Καταιγίδα σαρώνει τα χρηματιστήρια, προκαλώντας πανικό σε κυβερνήσεις και διεθνείς οργανισμούς, καθώς διαγράφεται πλέον ορατός ο κίνδυνος παγκόσμιου ντόμινο, με πολλαπλές καταστροφικές παρενέργειες  στην πραγματική οικονομία, στο χρηματοπιστωτικό σύστημα και σε δημοσιονομικό επίπεδο. Οι αιτίες είναι σύνθετες και δυσκολα αντιμετωπίσιμες, ενώ η μετάδοση και η κλιμάκωση της αναταραχής  εξαρτώνται  κυρίως από το ψυχολογικό κλίμα που θα επικρατήσει στις αγορές , υπό την επίδραση  προβλέψεων και εκτιησεων.

Στα ανησυχητικά στοιχεία για την πορεία της κινεζικής οικονομίας και στη μεγάλη πτώση των τιμών του πετρελαίου, που ήταν οι αρχικές αφορμές κλυδωνισμών στα χρηματιστήρια, προστίθενται τώρα  δυσοίωνες εκτιμήσεις για τις επιδόσεις του τραπεζικού τομέα διεθνώς και για τα προβλήματα που θα επωμισθεί η Ευρώπη λόγω του προσφυγικού.

 Με αδύναμο κρίκο τις τραπεζικές μετοχές, οι χρηματιστηριακοί δείκτες σε Λονδίνο-Φρανκφούρτη-Παρίσι χάνουν περίπου 2,5%, ενώ αγωνία επικρατεί για την αντίδραση της Wall Street.

Στο ΧΑ η πτώση μετοχών και δεικτών προσλαμβάνει διαστάσεις μινι-κραχ, καθώς στην αρνητική διεθνή συγκυρία προστίθενται η αβεβαιότητα και το ρίσκο των εσωτερικών εξελίξεων – διαπραγμάτευση με δανειστές, κοινωνικές αντιδράσεις, διεργασίες που μπορεί να οδηγήσουν σε αλλαγή κυβερνητικού σχήματος.

Σε πολύ αρνητικό κλίμα διεξάγονται οι συναλλαγές στο ΧΑ με τις τιμές των μετοχών να δέχονται μεγάλες πιέσεις και το ΓΔ να είναι στις 467,4 μον. δηλαδή σε χαμηλότερο επίπεδο από τις 25 Μαϊου του 2012, όταν είχε βρεθεί στις 485,18 μον. Η αξία των συναλλαγών ανέρχεται στα 38,76 εκατ. ευρώ. Ο FTSE 25 σημειώνει πτώση σε ποσοστό 9,07%, ενώ ο δείκτης της μεσαίας κεφαλαιοποίησης υποχωρεί σε ποσοστό 7,8%.

Το τελευταίο μεγάλο πτωτικό κύμα του ΧΑ ξεκίνησε στις αρχές του 2014, όταν ο Γενικός Δείκτης ήταν στις 1340 μον. Το κύμα αυτό βρίσκεται σε εξέλιξη και δεν υπάρχει ακόμα κάποιο σημάδι αναστροφής του. Ουσιαστικά δεν δεν υπάρχουν πια επίπεδα στήριξης για το ΧΑ, πέραν της ψυχολογικής επίδραση που ασκούν οι στρογγυλοί αριθμοί, όπως είναι το 450.

Στο επίκεντρο των ρευστοποιήσεων βρίσκονται και σήμερα οι τραπεζικές μετοχές οι οποίες βρίσκονται κάθε μέρα σε νέα ιστορικά χαμηλά. Ο τραπεζικός δείκτης χάνει 21,2%. Η Eurobank στο -28,1% στα 0,392 ευρώ, η Περαιώς στο -22,8% στα 0,106 ευρώ, η  Εθνική στο -25,7% στα 0,151 ευρώ και η Αττικής στο -18,3% στα 0,094 ευρώ.  Αυτά συμβαίνουν καθώς η η επικεφαλής του SSM, Daniele Nouy, θα βρίσκεται στην Αθήνα, σήμερα και αύριο και θα έχει επαφές με τουςΈλληνες τραπεζίτες. Η Alpha bank χάνει 13% στα 1,18 ευρώ.

Οι τραπεζικές μετοχές πέφτουν όχι μόνο στο ΧΑ αλλά και στα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια. Ο ευρωπαϊκός τραπεζικός δείκτης, ο Stoxx Europe 600 Banks έχει καταγράψει έξι συνεχόμενες εβδομάδες πτώσης, και αυτή είναι η μεγαλύτερη από το 2008. To 2016 έστειλε το δείκτη των τραπεζών στο -20% από την αρχή του 2016, ενώ ο ευρύτερος Stoxx Europe 600 είναι στο -11%.

Τα αρνητικά επιτόκια που τέθηκαν από την ΕΚΤ σημαίνει ότι οι τράπεζες έχουν κόστος για να έχουν μετρητά στους ισολογισμούς τους, ενώ την ίδια στιγμή πιέζονται τα καθαρά περιθώρια επιτοκίων. Τα επίπεδα του χρέους είναι ήδη πολύ υψηλά στην Ευρώπη, πράγμα που σημαίνει ότι η περαιτέρω αύξηση των δανείων θα είναι χαμηλή. Αυτό φυσικά θα έχει επίδραση στην ανάπτυξη.

Εν τω μεταξύ, νέος γύρος εκλογολογίας έχει ανοίξει μετά τα δημοσιεύματα του γερμανικού τύπου ότι η κυβέρνηση δεν έχει άλλη επιλογή. Λάδι στη φωτιά έριξε ο Πάνος Καμμένος λέγοντας ότι ο λαός θα έχει και πάλι τον λόγο εάν οι δανειστές εξακολουθήσουν να προβάλλουν παράλογες απαιτήσεις. 

Το ΧΑ είναι παγιδευμένο από διλήμματα των οποίων η επίλυση μπορεί να προκαλέσει ντόμινο πολιτικές και γεωπολιτικές εξελίξεις για την Ελλάδα και την Ευρώπη. Ενώ μέχρι το Νοέμβριο μείζον ζήτημα ήταν η ολοκλήρωση της αξιολόγησης, τώρα το προσφυγικό κυριαρχεί στην ατζέντα. Και φαίνεται τώρα ότι η αξιολόγηση της υλοποίησης του προγράμματος συνδέθηκε άρρηκτα με την αντιμετώπιση του προσφυγικού καθώς οι απειλές για έξοδο από τη Σένγκεν να πέφτουν βροχή. Σήμερα, η Άνγκελα Μέρκελ, θα βρίσκεται στην Άγκυρα για συνομιλίες με τον Ταγίπ Ερντογάν, ενώ η ΕΕ ενέκρινε την εκταμίευση των 3 δισ. προς την Τουρκία για την αντιμετώπιση του προσφυγικού, επιβεβαιώνοντας ότι άγεται πλήρως από τη στρατηγική του Αχμέτ Νταβούτογλου.

Όλα αυτά μπορούν με άνεση να φέρουν το ΓΔ προς τις 450 μον., εξάλλου, όπως αναφέρει η Citigroup,  οι διεθνείς αγορές βρίσκονται σε ένα «θανατηφόρο σπιράλ» κατά το οποίο οι επενδυτές προτιμούν διακρατούν μετρητά.

Οι μετοχές του FTSE 25