ΠΟΛΙΤΙΚΑ
Η μακρά διαδρομή στο λαβύρινθο του Μνημονίου
Συμπληρώθηκαν πέντε χρόνια από τη μέρα που ο Γ. Παπανδρέου έβαζε, από το Καστελόριζο, την Ελλάδα στη μεγαλύτερη οικονομική περιπέτεια της σύγχρονης ιστορίας της
Του Παναγιώτη Ευθυμιάδη
Παρόλο που η νέα κυβέρνηση λέει σε κάθε ευκαιρία ότι το Μνημόνιο δεν υπάρχει πια και ανήκει στην ιστορία, οι συνέπειες είναι εδώ και τις ζουν σήμερα εκατομμύρια Έλληνες. Η αγωνία για το αύριο, η δραματική αύξηση των αυτοκτονιών και η διαρκής υποβάθμιση του βιοτικού επιπέδου έχουν σημαδέψει ανεξίτηλα τον ελληνικό λαό.
Η μαύρη επέτειος
Είναι Παρασκευή 23 Απριλίου 2010. Σε ένα δραματικό διάγγελμα από το ακριτικό Καστελόριζο ο Γιώργος Παπανδρέου παίρνει «το όπλο του ΔΝΤ που είχε βάλει στο τραπέζι» και πατάει τη σκανδάλη.
Ανακοινώνει την είσοδο της Ελλάδας στον ευρωπαϊκό μηχανισμό στήριξης και τα μνημόνια. Η επόμενη μέρα αν και ηλιόλουστη βρίσκει τους Έλληνες σκεφτικούς, σκυμμένους, σκυθρωπούς…
Από τότε οι Έλληνες βγήκαν εκατοντάδες φορές στους δρόμους, έγιναν μαζικές ειρηνικές ή όχι διαδηλώσεις, εμφανίστηκαν και εξαφανίστηκαν οι Αγανακτισμένοι, σημειώθηκε η τραγωδία με τους νεκρούς της Marfin.
Ο τότε Ευρωπαίος Επίτροπος Οικονομικών Όλι Ρεν εύχεται στους Έλληνες καλό κουράγιο γνωρίζοντας ότι το σπιράλ της αδιέξοδης πολιτικής που θα εφαρμοζόταν θα στοίχιζε πολλά.
Αυτή τη μαύρη επέτειο του 2010 όλοι θέλουν να την ξεχάσουν. Είναι άγνωστο αν ο πρώην πρωθυπουργός θα λάμβανε και σήμερα την ίδια απόφαση, όμως η αλήθεια είναι μία. Είναι η πενταετία που έζησαν οι Έλληνες, αλλά ενδεχομένως και τα επόμενα χρόνια, εφόσον η χώρα καταφέρει να μείνει όρθια τους επόμενους μήνες.
Η ομολογία είναι πλέον ξεκάθαρη. Η τρόικα απέτυχε, έκανε λάθη, η πολιτική της ήταν καταστροφική. Ο πολιτικός χάρτης της χώρας άλλαξε, οι στρατιές των ανέργων αυξήθηκαν κατακόρυφα, οισυνταξιούχοι, οι απόμαχοι της εργασίας έχασαν σχεδόν αμέσως πάνω από το 40% του εισοδήματός τους, οι δημόσιοι υπάλληλοι υπέστησαν δραματικές μειώσεις, ενώ πάνω από 1 εκατομμύριο Έλληνες του ιδιωτικού τομέα έμαθαν να ζουν και να πληρώνονται με καθυστέρηση εξαμήνου.
Όσο για τη φορολογία δεν χρειάζεται να γραφτούν πολλές γραμμές… Οι φτωχότεροι πλήρωσαν με αύξηση φορολογίας 337%, ενώ οι πλούσιοι με 9%… Από το χαράτσι του Ευάγγελου Βενιζέλου, μέχρι τον ΕΝΦΙΑ του Αντώνη Σαμαρά, την κατάργηση του αφορολόγητου, την έκτακτη εισφορά αλληλεγγύης που είναι έκτακτη εδώ και χρόνια… οι Έλληνες πληρώνουν και βρίσκονται με το χέρι στην τσέπη.
Κανείς δεν ξέρει αν πραγματικά το 2010 ο τότε πρωθυπουργός πίστευε ότι το μνημόνιο ήταν η λύση. Ότι το μνημόνιο θα έβαζε την Ελλάδα σε αυτό το… απάνεμο όπως είχε πει λιμάνι, που μέχρι και σήμερα όμως έχει μπει στη δίνη πολλές φορές.
Το γεγονός ότι παρέλαβε χάος τον Οκτώβριο 2009 δεν μπορεί να το αμφισβητήσει κανείς όμως οι κινήσεις του από την ημέρα που ανέλαβε και από τα «λεφτά που υπήρχαν» ήταν ομολογουμένως δυσνόητες. Αρχικά μοιράστηκαν λεφτά, όμως στη συνέχεια ο «τιτανικός» που όδευε προς τα βράχια είχε ως αποτέλεσμα να βγει η χώρα από τις αγορές, παρά τις δραματικές περικοπές.
Στις 3 Μαΐου η Ελλάδα ζήτησε 80 δισ. ευρώ από την ευρωζώνη και 30 δισ. ευρώ από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Στις 8 Μαΐου εγκρίθηκε το δάνειο μαμούθ, και τα χρήματα έφεραν παρέα το μνημόνιο.
Η πρώτη επαφή των Ελλήνων με τα μέτρα της τρόικας
Τα πρώτα μέτρα του πρώτου μνημονίου ανακοινώθηκαν στις 2 Μαΐου και άφησαν άφωνους τους Έλληνες. Μεταξύ των σκληρών μέτρων ήταν η αντικατάσταση του 13ου και 14ου μισθού των δημοσίων υπαλλήλων με επίδομα 500 ευρώ σε όλους όσοι έχουν αποδοχές μέχρι 3.000 ευρώ και πλήρης κατάργηση των δύο μισθών για μεγαλύτερες αποδοχές.
Έρχεται ακόμη η αντικατάσταση 13ης και 14ης σύνταξης με επίδομα 800 ευρώ για συντάξεις ως 2500 ευρώ. Εφαρμόζεται αύξηση του υψηλού συντελεστή ΦΠΑ από 21% σε 23%, του μεσαίου από 10% σε 11% (από 1η Ιουλίου 2010) και από 11% σε 13% (από 1η Ιανουαρίου 2011) και αντίστοιχα του χαμηλού στο 6,5% (από 1η Ιανουαρίου 2011). Επιπλέον προβλέπονται αύξηση ορίου απολύσεων και μείωση του κατώτατου μισθού.
Όλα αυτά ήταν απλά μια γεύση του μνημονίου και μόνο…
Όπως ήταν αναμενόμενο η κατάσταση δεν άλλαξε. Η ελληνική οικονομία μπήκε σε ένα φαύλο κύκλο αφού τα μέτρα ήταν υφεσιακά και όσο πιο βαθιά μέσα στην ύφεση έμπαινε η χώρα, τόσο έχανε τους στόχους των μνημονίων. Ο χρόνος κυλούσε… Τα μέτρα παίρνονταν, αναθεωρούνταν και η οικονομία βυθιζόταν στο χάος.
Αλλάζει δραματικά το σκηνικό στα εργασιακά και τις ΔΕΚΟ, αλλάζει δραστικά το φορολογικό με σταδιακή κατάργηση του αφορολόγητου, ενώ το Σεπτέμβριο του 2011 ο τότε υπουργός Οικονομικών, Ευάγγελος Βενιζέλος ανακοινώνει νέα έκτακτα συμπληρωματικά μέτρα μετά από διαφωνία με την τρόικα για τη «μαύρη τρύπα» στα δημοσιονομικά. Τότε επιβάλλεται το περίφημο «χαράτσι» της ΔΕΗκαι νέες περικοπές σε συντάξεις και εφάπαξ αλλά και νέες περικοπές μισθών στους δημοσίους υπαλλήλους.
Το μνημόνιο «τρώει» πρωθυπουργούς και κόμματα
Τον Οκτώβριο του 2011, αποφασίστηκε το κούρεμα του ελληνικού χρέους με τη συμμετοχή των ιδιωτών και την ανάληψη νέων επαχθών υποχρεώσεων από την ελληνική κυβέρνηση. Ο Γιώργος Παπανδρέου θέλησε να βάλει σε δημοψήφισμα τη συμφωνία και τελικά οδηγήθηκε σε παραίτηση – ανατροπή.
Συγκροτήθηκε μεταβατική κυβέρνηση υπό τον Λουκά Παπαδήμο και τη συνεργασία ΠΑΣΟΚ-ΝΔ, με τον ΛΑΟΣ να συμμετέχει αρχικά, αλλά να αποχωρεί αργότερα.
Η κυβέρνηση αυτή διεκπεραίωσε το κούρεμα (PSI), το οποίο τελικά είχε αμφίβολο αποτέλεσμα και έβαλε την υπογραφή της στο τρίτο μνημόνιο οδηγώντας τη χώρα στις εκλογές του 2012. Το νέο Μνημόνιο ψηφίζεται, αλλά ο Αντώνης Σαμαράς, στη μεγαλύτερη εσωκομματική κρίση, διαγράφει 20 βουλευτές που αντιδρούν.
Η νέα κυβέρνηση, αυτή που προέκυψε από τις δεύτερες εκλογές του 2012, στηριζόταν αρχικά από τη ΝΔ, το ΠΑΣΟΚ και από τη ΔΗΜΑΡ.
Όμως, όπως απέδειξε η ιστορία των μνημονίων η κρίση κατεβάζει γρήγορα πρωθυπουργούς και εξαφανίζει από τον πολιτικό χάρτη κόμματα. Η ΔΗΜΑΡ μετά το λουκέτο στην ΕΡΤ φεύγει από την κυβέρνηση και λίγο αργότερα χάνεται από τον πολιτικό χάρτη.
Ο Αντώνης Σαμαράς μένει 2,5 χρόνια στην εξουσία, κατά πολλούς κάνει ολοκληρωτική μνημονιακή στροφή, η χώρα βγαίνει (με οργανωμένη από τους Ευρωπαίους κατά πολλούς) στις αγορές και στις εκλογές του 2015 γνωρίζει οδυνηρή ήττα, όπως και το ΠΑΣΟΚ που μετά βίας μένει στη Βουλή.
Η νέα κυβέρνηση, αυτή του ΣΥΡΙΖΑ και των Ανεξάρτητων Ελλήνων αναλαμβάνει τον Ιανουάριο. Από τότε η τρόικα αλλάζει όνομα και γίνεται θεσμοί, τα κλιμάκια των δανειστών κάνουν έλεγχο της ελληνικής οικονομίας κλεισμένα σε ξενοδοχείο υπό τον φόβο μη φωτογραφηθούν στην είσοδο των υπουργείων και οι Έλληνες ζουν με την αγωνία αν το κράτος θα καταφέρει να πληρώσει μισθούς και συντάξεις στο τέλος του μήνα.
Η διαπραγμάτευση βρίσκεται σε εξέλιξη και ο χρόνος τελειώνει. Η χώρα ουσιαστικά δεν φαίνεται να έχει κάνει και πολλά βήματα προς τα εμπρός από το Καστελόριζο. Συνεχίζει να ψάχνει εκείνο το απάνεμο λιμάνι, εκείνο το οξυγόνο που θα της δώσει τις απαραίτητες ανάσες.
Στο μεταξύ η Ελλάδα μπορεί να μένει όρθια την τελευταία πενταετία, όμως δεν είναι σίγουρο ότι αυτό ισχύει και για τους Έλληνες…
ΠΟΛΙΤΙΚΑ
Ρένα Δούρου: Νέα πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ
Η Ρένα Δούρου αναλαμβάνει την προεδρία της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ, μετά τη σχετική διαδικασία που πραγματοποιήθηκε το Σάββατο, έχοντας μείνει η μοναδική υποψήφια για τη θέση.
Η εκλογή της πραγματοποιήθηκε σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδο για το κόμμα, το οποίο βρίσκεται σε διαδικασία ανασύνταξης και αναζήτησης της επόμενης πολιτικής του πορείας.
Μετά την ανάδειξή της στην προεδρία της Κοινοβουλευτικής Ομάδας, ακολούθησε η συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής του ΣΥΡΙΖΑ, με βασικό αντικείμενο τις πολιτικές εξελίξεις, την οργανωτική ανασυγκρότηση του κόμματος και τον σχεδιασμό των επόμενων κινήσεων ενόψει της προεκλογικής περιόδου.
Κατά τη συνεδρίαση αναμένεται να τεθούν επί τάπητος οι προτεραιότητες της επόμενης ημέρας, καθώς και οι πρωτοβουλίες που θα αναλάβει το κόμμα το προσεχές διάστημα, με στόχο την ενίσχυση της πολιτικής του παρουσίας και τη διαμόρφωση της εκλογικής του στρατηγικής.
ΚΟΣΜΟΣ
Ουκρανία: Γιατί αποπέμφθηκε ο Φεντόροφ
Σοβαρές αντιδράσεις έχει προκαλέσει στην Ουκρανία η απόφαση του Βολοντίμιρ Ζελένσκι να απομακρύνει τον Μιχαΐλο Φεντόροφ από τη θέση του υπουργού Άμυνας, παρά το γεγονός ότι θεωρείται ένας από τους βασικούς αρχιτέκτονες των μεταρρυθμίσεων που ενίσχυσαν τις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις μέσα στο 2026.
Η απόφαση προκάλεσε διήμερες διαδηλώσεις στο Κίεβο, με τη συμμετοχή στρατιωτών, βετεράνων και πολιτών, οι οποίοι υποστήριξαν ότι η απομάκρυνση του 35χρονου υπουργού μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την πολεμική προσπάθεια της χώρας. Παρά την πρόταση του Ζελένσκι να αναλάβει συμβουλευτικό ρόλο, ο Φεντόροφ απάντησε ότι μοναδικός του στόχος ήταν η νίκη της Ουκρανίας στον πόλεμο.
Ο άνθρωπος πίσω από την τεχνολογική αναβάθμιση
Ο Φεντόροφ ξεκίνησε την πολιτική του πορεία ως υπουργός Ψηφιακού Μετασχηματισμού, δημιουργώντας την πλατφόρμα Diia και προωθώντας την ψηφιοποίηση του ουκρανικού κράτους. Μετά τη ρωσική εισβολή ανέλαβε την πρωτοβουλία Army of Drones, η οποία επιτάχυνε τη μαζική παραγωγή και αξιοποίηση μη επανδρωμένων συστημάτων στο πεδίο της μάχης. Όταν μετακινήθηκε στο υπουργείο Άμυνας τον Ιανουάριο του 2026, μετέφερε την ίδια φιλοσοφία αξιοποίησης της τεχνολογίας και των δεδομένων στη στρατιωτική διοίκηση.
Starlink, drones και η πίεση στη Ρωσία
Κατά τη θητεία του, προώθησε τη διακοπή της μη εξουσιοδοτημένης χρήσης του Starlink από τις ρωσικές δυνάμεις στις κατεχόμενες περιοχές, ενώ σχεδίασε την επιχείρηση Logistics Lockdown, η οποία στόχευε στην καταστροφή των ρωσικών γραμμών ανεφοδιασμού με τη χρήση drones μέσου βεληνεκούς.
Η στρατηγική αυτή ενίσχυσε τις ουκρανικές επιθέσεις σε αποθήκες, κέντρα διοίκησης και ενεργειακές υποδομές, ενώ έπαιξε σημαντικό ρόλο στην αποδυνάμωση της ρωσικής εφοδιαστικής αλυσίδας, ιδιαίτερα προς την Κριμαία.
Μεταρρυθμίσεις στον στρατό
Ο πρώην υπουργός προώθησε επίσης σχέδιο αναδιοργάνωσης της επιστράτευσης, νέες συμβάσεις συγκεκριμένης διάρκειας για τους στρατιώτες, αυξήσεις στις αποδοχές του πεζικού, μέτρα αντιμετώπισης των λιποταξιών και εκσυγχρονισμό της αεράμυνας μέσω νέων τεχνολογιών και αξιολόγησης των επιχειρήσεων μετά από κάθε ρωσική επίθεση.
Παράλληλα, είχε επισημάνει δημόσια ότι η επιτυχία της επιστράτευσης προϋποθέτει ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο και ουσιαστικές αλλαγές στη λειτουργία των Ενόπλων Δυνάμεων.
Η σύγκρουση με τον Σίρσκι
Σύμφωνα με ουκρανικά μέσα, βασική αιτία της αποπομπής του ήταν η παρατεταμένη σύγκρουσή του με τον αρχηγό των ουκρανικών Ενόπλων Δυνάμεων, Ολεξάντρ Σίρσκι. Οι δύο άνδρες εκπροσωπούσαν διαφορετικές αντιλήψεις για τη διοίκηση του στρατού, με τον Φεντόροφ να πιέζει για μεγαλύτερη ευελιξία, ψηφιοποίηση και ταχύτερες μεταρρυθμίσεις.
Ο ίδιος αποκάλυψε ότι είχε εισηγηθεί στον Ζελένσκι την αντικατάσταση του Σίρσκι, υποστηρίζοντας πως πολλές πρωτοβουλίες του υπουργείου μπλοκάρονταν και ότι ο αρχιστράτηγος δεν είχε προσαρμοστεί στις απαιτήσεις του σύγχρονου πολέμου.
Αντιδράσεις στις τάξεις του στρατού
Η απομάκρυνση του Φεντόροφ προκάλεσε έντονη δυσαρέσκεια σε στρατιωτικούς και βετεράνους, οι οποίοι θεωρούν ότι οι μεταρρυθμίσεις του είχαν ήδη αρχίσει να αποδίδουν. Αρκετοί υποστήριξαν ότι η αντικατάσταση θα έπρεπε να αφορά τον αρχιστράτηγο Σίρσκι και όχι τον υπουργό Άμυνας, εκφράζοντας φόβους ότι η αλλαγή ηγεσίας θα επιβραδύνει τον εκσυγχρονισμό του ουκρανικού στρατού.
ΚΟΣΜΟΣ
Ιράν: Κλιμακώνεται η σύγκρουση με τις ΗΠΑ
Η στρατιωτική αντιπαράθεση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν συνεχίζει να κλιμακώνεται, με τις αεροπορικές επιχειρήσεις να εισέρχονται στην έβδομη συνεχόμενη νύχτα και το ενδιαφέρον της διεθνούς κοινότητας να στρέφεται πλέον στα Στενά του Ορμούζ, έναν από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαδρόμους μεταφοράς πετρελαίου παγκοσμίως.
Σύμφωνα με ιρανικά μέσα ενημέρωσης, αμερικανικά πλήγματα έπληξαν στόχους στην επαρχία Ορμοζγκάν, στο νότιο Ιράν, προκαλώντας τον θάνατο τριών ανθρώπων και τον τραυματισμό άλλων οκτώ. Εκρήξεις αναφέρθηκαν επίσης στη Σιρίκ και στο στρατηγικής σημασίας νησί Κεσμ, κοντά στα Στενά του Ορμούζ.
Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) υποστηρίζει ότι οι επιχειρήσεις αποσκοπούν στην αποδυνάμωση των στρατιωτικών δυνατοτήτων του Ιράν και στον περιορισμό της δυνατότητάς του να εξαπολύει επιθέσεις στην περιοχή.
Ιρανικά πλήγματα σε αμερικανικές βάσεις
Η Τεχεράνη απάντησε με ανακοινώσεις για επιθέσεις σε αμερικανικούς στρατιωτικούς στόχους σε χώρες της Μέσης Ανατολής.
Οι Φρουροί της Επανάστασης δήλωσαν ότι έπληξαν τη βάση Σέιχ Ίσα στο Μπαχρέιν, όπου, σύμφωνα με τους ίδιους, καταστράφηκαν υπόστεγα αεροσκαφών και εγκαταστάσεις που χρησιμοποιούνται από την αμερικανική Πολεμική Αεροπορία. Παράλληλα, ανέφεραν πλήγμα σε κέντρο δεδομένων πληροφοριών της Batelco και σε εγκαταστάσεις ανεφοδιασμού του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού.
Η κρατική τηλεόραση του Ιράν μετέδωσε ακόμη ότι πραγματοποιήθηκαν επιθέσεις σε αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις στο Κουβέιτ και την Ιορδανία, μεταξύ των οποίων οι Αλί Ας Σαλέμ, Αλ Ουντίρι και Αλ Αζράκ.
Οι αρχές του Κουβέιτ ανακοίνωσαν ότι δεύτερος σταθμός παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και αφαλάτωσης δέχθηκε επίθεση, με αποτέλεσμα να προκληθεί πυρκαγιά και να τεθούν εκτός λειτουργίας ορισμένες μονάδες παραγωγής.
Το Ιράν υποστήριξε επίσης ότι κατέρριψε αμερικανικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος στην περιοχή της Μπουσέρ, χωρίς ωστόσο να υπάρχει μέχρι στιγμής επιβεβαίωση από την Ουάσιγκτον.
Ένταση στα Στενά του Ορμούζ
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι εξελίξεις γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, απ’ όπου διέρχεται μεγάλο μέρος των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου.
Οι Φρουροί της Επανάστασης ισχυρίστηκαν ότι δύο δεξαμενόπλοια εξερράγησαν όταν εισήλθαν σε ναρκοθετημένη θαλάσσια διαδρομή, αποδίδοντας το περιστατικό σε λανθασμένες οδηγίες αμερικανικών υπηρεσιών. Οι Ηνωμένες Πολιτείες απέρριψαν τους ισχυρισμούς, δηλώνοντας ότι δεν υπήρξε τέτοιο συμβάν ούτε εμπλοκή αμερικανικών δυνάμεων.
Παράλληλα, η Τεχεράνη ανακοίνωσε ότι ακινητοποίησε τέσσερα δεξαμενόπλοια τα οποία, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της, επιχειρούσαν να διασχίσουν τα Στενά με την υποστήριξη των ΗΠΑ. Μέχρι στιγμής δεν έχουν δημοσιοποιηθεί στοιχεία για την ταυτότητα των πλοίων ή των πληρωμάτων τους, ενώ δεν υπάρχει ανεξάρτητη επιβεβαίωση των σχετικών αναφορών.
Οι τελευταίες εξελίξεις ενισχύουν την ανησυχία της διεθνούς ναυτιλιακής κοινότητας, καθώς κάθε νέα κλιμάκωση στην περιοχή αυξάνει τον κίνδυνο για τη ναυσιπλοΐα και τη μεταφορά ενεργειακών φορτίων μέσω των Στενών του Ορμούζ.
![Γιατροί ΕΟΠΥΥ ΚΑΒΑΛΑΣ](https://www.enanews.gr/uploads/2018/11/giatroi-eopyy.png")
