάζονταν αδιάκοπα για να κατασβήσουν τις φλόγες, κάτι που αποτέλεσε μια πρωτόγνωρη πρόκληση.
- Η μεγαλύτερη θαλάσσια διάσωση στην ιστορία: Μετά την επίθεση, περίπου 500.000 άνθρωποι εκκενώθηκαν από το Μανχάταν μέσα σε μόλις 9 ώρες. Αυτή η θαλάσσια διάσωση, που οργανώθηκε από τον Λιμενικό και ιδιωτικά πλοία, θεωρείται η μεγαλύτερη στην καταγεγραμμένη ιστορία, ξεπερνώντας ακόμα και την εκκένωση της Δουνκέρκης.
- Τα μαθήματα του Μπιν Λάντεν: Ο Οσάμα μπιν Λάντεν έκανε σπουδές πολιτικής μηχανικής, πράγμα που ενδέχεται να συνέβαλε στην επιλογή των Δίδυμων Πύργων ως στόχους, καθώς κατείχε γνώσεις για την ευθραυστότητα σημαντικών υποδομών.
- Ο χαμένος πίνακας του Πικάσο: Η συνολική αξία των χαμένων έργων τέχνης κατά την επίθεση της 11ης Σεπτεμβρίου υπολογίζεται ότι ξεπερνούσε τα 100 εκατομμύρια δολάρια και περιλάμβανε ανεκτίμητα κομμάτια πολιτιστικής κληρονομιάς που δεν έχουν ποτέ ανακτηθεί. Πληροφορίες αναφέρουν ότι ανάμεσα στα χαμένα έργα τέχνης, υπήρχε ένα έργο του Πάμπλο Πικάσο, καθώς και έργα των David Hockney και Roy Lichtenstein.
Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο
1611: Επαναστάτες με επικεφαλής τον μητροπολίτη Διονύσιο Β’ καταλαμβάνουν τα Ιωάννινα. Οι Οθωμανοί αντεπιτίθενται και τον συλλαμβάνουν, τον γδέρνουν ζωντανό στην κεντρική πλατεία της πόλης και καταργούν τα προνόμια που είχε παραχωρήσει το 1430 ο Σινάν πασάς.
1789: Καθιερώνονται οι όροι «Αριστερά» και «Δεξιά», κατά τη διάρκεια των συζητήσεων για το νέο Σύνταγμα στην επαναστατημένη Γαλλία.
1922: Η Μικρασιατική Καταστροφή φέρνει την εξέγερση του Στρατού και του Ναυτικού στη Χίο και στη Μυτιλήνη. Σχηματίζεται η «Επαναστατική Επιτροπή» από τους συνταγματάρχες Νικόλαο Πλαστήρα, ως εκπρόσωπο του Στρατού της Χίου, Στυλιανό Γονατά, ως εκπρόσωπο του Στρατού της Λέσβου, και τον αντιπλοίαρχο Δημήτριο Φωκά, ως εκπρόσωπο του Ναυτικού.
1938: Έπειτα από 2.000 χρόνια, ξαναρχίζουν οι παραστάσεις στο αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου, με την «Ηλέκτρα» του Σοφοκλή.
1961: Ανοίγει το πρώτο γραφείο του Παγκόσμιου Ταμείου για τη Φύση (WWF), στην Ελβετία.
1973: Στρατιωτικό πραξικόπημα στη Χιλή υπό την ηγεσία του στρατηγού Αουγκούστο Πινοσέτ και με τη βοήθεια και χρηματοδότηση των ΗΠΑ, ανατρέπει τον δημοκρατικά εκλεγμένο σοσιαλιστή πρόεδρο, Σαλβαδόρ Αλιέντε. Η χούντα θα κρατήσει 17 χρόνια.
2001: Στις ΗΠΑ, δύο επιβατικά αεροσκάφη υπό τον έλεγχο τρομοκρατών προσκρούουν στους Δίδυμους Πύργους του Παγκοσμίου Κέντρου Εμπορίου στη Νέα Υόρκη, που καταρρέουν ύστερα από 63 και 100 λεπτά αντίστοιχα. Ακόμα ένα αεροπλάνο προσκρούει στο Πεντάγωνο και ένα συντρίβεται στην Πενσιλβανία. Ο απολογισμός είναι περίπου 3.000 νεκροί και 3.000 τραυματίες.
2004: Στρατιωτικό ελικόπτερο τύπου Σινούκ συντρίβεται στο Πόρτο Κουφό, ανοικτά της Σιθωνίας, ενώ πετά με προορισμό το Άγιο Όρος. Τον θάνατο βρίσκουν ο πατριάρχης Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής, Πέτρος, καθώς και άλλοι 15 άνθρωποι. Το δυστύχημα προκαλεί πολιτική αντιπαράθεση μεταξύ κυβέρνησης και αντιπολίτευσης, κυρίως όσον αφορά στην ύπαρξη ή μη πολιτικών ευθυνών.
Γεννήσεις
1885 – Ντ. Χ. Λόρενς, άγγλος συγγραφέας
1965 – Μόμπι, αμερικανός DJ, τραγουδιστής, τραγουδοποιός και μουσικός
1970 – Ματ Ντέιμον, αμερικανός ηθοποιός
Θάνατοι
1954 – Μαρίκα Κοτοπούλη, διακεκριμένη ελληνίδα ηθοποιός
1973 – Σαλβαδόρ Αλιέντε, πρόεδρος της Χιλής και ιατρός
2019 – Αντώνης Λιβάνης, έλληνας επιχειρηματίας, εκδότης και πολιτικός. Υπήρξε ο δημιουργός του Εκδοτικού Οργανισμού Λιβάνη, μίας από τις μεγαλύτερες και πιο κερδοφόρες επιχειρήσεις στον κλάδο των εκδόσεων. Ως πολιτικός, υπήρξε ο μακροβιότερος και πιο έμπιστος συνεργάτης του Ανδρέα Παπανδρέου.
ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ
Σαν σήμερα 2 Μαΐου
Όσα έγιναν σαν σήμερα στην Ελλάδα και τον κόσμο
1893: Διοργανώνεται στο Παναθηναϊκό Στάδιο το πρώτο συλλαλητήριο των Ελλήνων Σοσιαλιστών για την Εργατική Πρωτομαγιά. Στο πλήθος απευθύνεται ο ιδρυτής του κινήματος στην Ελλάδα, Πλάτων Δρακούλης.
1918: Η General Motors εξαγοράζει τη Chevrolet στο Ντέλαγουερ.
1940: Ματαιώνονται οριστικά οι Ολυμπιακοί Αγώνες, λόγω των πολεμικών γεγονότων. Αρχικά ήταν προγραμματισμένοι να γίνουν στο Τόκιο και στη συνέχεια στο Ελσίνκι.
1941: Ο 17χρονος μαθητής, Μαθιός Πόταγας, εκτελείται στη Βυτίνα από τις δυνάμεις Κατοχής. Είναι ο πρώτος αντιστασιακός. Ο νεαρός εμφανίστηκε μπροστά στους ναζί και φέρεται να τούς είπε: «Σταθείτε, δεν θα μας σκλαβώσετε. Είμαι εδώ μόνος, αλλά ολόκληρη η Ελλάδα ακολουθεί». Οι Γερμανοί τον σκότωσαν επί τόπου και στη συνέχεια του συνέθλιψαν το κεφάλι.
1945: Η Σοβιετική Ένωση ανακοινώνει την πτώση του Βερολίνου. Η κόκκινη σημαία με το σφυροδρέπανο κυματίζει στον ιστό του Ράιχσταγκ.
1949: Ο Άρθουρ Μίλερ τιμάται με το βραβείο Πούλιτζερ για το θεατρικό έργο του «Ο Θάνατος του Εμποράκου».
1955: Ο Τένεσι Ουίλιαμς τιμάται με βραβείο Πούλιτζερ για το θεατρικό του έργο «Λυσσασμένη Γάτα».
1964: Πραγματοποιείται η πρώτη ανάβαση του Σισαπάνγκμα, του 14ου υψηλότερου βουνού στον κόσμο και το χαμηλότερο από τις κορυφές 8.000 μέτρων.
1966: Ο Σκωτσέζος μηχανικός, Τζέιμς Γκουντφέλοου, πατεντάρει την τεχνολογία στην οποία βασίζεται ο προσωπικός αριθμός αναγνώρισης (PIN).
1976: Οι τρόφιμοι του Οίκου Τυφλών εξεγείρονται και καταλαμβάνουν το οίκημα του ιδρύματος στην Καλλιθέα. Είναι η πρώτη φορά στην ελληνική ιστορία που ένα κομμάτι του αναπηρικού χώρου εμπράκτως αμφισβητεί τον περιθωριακό ρόλο που του έχει επιβληθεί. Ηγετικό ρόλο στην κινητοποίηση έχει ο Παναγιώτης Κουρουμπλής.
1977: Ο ποιητής Γιάννης Ρίτσος τιμάται με το βραβείο Λένιν για την Ειρήνη.
1997: Ο ηγέτης του Εργατικού Κόμματος της Μεγάλης Βρετανίας, Τόνι Μπλερ, γίνεται ο νεότερος πρωθυπουργός της χώρας από το 1812.
1998: Ιδρύεται στις Βρυξέλλες η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, με στόχο να καθορίσει και να εφαρμόσει τη νομισματική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
2000: Ο πιλότος της Formula 1, Ντέιβιντ Κουλθαρντ, γλιτώνει από βέβαιο θάνατο, όταν το ιδιωτικό τζετ στο οποίο επιβαίνει παρουσιάζει μηχανική βλάβη, πέφτει στο αεροδρόμιο της Λυών στη Γαλλία και πιάνει φωτιά.
2008: Ο κυκλώνας Ναργκίς χτυπά τη Μιανμάρ και αφήνει πίσω του πάνω από 130.000 άτομα.
2010: Ο υπουργός Οικονομικών, Γιώργος Παπακωνσταντίνου ανακοινώνει νέα μέτρα, στο πλαίσιο της συμφωνίας για τη στήριξη της ελληνικής οικονομίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Την ίδια ημέρα, το Eurogroup εγκρίνει την οικονομική βοήθεια προς την Ελλάδα, ύψους 110 δισ. ευρώ.
2011: Εκτελείται από Αμερικάνους στρατιώτες στο κρησφύγετο του στο Πακιστάν ο Οσάμα Μπιν Λάντεν, Σαουδάραβας επιχειρηματίας, ιδρυτής της τρομοκρατικής οργάνωσης Αλ Κάιντα.
2022: Ανακοινώνεται ότι ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν θα υποβληθεί, σύμφωνα με πληροφορίες, σε εγχείρηση καρκίνου και θα παραδώσει προσωρινά την εξουσία στον γραμματέα του ρωσικού Συμβουλίου Ασφαλείας Νικολάι Πατρούσεφ.
Γεννήσεις
1729 – Αικατερίνη η Μεγάλη, αυτοκράτειρα της Ρωσίας
1872 – Καρλ Νέσλερ, γερμανός κομμωτής, που ανακάλυψε την περμανάντ
1896 – Πριγκίπισσα Ελένη της Ελλάδας
1975 – Ντέιβιντ Μπέκαμ, Άγγλος ποδοσφαιριστής
1996 – Γιούλιαν Μπραντ, Γερμανός ποδοσφαιριστής
Θάνατοι
1519 – Λεονάρντο ντα Βίντσι, Ιταλός εφευρέτης και ζωγράφος
1941 – Πηνελόπη Δέλτα, Ελληνίδα συγγραφέας
2013 – Λευτέρης Βογιατζής, Έλληνας ηθοποιός και σκηνοθέτης
2013 – Τζεφ Χάνεμαν, Αμερικανός κιθαρίστας
Επέτειοι – Παγκόσμιες Ημέρες
Παγκόσμια Ημέρα Κωδικών Πρόσβασης
Παγκόσμια Ημέρα Τόνου
Παγκόσμια Ημέρα των Blogger
![Γιατροί ΕΟΠΥΥ ΚΑΒΑΛΑΣ](https://www.enanews.gr/uploads/2018/11/giatroi-eopyy.png")
