Σαφές μήνυμα προς τους συμμάχους του ΝΑΤΟ έστειλε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, αναφερόμενος στο ενδεχόμενο επανένταξης της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών αεροσκαφών F-35.

Κατά την προσέλευσή του στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ, ο πρωθυπουργός τόνισε ότι σε κάθε απόφαση που αφορά τη Συμμαχία πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι ευαισθησίες όλων των κρατών-μελών, υπογραμμίζοντας ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται αντιμέτωπη με την απειλή του τουρκικού casus belli.

«Μια Συμμαχία πρέπει να στηρίζεται στις σχέσεις καλής γειτονίας», ανέφερε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας πως δεν μπορεί να αγνοείται το γεγονός ότι η Ελλάδα απειλείται με πόλεμο σε περίπτωση άσκησης των κυριαρχικών της δικαιωμάτων.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης απέφυγε να σχολιάσει ευθέως τις πρόσφατες δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ σχετικά με την Τουρκία και τα F-35, ωστόσο κατέστησε σαφές ότι η συνοχή της Συμμαχίας προϋποθέτει τον σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου, των σχέσεων καλής γειτονίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων όλων των συμμάχων.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η Ελλάδα συγκαταλέγεται ήδη στις χώρες που έχουν επιτύχει τους στόχους του ΝΑΤΟ για τις αμυντικές δαπάνες, επιβεβαιώνοντας, όπως είπε, τον ρόλο της ως αξιόπιστου και συνεπούς συμμάχου.

Άγκυρα: Αγωνία στην Αθήνα για Τραμπ-Ερντογάν

Με αυξημένη προσοχή παρακολουθεί η Αθήνα τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ που ξεκινά στην Άγκυρα, καθώς η συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ενδέχεται να ανοίξει ξανά τη συζήτηση για την προμήθεια F-35 από την Τουρκία. Η ελληνική κυβέρνηση εκτιμά ότι ο Αμερικανός πρόεδρος μπορεί να εμφανιστεί θετικός απέναντι σε τουρκικά αιτήματα, ωστόσο ποντάρει στους περιορισμούς του Κογκρέσου και στις αντιρρήσεις που εξακολουθούν να υπάρχουν για την επιστροφή της Άγκυρας στο πρόγραμμα.

Η Σύνοδος πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία η Τουρκία επιχειρεί να αναβαθμίσει τον ρόλο της στο ΝΑΤΟ, αλλά και να αποκτήσει πρόσβαση στις ευρωπαϊκές αμυντικές πρωτοβουλίες. Παράλληλα, η Ελλάδα προσέρχεται στη συζήτηση προβάλλοντας τη συνέπειά της στις νατοϊκές δεσμεύσεις και τις αυξημένες αμυντικές δαπάνες της.

Το βλέμμα στα F-35 και στο Κογκρέσο

Στην Αθήνα θεωρούν ότι, ακόμη και αν ο Ντόναλντ Τραμπ εκφράσει πολιτική βούληση υπέρ της Τουρκίας, η επιστροφή της Άγκυρας στο πρόγραμμα των F-35 δεν είναι απλή υπόθεση.

Ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, υποστήριξε στη Βουλή ότι δεν υφίσταται, στην παρούσα φάση, ζήτημα άρσης της απαγόρευσης για την προμήθεια των μαχητικών από την Τουρκία.

Κυβερνητικές πηγές επισημαίνουν ότι οι περιορισμοί που προβλέπει η αμερικανική νομοθεσία εξακολουθούν να ισχύουν και ότι για οποιαδήποτε αλλαγή απαιτείται νέα απόφαση του Κογκρέσου.

Η Αθήνα παρακολουθεί επίσης τη στάση του Ισραήλ, καθώς ο Μπενιαμίν Νετανιάχου φέρεται να έχει εκφράσει αντιρρήσεις για ενδεχόμενη προμήθεια F-35 από την Τουρκία, εκτιμώντας ότι μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να επηρεάσει τις ισορροπίες στη Μέση Ανατολή.

Χωρίς συνάντηση Μητσοτάκη με Τραμπ ή Ερντογάν

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν έχει προγραμματισμένες διμερείς συναντήσεις ούτε με τον Ντόναλντ Τραμπ ούτε με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στο περιθώριο της Συνόδου.

Σύμφωνα με κυβερνητικές εκτιμήσεις, μια συνάντηση με τον Αμερικανό πρόεδρο θα μπορούσε να έχει υψηλό βαθμό απρόβλεπτου, ενώ η παρούσα συγκυρία δεν θεωρείται κατάλληλη ούτε για νέα συνάντηση με τον Τούρκο πρόεδρο, δεδομένης της έντασης γύρω από τη «Γαλάζια Πατρίδα» και τις κινήσεις της Άγκυρας στο Αιγαίο.

Ο πρωθυπουργός αναμένεται να τονίσει στους συμμάχους ότι η Ελλάδα παραμένει συνεπής πυλώνας της συλλογικής άμυνας και έχει ήδη προχωρήσει σε σημαντική ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων.

Η Ελλάδα προβάλλει τις αμυντικές δαπάνες

Κεντρικό θέμα της Συνόδου του ΝΑΤΟ είναι η πρόοδος των κρατών-μελών ως προς τον στόχο για συνολικές αμυντικές δαπάνες ύψους 5% του ΑΕΠ έως το 2035.

Η Ελλάδα εμφανίζεται ως μία από τις χώρες που έχουν ήδη υπερβεί τον στόχο του 3,5% για αμιγώς στρατιωτικές δαπάνες. Για το 2026, οι ελληνικές αμυντικές δαπάνες εκτιμώνται στο 3,6% του ΑΕΠ, ενώ η κυβέρνηση προβάλλει το δωδεκαετές πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των Ενόπλων Δυνάμεων, ύψους 25 δισ. ευρώ.

Η Αθήνα τονίζει ότι η συνέπεια αυτή δεν είναι συγκυριακή, καθώς η Ελλάδα διατηρούσε υψηλές αμυντικές δαπάνες ακόμη και κατά τη διάρκεια της δημοσιονομικής κρίσης.

Η Τουρκία αναζητά ρόλο και στην άμυνα της ΕΕ

Παράλληλα με το ΝΑΤΟ, η Άγκυρα επιχειρεί να ενισχύσει τη θέση της και στις ευρωπαϊκές αμυντικές συζητήσεις.

Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχει υποστηρίξει ότι η Τουρκία προσφέρει αναντικατάστατη συμβολή στην ευρωπαϊκή ασφάλεια, προβάλλοντας τη στρατιωτική ισχύ της χώρας του και τον ρόλο της στην ανατολική πτέρυγα της Συμμαχίας.

Η Αθήνα αντιμετωπίζει με επιφύλαξη αυτές τις κινήσεις, καθώς θεωρεί ότι οποιαδήποτε συμμετοχή τρίτων χωρών σε ευρωπαϊκές αμυντικές πρωτοβουλίες πρέπει να σέβεται τις αρχές καλής γειτονίας και τα συμφέροντα των κρατών-μελών της ΕΕ.

Το μήνυμα της Αθήνας για την ευρωπαϊκή άμυνα

Η ελληνική θέση παραμένει ότι μια ισχυρότερη αμυντικά Ευρώπη δεν λειτουργεί ανταγωνιστικά προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά ενισχύει συνολικά το ΝΑΤΟ.

Η Αθήνα ζητά περισσότερες ευρωπαϊκές επενδύσεις στην άμυνα, ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας και νέα χρηματοδοτικά εργαλεία, συμπεριλαμβανομένου του κοινού δανεισμού.

Το μήνυμα που επιδιώκει να περάσει η ελληνική πλευρά είναι ότι η ασφάλεια της Ευρώπης αποτελεί κοινή ευθύνη, αλλά και ότι η συμμετοχή σε αυτή την αρχιτεκτονική πρέπει να συνοδεύεται από σεβασμό στο διεθνές δίκαιο και στις σχέσεις καλής γειτονίας.

Την παραίτησή του από τη θέση του περιφερειακού συμβούλου Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης υπέβαλε ο Κώστας Αντωνιάδης, ο οποίος είχε εκλεγεί με την παράταξη «Νέα Περιφερειακή Αναγέννηση». Με την απόφασή του αυτή ολοκληρώνεται μια μακρά αυτοδιοικητική πορεία που ξεπερνά τα είκοσι χρόνια, κατά τη διάρκεια της οποίας υπηρέτησε την τοπική αυτοδιοίκηση από διάφορες θέσεις ευθύνης, μεταξύ των οποίων και αυτή του Αντιπεριφερειάρχη Καβάλας.

Τη θέση του στο Περιφερειακό Συμβούλιο Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης αναλαμβάνει, σύμφωνα με τη διαδικασία αναπλήρωσης, ο Χρήστος  Γάκης, ο οποίος είναι ο πρώτος επιλαχών της παράταξης στην Περιφερειακή Ενότητα Καβάλας.

Η αποχώρηση του Κώστα Αντωνιάδη σηματοδοτεί το τέλος μιας σημαντικής διαδρομής στα αυτοδιοικητικά δρώμενα της Περιφέρειας, αφήνοντας το δικό του αποτύπωμα μέσα από τη συμμετοχή του στη διοίκηση και στις αποφάσεις που αφορούσαν την ανάπτυξη της περιοχής.