Την άμεση κινητοποίηση των αρμόδιων υπηρεσιών για την καταγραφή και αξιολόγηση των εκτεταμένων ζημιών από περονόσπορο στις αμπελοκαλλιέργειες των Δήμων Παγγαίου και Αμφίπολης ζητά το Παράρτημα Ανατολικής Μακεδονίας του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΓΕΩΤ.Ε.Ε.).

Σε γεωτεχνική του τοποθέτηση, το Επιμελητήριο επισημαίνει ότι κατά την καλλιεργητική περίοδο του 2026 οι αμπελώνες των δύο περιοχών υπέστησαν σοβαρές προσβολές, με ιδιαίτερη ένταση στις Δημοτικές Ενότητες Ορφανού, Πιερέων και Ελευθερών του Δήμου Παγγαίου, καθώς και στις Δημοτικές Ενότητες Παλαιοκώμης και Ροδολίβους του Δήμου Αμφίπολης.

Οι καιρικές συνθήκες ευνόησαν την εξάπλωση

Σύμφωνα με την επιστημονική εκτίμηση του ΓΕΩΤ.Ε.Ε., κατά το δίμηνο Μαΐου – Ιουνίου επικράτησαν συνεχόμενες βροχοπτώσεις, υψηλή υγρασία και περιορισμένα διαστήματα ηλιοφάνειας, σε μία περίοδο ιδιαίτερα κρίσιμη για την ανάπτυξη της αμπέλου.

Οι συνθήκες αυτές ευνόησαν την ταχεία εξάπλωση του περονοσπόρου, ενώ παράλληλα δυσχέραναν σημαντικά τις φυτοπροστατευτικές επεμβάσεις, καθώς σε πολλές περιπτώσεις δεν ήταν δυνατή η πρόσβαση των γεωργικών μηχανημάτων στους αμπελώνες.

Το Επιμελητήριο εκτιμά ότι η φετινή εικόνα δεν αποτελεί μια συνηθισμένη φυτοπαθολογική προσβολή, αλλά μια εξαιρετική περίπτωση που απαιτεί ειδική αξιολόγηση από τις αρμόδιες υπηρεσίες.

Αίτημα για καταγραφή και οικονομική στήριξη

Το ΓΕΩΤ.Ε.Ε. ζητά:

• άμεση επιτόπια καταγραφή και τεχνική αξιολόγηση των ζημιών,
• συσχέτιση των καταστροφών με τα μετεωρολογικά δεδομένα της περιόδου,
• αξιολόγηση του βαθμού στον οποίο οι καιρικές συνθήκες περιόρισαν αντικειμενικά την αποτελεσματικότητα των φυτοπροστατευτικών μέτρων,
• εξέταση της δυνατότητας κατ’ εξαίρεση οικονομικής ενίσχυσης των πληγέντων παραγωγών μέσω του κατάλληλου εθνικού ή ευρωπαϊκού πλαισίου.

Παράλληλα, επισημαίνει ότι οι εκτεταμένες προσβολές δημιουργούν αυξημένο φυτοϋγειονομικό κίνδυνο για ολόκληρη την αμπελουργική ζώνη, καθώς οι ήδη προσβεβλημένοι αμπελώνες μπορούν να λειτουργήσουν ως εστίες νέων μολύνσεων.

Επιπτώσεις στην τοπική οικονομία

Όπως υπογραμμίζεται στην ανακοίνωση, η αμπελοκαλλιέργεια αποτελεί βασικό πυλώνα της αγροτικής οικονομίας τόσο για τον Δήμο Παγγαίου όσο και για τον Δήμο Αμφίπολης, ενώ οι φετινές απώλειες επηρεάζουν όχι μόνο τους παραγωγούς αλλά και τη μεταποίηση, την εμπορία, την απασχόληση και συνολικά τη βιωσιμότητα του πρωτογενούς τομέα στην περιοχή.

Για τον λόγο αυτό, το ΓΕΩΤ.Ε.Ε. καλεί το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, τον ΕΛΓΑ και όλους τους αρμόδιους φορείς να προχωρήσουν άμεσα στις απαραίτητες ενέργειες για την τεκμηρίωση της ζημιάς και τη στήριξη των πληγέντων αμπελουργών.

Την άμεση καταγραφή και αποζημίωση των ζημιών που έχουν προκαλέσει οι εκτεταμένες προσβολές περονοσπόρου στους αμπελώνες των Αβδήρων, των Μαγγάνων, του Μυρωδάτου και συνολικά του παραλιακού μετώπου της Ξάνθης ζητά με ερώτησή του στη Βουλή ο Ανεξάρτητος Βουλευτής Ξάνθης, Χουσεΐν Ζεϊμπέκ.

Σύμφωνα με την ερώτηση, οι αμπελουργοί της περιοχής βρίσκονται σε απόγνωση, καθώς η φετινή καλλιεργητική περίοδος σημαδεύτηκε από σοβαρές προσβολές περονοσπόρου, οι οποίες έχουν προκαλέσει εκτεταμένες απώλειες στην παραγωγή, ακόμη και ολική καταστροφή της σοδειάς σε αρκετές εκμεταλλεύσεις.

Οι παρατεταμένες βροχοπτώσεις και τα υψηλά επίπεδα υγρασίας δημιούργησαν ευνοϊκές συνθήκες για την ταχεία εξάπλωση της ασθένειας, παρά τις προσπάθειες των παραγωγών να προστατεύσουν τις καλλιέργειές τους.

Ο κ. Ζεϊμπέκ επισημαίνει ότι η αμπελοκαλλιέργεια αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παραγωγικούς κλάδους των Αβδήρων και της ευρύτερης περιοχής, στηρίζοντας το εισόδημα εκατοντάδων οικογενειών και τροφοδοτώντας οινοποιητικές επιχειρήσεις με σταφύλια υψηλής ποιότητας.

Παράλληλα, τονίζει ότι το ήδη αυξημένο κόστος παραγωγής, σε συνδυασμό με την απώλεια της φετινής σοδειάς, δημιουργεί συνθήκες οικονομικής ασφυξίας για τους αμπελουργούς.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο ισχύον πλαίσιο του ΕΛΓΑ, το οποίο, όπως σημειώνεται στην ερώτηση, δεν καλύπτει ζημιές που προκαλούνται από φυτοπαθολογικές προσβολές, γεγονός που εντείνει την αγωνία των παραγωγών για το αν θα υπάρξει έγκαιρη και δίκαιη αποζημίωση.

Με την παρέμβασή του, ο Ανεξάρτητος Βουλευτής Ξάνθης ζητά από τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων να δοθεί άμεσα εντολή στις υπηρεσίες του ΕΛΓΑ για την ταχεία καταγραφή και εκτίμηση των ζημιών.

Παράλληλα, ζητά να εξεταστεί η λήψη έκτακτων μέτρων στήριξης, ώστε να αποζημιωθούν κατ’ εξαίρεση οι πληγέντες αμπελουργοί, με βάση και προηγούμενες περιπτώσεις κρατικών ενισχύσεων για ζημιές από περονόσπορο.

Τέλος, ο κ. Ζεϊμπέκ θέτει ζήτημα αναθεώρησης του Κανονισμού του ΕΛΓΑ, ώστε να ανταποκρίνεται στις νέες συνθήκες που δημιουργεί η κλιματική κρίση και στην αυξανόμενη συχνότητα φαινομένων που ευνοούν φυτοπαθολογικές ασθένειες.

Ακολουθεί η ερώτηση:

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων

Θέμα: Άμεση καταγραφή και αποζημίωση των εκτεταμένων ζημιών από περονόσπορο στους αμπελώνες των Αβδήρων, των Μαγγάνων, του Μυρωδάτου και συνολικά του παραλιακού μετώπου του Ν. Ξάνθης

Σε απόγνωση βρίσκονται οι αμπελουργοί της περιοχής των Αβδήρων, των Μαγγάνων, του Μυρωδάτου και του υπόλοιπου παραλιακού μετώπου του Ν. Ξάνθης, καθώς η φετινή καλλιεργητική περίοδος σημαδεύτηκε από εκτεταμένες προσβολές περονοσπόρου, οι οποίες, σύμφωνα με τις καταγγελίες των παραγωγών και τα σχετικά δημοσιεύματα του τοπικού Τύπου, έχουν προκαλέσει σοβαρότατες ζημιές στην παραγωγή, οδηγώντας ακόμη και σε ολική απώλεια της σοδειάς σε αρκετές εκμεταλλεύσεις. Οι παρατεταμένες βροχοπτώσεις και τα υψηλά επίπεδα υγρασίας δημιούργησαν τις ιδανικές συνθήκες για την ταχεία εξάπλωση της ασθένειας, παρά τις προσπάθειες των παραγωγών να προστατεύσουν τις καλλιέργειές τους. 

Η αμπελοκαλλιέργεια αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παραγωγικούς κλάδους των Αβδήρων και της ευρύτερης περιοχής, στηρίζοντας το εισόδημα εκατοντάδων οικογενειών και τροφοδοτώντας οινοποιητικές επιχειρήσεις με σταφύλια υψηλής ποιότητας. Το ήδη αυξημένο κόστος παραγωγής, σε συνδυασμό με την απώλεια της φετινής σοδειάς, δημιουργεί συνθήκες οικονομικής ασφυξίας για τους αμπελουργούς, οι οποίοι κινδυνεύουν να μείνουν χωρίς εισόδημα.

Παρά τη σοβαρότητα της κατάστασης, οι παραγωγοί εκφράζουν την αγωνία τους για το εάν οι ζημιές θα αναγνωριστούν έγκαιρα και αν θα αποζημιωθούν δίκαια, καθώς το ισχύον πλαίσιο του ΕΛΓΑ δεν καλύπτει τις ζημιές που προκαλούνται από φυτοπαθολογικές προσβολές. 

Επειδή οι ζημιές στους αμπελώνες των Αβδήρων, των Μαγγάνων, του Μυρωδάτου και του υπόλοιπου παραλιακού μετώπου του Ν. Ξάνθης είναι ιδιαίτερα εκτεταμένες,

Επειδή η απώλεια της παραγωγής απειλεί άμεσα το εισόδημα εκατοντάδων αμπελουργών της Π.Ε. Ξάνθης,

Επειδή ο ισχύων Κανονισμός Ασφάλισης του ΕΛΓΑ δεν προβλέπει αποζημίωση για ζημιές από περονόσπορο,

Επειδή η κλιματική κρίση καθιστά ολοένα συχνότερα τα φαινόμενα που ευνοούν την εκδήλωση φυτοπαθολογικών ασθενειών, επιβάλλοντας την αναθεώρηση των πολιτικών πρόληψης και αποζημίωσης,

Ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:

1. Προτίθεται να δώσει άμεσα εντολή στις υπηρεσίες του ΕΛΓΑ για την ταχεία καταγραφή και εκτίμηση των ζημιών, προκειμένου να αποτυπωθεί το πραγματικό μέγεθος της καταστροφής;
2. Προτίθεται το Υπουργείο να λάβει έκτακτα μέτρα στήριξης με σκοπό να αποζημιωθούν κατ’ εξαίρεση οι πληγέντες αμπελουργοί, λαμβάνοντας υπόψη ανάλογες περιπτώσεις κατ’ εξαίρεση αποζημιώσεων και κρατικών ενισχύσεων που έχουν καταβληθεί στο παρελθόν για ζημιές από περονόσπορο (βλ. De minimis);
3. Προτίθεται το Υπουργείο να προχωρήσει στην αναθεώρηση του Κανονισμού του ΕΛΓΑ, ώστε να ανταποκρίνεται στις νέες συνθήκες που δημιουργεί η κλιματική κρίση και στην αυξανόμενη συχνότητα τέτοιων φαινομένων;

Ο ερωτών Βουλευτής

Ζεϊμπέκ Χουσεΐν

Τον κίνδυνο απένταξης δικαιούχων του προγράμματος Νέων Αγροτών του 2021 στην Περιφερειακή Ενότητα Έβρου φέρνουν στη Βουλή οι βουλευτές του ΚΚΕ Γιάννης Δελής και Λεωνίδας Στολτίδης, με ερώτησή τους προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.

Σύμφωνα με την ερώτηση, δεκάδες νέοι αγρότες του Έβρου που είχαν ενταχθεί στο Υπομέτρο 6.1 βρίσκονται αντιμέτωποι με οικονομικό αδιέξοδο, λόγω καθυστερήσεων και αναδρομικών απαιτήσεων που, όπως υποστηρίζεται, θέτουν σε κίνδυνο τη συνέχιση της συμμετοχής τους στο πρόγραμμα.

Οι βουλευτές αναφέρουν ότι οι παραγωγοί είχαν λάβει τις πρώτες εγκρίσεις τον Ιούλιο του 2022 και έπρεπε να υποβάλουν αίτηση για τη β’ δόση από τον Ιούλιο του 2025. Ωστόσο, λόγω των καταστροφικών πυρκαγιών που έπληξαν τον Έβρο, είχαν απαλλαγεί από συγκεκριμένες υποχρεώσεις εμπορικών στόχων για τα έτη 2023 και 2024, λόγω ανωτέρας βίας.

Στην ερώτηση επισημαίνεται ότι το Πληροφοριακό Σύστημα άνοιξε με καθυστέρηση ενός έτους, τον Ιούνιο του 2026, με αποτέλεσμα ο έλεγχος να μετακυληθεί στις φορολογικές δηλώσεις που αποτυπώνουν τις πωλήσεις του 2025.

Οι βουλευτές υποστηρίζουν ότι, ενώ για το 2025 οι παραγωγοί κινήθηκαν με βάση την υποχρέωση για τζίρο στο 50% της τυπικής απόδοσης ένταξης, με νέα εγκύκλιο ζητείται αναδρομικά να εμφανίσουν τιμολόγια ύψους 60%.

Όπως τονίζουν, η απαίτηση αυτή δημιουργεί άμεσο κίνδυνο απένταξης των Νέων Αγροτών από το πρόγραμμα, ενώ παράλληλα υπάρχει κίνδυνος να ζητηθεί η έντοκη επιστροφή της πρώτης δόσης που έχει ήδη καταβληθεί και αξιοποιηθεί για τις ανάγκες των εκμεταλλεύσεών τους.

Με την ερώτησή τους, οι βουλευτές ζητούν από τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων να αποσυρθεί άμεσα η αναδρομική απαίτηση για τιμολόγια ύψους 60% της τυπικής απόδοσης για το 2025 στους Νέους Αγρότες του Έβρου.

Παράλληλα, ζητούν να ολοκληρωθούν άμεσα οι διαδικασίες ελέγχου, χωρίς νέες γραφειοκρατικές καθυστερήσεις, και να καταβληθεί κανονικά η β’ δόση στους δικαιούχους.

Ακολουθεί η ερώτηση:

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων

Θέμα: Για τον άμεσο κίνδυνο απένταξης και την αναδρομική επιβολή εξοντωτικών όρων σε πληγέντες Νέους Αγρότες του Νομού Έβρου (Υπομέτρο 6.1).

Σε καθεστώς οικονομικού αδιεξόδου και ομηρίας βρίσκονται δεκάδες δικαιούχοι του προγράμματος Νέων Αγροτών του 2021 (Υπομέτρο 6.1) στην Περιφερειακή Ενότητα Έβρου, εξαιτίας των πολύμηνων καθυστερήσεων και των αυθαίρετων αναδρομικών απαιτήσεων της διοίκησης και του Υπουργείου.

Συγκεκριμένα, οι παραγωγοί που εντάχθηκαν στο πρόγραμμα με βάση την πρόσκληση του 2021 και έλαβαν τις πρώτες εγκρίσεις τον Ιούλιο του 2022, όφειλαν να υποβάλουν την αίτηση για τη β’ δόση (εξόφληση) από τον Ιούλιο του 2025. Λόγω των καταστροφικών πυρκαγιών που έπληξαν την περιοχή, οι Νέοι Αγρότες του Έβρου απαλλάχθηκαν από τις υποχρεώσεις των ειδικών στόχων εμπορίας (που προέβλεπαν τζίρους στο 50% της τυπικής απόδοσης ένταξης για το 2023 και στο 60% της τυπικής απόδοσης ένταξης για το 2024) λόγω ανωτέρας βίας.

Ωστόσο, με αποκλειστική υπαιτιότητα του Υπουργείου, το Πληροφοριακό Σύστημα (ΠΣΚΕ) άνοιξε με καθυστέρηση ενός ολόκληρου έτους (Ιούνιος 2026). Λόγω αυτής της κρατικής ολιγωρίας, ο έλεγχος μετακυλήθηκε στο σήμερα, με αποτέλεσμα να εξετάζονται οι φορολογικές δηλώσεις που αποτυπώνουν τις πωλήσεις του έτους 2025. Για το έτος 2025, οι παραγωγοί κινήθηκαν με βάση τη σταθερή, μόνιμη συμβατική υποχρέωση του προγράμματος μετά την παρέλευση των ειδικών στόχων, η οποία προέβλεπε τζίρους ύψους 50% επί της τυπικής απόδοσης ένταξης. Παρόλα αυτά, με τη νέα εγκύκλιο του Υπουργείου, απαιτείται αυθαίρετα και αναδρομικά από τους ήδη πληγέντες αγρότες του Έβρου να εμφανίσουν για το 2025 τιμολόγια ύψους 60% της τυπικής απόδοσης (στόχος που αφορούσε αποκλειστικά το 2024 και είχε ανασταλεί λόγω των πυρκαγιών).

Αυτή η παράλογη απαίτηση δημιουργεί έναν άμεσο κίνδυνο απένταξης των Νέων Αγροτών από το πρόγραμμα, ενώ παράλληλα απειλούνται με την έντοκη επιστροφή της α’ δόσης που έχουν ήδη λάβει και έχει απορροφηθεί για τις ανάγκες των εκμεταλλεύσεών τους. Είναι φανερό ότι η κυβέρνηση, αντί να στηρίξει έμπρακτα τους νέους παραγωγούς που πασχίζουν να επιβιώσουν και να κρατήσουν τις καλλιέργειες τους όρθιες στον πολύπαθο Έβρο, μετακυλίει τις δικές της καθυστερήσεις στις πλάτες τους, αλλάζοντας αναδρομικά τους όρους του προγράμματος.

ΕΡΩΤΑΤΑΙ ο κ. Υπουργός, τι μέτρα θα λάβει η κυβέρνηση ώστε:

– Να αποσυρθεί άμεσα η αυθαίρετη και αναδρομική απαίτηση για εμφάνιση τιμολογίων ύψους 60% της τυπικής απόδοσης ένταξης για το έτος 2025 στους Νέους Αγρότες του Έβρου.

– Να ολοκληρωθούν άμεσα οι διαδικασίες ελέγχου χωρίς άλλες γραφειοκρατικές καθυστερήσεις και να καταβληθεί κανονικά η β’ δόση (εξόφληση) στους δικαιούχους.

     Οι Βουλευτές

   Δελής Γιάννης

Στολτίδης Λεωνίδας