ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Μεταβιβάσεις ακινήτων | Τέλος οι ουρές στην Εφορία – Ποιες δηλώσεις στέλνονται με email ή κούριερ
Οριστικό τέλος στις επισκέψεις, τις ουρές και την ταλαιπωρία στην Εφορία για μεταβιβάσεις ακινήτων, κληρονομιών, δωρεών και γονικών παροχών καθώς και για τη λήψη δικαιολογητικών και πιστοποιητικών βάζει η εγκύκλιος με τις οδηγίες του διοικητή της ΑΑΔΕ Γιώργου Πιτσιλή προς τις Δ.Ο.Υ. Όλες οι δηλώσεις που σχετίζονται με υποθέσεις φορολογίας ακινήτων θα υποβάλλονται πλέον μέσω email, courier ή συστημένων επιστολών στις εφορίες.
Μόνο οι δηλώσεις και αιτήσεις που έχουν υποβληθεί και εκκρεμούν στις εφορίες θα διεκπεραιώνονται κατά σειρά προτεραιότητας ενώ οι επισκέψεις που έχουν προγραμματισθεί δεν ακυρώνονται και θα πραγματοποιηθούν κανονικά στις ορισθείσες ημερομηνίες.
Σύμφωνα με το προγραμματισμό της ΑΑΔΕ από το επόμενο έτος όλες οι μεταβιβάσεις ακινήτων θα γίνονται ηλεκτρονικά από το γραφείο του συμβολαιογράφου.
Μέχρι την πλήρη ψηφιοποίηση των δηλώσεων φορολογίας κεφαλαίου, όλες οι δηλώσεις θα στέλνονται μέσω e-mail ή συστημένη επιστολή στις Δ.Ο.Υ. Απόδειξη της ταυτοπροσωπίας των φορολογουμένων μπορεί να γίνεται είτε με υπεύθυνη δήλωση αυτών, η οποία έχει εκδοθεί μέσω της ιστοσελίδας dilosi.services.gov.gr της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης www.gov.gr (με την οποία δηλώνουν ότι οι ίδιοι είναι οι υπογράφοντες τη δήλωση/αίτηση), είτε με θεώρηση του γνησίου της υπογραφής αυτών από ΚΕΠ ή άλλη δημόσια αρχή. Η βεβαίωση του γνησίου της υπογραφής των δηλούντων (σε δήλωση φόρου δωρεάς, γονικής παροχής και μεταβίβασης ακινήτων) μπορεί να θεωρηθεί και από τον συμβολαιογράφο που θα συνάψει το αντίστοιχο συμβολαιογραφικό έγγραφο, εφόσον προκύπτουν τα στοιχεία του από την υποβαλλόμενη δήλωση και η υπογραφή τίθεται ενώπιόν του. Σε περίπτωση αποστολής των δηλώσεων ηλεκτρονικά, η υπεύθυνη δήλωση αποστέλλεται ηλεκτρονικά μαζί με την υποβαλλόμενη δήλωση.
Το αποδεικτικό του ταχυδρομείου ή της υπηρεσίας ταχυμεταφοράς ή το αυτοματοποιημένο μήνυμα που αποστέλλεται ως απάντηση στο ηλεκτρονικό μήνυμα του φορολογουμένου, αποτελεί γι’ αυτόν αποδεικτικό υποβολής της δήλωσης ή της αίτησης και επέχει θέση απόδειξης παραλαβής εκ μέρους της Δ.Ο.Υ.. Ημερομηνία υποβολής της δήλωσης/αίτησης θεωρείται η ημερομηνία που προκύπτει από τη σφραγίδα του Ταχυδρομείου ή της υπηρεσίας ταχυμεταφοράς ή η ημερομηνία αποστολής του μηνύματος ηλεκτρονικού ταχυδρομείου αντίστοιχα.
Κανένας άλλος έλεγχος ή αυτοψία δεν διενεργείται στο στάδιο παραλαβής της δήλωσης, η πλήρης και ορθή συμπλήρωση της οποίας καθώς και η επισύναψη των απαιτούμενων (και ορθών) δικαιολογητικών αποτελεί αποκλειστική ευθύνη του δηλούντος. Σε περιπτώσεις που ο φορολογούμενος αιτείται την επιστροφή φόρου άνω των 300 ευρώ, ή υποβάλλεται υπόδειγμα ΕΝ.Φ.Ι.Α. ή πιστωτική δήλωση Ε.Τ.ΑΚ. ή Φ.Α.Π. ή δήλωση Ε.Φ.Α., η αρμοδιότητα και ευθύνη της Δ.Ο.Υ. κατά την παραλαβή εξαντλείται στον έλεγχο της ορθότητας και της πληρότητας των προβλεπόμενων δικαιολογητικών.
Οι υποθέσεις
Σύμφωνα με την εγκύκλιο του Διοικητή της ΑΑΔΕ το νέο μέτρο εφαρμόζεται σε μια σειρά υποθέσεων φορολογίας κεφαλαίου που αφορούν:
1. Αρχικές ή τροποποιητικές δηλώσεις κατοχής ακινήτων (Ε9 και Φ.Μ.Α.Π. φυσικών και νομικών προσώπων, Ε.Τ.Α.Κ. και Φ.Α.Π. νομικών προσώπων καθώς και Ε.Φ.Α.) και τα υποδείγματα που επέχουν θέση δήλωσης σύμφωνα με την απόφαση Α.1272/2019, για τις οποίες δεν προβλέπεται ηλεκτρονική υποβολή. Για δηλώσεις στοιχείων ακινήτων (Ε9) και Ε.Φ.Α. και αιτήσεις για έκδοση πιστοποιητικών, για τις οποίες προβλέπεται ήδη η ηλεκτρονική υποβολή/έκδοση, δεν έχει εφαρμογή η διαδικασία της απόφασης. Τυχόν τέτοιες δηλώσεις ή αιτήσεις που υποβάλλονται με τη διαδικασία της Α.1137/2020, δεν λαμβάνονται υπόψη και ενημερώνεται σχετικά ο φορολογούμενος με μήνυμα στην προσωποποιημένη του πληροφόρηση με την υπόδειξη να υποβάλει ηλεκτρονικά τη δήλωση ή να λάβει ηλεκτρονικά το πιστοποιητικό.
2. Αιτήσεις για τη χορήγηση πιστοποιητικού του άρθρου 54 Α του ν.4174/2013 (πιστοποιητικό ΕΝ.Φ.Ι.Α.), υπεύθυνες δηλώσεις που επέχουν θέση πιστοποιητικού, όπου δεν προβλέπεται ηλεκτρονική έκδοση αυτού, αιτήσεις για θεώρηση αντιγράφων τελεσίδικων δικαστικών αποφάσεων καταδικαστικών σε δήλωση βουλήσεως και υποβολή των απαιτούμενων δικαιολογητικών για την αποδοχή δήλωσης η οποία υπεβλήθη μέσω διαδικτύου.
3. Τα προβλεπόμενα παραστατικά για τη συνδρομή των προϋποθέσεων επιστροφής ΕΝ.Φ.Ι.Α. άνω των 300 ευρώ.
4. Δηλώσεις φορολογίας κληρονομιών, δωρεών, γονικών παροχών και κερδών από τυχερά παίγνια, αρχικές και τροποποιητικές,
5. Δηλώσεις φόρου μεταβίβασης ακινήτων, πλην των δηλώσεων φ.μ.α. που υποβάλλονται για πλειστηριασμό.
6. Αιτήσεις για έκδοση πιστοποιητικού του άρθρου 105 του Κώδικα διατάξεων φορολογίας κληρονομιών, δωρεών κ.λπ., ο οποίος κυρώθηκε με το πρώτο άρθρο του ν.2961/2001 (πιστοποιητικό φόρου κληρονομιών, δωρεών και γονικών παροχών). Υπενθυμίζεται ότι εξακολουθεί να ισχύει η παράγραφος 6 του ν.3220/2004, σύμφωνα με την οποία, όπου δεν απαιτείται η εξόφληση του φόρου και στις περιπτώσεις που έχει εξοφληθεί ολόκληρος ο φόρος κληρονομιάς, δωρεάς ή γονικής παροχής, αντί του πιστοποιητικού δύναται να προσκομίζεται από τον υπόχρεο σε φόρο αντίγραφο της δήλωσης φόρου, καθώς και υπεύθυνη δήλωση του άρθρου 8 του Ν. 1599/1986, με την οποία δηλώνεται ότι τα στοιχεία που προκύπτουν από την προσκομιζόμενη δήλωση φόρου δεν έχουν μεταβληθεί και ότι έχει εξοφληθεί ολόκληρος ο φόρος κληρονομιάς, δωρεάς ή γονικής παροχής.
Τα δικαιολογητικά
Μαζί με τις δηλώσεις οι φορολογούμενοι θα πρέπει να αποστείλουν και τα απαραίτητα δικαιολογητικά. Έτσι για την υποβολή δήλωσης φόρου κληρονομιάς, δωρεάς ή γονικής παροχής και μεταβίβασης ακινήτων απαιτούνται κατά περίπτωση:
1. Ληξιαρχική πράξη θανάτου
2. Απόφαση δημοσίευσης διαθήκης
3. Αντίγραφο της σύμβασης νέμησης, ή του συστατικού εγγράφου trust, ή του καταστατικού εγγράφου νομικού προσώπου ή ιδρύματος, κατά περίπτωση, που αποδεικνύουν τον τρόπο και το είδος της επαγωγής και τη νομική μορφή και χαρακτήρα του υπόχρεου σε φόρο
4. Κληρονομητήριο ή πιστοποιητικό (οικογενειακής κατάστασης ή εγγυτέρων συγγενών) της αρμόδιας δημοτικής αρχής ή, σε περίπτωση αδυναμίας έκδοσής του, ένορκη βεβαίωση δύο μαρτύρων για το είδος και το βαθμό συγγένειας προς τον κληρονομούμενο
5. Πιστοποιητικό του Γραμματέα του αρμόδιου Ειρηνοδικείου ή Πρωτοδικείου περί μη δημοσιεύσεως διαθήκης ή περί μη δημοσιεύσεως νεότερης διαθήκης, κατά περίπτωση
6. Νομιμοποιητικό έγγραφο, σε περίπτωση υποβολής της δήλωσης από πληρεξούσιο ή αντιπρόσωπο ή νόμιμο εκπρόσωπο.
7. Έγγραφα που αποδεικνύουν τη μετάθεση του χρόνου γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης ή τη λήξη αυτής
8. Αποδεικτικά χρεών και βαρών
9. Συμβολαιογραφικά έγγραφα εκχώρησης ακινήτων ή απαιτήσεων στο Δημόσιο
10. Αποδεικτικά πληρωμής ή βεβαίωσης φόρου στην αλλοδαπή
11. Βεβαίωση Τράπεζας για κοινό λογαριασμό του ν. 5638/1932
12. Καταστατικό νομικού προσώπου μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα
13. Αποδεικτικά περί δεκαετούς παραμονής του κληρονομουμένου στην αλλοδαπή
14. Αποδεικτικά έγγραφα για τη σύσταση δωρεάς-γονικής παροχής, σε περίπτωση που δεν συντάσσεται συμβόλαιο
15. Αντίγραφο έκθεσης πλειστηριασμού
16. Τα απαραίτητα δικαιολογητικά για τη χορήγηση απαλλαγής α’ κατοικίας, όπως έχουν καθοριστεί με την ΠΟΛ.1101/2010 απόφαση του Υπουργού Οικονομικών
17. Σε περίπτωση λοιπών ειδικών απαλλαγών, τα δικαιολογητικά που έχουν καθοριστεί με τις οικείες αποφάσεις.
18. Τα φύλλα προσδιορισμού αξίας ακινήτων (με τα απαιτούμενα γι’ αυτά δικαιολογητικά) και υπολογισμού αξίας μετοχών, επιχειρήσεων κ.λπ., κατά την ΠΟΛ.1055/2003 απόφαση.
Σημείωση: τα υπ’ αριθ. 1, 2, 4 και 5 δικαιολογητικά απαιτούνται και στην περίπτωση υποβολής δήλωσης Ε9 ή αίτησης χορήγησης πιστοποιητικού ΕΝΦΙΑ από κληρονόμο του υπόχρεου.
Για τη συμπλήρωση των εντύπων του αντικειμενικού προσδιορισμού απαιτούνται τα εξής πιστοποιητικά:
1. Άδεια κατεδάφισης ή πρωτόκολλο κατεδάφισης. (ΦΥΑΑ 1,2,4,5- όλα τα έντυπα Κ)
2. Βεβαίωση της αρμόδιας Υπηρεσίας, για το χαρακτηρισμό ενός κτιρίου ως διατηρητέου, από την οποία να προκύπτει η έκδοση απόφασης ή προεδρικού διατάγματος, που δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης και δεν έχει ανακληθεί. (ΦΥΑΑ 1,2,4,5, όλα τα έντυπα Κ)
3. Το ΦΕΚ στο οποίο έχει δημοσιευθεί το σχετικό Π.Δ. ή η απόφαση του αρμόδιου οργάνου περί αναστολής οικοδομικής άδειας. (ΦΥΑΑ 3)
4. Βεβαίωση από την οποία να προκύπτει ότι οικόπεδο θεωρείται δεσμευμένο λόγω αρχαιολογικής έρευνας, για αόριστο χρονικό διάστημα, και απαγορεύεται η οικοδομική αξιοποίησή του. Επίσης, στη βεβαίωση να αναγράφεται η επιφάνεια του οικοπέδου που δεσμεύεται.(ΦΥΑΑ 3)
5. Πρόσφατο έγγραφο για το χαρακτηρισμό ενός ακινήτου ως απαλλοτριωτέου, από την αρχή που κήρυξε την απαλλοτρίωση, από το οποίο να προκύπτουν τα παρακάτω:
Η κήρυξη της απαλλοτρίωσης.
Η μη ανάκλησή της.
Η επιφάνεια των απαλλοτριωτέων τμημάτων (ΦΥΑΑ,Κ,ΑΑ-ΓΗΣ).
6. Τεχνική έκθεση από πραγματογνώμονα του Τεχνικού Επιμελητηρίου με την οποία βεβαιώνεται η δαπάνη αποκατάστασης στις περιπτώσεις που το ακίνητο έχει υποστεί ζημιές από σεισμό, πυρκαγιά ή πλημμύρα. (ΦΥΑΑ 1,2,4,5 και όλα τα έντυπα Κ)
7. Άδεια λειτουργίας της αρμόδιας Υπηρεσίας για τον χαρακτηρισμό εδαφικής έκτασης ως μεταλλευτικής ή λατομικής.
8. Οικοδομική άδεια και, σε περίπτωση που δεν υφίσταται, προγενέστερος τίτλος κτήσης, βεβαίωση νομιμοποίησης αυθαιρέτου ή αποδεικτικό έναρξης ηλεκτροδότησης κλπ. για την απόδειξη της παλαιότητας του ακινήτου, η οποία υπολογίζεται από τη χρονολογία κατασκευής (ΦΥΑΑ 1,2,4,5 και όλα τα έντυπα Κ).
9. Οικοδομική άδεια ειδικού κτιρίου ή η τελευταία αναθεώρησή της, για όλες τις κατηγορίες των κτιρίων, η αξία των οποίων υπολογίζεται με τα έντυπα Κ4, Κ5, Κ6, Κ7, Κ8, Κ9. Όταν δεν υφίσταται οικοδομική άδεια, αποδεικτικό στοιχείο της χρήσης μπορεί να αποτελέσει κάθε πρόσφορο δημόσιο έγγραφο.
10. Άδεια λειτουργίας για τις κατηγορίες των ακινήτων, η αξία των οποίων υπολογίζεται με τα έντυπα Κ4, Κ6, Κ7. Σε περίπτωση που έχει διακοπεί η λειτουργία λόγω παύσης των εργασιών της στεγαζόμενης σ’αυτά επιχείρησης ή δραστηριότητας, προσκομίζεται η άδεια λειτουργίας της τελευταίας δραστηριότητας πριν τη διακοπή.
11. Για τα ενσωματωμένα στο κτίριο μηχανήματα, που αποτελούν κατά τον Α.Κ. συστατικά του, ο υπολογισμός-εκτίμηση της πρόσθετης από τα κτίσματα αξίας τους γίνεται κατά την προβλεπόμενη από τη νομοθεσία διαδικασία (Υπουργείο Οικονομίας και Ανάπτυξης).
Βεβαιώσεις που εκδίδουν οι πολεοδομικές υπηρεσίες ή οι μηχανικοί
1. Πιστοποιητικό της αρμόδιας Πολεοδομικής Υπηρεσίας ή βεβαίωση διπλωματούχου Μηχανικού για το χαρακτηρισμό ενός χώρου ως υπογείου , αν αυτό δεν προκύπτει από την άδεια της Πολεοδομίας ή την πράξη σύστασης οριζόντιας ιδιοκτησίας και γενικά από κάθε τίτλο. (ΦΥΑΑ 1,2,4,5)
2. Βεβαίωση Πολεοδομίας ότι ο ημιυπόγειος χώρος είναι υπόγειος άλλως θεωρείται ισόγειος. (ΦΥΑΑ 1,2,4,5)
3. Έγγραφο θεωρημένο από την αρμόδια Πολεοδομική Υπηρεσία από το οποίο να προκύπτει ότι οικόπεδο ή τμήμα του δεν είναι οικοδομήσιμο καθώς και η δυνατότητα ή μη τακτοποίησής του. (ΦΥΑΑ 3)
4. Βεβαίωση της αρμόδιας Πολεοδομικής Υπηρεσίας ή βεβαίωση διπλωματούχου μηχανικού για την προσμέτρηση ημιορόφου ή παταριού στο Σ.Δ.(ΦΥΑΑ 3)
5. Βεβαίωση μηχανικού θεωρημένη από την αρμόδια Πολεοδομική Υπηρεσία ή φύλλο της Εφημερίδας της Κυβέρνησης από τα οποία να προκύπτει ο εφαρμοζόμενος Σ.Δ., όταν είναι διαφορετικός του Σ.Α.Ο που αναγράφεται στους πίνακες τιμών (ΦΥΑΑ 3)
6. Βεβαίωση ιδιώτη μηχανικού θεωρημένη από την αρμόδια Πολεοδομική Υπηρεσία από την οποία να αποδεικνύεται η αδυναμία δόμησης, εν όλω ή εν μέρει, καθώς και το σχετικό ποσοστό δόμησης που μπορεί να πραγματοποιηθεί (ΑΑ-ΓΗΣ)
7. Βεβαίωση από την αρμόδια Πολεοδομία, με το μέγιστο δυνάμενο να πραγματοποιηθεί ποσοστό κάλυψης ισογείου (Κ), όταν ο Συντελεστής Εκμετάλλευσης Ισογείου (Κ) των πινάκων, μειωμένος κατά 10%, δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί λόγω ειδικών συνθηκών π.χ. σχήματος οικοπέδου. (ΦΥΑΑ 3).
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Πιερρακάκης στους FT: Για να δημιουργήσει νέο πλούτο, η Ευρώπη πρέπει να αξιοποιήσει τις δυνατότητες του ραδιοφάσματος
Την ανάγκη δημιουργίας μιας κοινής ευρωπαϊκής πολιτικής για το ραδιοφάσμα αναδεικνύει ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, σε άρθρο γνώμης του στους Financial Times.
Ο κ. Πιερρακάκης υποστηρίζει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν πρέπει να περιορίζεται μόνο στην ανακατανομή των υφιστάμενων πόρων, αλλά να αξιοποιήσει στρατηγικά περιουσιακά στοιχεία, όπως το ραδιοφάσμα, προκειμένου να δημιουργήσει νέο πλούτο, να ενισχύσει τις επενδύσεις και να επιταχύνει την ανάπτυξη των δικτύων 6G.
Παράλληλα, προτείνει τη δημιουργία μιας Ευρωπαϊκής Ένωσης Φάσματος Συχνοτήτων, με κοινά χρονοδιαγράμματα, εναρμονισμένους όρους αδειοδότησης και αξιοποίηση μέρους των μελλοντικών εσόδων για τον προϋπολογισμό της ΕΕ και τη χρηματοδότηση έργων συνδεσιμότητας και τεχνολογίας.
Ακολουθεί το άρθρο γνώμης του Κυριάκου Πιερρακάκη στους Financial Times:
«Για να δημιουργήσει νέο πλούτο, η Ευρώπη πρέπει να αξιοποιήσει τις δυνατότητες του ραδιοφάσματος»
«Η ΕΕ δεν μπορεί να ζητά από τις εταιρίες τηλεπικοινωνιών της να ανταγωνίζονται σε παγκόσμιο επίπεδο, ενώ εξακολουθεί να οργανώνει έναν από τους πιο στρατηγικούς τομείς της σε εθνική βάση»
Καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση συζητά τον επόμενο κοινό της προϋπολογισμό, μία παραδοχή παραμένει σε μεγάλο βαθμό αδιαμφισβήτητη: ότι, παρά τις ολοένα αυξανόμενες φιλοδοξίες της, οι διαθέσιμοι πόροι της Ευρώπης είναι πεπερασμένοι. Η άμυνα, η τεχνητή νοημοσύνη και η πράσινη μετάβαση απαιτούν περισσότερες επενδύσεις. Έτσι, η συζήτηση επικεντρώνεται συνήθως στο πώς θα ανακατανεμηθούν οι υφιστάμενοι πόροι μεταξύ ανταγωνιστικών προτεραιοτήτων. Όμως αυτό είναι το λάθος ερώτημα.
Τα μεγαλύτερα επιτεύγματα της Ευρώπης σπάνια προήλθαν από την αναδιανομή του πλούτου. Προήλθαν από τη δημιουργία του. Η ενιαία αγορά διεύρυνε την ευρωπαϊκή οικονομία, ενώ το ευρώ εμβάθυνε τη χρηματοπιστωτική ολοκλήρωση. Στις κρίσιμες καμπές της Ευρωπαϊκής ιστορίας, η εμβάθυνση της ενοποίησης ενίσχυσε πρωτίστως την παραγωγική δυναμική της Ευρώπης προτού αυξήσει τη δημοσιονομική της ισχύ. Αντί, λοιπόν, να αναρωτιόμαστε μόνο για το πού μπορεί η Ευρώπη να βρει νέα έσοδα, θα πρέπει επίσης να αναρωτηθούμε αν ήδη διαθέτει στρατηγικά περιουσιακά στοιχεία των οποίων η αξία θα μπορούσε να πολλαπλασιαστεί μέσα από βαθύτερη ευρωπαϊκή ολοκλήρωση.
Ένα τέτοιο περιουσιακό στοιχείο είναι το ραδιοφάσμα. Κάθε εφαρμογή τεχνητής νοημοσύνης, κάθε συνδεδεμένο εργοστάσιο και κάθε ψηφιακή δημόσια υπηρεσία εξαρτώνται τελικά από αυτό. Ωστόσο, παρά το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει δημιουργήσει μια ενιαία αγορά για αγαθά, υπηρεσίες, κεφάλαια και ανθρώπους, εξακολουθεί να διαχειρίζεται έναν από τους πλέον στρατηγικούς της πόρους μέσω 27 διαφορετικών καθεστώτων αδειοδότησης. Η Ευρώπη δεν μπορεί να αξιώνει από τις τηλεπικοινωνιακές της εταιρείες να ανταγωνίζονται σε παγκόσμιο επίπεδο, όταν εξακολουθεί να οργανώνει έναν τόσο κρίσιμο τομέα σε εθνική βάση.
Ο κατακερματισμός αυτός έχει ολοένα και μεγαλύτερο οικονομικό κόστος. Οι τηλεπικοινωνίες δεν αποτελούν πλέον απλώς έναν ακόμη τομέα υποδομών, συνιστούν τη βάση πάνω στην οποία οικοδομείται η ψηφιακή οικονομία. Η τεχνητή νοημοσύνη, το cloud computing, οι αμυντικές επικοινωνίες και η βιομηχανική αυτοματοποίηση προϋποθέτουν ανθεκτικά δίκτυα υψηλής χωρητικότητας.
Ωστόσο, οι πάροχοι συνεχίζουν να επενδύουν με βάση 27 διαφορετικά χρονοδιαγράμματα δημοπρασιών, διάρκειες αδειών, πλαίσια ανανέωσης και κανονιστικές προϋποθέσεις. Ο κατακερματισμός αυτός εντείνει τη ρυθμιστική αβεβαιότητα, αυξάνει το κόστος κεφαλαίου, περιπλέκει τον μακροπρόθεσμο επενδυτικό σχεδιασμό και επιβραδύνει την ανάπτυξη των δικτύων.
Η μετάβαση από το 5G στο 6G προσφέρει μια σπάνια ευκαιρία να διορθωθεί αυτή η στρέβλωση. Τα επόμενα χρόνια, οι βασικές ζώνες συχνοτήτων του 5G θα χρειαστεί σταδιακά να ανανεωθούν σε ολόκληρη την Ευρώπη. Ταυτόχρονα, η ανώτερη ζώνη των 6 GHz (6425–7125 MHz) δεν έχει ακόμη κατανεμηθεί. Αντί η διαδικασία να εξελιχθεί μέσα από 27 ξεχωριστές εθνικές αδειοδοτήσεις, η Ευρώπη θα μπορούσε να προχωρήσει στη δημιουργία μιας κοινής Ευρωπαϊκής Ένωσης Φάσματος Συχνοτήτων (European Spectrum Union). Το φάσμα θα παραμείνει στην κυριότητα των κρατών-μελών και οι υφιστάμενες άδειες θα διατηρηθούν σε ισχύ μέχρι τη λήξη τους. Ωστόσο, η διάθεση του μελλοντικού στρατηγικού φάσματος θα πραγματοποιείται στο πλαίσιο ενός κοινού ευρωπαϊκού συστήματος, με συντονισμένα χρονοδιαγράμματα ανανέωσης, εναρμονισμένους όρους αδειοδότησης και κοινά τεχνικά και πρότυπα ασφάλειας.
Τα οικονομικά οφέλη από ένα τέτοιο εγχείρημα θα ήταν σημαντικά: μεγαλύτερη κανονιστική σταθερότητα, καλύτερος μακροπρόθεσμος επενδυτικός σχεδιασμός, χαμηλότερο κόστος χρηματοδότησης και ταχύτερη ανάπτυξη δικτύων 6G. Μια πιο συνεκτική πολιτική για το ραδιοφάσμα, θα ενίσχυε το ευρωπαϊκό οικοσύστημα τηλεπικοινωνιών και την τεχνολογική του βάση. Μια πιο αποτελεσματική πολιτική για το ραδιοφάσμα είναι με αυτή την έννοια και μια πιο αποτελεσματική βιομηχανική πολιτική.
Υπάρχει και ένα δεύτερο όφελος. Η εκχώρηση δικαιωμάτων χρήσης του ραδιοφάσματος αποφέρει σημαντικά δημόσια έσοδα, τα οποία σήμερα κατευθύνονται σχεδόν εξ ολοκλήρου στους εθνικούς προϋπολογισμούς. Σε μια Ευρωπαϊκή Ένωση Φάσματος Συχνοτήτων, παρότι τα κράτη-μέλη θα μπορούσαν να αποφασίσουν να διατηρήσουν μέρος των εσόδων, ο στόχος θα πρέπει να είναι η διοχέτευση έως και του 75% των μελλοντικών εσόδων στον προϋπολογισμό της ΕΕ ως νέο ίδιο πόρο, ενώ το υπόλοιπο 25% θα κατευθύνεται στην κεφαλαιοποίηση ενός ειδικού χρηματοδοτικού μηχανισμού της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων για έργα συνδεσιμότητας και τεχνολογίας.
Χάρη στη δυνατότητα της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων να μοχλεύει τα κεφάλαιά της μέσω δανεισμού από τις αγορές, αυτό το 25% των εσόδων θα μπορούσε να κινητοποιήσει επενδύσεις πολλαπλάσιες της αρχικής του αξίας, χρηματοδοτώντας υποδομές τεχνητής νοημοσύνης, κβαντικές τεχνολογίες και δίκτυα νέας γενιάς. Αντί να αναδιανέμει μια σταθερή δεξαμενή πόρων, η πρόταση θα διεύρυνε την επενδυτική δυναμική της Ευρώπης και θα δημιουργούσε νέα αναπτυξιακή δυναμική. Είναι επίσης ευθυγραμμισμένη με το νέο δημοσιονομικό πλαίσιο της Ευρώπης. Δεδομένου ότι τα έσοδα από το ραδιοφάσμα δεν θεωρούνται ενεργητικά μέτρα εσόδων στο πλαίσιο των κανόνων της ΕΕ, τα κράτη-μέλη έχουν σήμερα λιγότερα κίνητρα να διατηρούν εξ ολοκλήρου αυτά τα εφάπαξ έσοδα. Αυτό δημιουργεί μια σημαντική ευκαιρία ώστε μεγάλο μέρος της αξίας τους να κατευθυνθεί στη χρηματοδότηση ευρωπαϊκών δημόσιων αγαθών, διατηρώντας παράλληλα τη δυνατότητα των κρατών-μελών να κρατήσουν ένα μέρος των εσόδων.
Ο στόχος δεν είναι ο καλύτερος συντονισμός του ραδιοφάσματος μόνο και μόνο επειδή η Ευρώπη χρειάζεται περισσότερους ίδιους πόρους. Είναι η ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς συνδεσιμότητας, ώστε να ενισχυθούν οι επενδύσεις, να καταστούν πιο ανταγωνιστικές οι ευρωπαϊκές τηλεπικοινωνιακές αγορές και να αποκτήσει η Ευρώπη την τεχνολογική κλίμακα που απαιτεί ο παγκόσμιος ανταγωνισμός.
Οι επικριτές υποστηρίζουν ότι το ραδιοφάσμα αποτελεί εθνική αρμοδιότητα. Έχουν δίκιο. Όμως πολλές από τις μεγαλύτερες επιτυχίες της ΕΕ ξεκίνησαν ως εθνικές αρμοδιότητες, πριν η οικονομική πραγματικότητα καταστήσει τη βαθύτερη ολοκλήρωση πιο αποτελεσματική επιλογή. Το ερώτημα δεν είναι αν τα κράτη μπορούν να διαχειριστούν το φάσμα συχνοτήτων μεμονωμένα, αλλά αν ο κατακερματισμός αποτελεί τον αποτελεσματικότερο τρόπο οργάνωσης ενός στρατηγικού περιουσιακού στοιχείου σε μια ψηφιακή οικονομία ηπειρωτικής κλίμακας.
Η απάντηση είναι όχι.
Η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση προχώρησε διαχρονικά μέσα από την από κοινού αξιοποίηση στρατηγικών πόρων. Ο άνθρακας και ο χάλυβας αποτέλεσαν τα θεμέλια της βιομηχανικής εποχής. Σήμερα, η συνδεσιμότητα αποτελεί τη θεμελιώδη υποδομή της ψηφιακής οικονομίας. Ο ευρωπαϊκός προϋπολογισμός δεν θα πρέπει να περιορίζεται στο να αποφασίζει πώς θα διανεμηθούν οι πόροι της Ευρώπης. Θα πρέπει επίσης να καθορίζει πώς θα δημιουργηθούν.
ΑΓΡΟΤΙΚΑ-ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ
Στη Χρυσούπολη η ημερίδα της ΕΑΣ Καβάλας για το μέλλον της κτηνοτροφίας
Στην Χρυσούπολη πραγματοποιήθηκε η ενημερωτική ημερίδα που διοργάνωσε η Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών (ΕΑΣ) Καβάλας με αντικείμενο τις προκλήσεις και τις προοπτικές της ελληνικής κτηνοτροφίας. Η εκδήλωση απευθυνόταν στους κτηνοτρόφους της Περιφερειακής Ενότητας Καβάλας, αλλά και της ευρύτερης Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης.
Η ημερίδα πραγματοποιήθηκε σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδο για τον κλάδο, καθώς τα τελευταία χρόνια η κτηνοτροφία έχει βρεθεί αντιμέτωπη με σοβαρές ζωονόσους, όπως η πανώλη και η ευλογιά των αιγοπροβάτων, οι οποίες προκάλεσαν σημαντικές απώλειες ζωικού κεφαλαίου, ιδιαίτερα στις Περιφερειακές Ενότητες Καβάλας και Ξάνθης.
Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης αναπτύχθηκαν θέματα που αφορούν την ανασυγκρότηση της κτηνοτροφίας, την προστασία των εκτροφών και τις προοπτικές ανάπτυξης του κλάδου. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στον συνεργατισμό, ο οποίος αναδείχθηκε ως βασικό εργαλείο για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της βιώσιμης ανάπτυξης των κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων.
Εισηγήσεις πραγματοποίησαν ο πρόεδρος της ΕΘΕΑΣ και του Γαλακτοκομικού Συνεταιρισμού Καλαβρύτων, Παύλος Σατολιάς, με θέμα «Κτηνοτροφία και Συνεργατισμός», ο πρόεδρος του Συνεταιρισμού Αγελαδοτρόφων – Προβατοτρόφων Δυτικής Θεσσαλίας, Γιώργος Βαϊόπουλος, με θέμα «Το παρόν και το μέλλον της Κτηνοτροφίας», καθώς και ο πρόεδρος του Κτηνοτροφικού Συνεταιρισμού Ελασσόνας «Γάλα Ελάςς», Γιώργος Μηλιώνης, ο οποίος ανέπτυξε το θέμα «Εργαλεία και κίνητρα της Κτηνοτροφίας μέσα από τον Συνεργατισμό».
Οι ομιλητές ανέλυσαν τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα ο κτηνοτροφικός τομέας, παρουσιάζοντας παράλληλα καλές πρακτικές και τις δυνατότητες που προσφέρει ο συνεργατισμός για την ενίσχυση των παραγωγών, την αύξηση της ανταγωνιστικότητας και τη διαμόρφωση ενός πιο βιώσιμου μέλλοντος για την ελληνική κτηνοτροφία.
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Πιερρακάκης: «Καμία κυβέρνηση να μη θυσιάζει το οικονομικό μέλλον για πολιτικό όφελος»
Τις θέσεις της κυβέρνησης για τη συνταγματική αναθεώρηση στους τομείς της δημοσιονομικής ευθύνης, της Τεχνητής Νοημοσύνης και της ανώτατης εκπαίδευσης παρουσίασε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, κατά την ομιλία του στη Βουλή.
Ο υπουργός υποστήριξε ότι η αναθεώρηση του άρθρου 79 αποσκοπεί στη διασφάλιση της βιώσιμης δημοσιονομικής λειτουργίας της χώρας, διευκρινίζοντας ότι δεν προτείνεται ένας «άκαμπτος δημοσιονομικός κόφτης», αλλά ένα πλαίσιο που θα επιτρέπει την αναγκαία ευελιξία σε περιόδους κρίσεων, χωρίς να οδηγεί σε δημοσιονομική ανευθυνότητα.
Παράλληλα, τόνισε ότι στόχος είναι να διασφαλιστεί πως «καμία κυβέρνηση δεν θα μπορεί να εξαγοράζει το πολιτικό της παρόν υποθηκεύοντας το οικονομικό μέλλον της χώρας», επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να βρεθεί ξανά αντιμέτωπη με συνθήκες που οδήγησαν στα μνημόνια.
Τεχνητή Νοημοσύνη και συνταγματική κατοχύρωση
Ο κ. Πιερρακάκης αναφέρθηκε και στην πρόταση για το νέο άρθρο 5Β, το οποίο αφορά την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Όπως ανέφερε, το Σύνταγμα δεν μπορεί να προβλέψει τις τεχνολογικές εξελίξεις των επόμενων δεκαετιών, μπορεί όμως να κατοχυρώσει την αρχή ότι η τεχνολογία πρέπει να υπηρετεί τον άνθρωπο, με σεβασμό στην ελευθερία του ατόμου και την ευημερία της κοινωνίας.
Η αναθεώρηση του άρθρου 16
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην αναθεώρηση του άρθρου 16, υπερασπιζόμενος το νομοθετικό πλαίσιο για τα μη κρατικά, μη κερδοσκοπικά πανεπιστήμια.
Ο υπουργός υποστήριξε ότι η μεταρρύθμιση έχει ήδη εφαρμοστεί και έχει κριθεί συνταγματική από το Συμβούλιο της Επικρατείας, ενώ άσκησε κριτική στα κόμματα της αντιπολίτευσης για τη στάση τους απέναντι στο ζήτημα.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «η αντίφαση για το άρθρο 16 είναι πια εκκωφαντική», υποστηρίζοντας ότι η αντιπολίτευση βρίσκεται σε αντίθεση με προηγούμενες θέσεις της και με τις σημερινές εξελίξεις.
Επικαλέστηκε επίσης μελέτη της Deloitte, σύμφωνα με την οποία η μεταρρύθμιση θα μπορούσε να προσθέσει, μέσα σε πέντε χρόνια, 10,2 δισ. ευρώ στην ελληνική οικονομία, 1,9 δισ. ευρώ στα δημόσια έσοδα και περίπου 73.500 θέσεις εργασίας.
Κλείνοντας την ομιλία του, ο Κυριάκος Πιερρακάκης υποστήριξε ότι η συνταγματική αναθεώρηση αποσκοπεί στην προετοιμασία της χώρας για τις προκλήσεις του μέλλοντος και κάλεσε τα κόμματα να αναλάβουν την ευθύνη των επιλογών τους απέναντι στις επόμενες γενιές.
Ακολουθεί η ομιλία του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκου Πιερρακάκη:
Κύριε Πρόεδρε,
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Κάθε γενιά παραδίδει κάτι στην επόμενη.
Μπορεί να της παραδώσει περισσότερες δυνατότητες ή περισσότερα βάρη. Ένα κράτος ισχυρότερο ή ένα κράτος εγκλωβισμένο στις αδυναμίες του. Μπορεί να της παραδώσει χρέη, τα οποία η ίδια δημιούργησε, θεσμούς που αρνήθηκε να αλλάξει, ευκαιρίες που φοβήθηκε να εκμεταλλευτεί.
Εμείς έχουμε μία ευθύνη. Να μην παραδώσουμε στα παιδιά μας τον λογαριασμό της δικής μας αδράνειας. Αυτό είναι, για μένα, το βαθύτερο νόημα της Συνταγματικής Αναθεώρησης.
Σήμερα, αποφασίζουμε τι χώρα θέλουμε να κληροδοτήσουμε σε όσους έρχονται μετά από εμάς. Και αν υπάρχει ένα πεδίο στο οποίο γνωρίζουμε πόσο βαριές μπορεί να είναι οι επιλογές μιας γενιάς για την επόμενη, αυτό δεν είναι άλλο από την οικονομία.
Η δική μου γενιά γνωρίζει πολύ καλά τι συμβαίνει όταν μια χώρα μεταφέρει για χρόνια το κόστος των επιλογών της στο μέλλον. Η Ελλάδα αυτό το έζησε με τον πιο επώδυνο τρόπο. Διανύσαμε μια δεκαετία κατά την οποία χάσαμε πάρα πολύ σημαντικό μέρος της οικονομικής μας κυριαρχίας, όπου η κοινωνία κλήθηκε να πληρώσει μέσα σε ελάχιστο χρόνο συσσωρευμένα λάθη, λάθη δεκαετιών, και εκατοντάδες χιλιάδες νέοι άνθρωποι αναζήτησαν στο εξωτερικό τις ευκαιρίες που δεν μπορούσε τότε να τους προσφέρει η χώρα μας.
Έχοντας βιώσει αυτήν τη δραματική εμπειρία, η δημοσιονομική υπευθυνότητα είναι ζήτημα εθνικής αυτονομίας, δημοκρατικής ευθύνης και, πάνω απ’ όλα, Δικαιοσύνης ανάμεσα στις γενιές. Η κατεύθυνση που δίνουμε με το άρθρο 79, ώστε ο προϋπολογισμός να διασφαλίζει τη βιώσιμη δημοσιονομική λειτουργία της χώρας, υπηρετεί ακριβώς αυτή την αρχή.
Εδώ, όμως, θα ήθελα να είμαι απολύτως σαφής. Δεν προτείνουμε έναν σκληρό και μηχανιστικό δημοσιονομικό κόφτη, αντίστοιχο π.χ., με εκείνον που γνωρίζουμε από τη Γερμανία. Και προσωπικά θα διαφωνήσω με έναν τέτοιο άκαμπτο κανόνα. Μια δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση πρέπει να έχει τη δυνατότητα να αντιδρά όταν η χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με μια ύφεση, με μια πανδημία, με μια φυσική καταστροφή, με μια μεγάλη γεωπολιτική κρίση. Η οικονομική πολιτική δεν μπορεί να λειτουργεί με αυτόματο πιλότο. Αλλά, άλλο η αναγκαία ευελιξία, άλλο η δημοσιονομική ανευθυνότητα.
Αυτό που θέλουμε εδώ να διασφαλίσουμε είναι ότι καμία κυβέρνηση δεν θα μπορεί να εξαγοράζει το πολιτικό της παρόν υποθηκεύοντας το οικονομικό μέλλον της χώρας. Η Ελλάδα δεν πρέπει ποτέ ξανά να οδηγηθεί σε μνημόνια και τα παιδιά μας δεν πρέπει ποτέ ξανά να κληθούν να πληρώσουν τον λογαριασμό που παρέλαβαν από τους προηγούμενους. Αυτή δεν είναι μια ιδεολογία λιτότητας. Είναι μια αντίληψη ελευθερίας, γιατί μια χώρα που χάνει τη δημοσιονομική της αξιοπιστία, αργά ή γρήγορα χάνει και μέρος της δυνατότητας του να αποφασίζει μόνη της.
Στην ίδια φιλοσοφία ευθύνης εντάσσονται το άρθρο 78, με τη δυνατότητα σταθερού φορολογικού καθεστώτος για στρατηγικές επενδύσεις, το άρθρο 82, με την ετήσια έγκριση και δημόσια συζήτηση του Ενιαίου Σχεδίου Κυβερνητικής Πολιτικής, αλλά και το άρθρο 21 που εισάγει τη Διαγενεακή Δικαιοσύνη και Αλληλεγγύη στον σχεδιασμό των δημόσιων πολιτικών. Οι αποφάσεις μιας κυβέρνησης μπορεί να έχουν ορίζοντα τετραετίας, οι συνέπειές τους, όμως, πολύ συχνά διαρκούν δεκαετίες. Η ευθύνη της πολιτικής είναι να βλέπει πέρα από τον εκλογικό κύκλο και να διασφαλίζει ότι οι επιλογές του σήμερα δεν θα περιορίσουν τις δυνατότητες του αύριο.
Στον ορίζοντα του μέλλοντος βρίσκεται και μια δεύτερη μεγάλη πρόκληση της εποχής μας: η Τεχνητή Νοημοσύνη.
Έχω χρησιμοποιήσει και στο παρελθόν μια εικόνα που θεωρώ ότι αποδίδει τη διττή φύση της. Η Τεχνητή Νοημοσύνη, με όρους 20ου αιώνα, μοιάζει ταυτόχρονα με την κούρσα για την κατάκτηση της Σελήνης, αλλά και με τον ανταγωνισμό των πυρηνικών εξοπλισμών. Ενσωματώνει, δηλαδή, την υπόσχεση μιας τεράστιας προόδου στην ιατρική, στην εκπαίδευση, στην έρευνα, στην παραγωγικότητα, στη δημόσια διοίκηση. Ταυτόχρονα, όμως, δημιουργεί και κινδύνους που αγγίζουν την εργασία, την ασφάλεια, την πληροφορία, τη δημοκρατία, ακόμη και τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την ίδια την αλήθεια.
Απέναντι σε αυτή την πραγματικότητα, ούτε ο άκριτος τεχνολογικός ενθουσιασμός, ούτε ο φόβος αποτελούν απάντηση. Χρειάζονται κανόνες. Χρειάζεται συνεργασία μεταξύ των κρατών -σαφώς- γιατί καμία χώρα, όσο μεγάλη και ισχυρή και αν είναι, δεν μπορεί μόνη της να ρυθμίσει αποτελεσματικά μια τεχνολογία που από τη φύση της δεν γνωρίζει σύνορα. Χρειαζόμαστε, λοιπόν, κοινές αρχές και διεθνή συνεργασία, ώστε η καινοτομία να προχωρά χωρίς ο άνθρωπος να μένει απροστάτευτος.
Αυτό ακριβώς αποτυπώνει το νέο άρθρο 5Β, ορίζοντας ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη οφείλει να υπηρετεί την ελευθερία του ατόμου και την ευημερία της κοινωνίας, ώστε να μετριάζονται οι κίνδυνοι και να αξιοποιούνται τα πλεονεκτήματα που προσφέρει. Το Σύνταγμα προφανώς δεν μπορεί να προβλέψει πώς θα είναι η τεχνολογία το 2040 ή το 2050 -αλίμονο. Μπορεί, όμως, να καθορίσει κάτι πολύ σημαντικότερο: να ιεραρχήσει τις αξίες μας, να κατοχυρώσει ότι η τεχνολογία θα υπηρετεί τον άνθρωπο και όχι το ανάποδο, όχι ο άνθρωπος την τεχνολογία.
Αυτή η λογική ενός σύγχρονου κράτους διατρέχει και τις υπόλοιπες αλλαγές που συζητούμε. Από την προστασία της περιουσίας και την αξιοποίηση των εγκαταλελειμμένων κτιρίων για κοινωνικούς σκοπούς στο άρθρο 17, μέχρι τον ισχυρότερο συνταγματικό έλεγχο στο άρθρο 100, τη χρηστή διοίκηση, τη διαφάνεια, τη λογοδοσία, την αξιοκρατία, τη στήριξη της Περιφέρειας στο άρθρο 101, καθώς και την ουσιαστικότερη αποκέντρωση στο άρθρο 102. Η κατεύθυνση είναι ενιαία: ένα κράτος που σχεδιάζει καλύτερα, λογοδοτεί περισσότερο και προσαρμόζεται στις απαιτήσεις της εποχής του.
Και αυτό με φέρνει και στο άρθρο 16. Σε μια διάταξη που, ίσως περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη σε αυτή την Αναθεώρηση, συμπυκνώνει τη διαφορά ανάμεσα στην Ελλάδα που κληρονομήσαμε και στην Ελλάδα που θέλουμε να παραδώσουμε.
Για εμένα αυτή η συζήτηση έχει και μια ιδιαίτερη προσωπική διάσταση, γιατί ως Υπουργός Παιδείας είχα την τιμή να εισηγηθώ τον νόμο που επέτρεψε τη λειτουργία μη κρατικών, μη κερδοσκοπικών παραρτημάτων ξένων πανεπιστημίων στην Ελλάδα. Θυμάμαι πολύ καλά τη συζήτηση εκείνης της περιόδου, τις αντιδράσεις, τις βεβαιότητες ότι αυτό δεν θα μπορούσε και δεν έπρεπε να γίνει, τις προειδοποιήσεις ότι μια τέτοια μεταρρύθμιση θα υπονόμευε το δημόσιο πανεπιστήμιο.
Ο νόμος ψηφίστηκε. Η μεταρρύθμιση προχώρησε. Το Συμβούλιο της Επικρατείας την έκρινε ως Συνταγματική. Και σήμερα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον να παρατηρεί κανείς πώς εκείνοι που την καταψήφισαν, προσπαθούν πλέον να τοποθετηθούν απέναντι σε μια πραγματικότητα που έχει αλλάξει, όχι μόνο πλέον διεθνή αλλά και εθνική.
Η ΕΛ.Α.Σ., για παράδειγμα, μας λέει από τη μία πλευρά, ότι δεν πρόκειται να καταργήσει το νέο πλαίσιο για τα μη κρατικά πανεπιστήμια αλλά και, από την άλλη, ότι δεν θα ψηφίσει την αναθεώρηση του άρθρου 16. Το ΠΑΣΟΚ, όμως, λέει το ανάποδο. Μας λέει ότι θα ψηφίσει την αναθεώρηση του άρθρου 16, αλλά ότι ταυτόχρονα εξακολουθεί να απορρίπτει τον νόμο που άλλαξε τον δρόμο προς αυτή την αλλαγή, και με δεδομένο ότι το συνταγματικό αυτό πλαίσιο υποστηρίχθηκε από έγκριτους συνταγματολόγους της εν λόγω παράταξης.
Η αντίφαση είναι πια εκκωφαντική. Η αντιπολίτευση δεν αναμετράται εδώ με την κυβέρνηση, αλλά με τις ίδιες της τις θέσεις και με την απόσταση που χωρίζει αυτές τις θέσεις από την πραγματικότητα του 2026.
Σήμερα δεν μιλάμε πια με υποθέσεις. Μιλάμε με το μέγεθος μιας ευκαιρίας που εδώ και χρόνια χάσαμε. Η μελέτη της Deloitte εκτιμά ότι η μεταρρύθμιση αυτή μπορεί μέσα σε πέντε χρόνια να προσθέσει 10,2 δισ. ευρώ στην ελληνική οικονομία, 1,9 δισ. ευρώ στα δημόσια έσοδα και περίπου 73.500 θέσεις εργασίας. Γιατί στον 21ο αιώνα η γνώση είναι εθνικό κεφάλαιο, παραγωγική δύναμη και συγκριτικό πλεονέκτημα.
Έχουμε τη δυνατότητα να κρατήσουμε περισσότερους νέους εδώ, να φέρουμε φοιτητές και επιστήμονες από το εξωτερικό και να μετατρέψουμε την Ελλάδα από χώρα εξαγωγής ανθρώπινου κεφαλαίου σε διεθνή προορισμό γνώσης και εκπαίδευσης.
Προφανώς αυτό δεν αποδυναμώνει το δημόσιο πανεπιστήμιο. Το απελευθερώνει από μια συζήτηση δεκαετιών που μετρούσε τη δύναμή του με βάση το τι απαγορεύεται γύρω του. Ένα ισχυρό δημόσιο πανεπιστήμιο δεν χρειάζεται τείχη για να προστατευθεί. Χρειάζεται πόρους -ναι-, ποιότητα, έρευνα, εξωστρέφεια. Βασικά χρειάζεται αυτοπεποίθηση για να ανταγωνιστεί τα καλύτερα πανεπιστήμια του κόσμου.
Η αναθεώρηση του άρθρου 16 έρχεται να ολοκληρώσει αυτή τη μετάβαση, με ελευθερία αλλά και αυστηρούς κανόνες, με κρατική εποπτεία, με αξιολόγηση, με υψηλές ακαδημαϊκές απαιτήσεις. Και ναι διορθώσει και μια βαθιά κοινωνική στρέβλωση, γιατί η απαγόρευση όπως ίσχυε, δεν εμπόδισε ποτέ τον εύπορο Έλληνα να επιλέξει μη κρατικό πανεπιστήμιο. Απλώς τον υποχρέωνε να το επιλέξει στο εξωτερικό. Εκείνον που περιόριζε πραγματικά ήταν αυτόν που δεν μπορούσε να πληρώσει το κόστος της φυγής, εφόσον το επιθυμούσε.
Το άρθρο 16 είναι κάτι πολύ μεγαλύτερο από μια συζήτηση για μη κρατικά πανεπιστήμια. Είναι η στιγμή που η Ελλάδα κλείνει έναν κύκλο δεκαετιών και που αποφασίζει ότι η γνώση δεν θα έχει πλέον σύνορα που φτιάξαμε μόνοι μας, που εμείς οι ίδιοι υψώσαμε ως τείχη. Πριν από λίγα χρόνια συζητούσαμε για το αν αυτή η αλλαγή μπορεί να γίνει. Ξεκίνησε να γίνεται. Σήμερα συζητούμε πόσο μακριά μπορεί πλέον να μας πάει.
Κυρίες και κύριοι,
Η Συνταγματική Αναθεώρηση δεν γίνεται για να προστατεύσουμε το χθες, αλλά για να προετοιμάσουμε τη χώρα για όσα έρχονται μπροστά μας.
Κάθε γενιά έχει μια στιγμή που αποφασίζει τι θα παραδώσει στην επόμενη: εκκρεμότητες του παρελθόντος ή δυνατότητες του μέλλοντος;
Αυτή είναι η δική μας στιγμή. Αυτή είναι η κοινή ευθύνη μας απέναντι στην Ιστορία.
Σας ευχαριστώ πολύ
![Γιατροί ΕΟΠΥΥ ΚΑΒΑΛΑΣ](https://www.enanews.gr/uploads/2018/11/giatroi-eopyy.png")
