Ο «μηχανισμός» θα λειτουργεί μέσω της Τράπεζας Δικαιωμάτων Δόμησης και Κοινόχρηστων Χώρων.

Την επαναφορά της μεταφοράς συντελεστή δόμησης επιχειρεί να ενεργοποιήσει το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Στόχος είναι η νομιμοποίηση αυθαιρέτων με υπερβάσεις δόμησης και κάλυψης άνω του 40%, με παράλληλη εξασφάλιση κοινόχρηστων χώρων, ως περιβαλλοντικού ισοζυγίου.

Ο «μηχανισμός» θα λειτουργεί μέσω της Τράπεζας Δικαιωμάτων Δόμησης και Κοινόχρηστων Χώρων.

«Τίτλος Δικαιώματος Μεταφοράς Συντελεστή Δόμησης» θα μπορεί να χορηγηθεί σε διατηρητέα, οικοδομήματα που έχουν χαρακτηριστεί μνημεία, ρυμοτομούμενα ή κάθε άλλο ακίνητο που έχασε το δικαίωμα δόμησης για διάφορους λόγους, σε πρώην στρατόπεδα και σε ακίνητα οικοδομικών συνεταιρισμών, τα οποία βρίσκονται (ολόκληρη η έκταση ή τμήμα της) εντός ιδιωτικών δασικών εκτάσεων, στα οποία υφίστατο δικαίωμα δόμησης που μεταγενέστερα καταργήθηκε.

Σύμφωνα με το σχέδιο νόμου για τον έλεγχο και την προστασία του δομημένου περιβάλλοντος, το οποίο ετέθη σε δημόσια διαβούλευση την περασμένη Πέμπτη και παρουσιάστηκε τη Δευτέρα από την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Πάνο Σκουρλέτη και Γιάννη Τσιρώνη, η μεταφορά συντελεστή θα επιτρέπεται στις περιοχές που έχουν οριστεί ως Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή (ΖΥΣ) και Ζώνες Αυξημένης Επιβάρυνσης Συντελεστή (ΖΑΕΣ).

Οι περιφερειακές διευθύνσεις του Παρατηρητηρίου Δομημένου Περιβάλλοντος θα εισηγούνται τον καθορισμό των συγκεκριμένων ζωνών έπειτα από αξιολόγηση των δηλώσεων νομιμοποίησης αυθαιρέτων που έχουν μεγάλες πολεοδομικές παραβάσεις.

Στην «Τράπεζα» θα καταχωρούνται ανά πολεοδομική ενότητα, δήμο, περιφερειακή ενότητα και Περιφέρεια αναλυτικά οι τίτλοι μεταφοράς συντελεστή δόμησης που ήδη έχουν εκδοθεί, τα βαρυνόμενα ακίνητα και τα ωφελούμενα ακίνητα, καθώς και οι ΖΥΣ και ΖΑΕΣ. Έως σήμερα η Τράπεζα δεν μπορούσε να λειτουργήσει διότι δεν είχαν οριστεί ζώνες υποδοχής συντελεστή δόμησης. Η σχετική ΚΥΑ με τις προδιαγραφές των ζωνών εκδόθηκε μόλις προ μηνός.

Βάσει των νέων ρυθμίσεων, σε περιοχές παραθεριστικής κατοικίας, εφόσον προσιδιάζουν στην αμιγή κατοικία, η ποσοστιαία αύξηση του συντελεστή δόμησης δεν θα μπορεί να υπερβαίνει το 10% του ισχύοντος. Σε περιοχές με ειδικές χρήσεις η αύξηση του συντελεστή δόμησης δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει το 20% του ισχύοντος. Στις περιοχές αμιγούς κατοικίας μπορεί με τίτλο μεταφοράς συντελεστή να χτίσει κάποιος 10% με 20% περισσότερο από ό,τι επιτρέπεται (ανάλογα με τον ισχύοντα συντελεστή δόμησης) κ.λπ.

Για κάθε τίτλο μεταφοράς συντελεστή που θα εκδίδεται θα καταβάλλεται από τον δικαιούχο παράβολο 100 ευρώ, εκ των οποίων 50% θα αποδίδεται υπέρ του Πράσινου Ταμείου και 50% υπέρ του Παρατηρητηρίου Δομημένου Περιβάλλοντος. Για την έκδοση της άδειας δόμησης θα καταβάλλεται από τους δικαιούχους του ωφελούμενου ακινήτου υπέρ του Πράσινου Ταμείου και του Παρατηρητηρίου Δομημένου Περιβάλλοντος ποσό ίσο με το 4% της αντικειμενικής αξίας του προστιθέμενου συντελεστή δόμηση και 1% αντίστοιχα.

Σύμφωνα με τη Γενική Γραμματέα Χωρικού Σχεδιασμού Ρένα Κλαμπατσέα, η διαδικασία της μεταφοράς συντελεστή δόμησης «αφορά ένα ακίνητο συγκεκριμένο από όπου φεύγει εν πάση περιπτώσει, αλλά το που θα πάει αφορά μια περιοχή. Αυτό στη βάση του αμέσως μας φέρνει στο προσκήνιο ότι θα πρέπει να βρούμε αυτό το νήμα, το οποίο από εκεί που μεταφέρω προς τα εκεί που το κατευθύνω, θα πρέπει να έχει αυτή την αντοχή ο τόπος που το κατευθύνω και όχι με την έννοια αποκλειστικά και μόνο του ακινήτου, αλλά της ευρύτερης περιοχής της Ζώνης, δηλαδή, στην οποία έρχεται να μεταφερθεί. Στο πλαίσιο αυτό, έχουν βγει οι προδιαγραφές για τις Ζώνες υποδοχής συντελεστή. Έχουν βγει για πιλοτική εφαρμογή στην Αττική γιατί είναι αντιληπτό ότι αυτό που καταλαβαίνουμε είναι το ότι θα πρέπει να είμαστε μελετημένοι ως προς το ζήτημα αυτό σε ευρύτερες περιοχές, ακόμη και έξω από τον όμορο Δήμο, όπως αρχικά έλεγε η διάταξη.

Αυτές οι Ζώνες θα οριστούν με Προεδρικά Διατάγματα επομένως θα περάσουν και τη βάσανο του Συμβουλίου της Επικρατείας και τη νομιμότητα στο κατά πόσο πράγματι αυτές οι Ζώνες – εντός σχεδίου πάντοτε και το σημειώνω μετ’ επιτάσεως είναι εντός σχεδίου – ΖΥΣ (Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή) μπορούν να αντέξουν και να υποδεχτούν συντελεστή ο οποίος μεταφέρεται για λόγους που έχουν να κάνουν με την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και της αρχιτεκτονικής μας κληρονομιάς, ή γι’ αυτά τα οποία δίνουν το δικαίωμά τους στη δόμηση το οποίο έχουν ως ιδιοκτησίες γιατί κάποιος τα κατέχει. Στο να μπορούμε να έχουμε κοινόχρηστους χώρους επαρκείς με βάση το πολεοδομικό σχέδιο το οποίο αρχικώς είχε εγκριθεί. Και έχουμε φτάσει σε σημεία που πάρα πολλά από αυτά τα σχέδια είναι ανεπίκαιρα ακριβώς γιατί έχασαν το ποσοστό αυτό που όφειλαν να δώσουν σε όλο τον κόσμο που κατοικεί στο Δήμο».