Στην περίοδο μεταξύ του 1998-2013, κατά μέσο όρο 61.649 πολίτες της ΕΕ απέκτησαν καθεστώς μόνιμου κατοίκου στην ΕΕ κάθε χρόνο.

Το νόμιμο δικαίωμα μόνιμης κατοικίας, αναφερόμενο επίσης ως “πράσινη κάρτα”, δίνει στους μετανάστες βασικά τα ίδια δικαιώματα με τους Αμερικανούς πολίτες (με εξαίρεση το δικαίωμα να ψηφίζουν) εφ όρου ζωής. ΤΟ πιο σημαντικό, μια πράσινη κάρτα επιτρέπει στους μετανάστες να εργάζονται για οποιαδήποτε αμερικανική εταιρεία ή να δημιουργήσουν την δική τους εταιρεία στις ΗΠΑ.
 
Το μερίδιο της ΕΕ στην μετανάστευση προς τις ΗΠΑ, είναι σχετικά μικρό. ΤΟ 2013, 54.356 πολίτες της ΕΕ έλαβαν καθεστώς πράσινης κάρτας στις ΗΠΑ. Αυτό αντιστοιχεί μόλις στο 0,01% του συνολικού πληθυσμού της ΕΕ το 2013 και το 5,5% όλων των πράσινων καρτών που εξέδωσαν εκείνον τον χρόνο οι ΗΠΑ. Αυτοί οι αριθμοί ήταν κάπως υψηλότεροι στο παρελθόν (δείτε εικόνα 1).

 
Τα παρακάτω στοιχεία εμφανίζουν από που προέρχονται αυτοί οι μετανάστες της ΕΕ στις ΗΠΑ. Έχουμε χωρίσει την ΕΕ σε τέσσερις περιοχές.
 
Ανατολικά: Βουλγαρία, Κροατία, Τσεχία, Εσθονία, Ουγγαρία, Λετονία, Λιθουανία, Πολωνία, Ρουμανία, Σλοβακία και Σλοβενία
 
Βόρεια: Αυστρία, Βέλγιο, Δανία, Φινλανδία, Ελλάδα, Γερμανία, Λουξεμβούργου, Ολλανδία και Σουηδία
 
Νότια: Κύπρος, Ελλάδα, Ιταλία, Μάλτα, Πορτογαλία, Ισπανία
 
Δύση: Ιρλανδία και Ηνωμένο Βασίλειο.
 
Το Σχήμα 2 συγκρίνει τα ποσοστά των περιοχών στην μετανάστευση από την ΕΕ στις ΗΠΑ, με τα ποσοστά τους στον συνολικό πληθυσμό της ΕΕ (εξετάζουμε τον μέσο όρο της περιόδου μεταξύ 2010-2013). Βλέπουμε ότι το μεγαλύτερο μέρος της μετανάστευσης της ΕΕ προς τις ΗΠΑ προέρχεται από την Ανατολική Ευρώπη. ΝΑ σημειωθεί ότι το ποσοστό της Ανατολής στη μετανάστευση είναι σημαντικά υψηλότερο από ό,τι είναι το μερίδιό της στον πληθυσμό της ΕΕ. Αυτό αποδεικνύει ότι η συμβολή τους στην μετανάστευση είναι δυσανάλογα υψηλή σε σχέση με αυτή άλλων περιοχών. Ο Βοράς εμφανίζει το αντίθετο φαινόμενο: είναι υπεύθυνος μόνο για ένα μικρό τμήμα της μετανάστευσης της ΕΕ προς τις ΗΠΑ, αν αναλογιστεί κανείς το μεγάλο μερίδιό της περιοχής στον πληθυσμό της ΕΕ. Το ίδιο ισχύει για τις νοτιοευρωπαϊκές χώρες. Τώρα δείτε την Δυτική Ευρώπη. Το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ιρλανδία υπερεκπροσωπούνται στην μετανάστευση από την ΕΕ προς τις ΗΠΑ. Το μερίδιό τους στη μετανάστευση προς την ΕΕ είναι διπλάσιο από ό,τι αυτό στον συνολικό πληθυσμό.

 
Όταν εξετάζουμε τις διαχρονικές τάσεις (1998-2013), βλέπουμε μια σταδιακή μείωση, ιδιαίτερα από το 2006, σε απόλυτους αριθμούς μεταναστών από την Ανατολική Ευρώπη. Αυτό αποτυπώνεται σε μια μείωση του συνολικού μεριδίου της μετανάστευσης πολιτών της ΕΕ προς τις ΗΠΑ. Το σχήμα 3 παρακάτω εμφανίζει τα ποσοστά των περιοχών στο σύνολο της μετανάστευσης από την ΕΕ στις ΗΠΑ και πώς αυτά τα ποσοστά έχουν αλλάξει από το 1998.

 
Το παρακάτω γράφημα (Σχήμα 4) εξετάζει διάφορες χώρες της ΕΕ. Οι χώρες με την μεγαλύτερη υπερεκπροσώπηση σε αριθμούς πράσινης κάρτας (δεδομένης της σχετικά μικρής συμμετοχής τους στον πληθυσμό της ΕΕ) είναι οι Βουλγαρία, Ιρλανδία και Λιθουανία, με το μερίδιό τους στην μετανάστευση να είναι τρεις φορές υψηλότερο από ό,τι το μερίδιό τους στον πληθυσμό. ΟΙ Εσθονία, Λετονία, Πολωνία και Ρουμανία έχουν επίσης ποσοστά μετανάστευσης υψηλότερα από ό,τι θα προέβλεπε το μέγεθος του πληθυσμού αυτών. αλλά το πιο εντυπωσιακό παράδειγμα είναι το Ηνωμένο Βασίλειο, του οποίου το ποσοστό στην μετανάστευση είναι σχεδόν το διπλάσιο από ό,τι το μερίδιό του στον πληθυσμό, παρά το μεγάλο ποσοστό στο σύνολο του πληθυσμού της ΕΕ. Η χαμηλή αναλογία μετανάστευσης έναντι πληθυσμού στη Νότια Ευρώπη, ισχύει για όλες τις χώρες της περιοχής, και είναι ιδιαίτερα αισθητή στην Ισπανία και στην Ιταλία.

 
Μετανάστευση από την ΕΕ στις ΗΠΑ με βάση την απασχόληση
 
Μια αμερικανική πράσινη κάρτα μπορεί να αποκτηθεί με διάφορους τρόπους. Οι περισσότεροι μετανάστες λαμβάνουν πράσινες κάρτες μέσω οικογενειακών μελών που είναι Αμερικανοί πολίτες ή νόμιμοι κάτοικοι (περίπου 65%). Ένα μικρότερο ποσοστό (16% όλων των πράσινων καρτών που εκδόθηκαν από τις ΗΠΑ το 2013) μεταναστών, λαμβάνει πράσινη κάρτα μέσω των Αμερικανών εργοδοτών τους, και αυτή η διαδικασία είναι γνωστή ως μετανάστευση βασισμένη στην απασχόληση.
 
Αν και μικρή σε αριθμό, η κατηγορία αυτή των μεταναστών, παραδοσιακά περιλαμβάνει εξαιρετικά έμπειρους ανθρώπους. Είναι σημαντικό να ληφθεί υπόψη ότι η απασχόληση βασισμένη στην μετανάστευση απαιτεί από τους Αμερικανούς εργοδότες να μεσολαβήσουν για λογαριασμό του μετανάστη εργαζόμενου (να πληρώσουν τα απαραίτητα, να συμπληρώσουν την μεγάλη γραφειοκρατία και να συνεργαστούν με το αμερικανικό μεταναστευτικό σύστημα και το Τμήμα εργασίας). Αυτό συνεπάγεται ότι ο εργαζόμενος μετανάστης πρέπει να είναι ένα πολύτιμο asset για τον εργοδότη.

Οι ΗΠΑ διαθέτουν περίπου 140.000 πράσινες κάρτες κάθε χρόνο για μετανάστευση λόγω απασχόλησης. Προτεραιότητα δίνεται στους υψηλά ειδικευμένους μετανάστες. Οι πράσινες κάρτες δίνονται επίσης, αν και σε μικρότερο αριθμό, σε μετανάστες οι οποίοι δημιουργούν εταιρείες αρκετά μεγάλες (και με επαρκή κεφάλαια). Αυτοί οι μετανάστες είναι σε θέση να υποβάλουν αίτημα μόνοι τους.

 
Η ΕΕ έχει πολύ καλύτερη εκπροσώπηση στη μετανάστευση με βάση την απασχόληση στις ΗΠΑ από ό,τι στη συνολική μετανάστευση. Αυτό σημαίνει ότι οι μετανάστες έρχονται στις ΗΠΑ από την Ευρώπη, είναι περισσότερο εξειδικευμένοι από μετανάστες που εισέρχονται στις ΗΠΑ από άλλες περιοχές του κόσμου. Το 2013, 18.171 μετανάστες πήραν πράσινη κάρτα μέσω της απασχόλησης. Ένας στους τρεις υπηκόους της ΕΕ που αποκτούν πράσινη κάρτα, τις απέκτησαν μέσω της απασχόλησης και το 11% όλων των πράσινων καρτών με βάση την απασχόληση που εκδόθηκαν από τις ΗΠΑ, δόθηκαν σε υπηκόους της ΕΕ. Το μερίδιο της ΕΕ στην μετανάστευση στις ΗΠΑ για λόγους εργασίας, είναι διπλάσιο από το ποσοστό της συνολικής μετανάστευσης προς τις ΗΠΑ. Το σχήμα 5 δείχνει τα μερίδια της μετανάστευσης λόγω εργασίας για τις τέσσερις περιοχές της ΕΕ και πώς έχουν αλλάξει με τον καιρό.

Συγκρίνοντας τα σχήμα 3 και 5, φαίνεται ότι η Ανατολική Ευρώπη υποεκπροσωπείται στην μετανάστευση λόγω απασχόλησης, με βάση το μερίδιό της στο σύνολο της μετανάστευσης. Οι χώρες της Νότιας Ευρώπης από την άλλη πλευρά, έχουν παρόμοια ποσοστό στην συνολική μετανάστευση και στη μετανάστευση λόγω απασχόλησης. Οι βόρειες χώρες έχουν ένα μεγαλύτερο μερίδιο στην μετανάστευση λόγω απασχόλησης από ό,τι στη συνολική μετανάστευση (που αντανακλά το υψηλότερο επίπεδο δεξιοτήτων των μεταναστών από τη Βόρεια Ευρώπη). Η Δυτική Ευρώπη ωστόσο, έχει το υψηλότερο ποσοστό της μετανάστευσης λόγω απασχόλησης, εξαιτίας του Ηνωμένου Βασιλείου (το μερίδιο της Ιρλανδίας είναι συγκρίσιμο με το μερίδιό της στη συνολική μετανάστευση).

Το Ηνωμένο Βασίλειο είναι μακράν η πιο σημαντική πηγή μετανάστευσης λόγω εργασίας από την ΕΕ προς τις ΗΠΑ. Περίπου 6.000 υπήκοοι του Ηνωμένου Βασιλείου απέκτησαν πράσινες κάρτες μέσω της απασχόλησης το 2013, που είναι το ένα τρίτο όλων των πράσινων καρτών που εκδόθηκαν προς πολίτες της ΕΕ εκείνο τον χρόνο και το 45% όλων των πράσινων καρτών που εκδόθηκαν σε υπηκόους του Ηνωμένου Βασιλείου. Συγκριτικά, περίπου 2.100 πράσινες κάρτες πήγαν σε Γάλλους υπηκόους το 2013, που αντιπροσωπεύει το 11% όλων των πράσινων καρτών προς τους πολίτες της ΕΕ και 47% όλων των πράσινων καρτών που εκδόθηκαν σε Γάλλους εκείνο τον χρόνο. Για τη Γερμανία, αυτός ο αριθμός διαμορφώνεται σε 1.900 (μόνο το ένα τρίτο από όλες τις πράσινες κάρτες που έλαβαν οι Γερμανοί). Η Ιταλία και η Ισπανία, έστειλαν περίπου 1.000 μετανάστες η κάθε μία λόγω εργασίας εκείνη τη χρονιά, που αντιστοιχεί περίπου στο 35% και 39% του συνολικού αριθμού των μεταναστών που πήγαν στις ΗΠΑ.

Στην Ανατολική Ευρώπη, η Πολωνία και η Ρουμανία συνέβαλε με τους μεγαλύτερους αριθμούς μεταναστών εξαιτίας της εργασίας (1.100 και 900 αντιστοίχως, το 2013). Αυτοί οι αριθμοί αντιστοιχούν στο 17% και 23% των συνολικών πράσινων καρτών που εκδόθηκαν σε πολίτες τους. Να σημειωθεί ότι η μετανάστευση που προερχόταν από αυτές τις χώρες, είχε λιγότερη σχέση με την εργασία σε σχέση με άλλες χώρες της ΕΕ.

Εν ολίγοις, η μετανάστευση πολιτών της ΕΕ προς τις ΗΠΑ δεν χαρακτηρίζεται από ώρες αναμονής και υπερπλήρεις πτήσεις. Πρόκειται μάλλον για μια μικρή και σταθερή ροή. Παρόλα αυτά, αυτή η μικρή ροή διαθέτει εξαιρετική επιδεξιότητα και επίπεδα εκπαίδευσης. Πίσω από τον φαινομενικά χαμηλό αριθμό, υπάρχει μια τεράστια δυναμική για τη δημιουργία πλούτου που μεταναστεύει σταθερά στις ΗΠΑ. Οι επιδράσεις αυτής της μετανάστευσης μπορεί να είναι σημαντικές για πολλές χώρες, ιδιαίτερα για το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γαλλία. Ως εκ τούτου, είναι σημαντικό να γνωρίζουμε περισσότερο για τον λόγο που αυτοί οι εξαιρετικά ταλαντούχοι Ευρωπαίοι πηγαίνουν στις ΗΠΑ, πόσο συμβάλλουν στην αμερικανική οικονομία και, πάνω από όλα, τι θα μπορούσε να κερδίσει η ΕΕ εάν είχαν μείνει.

Grace Chol και Reinhilde Veugelers

Πηγή: Bruegel (Η μετάφραση του κειμένου έγινε από το Capital.gr)