Quantcast
Connect with us

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑ

Η Ελλάδα και οι συγκλίνουσες γεωπολιτικές κρίσεις

image_print

Οι κρίσιμες γεωπολιτικές εξελίξεις επί ευρωπαϊκού εδάφους κάνουν τον πολιτικό τυχοδιωκτισμό εξαιρετικά επικίνδυνο, για την Ελλάδα και την υπόστασή της.

του Γιώργου Πρεβελάκη*
Η μετά τις καλοκαιρινές διακοπές περίοδος είναι από τις κρισιμότερες και τις πλέον επικίνδυνες για την Ευρώπη. Θα επηρεάσει δε, κατ’ επέκτασιν, και την ζωή των επιχειρήσεων σε ποικίλα επίπεδα, με σπουδαιότερο βέβαια αυτό της γεωπολιτικής. Επίπεδο που καμμία ηγεσία επιχείρησης δεν πρέπει να αγνοεί σε εποχές παγκοσμιοποιήσεως και υψηλής ταχύτητας στην εξέλιξη των γεγονότων.
Στο κέντρο και στις περιφέρειες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) συναντώνται τρεις αλληλοσυνδεόμενοι κύκλοι γεωπολιτικών χαμηλών. Γίνονται αντιληπτοί με την αποσταθεροποίηση του γαλλικού πολιτικού σκηνικού, την ουκρανική κρίση και την ανάπτυξη του νέου ισλαμικού κινήματος στα εδάφη του Ιράκ και της Συρίας. Κανένας από τους τρεις κύκλους δεν είναι νέος: έχουν, όμως, διαφορετικές καταβολές. Στο παρελθόν προκαλούσαν γεωπολιτικές αναταράξεις ετεροχρονισμένες. Σήμερα συμπίπτουν χρονικά και αλληλοεπηρεάζονται.
Η γαλλική κρίση εντάσσεται στην δυναμική της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Πώς ενοποιείται ένα σύνολο χωρών με διαφορετικές παραδόσεις και οικονομικές συμπεριφορές; Είναι δυνατόν να ευθυγραμμιστεί ο ευρωπαϊκός Νότος με τις νόρμες του ευρωπαϊκού Βορρά, χωρίς να αμφισβητηθεί η ευρωπαϊκή μέθοδος για ειρηνική και συναινετική επίλυση των αντιθέσεων; Η οικονομική κρίση έχει αποκαλύψει διλήμματα τα οποία στο παρελθόν συγκαλύπτονταν από την οικονομική ανάπτυξη ή από τον δανεισμό. Η Γαλλία, σταυροδρόμι Βορρά και Νότου, εσωτερικεύει την θεμελιακή ευρωπαϊκή αντίφαση. Στο προσεχές μέλλον, κινδυνεύει να μετατραπεί σε εστία των ευρωπαϊκών τεκτονικών μετασχηματισμών.
Το γαλλικό ζήτημα εντάσσεται στον ιστορικό κύκλο ο οποίος καλύπτει μερικές δεκαετίες – τα άλλα δύο ζητήματα έχουν βαθύτερες ιστορικές ρίζες.
Η ουκρανική κρίση επαναφέρει στο προσκήνιο το παλαιό ρωσο-ευρωπαϊκό ζήτημα. Στην μεγάλη ευρωπαϊκή πεδιάδα, όπου η Φύση δεν έχει προβλέψει καμμία ισχυρή γραμμή ανάμεσα στον ρωσικό πόλο και το πολυκεντρικό δυτικοευρωπαϊκό σύστημα, πού σταματά η ζώνη επιρροής της Ρωσίας; Αυτό το ερώτημα κατατρύχει την Ευρώπη από την εποχή του Μεγάλου Πέτρου. Επί των ημερών μας προηγήθηκε η γεωργιανή κρίση το 2008• ακολούθησε η τρέχουσα ουκρανική. Θα προκύψουν, πιθανώς, και άλλες στον ενδιάμεσο χώρο από την Βαλτική έως την Μαύρη Θάλασσα, στις χώρες όπου ζουν μεγάλες ρωσόφωνες μειονότητες. Το ευρωπαϊκό τραύμα έχει αναζωπυρωθεί.
Τέλος, η άνοδος του επιθετικού ισλαμισμού, με πρόσφατη εκδήλωση το «Ισλαμικό Κράτος του Ιράκ και του Λεβάντε», αφορά τους Δυτικοασιάτες και Βορειοαφρικανούς κληρονόμους της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Με εξαίρεση –και αυτή συζητήσιμη– την Τουρκία, το δυτικό πρότυπο του δημοκρατικού εθνικού κράτους απέτυχε να σταθεροποιηθεί και να ωριμάσει. Επικρατεί είτε η αναρχία και η βία, με προέλευση από τις διάφορες χαοτικές φυλετικές ή θρησκευτικές ομαδοποιήσεις• είτε η καταπίεση και η βίαιη καταστολή από δικτατορικές κυβερνήσεις. Η αδέξια προσπάθεια των Ηνωμένων Πολιτειών να εισαγάγουν το δικό τους πολιτικό πρότυπο ανέτρεψε τις επισφαλείς προηγούμενες ισορροπίες. Η Ευρώπη, ως γειτονική δυτική παρουσία, βρίσκεται εκτεθειμένη σε σοβαρές απειλές για την ασφάλειά της. Ταυτοχρόνως, είναι καταδικασμένη να παρακολουθεί ανήμπορη την εξαφάνιση της χριστιανικής παρουσίας στην Ανατολή, δηλαδή να απεμπολεί ένα σημαντικό κομμάτι από τις πολιτισμικές της ρίζες.
Η ουκρανική κρίση επιδεινώνει την ευρωπαϊκή οικονομική κατάσταση, όπως διαπίστωσε και η ελληνική οικονομία. Χωρίς συνεργασία Ρωσίας και Δύσης, η επιθετικότητα των ισλαμιστών δύσκολα μπορεί να αναχαιτιστεί. Τα μέτρα εναντίον του ρωσικού επεκτατισμού δεν μπορούν να κλονίσουν την Μόσχα –εκφράζουν μάλλον την αμηχανία, παρά την δύναμη της Δύσης. Όσο, όμως, δεν βρίσκεται συμβιβασμός• όσο, εν όψει κάποιας διαπραγμάτευσης, συνεχίζεται αμοιβαίως η επίδειξη δύναμης, θα επιδεινώνονται και τα άλλα προβλήματα.
Οι επαΐοντες προβλέπουν έναν ταραγμένο χρόνο. Η Ελλάδα βρίσκεται στο σημείο συνάντησης των τριών γεωπολιτικών κύκλων. Η ελληνική οικονομική κρίση προανήγγειλε όσα πρόκειται να εκτυλιχθούν σε γαλλικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Η γεωγραφική θέση και η Ιστορία μάς συνδέουν, όσο καμμιά άλλη χώρα, και με το ρωσικό και με το μεσανατολικό πρόβλημα. Στο μάτι του κυκλώνα της πολυδιάστατης γεωπολιτικής κρίσης, η Ελλάδα ενδέχεται είτε να συντριβεί, είτε να αξιοποιήσει την θέση της για να αποκομίσει πολλαπλά οφέλη. Η κρίσιμη παράμετρος η οποία θα καθορίσει προς τα πού θα κλίνει η πλάστιγγα είναι η πολιτική σταθερότητα.
Στην χώρα μας όλοι λίγο-πολύ αισθάνονται την παράμετρο αυτή ως προϋπόθεση για την έξοδο από την οικονομική κρίση. Οι γεωπολιτικές προοπτικές προσθέτουν ένα ακόμη επιχείρημα, ισχυρό και αδιαμφισβήτητο, εναντίον του πολιτικού τυχοδιωκτισμού.
* Καθηγητής πολιτικής επιστήμης στην Γαλλία, πρέσβης της Ελλάδας στον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Αναπτύξεως (ΟΟΣΑ
Click to comment

Απάντηση

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΑ

Πούτιν: Συνεχίζεται η προέλαση μέχρι την πλήρη κατάληψη

image_print

Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν ξεκαθάρισε ότι η Μόσχα θα συνεχίσει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις έως ότου αποκτήσει πλήρη έλεγχο των τεσσάρων ουκρανικών περιφερειών που έχει προσαρτήσει, απορρίπτοντας την πρόταση του Κιέβου για μερική αποκλιμάκωση της σύγκρουσης.

Σε συνέντευξή του στη ρωσική κρατική τηλεόραση, ο Πούτιν ανέφερε ότι η ουκρανική πλευρά πρότεινε την αμοιβαία αναστολή επιθέσεων μεγάλου βεληνεκούς, υποστηρίζοντας όμως ότι στόχος της πρότασης είναι να μειωθεί η πίεση που δέχονται οι ουκρανικές δυνάμεις στο μέτωπο.

Όπως δήλωσε, τα ρωσικά πλήγματα βαθιά στην ουκρανική επικράτεια έχουν μεγαλύτερο επιχειρησιακό αντίκτυπο, ενώ υποστήριξε ότι μια εκεχειρία θα έδινε χρόνο στην Ουκρανία να ανασυνταχθεί. Παράλληλα, έκανε λόγο για σοβαρές ελλείψεις ανθρώπινου δυναμικού στις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις.

Στόχος η πλήρης κατάληψη των προσαρτημένων περιοχών

Ο Ρώσος πρόεδρος επανέλαβε ότι βασικός στόχος της Μόσχας παραμένει η «πλήρης απελευθέρωση» του Ντονμπάς και της λεγόμενης Νοβορωσίας, αναφερόμενος στις περιφέρειες Ντονέτσκ, Λουχάνσκ, Ζαπορίζια και Χερσώνα, τις οποίες η Ρωσία ανακοίνωσε ότι προσάρτησε το 2022.

Σύμφωνα με τον ίδιο, οι ουκρανικές επιθέσεις αποσκοπούν στην απόσπαση ρωσικών δυνάμεων από τα κύρια μέτωπα των επιχειρήσεων.

Παραδοχή για τις επιθέσεις με drones

Ο Πούτιν αναγνώρισε ότι οι ουκρανικές επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη προκαλούν προβλήματα, κυρίως σε ενεργειακές εγκαταστάσεις, οδηγώντας ακόμη και σε τοπικές ελλείψεις καυσίμων.

Τόνισε, ωστόσο, ότι η κατάσταση βρίσκεται υπό έλεγχο και ανακοίνωσε την επιτάχυνση της παραγωγής συστημάτων αντιαεροπορικής άμυνας, με στόχο την καλύτερη προστασία των κρίσιμων υποδομών της χώρας.

Παράλληλα, υποστήριξε ότι τα ουκρανικά πλήγματα δεν επηρεάζουν την εξέλιξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων στο μέτωπο.

Ανοιχτό παράθυρο για διπλωματία

Αναφερόμενος στις διπλωματικές εξελίξεις, ο Ρώσος πρόεδρος δήλωσε ότι η Μόσχα αναμένει πιθανή επανεκκίνηση των αμερικανικών πρωτοβουλιών μετά την αποκλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή.

Άφησε επίσης ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων επαφών με Αμερικανούς απεσταλμένους, σημειώνοντας ότι στο παρελθόν είχαν εξεταστεί διάφορες προτάσεις για τον τερματισμό του πολέμου, χωρίς όμως να υπάρξει τελική συμφωνία.

Νέα απόρριψη προς τον Ζελένσκι

Ο Πούτιν απέρριψε για ακόμη μία φορά το αίτημα του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι για απευθείας συνάντηση, επαναλαμβάνοντας ότι θεωρεί μια τέτοια συνομιλία χωρίς ουσιαστικό νόημα.

Ο Ζελένσκι έχει ζητήσει επανειλημμένα προσωπική συνάντηση με τον Ρώσο πρόεδρο, τόσο μέσω ανοικτής επιστολής όσο και στο περιθώριο διεθνών συνόδων, επιδιώκοντας την έναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων για τον τερματισμό του πολέμου.

DNews Widget
Continue Reading

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΑ

Η συμφωνία Ισραήλ – Λιβάνου: Τα βασικά σημεία

image_print

Νέο πλαίσιο για την αποκατάσταση της ειρήνης μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου διαμορφώνει η συμφωνία που υπεγράφη στην Ουάσινγκτον με τη συμμετοχή των Ηνωμένων Πολιτειών, θέτοντας τις βάσεις για σταδιακή αποκλιμάκωση της έντασης και ενίσχυση της περιφερειακής σταθερότητας.

Σύμφωνα με το κείμενο της συμφωνίας, Ισραήλ και Λίβανος επαναβεβαιώνουν τον κοινό τους στόχο για μια διαρκή ειρήνη και ασφάλεια, εκφράζοντας τη βούλησή τους να τερματίσουν τη μακροχρόνια σύγκρουση και να αναπτύξουν σχέσεις καλής γειτονίας.

Οι δύο πλευρές συμφώνησαν ότι οι διαφορές τους θα επιλύονται μέσω απευθείας διαπραγματεύσεων, με τη διαμεσολάβηση και την υποστήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών. Παράλληλα, δημιουργείται κοινή ομάδα στρατιωτικού συντονισμού με τη συμμετοχή των τριών χωρών, η οποία θα παρακολουθεί την εφαρμογή της συμφωνίας.

Αφοπλισμός και αποχώρηση στρατευμάτων

Η συμφωνία προβλέπει ότι ο λιβανικός στρατός θα αναλάβει σταδιακά τον πλήρη έλεγχο της επικράτειας, αφού προηγηθεί ο επαληθευμένος αφοπλισμός των μη κρατικών ένοπλων οργανώσεων και η διάλυση των στρατιωτικών τους υποδομών, αναφορά που αφορά ουσιαστικά τη Χεζμπολάχ, χωρίς να κατονομάζεται.

Η διαδικασία θα ξεκινήσει πιλοτικά σε δύο περιοχές, οι οποίες θα παραδίδονται σταδιακά από τον ισραηλινό στρατό στις Ένοπλες Δυνάμεις του Λιβάνου. Αντίστοιχες ζώνες θα ακολουθήσουν σε επόμενη φάση, με κοινή συμφωνία των δύο πλευρών.

Με την αποκατάσταση του κρατικού ελέγχου, θα ξεκινήσουν τα έργα ανοικοδόμησης με τη στήριξη της διεθνούς κοινότητας, ενώ οι κάτοικοι θα μπορούν να επιστρέψουν με ασφάλεια στις περιοχές αυτές.

Δεσμεύσεις Ισραήλ και ΗΠΑ

Το Ισραήλ δηλώνει ότι δεν διατηρεί εδαφικές διεκδικήσεις στον Λίβανο και υποστηρίζει πως η στρατιωτική του παρουσία συνδέεται αποκλειστικά με την αντιμετώπιση της απειλής που, όπως αναφέρει, προέρχεται από τη Χεζμπολάχ και άλλες ένοπλες οργανώσεις.

Από την πλευρά τους, οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται να κινητοποιήσουν διεθνείς εταίρους για τη χρηματοδότηση της ανοικοδόμησης του Λιβάνου, την αποκατάσταση των υποδομών και την ενίσχυση της οικονομικής ανάκαμψης της χώρας.

Παράλληλα, η λιβανική κυβέρνηση αναλαμβάνει την υποχρέωση να διασφαλίσει ότι τα κονδύλια ανοικοδόμησης δεν θα καταλήξουν σε μη κρατικές ένοπλες οργανώσεις ή σε φορείς που συνδέονται με αυτές, ενισχύοντας έτσι τον κρατικό έλεγχο και τη διαφάνεια στη διαχείριση των διεθνών πόρων.

DNews Widget
Continue Reading

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΑ

Αντιδράσεις για πώληση κινητήρων στην Τουρκία

image_print

Έντονη ανησυχία εκφράζουν τέσσερις Ελληνοαμερικανοί βουλευτές του Κογκρέσου για τις πληροφορίες σχετικά με πιθανή πώληση κινητήρων μαχητικών αεροσκαφών στην Τουρκία, προειδοποιώντας ότι η στάση της Άγκυρας απειλεί τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο.

Οι Γκας Μπιλιράκης, Νικόλ Μαλλιωτάκη, Μάικ Χαριδόπουλος και Τζίμι Πατρώνης αναφέρουν σε κοινή δήλωσή τους ότι βρίσκονται σε επαφή με την αμερικανική κυβέρνηση και την ηγεσία της Βουλής των Αντιπροσώπων, ζητώντας περισσότερες πληροφορίες για τη φερόμενη πώληση.

Παράλληλα, εκφράζουν την αντίθεσή τους σε οποιοδήποτε ενδεχόμενο επανένταξης της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, εφόσον η Άγκυρα δεν συμμορφωθεί πλήρως με τις απαιτήσεις του νόμου CAATSA.

Η παρέμβαση έρχεται μετά την κοινοποίηση προς το Κογκρέσο της πρόθεσης της κυβέρνησης Τραμπ να εγκρίνει πώληση κινητήρων αξίας άνω των 700 εκατ. δολαρίων στην Τουρκία. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι κινητήρες προορίζονται για το τουρκικό μαχητικό KAAN.

Το ζήτημα συνδέεται άμεσα με την απομάκρυνση της Τουρκίας από το πρόγραμμα των F-35, μετά την αγορά του ρωσικού αντιαεροπορικού συστήματος S-400. Η Ουάσινγκτον είχε ξεκαθαρίσει ότι η Άγκυρα δεν μπορεί να διαθέτει ταυτόχρονα ρωσικό σύστημα αεράμυνας και αμερικανικό μαχητικό πέμπτης γενιάς.

Οι τέσσερις βουλευτές τονίζουν ότι η Τουρκία εξακολουθεί να λειτουργεί αποσταθεροποιητικά στην περιοχή, επικαλούμενοι τις θαλάσσιες διεκδικήσεις της, τη συνεχιζόμενη κατοχή της Κύπρου και τη ρητορική της απέναντι στο Ισραήλ.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στις σχέσεις της Άγκυρας με τη Χαμάς, καθώς και στο γεγονός ότι η Τουρκία παραμένει το μοναδικό μέλος του ΝΑΤΟ που δεν έχει επιβάλει κυρώσεις κατά της Ρωσίας.

Οι Ελληνοαμερικανοί βουλευτές προειδοποιούν ότι η ενίσχυση της αμυντικής συνεργασίας με την Τουρκία, χωρίς ουσιαστική συμμόρφωση με τις αμερικανικές απαιτήσεις, μπορεί να υπονομεύσει την ασφάλεια βασικών συμμάχων των ΗΠΑ και τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο.

Continue Reading
Green logo ENA Club with text ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ

Κατοικία

a house with a green roof and road signs left and right
text about elections

newsletter



Καιρος

Πρωτοσέλιδα

Χρήσιμα

Δρομολόγια Πλοίων από και προς Καβάλα

Γιατροί ΕΟΠΥΥ ΚΑΒΑΛΑΣ

espa logo

espa_logo_en