Φουντώνουν τα σενάρια για το ποιός έχει ταφεί στο σημείο

– Τα αμέτρητα ερωτηματικά του μεγαλοπρεπούς τάφου που ανακλύφθηκε στην αρχαία Αμφίπολη

– Πότε θα είναι εφικτό να μπουν οι αρχαιολόγοι στο εσωτερικό του;

– Τα στοιχεία που ελπίζουν να βρουν για την ταυτότητα του νεκρού που φιλοξενείται στον τάφο

– Η μικροκάμερα και τα… εμπόδια των τυμβωρύχων του παρελθόντος

– Δεν έχουν τέλος τα σενάρια για το ποιός είναι θαμμένος στον επιβλητικό τάφο

Προς το παρόν η ανασκαφική ομάδα έχει σκάψει σχεδόν ολόκληρη την ταφική οδό, πλάτους 4,5 μέτρων κι έχει αποκαλύψει ως τώρα 13 σκαλοπάτια που οδηγούν κατηφορικά στην είσοδο.

Πρώτο βήμα το “παρθένο έδαφος”

Η διερεύνηση του δρόμου συνεχίζεται μέχρι να φτάσουν στο “παρθένο”, δηλαδή στο απάτητο έδαφος. Τι μπορούν να βρουν όμως εκεί; Αρχικά ενδέχεται να ανακαλυφθούν κατάλοιπα από διαβάτες που περπάτησαν στο σημείο.

Ακόμη, ενδέχεται να βρεθούν και υπολείμματα από την ταφική πυρά του νεκρού ή σπασμένα κεραμικά. Αν βρεθούν στοιχεία από τα πρώτα, θα βοηθήσουν στη διερεύνηση της ταυτότητας του νεκρού.

Αν βρεθούν υπολείμματα, τότε θα “καθοδηγήσουν” τους επιστήμονες στη χρονολόγηση του τάφου. Οταν η ανασκαφή στο σημείο εκείνο ολοκληρωθεί ή και ταυτόχρονα με τη συνέχισή της, θα πρέπει να διαλυθεί με… ανασκαφικό τρόπο ο τοίχος που εντοπίσθηκε.

Η διαδικασία είναι χρονοβόρα και απαιτεί προσοχή

Ο τοίχος έχει κατασκευαστεί μετά την ταφή του νεκρού και προστατεύει το οικοδόμημα. Η διάλυση γίνεται πέτρα πέτρα και κάθε κομμάτι καταγράφεται, σχεδιάζεται, παίρνει αρίθμηση, τεκμηριώνεται. Με την ολοκλήρωση της απομάκρυνσης του τοίχου αρχίζει το επόμενο βήμα. Αν δεν υπάρχει από πίσω κάποιο άλλο κατασκεύασμα, τότε οι ανασκαφείς αναμένεται να βρεθούν μπροστά στην είσοδο, την οποία θα πρέπει να ανοίξουν και πάλι με ανασκαφικό τρόπο. Δηλαδή με προσοχή, καταγραφή, τεκμηρίωση, αρίθμηση.

Η γεωφυσική διασκόπηση

Μια γεωφυσική διασκόπηση που έχει γίνει ήδη, δείχνει ότι στο εσωτερικό υπάρχουν τρεις χώροι. Το… χειρότερο σενάριο είναι να έχει καταρρεύσει η οροφή και να έχει γεμίσει όλος ο χώρος με τόνους χώματος. Σε αυτή την περίπτωση θα γίνει η μεταφορά του με προσοχή, διότι ενδιάμεσα είναι δυνατόν να υπάρχουν κάποια κτερίσματα.

Το καλό και το… κακό σενάριο

Αν δεν έχει πέσει χώμα και οι χώροι είναι άδειοι, τηρώντας πάντοτε την αρχαιολογική δεοντολογία, οι αρχαιολόγοι θα φωτογραφήσουν, θα αποτυπώσουν και θα πουν. Τότε θα διαπιστώσουν αν είναι ασύλητος. Εφόσον είναι, ο κίνδυνος να έχουν απομακρυνθεί σημαντικά στοιχεία υπάρχει.
Σε αυτή την περίπτωση οι επιστήμονες θα πρέπει να στηριχθούν σε ό,τι καταφέρουν να βρουν. Χωρίς να αποκλείεται να εντοπισθεί και επιγραφή που να λέει «Χ (στη γενική) ειμί».

Αν δεν έχει συληθεί, που είναι και η καλύτερη και πιο αισιόδοξη περίπτωση, τότε με βάση τον σκελετό ή τους σκελετούς, το φύλο, την ηλικία, το ύψος του νεκρού, τα κτερίσματά του και τα αγγεία που θα τον συνοδεύουν, η διαπίστωση της ταυτότητας έρχεται πιο κοντά. Σε κάθε περίπτωση, ακόμη και αν όλα πάνε κατ’ ευχήν, έχουμε μπροστά μας αρκετές ημέρες ή και εβδομάδες ώσπου να ανοίξει ο τάφος. Η ανασκαφική πρακτική είναι περίπου αυτή και δεν παραβιάζεται, καθώς τότε γίνονται καταστροφές στοιχείων, κάτι που απαγορεύεται από την αρχαιολογική δεοντολογία, από τους νόμους αλλά και από την ηθική.

Μπορεί να μπει μικροκάμερα;

Οι αρχαιολόγοι της ΚΗ’ Εφορείας Κλασικών και Προϊστορικών Αρχαιοτήτων, με επικεφαλής τη διευθύντρια κ. Αικατερίνη Περιστέρη, δεν είναι προς το παρόν σε θέση να διοχετεύσουν κάποια μικροκάμερα στο εσωτερικό του αρχαίου μακεδονικού τάφου της Αμφίπολης, που θα μπορούσε να δώσει και τα πρώτα στοιχεία και τις πρώτες εικόνες.

Φοβούνται τους… τυμβωρύχους του παρελθόντος

Κάτι τέτοιο θα εξαρτηθεί από την κατάσταση στην οποία βρίσκεται το εσωτερικό του τάφου και αν το έχει κατακλυστεί από μεγάλους όγκους χωμάτων, λόγω… τυμβωρύχων, αυτό θα δυσκολέψει την προσπάθειά τους.

Να σημειωθεί ότι κάτι ανάλογο είχε γίνει από τον αείμνηστο καθηγητή Μανόλη Ανδρόνικο με τους μακεδονικούς βασιλικούς τάφους της Βεργίνας τη δεκαετία του ’70, όπως ανέφερε χθες η καθηγήτρια και συνεργάτις του στις ανασκαφές Χρυσούλα Παλιαδέλη.

Οι αρχαιολόγοι στον τάφο της Αμφίπολης κάνουν ένα ένα και πολύ προσεκτικά τα βήματά τους, σύμφωνα με την επιστημονική δεοντολογία, ώστε να μην καταστρέφουν τα σημαντικά στοιχεία που βρίσκουν μπροστά τους, αντιμετωπίζοντας όλα τα προβλήματα που υπάρχουν και τα οποία είναι πολλά.

Πότε θα μπουν στα άδυτα του μεγαλοπρεπούς τάφου;

Σύμφωνα με τον υπουργό Πολιτισμού, Κώστα Τασούλα, που συνόδευσε τον πρωθυπουργό, Αντώνη Σαμαρά, κατά την επίσκεψή του στην Αμφίπολη, οι αρχαιολόγοι θα είναι σε θέση να μπουν στο εσωτερικό του τάφου μέσα σε δύο με τρεις εβδομάδες “και να βγουν ασφαλή συμπεράσματα”, όπως είπε, προσθέτοντας ότι οι αρχαιολογικές εργασίες επικεντρώνονται στο να ανοίξει προσεκτικά ο τάφος.

Τασούλας: “Τα πάντα εξελίσσονται ομαλά και περιμένουμε τα χειροπιαστά αποτελέσματα”

Σχετικά με τις εικασίες που διατυπώνονται για το ποιός μπορεί να είναι θαμμένος στον εντυπωσιακό αρχαίο μακεδονικό τάφο της Αμφίπολης ο κ. Τασούλας είπε ότι οι αρχαιολόγοι δεν έχουν προειλημμένες απόψεις και ότι “τα στοιχεία είναι αυτά που θα μας δώσουν τις απόψεις και όχι οι δικές μας υποθέσεις και εικασίες”.

Ο υπουργός επανέλαβε ότι βρισκόμαστε μπροστά σε ένα σημαντικό αρχαιολογικό εύρημα, το οποίο πιστοποιείται τόσο από το μέγεθος του τύμβου όσο και από την καλλιτεχνική επιμέλεια του μνημείου, καθώς και από άλλα πολλά στοιχεία. Ο υπουργός αναφέρθηκε εμμέσως και στα όσα υποστηρίζονται από κάποιους στα ΜΜΕ, πιθανολογώντας ότι πρόκειται για τον τάφο της Ρωξάνης της συζύγου του Μεγάλου Αλεξάνδρου και του μικρού πρίγκιπα Αλέξανδρου Δ’, που δολοφόνησε ο Κάσσανδρος.