Το πόρισμα της επιτροπής του εθνικού και κοινωνικού διαλόγου συζητείται σήμερα, Παρασκευή, στην καταληκτική συνάντηση της επιτροπής, παρουσία του υπουργού Παιδείας – Έρευνας και Θρησκευμάτων Νίκου Φίλη και της αναπληρώτριας υπουργού Σίας Αναγνωστοπούλου.

Το πόρισμα, που αφορά σε όλες τις βαθμίδες και πτυχές του εκπαιδευτικού συστήματος, θα παραδοθεί στην πολιτική ηγεσία του υπουργείου, προκειμένου να προωθηθούν νομοθετικά όσες μεταρρυθμίσεις «περάσουν τις εξετάσεις».

Ο Νίκος Φίλης, χαιρετώντας την συνάντηση, χαρακτήρισε «ουσιαστικό» τον διάλογο και «δημιουργικό» το πόρισμα – απόσταγμα των εργασιών της Επιτροπής. «Παραδίδετε σήμερα ένα κείμενο διαλόγου το οποίο θα αξιοποιηθεί, βήμα – βήμα αναλόγως και των εξελίξεων στη χώρα μας, είπε ο κ. Φίλης και πρόσθεσε: «Διότι το momentum, πέρα από το θέμα του διαλόγου που ολοκληρώνεται σήμερα, σφραγίζεται από την ολοκλήρωση της αξιολόγησης, η οποία ανοίγει ένα μεγάλο δρόμο δυνατοτήτων, ώστε από τα βάραθρα της λιτότητας και της κρίσης σταδιακά να βγούμε στο ξέφωτο της ανάπτυξης […]. Η μεταρρύθμιση λοιπόν θα μπορέσει να προχωρήσει αναλόγως και των πολιτικών και οικονομικών εξελίξεων».

Από την πλευρά της, η Σία Αναγνωστοπούλου χαρακτήρισε «πολύ χρήσιμες» τις εισηγήσεις – προτάσεις της Επιτροπής, για να μπορέσει η ηγεσία του υπουργείου στη συνέχεια «να πάρει αποφάσεις, να βασιστεί σε αυτές, να τις συζητήσει, να τις αλλάξει σε κάποια σημεία και να προχωρήσει πιο πέρα».

Μιλώντας για το πόρισμα, ο πρόεδρος της Επιτροπής του Εθνικού και Κοινωνικού Διαλόγου Αντώνης Λιάκος, υπογράμμισε την ανάγκη υποστήριξης της δημόσιας εκπαίδευσης ως «αντίδοτο» στις πολιτισμικές διαφοροποιήσεις και τις κοινωνικές ανισότητες, με έμφαση στον «επινοητικό ρόλο» της εκπαίδευσης, μέσα από τον οποίο θα μπορέσουν «να μετατραπούν οι εκπαιδευτικές κοινότητες σε αυτόνομες παραγωγικές κοινότητες».

Ειδικότερα, η φιλοσοφία της «επινοητικής εκπαίδευσης», που διατρέχει το πόρισμα χαρακτηρίζεται από την «αυτονομία και ενδυνάμωση του σχολείου», από ένα νέο σύστημα πρόσβασης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση που θα δίνει υπόσταση στη θέληση του υποψηφίου και «δύναμη στο νέο Λύκειο», αλλά και το Πανεπιστήμιο. «Ο επινοητικός ρόλος της εκπαίδευσης θα βασιστεί όχι μόνο στην ψηφιακή στροφή και στην εισαγωγή της οπτικοακουστικής εκπαίδευσης στην υποχρεωτική εκπαίδευση, αλλά στη μετάβαση στη λογική τους, γιατί σ’ αυτά τα πεδία δημιουργούνται οι σύγχρονες καινοτομικές πρακτικές», πρόσθεσε ο Αντώνης Λιάκος.

Πιο συγκεκριμένα, στο «πόρισμα Λιάκου», σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής δεδομένα, συμπεριλαμβάνονται οι εξής προτάσεις:

Για το δημοτικό, προτείνεται η καθιέρωση ενιαίου τύπου Ολοήμερου Δημοτικού με παράλληλη προσαρμογή στις τοπικές συνθήκες.

Όσον αφορά στο γυμνάσιο, προτείνεται η κατάργηση των επαναληπτικών εξετάσεων και του μήνα εξετάσεων, ο οποίος σχεδιάζεται να αφορά εργασίες που θα γίνονται από τους μαθητές, κυρίως με συνεργασίες, οι οποίες θα βαθμολογούνται ως εναλλακτικός τρόπος εξέτασης. Οι εξετάσεις θα μπορούν να διεξάγονται κατά τη διάρκεια του έτους.

Για δημοτικό και γυμνάσιο προτείνονται αλλαγές στην ύλη και ειδικότερα, μείωση του συνόλου της κατά 20 – 30%. Επιπλέον, γίνεται και αναφορά σε αλλαγή των ενοτήτων που αφορούν τη διδακτέα ύλη, ώστε να υπάρχει μία εσωτερική συνοχή (ειδικά στα μαθήματα της Ιστορίας, της Λογοτεχνίας και της Γεωγραφίας).

Ακόμη, δίνονται κατευθυντήριες γραμμές για την ανανέωση προγραμμάτων και βιβλίων, κάτι στο οποίο έχει ήδη αναφερθεί ο κ. Φίλης. Όσον αφορά τα ωρολόγια προγράμματα, μία από τις προτάσεις είναι να δημιουργηθούν ωρολόγιες ενότητες, αντί του κατακερματισμού των διδακτικών ωρών που ισχύει σήμερα.

Επίσης, προτείνεται η περιγραφική αξιολόγηση του μαθητή μέχρι και το Γυμνάσιο και αντικατάσταση ωρών μαθήματος με ώρες για προγράμματα και σχολικές δραστηριότητες. Μία ακόμη πρόταση, αφορά στην ενοποίηση των κατευθύνσεων των μαθημάτων, με τον καθορισμό κατευθύνσεων με θεματικές

α) Γλώσσες και Πολιτισμός,

β) Μαθηματικά,

γ) Τέχνες,

δ) Εισαγωγή στην κουλτούρα των Φυσικών,

ε) των Κοινωνικών Επιστημών).

Εξάλλου, στο πόρισμα υπάρχουν και προτάσεις για την αλλαγή της οργάνωσης και λειτουργίας της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, με τετραετές γυμνάσιο και διετές λύκειο (η σημερινή Α΄ Λυκείου θα προσαρτηθεί στο Γυμνάσιο, ως Δ΄ τάξη). Με βάση το νέο αυτό σύστημα που προτείνεται, θα υπάρξουν αλλαγές και στα μαθήματα που θα διδάσκονται οι μαθητές.

Πιο συγκεκριμένα, όλοι οι μαθητές ανεξαρτήτως κατεύθυνσης θα διδάσκονται τη Νεοελληνική Γλώσσα, Λογοτεχνία και Αγγλικά. Οι υπόλοιπες διδακτικές ώρες θα καλύπτονται από τέσσερις Ομάδες Μαθημάτων Επιλογής. Οι μαθητές και οι μαθήτριες θα μπορούν να καταρτίσουν το ατομικό τους πρόγραμμα είτε επιλέγοντας ένα μάθημα από κάθε μία από τις τέσσερις ομάδες (+ τα 2 κοινά υποχρεωτικά), είτε επιλέγοντας ένα μάθημα από 3 από τις 4 ομάδες, συν ένα δεύτερο από την ομάδα της ειδικότητας που προτιμούν (+ τα 2 κοινά υποχρεωτικά).

Οι ομάδες που προτείνονται εχουν ως εξής:

1η ομάδα: Μαθηματικά – Πληροφορική: Μαθηματικά υψηλού επιπέδου, μαθηματικά βασικού επιπέδου, εφαρμοσμένες μαθηματικές μέθοδοι, πληροφορική και προγραμματισμός βασικού επιπέδου, πληροφορική και προγραμματισμός υψηλού επιπέδου, λογική.

2η ομάδα: Φυσικές και περιβαλλοντικές επιστήμες: Φυσική, χημεία, βιολογία, περιβαλλοντική επιστήμη, φυσική ιστορία.

3η ομάδα: Ανθρωπιστικές επιστήμες: Αρχαία ελληνικά και λατινικά, ιστορία, ιστορική θεωρία και μεθοδολογία, φιλοσοφία και ηθική, οικονομικά, ανθρωπογεωγραφία, πολιτική οικονομία.

4η ομάδα: Τέχνη και πολιτισμός: Σχέδιο, ιστορία τέχνης, κινηματογράφος, μουσική, δεύτερη ξένη γλώσσα, μουσικολογία, φωτογραφία.

Για το μάθημα των αγγλικών, προτείνεται να παρέχεται ένα γλωσσικό επίπεδο Β2 στη Α΄ τάξη του νέου λυκείου (την σημερινή Β΄ λυκείου) και να καταλήγει σε ένα επίπεδο Γ1 στη Β΄ τάξη του νέου λυκείου.

Για τις αλλαγές που αφορούν στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, το «πόρισμα Λιάκου» προτείνει την εισαγωγή της δυνατότητας στα ΑΕΙ της μετακίνησης των φοιτητών από ένα αντικείμενο σπουδών στο άλλο, αλλά και την αναδιάρθρωση του χάρτη των ΤΕΙ, τα οποία θα τεθούν υπό αξιολόγηση, με χρονοδιάγραμμα τριών χρόνων.

Μια ομάδα ΤΕΙ θα έχει άμεσα το δικαίωμα να οργανώσει σπουδές 3ου κύκλου και είτε να ενταχθεί σε ένα πανεπιστημιακό τμήμα ή να αποτελέσει ένα αυτοτελές τμήμα ενός Πανεπιστημίου.

Τα τμήματα που λόγω του επιστημονικού αντικειμένου τους αντιστοιχούν σε τμήματα επαγγελματικής κατάρτισης, προτείνεται να αναπροσαρμόσουν τον ρόλο τους, εντασσόμενα στο γεωγραφικά πλησιέστερο Πανεπιστήμιο, στο πλαίσιο μιας Σχολής Επαγγελματικής Κατάρτισης που θα πρέπει να ιδρυθεί σε κάθε πανεπιστημιακό ίδρυμα.

Τέλος, θα υπάρξουν και τμήματα που θα παραμείνουν στα πλαίσια των «κλασσικών» ΤΕΙ.