ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Η Γερμανία και άλλες έξι χώρες ζητούν νέο μνημόνιο για την ελάφρυνση του χρέους
Σκληρό πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων και μεταρρυθμίσεων με αυστηρή εποπτεία από τους δανειστές μετά τον Αύγουστο του ’18
Η διαφορά είναι ότι δεν θα υπάρξει νέο δάνειο και αντί για δόσεις στην Ελλάδα θα δίνεται ελάφρυνση χρέους σε δόσεις. Ή δεν θα δίνεται, αν δεν τηρούνται τα συμφωνηθέντα. Πριν καν όμως συζητηθούν οι όροι ελάφρυνσης και πριν το ΔΝΤ θέσει τους δικούς του, για τη συμμετοχή του ως «θεματοφύλακας» των μεταμνημονιακών μεταρρυθμίσεων στο ελληνικό πρόγραμμα, ήδη η Κομισιόν αλλά και ο ΟΟΣΑ (ο κάθε θεσμός με τη δική του διατύπωση) συστήνουν στην κυβέρνηση να επιμηκυνθεί ο εργάσιμος βίος για να διασφαλιστούν οι εισφορές για τις μελλοντικές συντάξεις. Συγκεκριμένα, ο ΟΟΣΑ εκτιμά ότι η πραγματική ηλικία συνταξιοδότησης, που είναι σήμερα κατά μέσο όρο 61,2 έτη, πρέπει να αυξηθεί κατά τέσσερα έτη ως το 2030. Δηλαδή έναν χρόνο επιπλέον από την τριετή αύξηση των ορίων ηλικίας που έτσι κι αλλιώς εξασφαλίζει η ασφαλιστική μεταρρύθμιση Κατρούγκαλου που συνόδευσε την υπογραφή του τρίτου μνημονίου το καλοκαίρι του 2015. Η κυβέρνηση δεν βλέπει την ανάγκη νέας παρέμβασης στα όρια ηλικίας καθώς υποστηρίζει ότι το 2022, όπου ολοκληρώνεται η μεταβατική περίοδος, κλείνει η πόρτα εξόδου για την πρόωρη συνταξιοδότηση με βάση τον νόμο του 2015. Από την πλευρά της, η Κομισιόν σημειώνει στην τελευταία της έκθεση ότι η αύξηση των ορίων ηλικίας είναι η μόνη δυνατή παρέμβαση αφού έχει εξαντληθεί το περιθώριο νέων περικοπών.
Καθώς Κομισιόν και ΟΟΣΑ δεν είναι καν δανειστές της χώρας, στρώνουν χαλί για τις απαιτήσεις του ΔΝΤ και των Ευρωπαίων εταίρων, οι οποίες θα δεσμεύουν τη χώρα σε διαρκή λιτότητα (πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% του ΑΕΠ) ως το 2022, σε εφαρμογή των ψηφισμένων μειώσεων σε συντάξεις και αφορολόγητο, αλλά και στην παγίωση των μέτρων των τριών προηγούμενων μνημονίων (κατώτατος μισθός κ.λπ.) με τη συμπερίληψη ρήτρας μη αντιστρεψιμότητας των μεταρρυθμίσεων. Το ξεχωριστό κεφάλαιο που πολλοί φοβούνται, αλλά ουδείς επιβεβαιώνει στη φάση αυτή, είναι η πιθανότητα να υπάρξουν πρόσθετες δεσμεύσεις για μεταρρυθμίσεις και ιδιωτικοποιήσεις με αντάλλαγμα το χρέος.
Οι εξελίξεις αυτές ανατρέπουν τα δεδομένα που είχε υπόψη της η κυβέρνηση και σκιάζουν το αφήγημα της καθαρής εξόδου. Ενας από τους πρώτους που αντιλήφθηκαν τις δυσμενείς ισορροπίες που διαμορφώνονται είναι ο υπουργός Οικονομικών Ευκλείδης Τσακαλώτος. Μιλώντας στο ραδιοφωνικό σταθμό Στο κόκκινο την Πέμπτη, εξέπεμψε σήμα κινδύνου για τα μελλούμενα σε εντελώς διαφορετικό μήκος κύματος από την ειδυλλιακή εικόνα που παρουσιάζουν οι λόγοι που εκφωνεί ο Αλέξης Τσίπρας. «Υπάρχει τώρα ο λεγόμενος γαλλικός μηχανισμός για το χρέος», εξήγησε ο υπουργός, και μπήκε αμέσως στο πρόβλημα που έχει μπροστά της κυβέρνηση: «Η διαφωνία αυτή τη στιγμή είναι αυτός ο μηχανισμός που μπορεί να σου δώσει ακόμα μεγαλύτερο περιθώριο επιμήκυνσης, οι Γερμανοί το θέλουν να είναι υπό όρους. Αυτό είναι κατά τη δική μας άποψη, αλλά και όλων των τεσσάρων θεσμών, εναντίον του πνεύματος της απόφασης του Eurogroup». Πράγματι το Eurogroup της 15ης Ιουνίου του 2017 μιλούσε για έναν «λειτουργικό» μηχανισμό ελάφρυνσης τους χρέους με βάση την ανάπτυξη. Πριν από λίγες μέρες ο επίτροπος Πιερ Μοσκοβισί μίλησε για «ημιαυτόματο» μηχανισμό λαμβάνοντας υπόψη του την άποψη του Βερολίνου, ενώ την Πέμπτη ο υπουργός Οικονομικών επιβεβαίωσε αυτό που φοβόντουσαν όλοι: ότι οι Γερμανοί θέλουν ο μηχανισμός να ενεργοποιείται «υπό όρους», δηλαδή ενδεχομένως και ποτέ! Πιο απλά, αν κάνει αυτά για τα οποία έχει δεσμευτεί η Ελλάδα, θα παίρνει ελάφρυνση χρέους, αν δεν τα κάνει όμως, δεν θα παίρνει. Σαν κανονικός μηχανισμός μνημονίου δηλαδή, αλλά χωρίς μνημόνιο. ΔΝΤ και ΕΚΤ διαρρηγνύουν τα ιμάτιά τους ότι δεν πρέπει να γίνει έτσι, αλλά όλα δείχνουν ότι θα υποχωρήσουν.
«Στην πραγματικότητα δεν υπάρχει πια διαφωνία, θα γίνει αυτό που λέει το Βερολίνο και ο υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας Ολαφ Σολτς», λέει στο «ΘΕΜΑ» ανώτερη ευρωπαϊκή πηγή που γνωρίζει πολύ καλά τις εξελίξεις. «Στο τέλος μιλούν πάντα οι Γερμανοί. Η ελάφρυνση στο χρέος θα δοθεί σε δόσεις και με βάση όρους και προϋποθέσεις. Με τη Γερμανία συμφωνούν τουλάχιστον έξι ακόμη κράτη-μέλη του Eurogroup: Η Αυστρία, η Ολλανδία, η Φινλανδία, η Λιθουανία, η Εσθονία και η Λετονία».
Μονομερής ενέργεια
Το σκεπτικό των θεσμών είναι ότι, αν η αύξηση του κατώτατου μισθού επιβληθεί διά νόμου για ψηφοθηρικούς λόγους, θα γκρεμιστεί η ανταγωνιστικότητα που ανέκτησε με σκληρές θυσίες η χώρα τα τελευταία χρόνια: θα αυξηθεί η ανεργία, θα υπονομευτούν οι προοπτικές ανάπτυξης και οι εξαγωγές και η Ελλάδα θα διώξει μακριά τις αναγκαίες ξένες επενδύσεις. Λένε «ναι» στην αύξηση του κατώτατου μισθού, αλλά σε σύνδεση με την παραγωγικότητα σταδιακά και σε ένα βάθος χρόνου. Ο κ. Τσακαλώτος εκδήλωσε την πρόθεση (και το έγραψε και στο ολιστικό σχέδιο) να αυξήσει η κυβέρνηση τον κατώτατο μισθό από το φθινόπωρο κιόλας.
Ωστόσο με τα μέχρι στιγμής δεδομένα κάτι τέτοιο θα αποτελούσε μάλλον μονομερή ενέργεια. Εκεί όπου ο υπουργός Οικονομικών ξεκαθαρίζει ότι δεν θα ζητήσει εκπτώσεις μέχρι να ολοκληρωθεί το πρόγραμμα είναι στην εφαρμογή των ψηφισμένων μειώσεων στις συντάξεις. Οι περικοπές θα φτάσουν το 18% σε κύριες και επικουρικές, ενώ οι μειώσεις θα αφορούν ακόμη και συνταξιούχους που παίρνουν κάτω από 1.000 ευρώ. Το μέτρο αυτό έχει ψηφιστεί από τη Βουλή για να εφαρμοστεί από τον Ιανουάριο του 2019 και δεν μπορεί να μετακινηθεί. Τα παραδείγματα με βάση τις «πρόβες» από τις αρμόδιες υπηρεσίες συντάξεων σήμαναν συναγερμό στην κυβέρνηση και για τον λόγο αυτό, προκειμένου να μη φανούν οι περικοπές, δεν στέλνει στους συνταξιούχους τα ενημερωτικά σημειώματα όπως έχει δεσμευτεί στο μνημόνιο.
Για παράδειγμα, συνταξιούχος που λαμβάνει σήμερα 817 ευρώ καθαρά, αν εφαρμοστούν οι μειώσεις θα λάβει 715 ευρώ. Αρα η μείωση στο καθαρό ποσό θα είναι 102 ευρώ για την κύρια σύνταξη του πρώην ΙΚΑ. Παράλληλα, από 1/1/2020 με το μέτρο της μείωσης του αφορολόγητου από τα 8.700 ευρώ στα 5.700, ένας εργαζόμενος του ιδιωτικού τομέα με μισθό 600 ευρώ τον μήνα θα κληθεί να πληρώσει φόρο 620 ευρώ. Με όσα ισχύουν σήμερα δεν θα πλήρωνε τίποτα.
«Λαγός» ο ΟΟΣΑ;
Θα υπάρξουν και επιπλέον μέτρα; Αυτό θα φανεί. Πρόγευση των μέτρων που θα επακολουθήσουν δίνει η έκθεση του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) για την Ελλάδα, την οποία παρέλαβε «δόξη και τιμή» στο Μέγαρο Μαξίμου ο πρωθυπουργός από τον γενικό γραμματέα του οργανισμού, Ανχελ Γκουρία. Στις προτάσεις του μάλιστα ξεπερνάει και τις απαιτήσεις του ΔΝΤ σε κάποια σημεία, προτείνοντας και μέτρα που δεν έχουν περιληφθεί στα μνημόνια. Σαν να μην τη διάβασε καν, ο πρωθυπουργός είπε ότι «η οικονομική έκθεση του ΟΟΣΑ φέρνει καλά νέα για την Ελλάδα» ενώ ο Ανχελ Γκουρία τόνισε πως «το πιο σημαντικό είναι να δώσουμε ένα σήμα για το τι μέλλει γενέσθαι». «Κλειδί» των συστάσεων του ΟΟΣΑ είναι να τηρηθούν τα πλεονάσματα που έχει συμφωνήσει η κυβέρνηση με τους δανειστές. Για να τα επιτύχει, η έρευνα του ΟΟΣΑ υποδεικνύει στην κυβέρνηση τρόπους για να αυξήσει τα κρατικά έσοδα με τρόπο φιλικό για την ανάπτυξη και τις επενδύσεις. Το τρίπτυχο που προτείνει είναι «μαζέψτε έσοδα, κόψτε δαπάνες, πουλήστε κρατική περιουσία».
Συγκεκριμένα:
1. Για τη φορολογία ο ΟΟΣΑ διαπιστώνει ότι η Ελλάδα έχει υψηλότερους φορολογικούς συντελεστές από άλλες ευρωπαϊκές χώρες, αλλά χαμηλότερη είσπραξη φόρων σε σχέση με το ΑΕΠ. Ο μέσος φόρος επί της εργασίας για οικογένειες με παιδιά είναι ένα από τα υψηλότερα μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ. Στα χνάρια του ΔΝΤ ο ΟΟΣΑ προτείνει:
■ Μείωση αφορολογήτου για μισθωτούς, συνταξιούχους και αγρότες με ταυτόχρονη κατάργηση φοροαπαλλαγών. Οπως αναφέρεται χαρακτηριστικά, «το κατώτατο όριο αφορολόγητου εισοδήματος είναι υψηλό (ετήσιο εισόδημα περίπου 8.600 ευρώ) και υπερβαίνει τον μέσο μισθό του ιδιωτικού τομέα. Η διεύρυνση της φορολογικής βάσης είναι περισσότερο φιλική προς την ανάπτυξη από τις αυξήσεις των συντελεστών. Η κυβέρνηση έχει επίγνωση αυτού και αναλαμβάνει πρωτοβουλίες προς αυτή την κατεύθυνση». Τονίζει επίσης πως «όπως έχει νομοθετηθεί, το κατώτατο αφορολόγητο όριο θα μειωθεί κατά 35% το 2020».
■ «Κυνήγι» για τον ΦΠΑ: Οι συντελεστές αυξήθηκαν ήδη, αλλά ο δείκτης είσπραξης του ΦΠΑ ήταν 42,3% του μέσου όρου στον ΟΟΣΑ και θα πρέπει ως το 2030 να αυξηθεί στο 90% (δηλαδή να διπλασιαστεί).
■ Αυξήσεις ΦΠΑ σε ταχυδρομεία, καζίνο, γραφεία στοιχημάτων, ξενοδοχεία κ.ά.
■ Αυξήσεις φόρων στα καύσιμα: Ο ΟΟΣΑ παρατηρεί πως στην Ελλάδα ο φόρος στο ντίζελ είναι μικρότερος από μισός από τον φόρο στη βενζίνη.
■ Κατασχέσεις – πλειστηριασμοί: Στο τέλος του 2017 το 60% των φορολογουμένων που θα μπορούσαν να δεχθούν κατάσχεση έφτανε στο 1 εκατομμύριο οφειλέτες. «Αυτές οι προσπάθειες παράγουν (εισπρακτικά) αποτελέσματα και πρέπει να επιδιωχθούν», τονίζεται στην έκθεση.
■ Εισαγωγή της ηλεκτρονικής τιμολόγησης: Αναφέρει το παράδειγμα της Ιταλίας που εισήγαγε την ηλεκτρονική τιμολόγηση το 2014 και θα την καταστήσει σταδιακά υποχρεωτική. Το υπουργείο Οικονομικών έσπευσε την ίδια μέρα που παραδόθηκε η έκθεση να εξαγγείλει ότι θα εφαρμόσει το μέτρο από 1/1/2019.
2. Ανατροπές στα Προγράμματα Πρόνοιας και κοινωνικής προστασίας με βάση τη μελέτη που έγινε από την Παγκόσμια Τράπεζα το 2016 για εξορθολογισμό των κοινωνικών δαπανών.
3. Σταδιακή κατάργηση των μέτρων υποστήριξης ορυκτών καυσίμων (σ.σ.: όπως ο φθηνός λιγνίτης που παράγει η χώρα) για να στραφεί η παραγωγή σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας.
4. Ιδιωτικοποιήσεις: Ολοκλήρωση και εφαρμογή της στρατηγικής διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων του κράτους και σύνδεσής της με το πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων.
5. Υπερταμείο: Η κυβέρνηση καλείται να συνεχίσει να διασφαλίζει την ανεξαρτησία και τους κανόνες εταιρικής διακυβέρνησης του Υπερταμείου με τις βέλτιστες διεθνείς πρακτικές.
6. «Μη αυτόματη» επαναφορά των συλλογικών συμβάσεων: Η έκθεση για την Ελλάδα μιλά για «τομεακές συλλογικές συμβάσεις χωρίς αυτόματες επεκτάσεις», λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες ιδίως των μικρών επιχειρήσεων.
Ο ΟΟΣΑ εκθέτει το Μαξίμου και για το αφήγημα της μείωσης της ανεργίας. Οπως προκύπτει από την έκθεσή του για την Ελλάδα, η μείωση της ανεργίας προήλθε από μέτρα που επέβαλαν προηγούμενες κυβερνήσεις στα προηγούμενα μνημόνια: «Οι μεγάλες αλλαγές στον καθορισμό των μισθών κατά την περίοδο 2010-2013 επικεντρώθηκαν κυρίως στο να παρέχουν στις επιχειρήσεις ευελιξία μισθών και απασχόλησης. Οι συλλογικές συμφωνίες πάγωσαν και ο μηχανισμός επέκτασης των συμφωνιών ανεστάλη. (…) Ο κατώτατος μισθός ορίστηκε διά νόμου και μειώθηκε. (…) Μετά από αυτές τις αλλαγές η απασχόληση άρχισε να ανακάμπτει. (…) Οι αλλαγές στην αγορά εργασίας οδήγησαν σε μεγάλες περικοπές μισθών, που όμως γρήγορα αποκατέστησαν την ανταγωνιστικότητα της Ελλάδας».
Πολλαπλά έκθετη η κυβέρνηση
Αυτά συμβαίνουν εν αναμονή της άφιξης των απεσταλμένων των θεσμών στις 14 Μαΐου στην Αθήνα, όπου θα διαφανεί με ποια μέτρα θα είναι ικανοποιημένο το ΔΝΤ για να δεχτεί να συμμετάσχει στο ελληνικό πρόγραμμα. Ωστόσο, η έκθεση του ΟΟΣΑ αποκαλύπτει ότι η κυβέρνηση έχει αποτύχει συνολικά σε όλα τα επίπεδα διαπραγμάτευσης τα τρία τελευταία χρόνια:
1. Την προηγούμενη εβδομάδα ο πρωθυπουργός «έδιωχνε» το ΔΝΤ λέγοντας ότι «δεν θα έρθει το τέλος του κόσμου» αν δεν συμμετέχει το Ταμείο. Και αυτό για να δικαιολογήσει γιατί το Ταμείο δεν έχει ενεργοποιήσει ακόμα τη συμμετοχή του στο ελληνικό πρόγραμμα μετά από τρία χρόνια. Την ίδια στιγμή, όμως, υποδέχεται ευνοϊκά τα μέτρα που περιλαμβάνει η έκθεση που παρέλαβε από τον ΟΟΣΑ.
2. Η έκθεση του ΟΟΣΑ στις προβλέψεις της λαμβάνει ως δεδομένη την ελάφρυνση του ελληνικού χρέους από τους δανειστές. Ελάχιστες εβδομάδες όμως προτού τελειώσει η τελευταία αξιολόγηση για το 3ο Μνημόνιο, ακόμα δεν έχει αποκαλυφθεί τι θα περιλαμβάνει η ελάφρυνση του χρέους. Και ενώ ως αντιπολίτευση ο ΣΥΡΙΖΑ επέκρινε τις προηγούμενες κυβερνήσεις ότι επί τρία χρόνια (από το 2012) δεν είχαν συμφωνήσει τα μέτρα για την ελάφρυνση του χρέους που υποσχέθηκαν οι εταίροι, έχουν περάσει και άλλα τρία χρόνια ακόμα χωρίς να πετύχει ως κυβέρνηση αυτό για το οποίο κατηγορούσε τους προηγούμενους. Ακόμα χειρότερα ίσως, ενώ αρχικά διεκδικούσε «κούρεμα», τώρα συζητά «ελάφρυνση», έχοντας εκχωρήσει όμως στους δανειστές και ολόκληρη τη δημόσια περιουσία (κινητή και ακίνητη), μεταβιβάζοντάς την στο Υπερταμείο Ιδιωτικοποιήσεων για να διασφαλιστεί πως θα αποπληρώνονται τα χρέη του Ελληνικού Δημοσίου.
3. Ενώ -επισήμως τουλάχιστον- η κυβέρνηση προσπαθεί να «ακυρώσει» και να απομονώσει το ΔΝΤ επειδή επιμένει να ζητά μείωση του αφορολογήτου (όπως όμως συστήνει και ο ΟΟΣΑ), το Ταμείο είναι ο πιο σταθερός «σύμμαχος» της χώρας στο αίτημα για «αυτόματη» ελάφρυνση του ελληνικού χρέους. Πλέον, όμως, ακόμα και η Κομισιόν διά του επιτρόπου Μοσκοβισί μιλά για «ημιαυτόματη» ελάφρυνση, υπό όρους και προϋποθέσεις που θα πρέπει να συμφωνηθούν και να εκπληρώνονται.
Ετσι, στα βασικά ζητήματα που προβάλλει ακόμα ως «ιερό δισκοπότηρο» της πολιτικής της (χρέος, συλλογικές συμβάσεις, αντίμετρα), η κυβέρνηση οδηγείται προς «ημιαυτόματες» λύσεις υπό όρους και προϋποθέσεις, ενώ τα νέα μέτρα λιτότητας που έρχονται (μειώσεις αφορολόγητου και συντάξεων) τα έχει ψηφίσει και -σύμφωνα με την έκθεση του ΟΟΣΑ- εμφανίζεται να έχει αποδεχθεί πως θα ισχύσουν πλήρως και «αυτομάτως».
dramini.gr
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Συντάξεις χηρείας: Τέσσερις σημαντικές αλλαγές φέρνει η νέα ρύθμιση – Ποιοι βλέπουν αυξήσεις έως και 100%
Σημαντικές αλλαγές στο καθεστώς των συντάξεων χηρείας προβλέπουν οι νέες διατάξεις που εισάγονται προς ψήφιση στη σημερινή συνεδρίαση της Ολομέλειας της Βουλής, με βασικό στόχο την ενίσχυση των δικαιούχων και την άρση περικοπών που είχαν θεσπιστεί με τον νόμο 4387/2016.
Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά την κατάργηση της μείωσης των συντάξεων χηρείας μετά την πάροδο της τριετίας. Μέχρι σήμερα, ο νόμος προέβλεπε ότι η κύρια σύνταξη λόγω θανάτου μειωνόταν από το 70% στο 35% σε συγκεκριμένες περιπτώσεις. Με τη νέα ρύθμιση, η περικοπή καταργείται οριστικά και η σύνταξη θα συνεχίσει να καταβάλλεται μόνιμα με το αρχικό ποσοστό δικαιώματος.
Οι συνταξιούχοι που είχαν ήδη υποστεί τη μείωση θα δουν άμεσα τη σύνταξή τους να επανέρχεται στο 70%, γεγονός που στην πράξη σημαίνει διπλασιασμό του ποσού που λάμβαναν μετά την εφαρμογή της περικοπής.
Παράλληλα, περισσότεροι από 75.000 δικαιούχοι, στους οποίους οι προβλεπόμενες μειώσεις δεν είχαν ακόμη εφαρμοστεί, απαλλάσσονται οριστικά από αυτές, καθώς οι σχετικές διατάξεις καταργούνται. Επιπλέον, το Δημόσιο παραιτείται από οποιαδήποτε αναζήτηση αναδρομικών ποσών που θα μπορούσαν να προκύψουν από τις συγκεκριμένες περικοπές.
Η δεύτερη σημαντική παρέμβαση αφορά τους συνταξιούχους που λαμβάνουν ταυτόχρονα σύνταξη από δικό τους ασφαλιστικό δικαίωμα και σύνταξη λόγω θανάτου από διαφορετικό ασφαλιστικό δικαίωμα.
Με τη νέα διάταξη διασφαλίζεται ότι οι δικαιούχοι θα συνεχίσουν να λαμβάνουν και τις δύο εθνικές συντάξεις που αντιστοιχούν στα δικαιώματά τους, χωρίς να περικόπτεται η μία από αυτές, όπως προέβλεπε το προηγούμενο καθεστώς.
Η αλλαγή αυτή αφορά περίπου 122.000 συνταξιούχους, οι οποίοι προστατεύονται τόσο από τη μείωση της δεύτερης εθνικής σύνταξης όσο και από την αναζήτηση αναδρομικών ποσών.
Η νέα νομοθετική παρέμβαση προβλέπει επίσης σημαντική βελτίωση για τα παιδιά που έχουν χάσει και τους δύο γονείς τους.
Στο εξής, οι δικαιούχοι θα λαμβάνουν το προβλεπόμενο ποσοστό της εθνικής σύνταξης από κάθε γονέα ξεχωριστά, σύμφωνα με το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο. Έτσι, αντί να λαμβάνουν το ήμισυ της εθνικής σύνταξης, θα δικαιούνται ολόκληρη την εθνική σύνταξη, γεγονός που οδηγεί σε ουσιαστικό διπλασιασμό του σχετικού ποσού.
Οι νέες ρυθμίσεις συνοψίζονται στα εξής:
Καταργείται η περικοπή των συντάξεων χηρείας μετά την τριετία και διατηρείται μόνιμα το αρχικό ποσοστό του 70%.
Επαναφέρονται στο 70% οι συντάξεις όσων είχαν ήδη υποστεί τη μείωση.
Διατηρούνται και οι δύο εθνικές συντάξεις για όσους λαμβάνουν σύνταξη από διαφορετικά ασφαλιστικά δικαιώματα.
Αυξάνεται η εθνική σύνταξη που λαμβάνουν τα παιδιά τα οποία έχουν χάσει και τους δύο γονείς τους.
Με τις συγκεκριμένες παρεμβάσεις, η κυβέρνηση επιχειρεί να διορθώσει στρεβλώσεις του προηγούμενου ασφαλιστικού πλαισίου, ενισχύοντας το εισόδημα εκατοντάδων χιλιάδων δικαιούχων και καταργώντας οριστικά προβλεπόμενες περικοπές που δεν θα εφαρμοστούν πλέον.
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Παπαθανάσης: Στα 23 δισ. ευρώ το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030
Το σχέδιο χρηματοδότησης της ελληνικής οικονομίας για την περίοδο μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης παρουσίασε ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης, κατά την εκδήλωση για το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης (ΕΠΑ) 2026-2030, που πραγματοποιήθηκε στο Ωδείο Αθηνών.
Στην εκδήλωση παρέστησαν ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, μέλη της κυβέρνησης, βουλευτές, περιφερειάρχες και εκπρόσωποι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, επιμελητηρίων και φορέων.
Σύμφωνα με τον κ. Παπαθανάση, το νέο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης ανέρχεται σε 17,1 δισ. ευρώ για την περίοδο 2026-2030, ενώ μαζί με 5,8 δισ. ευρώ που αφορούν την ολοκλήρωση έργων της προηγούμενης προγραμματικής περιόδου, οι συνολικοί εθνικοί πόροι διαμορφώνονται στα 23 δισ. ευρώ.
Όπως ανέφερε, οι πόροι αυτοί θα χρηματοδοτήσουν έργα υποδομών, σχολεία, νοσοκομεία, έργα ύδρευσης, ψηφιακές υπηρεσίες, επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη και την καινοτομία, καθώς και δράσεις για τη στήριξη της επιχειρηματικότητας, της βιομηχανίας, των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, της πράσινης μετάβασης, της ενεργειακής ανθεκτικότητας και της στεγαστικής πολιτικής.
Ο αναπληρωτής υπουργός υποστήριξε ακόμη ότι στόχος της κυβέρνησης είναι η ανάπτυξη να φτάνει σε κάθε περιφέρεια και κάθε δήμο, σημειώνοντας πως, όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «η ανάπτυξη αποκτά πραγματική αξία μόνο όταν το μέρισμά της φτάνει στην κοινωνία».
Παράλληλα, αναφέρθηκε στους στόχους για την επόμενη τετραετία, μεταξύ των οποίων η περαιτέρω αύξηση των επενδύσεων, η ενίσχυση της βιομηχανικής παραγωγής, η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, η ενδυνάμωση των εξαγωγών και η επιτάχυνση του ψηφιακού μετασχηματισμού του κράτους.
Μετά την παρουσίαση του προγράμματος, πραγματοποιήθηκε η πρώτη συνεδρίαση της Επιτροπής Παρακολούθησης του ΕΠΑ 2026-2030, με αντικείμενο την εξειδίκευση των στόχων του νέου προγράμματος.
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Πιερρακάκης: 23 δισ. ευρώ για έργα ανάπτυξης έως το 2030
Το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης (ΕΠΑ) 2026-2030, συνολικού προϋπολογισμού περίπου 23 δισ. ευρώ, παρουσίασε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, τονίζοντας ότι η αύξηση των εθνικών πόρων για επενδύσεις αποτελεί αποτέλεσμα της βελτίωσης των δημοσιονομικών και οικονομικών μεγεθών της χώρας.
Στην ομιλία του, ο υπουργός ανέφερε ότι οι εθνικοί πόροι για το Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων αυξάνονται από 1,8 δισ. ευρώ το 2019 σε 3,3 δισ. ευρώ το 2026, ενώ προβλέπεται να φτάσουν τα 4,2 δισ. ευρώ το 2030, σημειώνοντας ότι μέσα σε έντεκα χρόνια υπερδιπλασιάζονται οι διαθέσιμοι εθνικοί πόροι για την ανάπτυξη.
Όπως υποστήριξε, το νέο πρόγραμμα θα χρηματοδοτήσει έργα σε ολόκληρη τη χώρα, μέσω 20 τομεακών προγραμμάτων υπουργείων, 13 περιφερειακών και 4 ειδικών προγραμμάτων, με έμφαση στις υποδομές, την κοινωνική συνοχή, τις μεταφορές, την πολιτική προστασία, την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης, την καινοτομία, τον ψηφιακό μετασχηματισμό, την τεχνητή νοημοσύνη και την πράσινη ανάπτυξη.
Παράλληλα, ο κ. Πιερρακάκης υποστήριξε ότι η πορεία της ελληνικής οικονομίας επιτρέπει στη χώρα να διαθέτει περισσότερους εθνικούς πόρους για επενδύσεις, επισημαίνοντας ότι το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης θα λειτουργήσει συμπληρωματικά με τα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία και το Ταμείο Ανάκαμψης.
Ακολουθεί η ομιλία του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκου Πιερρακάκη:
Κύριε Πρόεδρε,
Αγαπητοί συνάδελφοι,
Κυρίες και κύριοι,
Νομίζω ότι δύσκολα θα μπορούσε ο Νίκος Παπαθανάσης, ο Αναπληρωτής Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και αρχιτέκτονας του νέου ΕΠΑ, να έχει διαλέξει έναν πιο συμβολικό χώρο από το Ωδείο Αθηνών για να μιλήσουμε για το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης της επόμενης πενταετίας.
Το ίδιο το κτίριο στο οποίο βρισκόμαστε, αποτυπώνει στην πράξη τη φιλοσοφία του ΕΠΑ και δείχνει πώς μια δημόσια επένδυση μπορεί να δώσει νέα ζωή σε ένα εμβληματικό έργο και να αφήσει ένα διαρκές αποτύπωμα για τις επόμενες γενιές.
Αυτό το ξεχωριστό δείγμα του ελληνικού μοντερνισμού, σχεδιασμένο από τον Ιωάννη Δεσποτόπουλο, εκσυγχρονίζεται με χρηματοδότηση από εθνικούς πόρους. Η ενεργειακή του αναβάθμιση και η ενσωμάτωση αρχών βιοκλιματικού σχεδιασμού θα το μετατρέψουν σε μια σύγχρονη υποδομή, έτοιμη να υπηρετήσει τον πολιτισμό, την πόλη και τους ανθρώπους της για τις επόμενες δεκαετίες.
Αυτό, κατά μία έννοια, είναι και το ευρύτερο νόημα της ανάπτυξης. Να χτίζεις πάνω σε όσα έχεις ήδη κατακτήσει και να επενδύεις σήμερα σε όσα θα χρειαστεί η χώρα αύριο.
Με αυτή τη φιλοσοφία παρουσιάζουμε σήμερα το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030.
Ένα πρόγραμμα περίπου 23 δισεκατομμυρίων ευρώ για την επόμενη πενταετία, με σημασία, όμως, που υπερβαίνει το ύψος των πόρων του. Εκφράζει τη δυνατότητα της Ελλάδας να σχεδιάζει το μέλλον της με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και να χρηματοδοτεί η ίδια τις προτεραιότητές της.
Αυτή η δυνατότητα είναι το αποτέλεσμα της προόδου που έχει συντελεστεί στην ελληνική οικονομία υπό την Πρωθυπουργία του Κυριάκου Μητσοτάκη τα τελευταία χρόνια.
Η Ελλάδα, συνεχίζει να αναπτύσσεται ταχύτερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ οι επενδύσεις αυξήθηκαν κατά 12,1% το πρώτο τρίμηνο του έτους, ξεπερνώντας σημαντικά την αρχική εκτίμηση η οποία ήταν 7%.
Η ανεργία έχει υποχωρήσει κοντά στο 8%, οδεύει στο ιστορικό χαμηλό της, ενώ οι εξαγωγές έχουν υπερδιπλασιάσει το μερίδιό τους στο ΑΕΠ σε σχέση με το 2010, σε σχέση με την Ελλάδα που έμπαινε στην κρίση, είναι σήμερα κάπου κοντά στο 42%, και η χώρα έχει πλέον ανακτήσει την επενδυτική βαθμίδα και τη διεθνή αξιοπιστία της.
Την ίδια στιγμή, το δημόσιο χρέος ακολουθεί την πιο πτωτική πορεία σε ολόκληρο τον κόσμο και προβλέπεται να είναι κάτω από το 120% του ΑΕΠ, στο 119%, πριν το τέλος της δεκαετίας.
Όλα αυτά μαζί, συνθέτουν μια οικονομία πιο ισχυρή και πιο ανθεκτική. Και, κυρίως, μας δίνουν μεγαλύτερη δυνατότητα επιλογών: να διαθέτουμε περισσότερους εθνικούς πόρους για επενδύσεις και να τους κατευθύνουμε στις προτεραιότητες εκείνες οι οποίες θα καθορίσουν την Ελλάδα των επόμενων ετών.
Και αυτή η πρόοδος αποτυπώνεται καθαρά:
- Το 2019, οι εθνικοί πόροι του Αναπτυξιακού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων ήταν 1,8 δισεκατομμύρια ευρώ.
- Το 2026 είναι 3,3 δισεκατομμύρια.
- Και το 2030 θα φτάσουν τα 4,2 δισεκατομμύρια ευρώ.
Δηλαδή, μέσα σε έντεκα χρόνια, υπερδιπλασιάζουμε τους εθνικούς πόρους που διαθέτουμε για την ανάπτυξη.
Μια οικονομία που γίνεται ισχυρότερη μπορεί να επενδύει περισσότερο. Και μια χώρα που επενδύει περισσότερο, δημιουργεί τις προϋποθέσεις για να γίνει ακόμη ισχυρότερη.
Αυτός είναι ο κύκλος της προόδου που θέλουμε για την Ελλάδα.
Το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030 αποτελεί ένα από τα βασικά εργαλεία για να επιταχύνουμε το σχέδιό μας.
Με συνολικούς πόρους, όπως ανέφερα, περίπου 23 δισεκατομμυρίων ευρώ, στους οποίους περιλαμβάνονται και περίπου 5,8 δισεκατομμύρια για την ομαλή ολοκλήρωση των έργων της προηγούμενης Προγραμματικής Περιόδου, αποκτούμε τη δυνατότητα να υλοποιήσουμε ένα μεγάλο επενδυτικό πρόγραμμα σε ολόκληρη τη χώρα.
Και θα ήθελα να σταθώ ειδικά σε αυτό. Σε ολόκληρη τη χώρα. Γιατί η ανάπτυξη πρέπει να φτάνει παντού.
- Στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη.
- Στις μεγάλες πόλεις και στα μικρότερα αστικά κέντρα.
- Στα νησιά και στις ορεινές περιοχές.
- Σε κάθε Περιφέρεια και σε κάθε τοπική κοινωνία.
Η Ελλάδα διαθέτει διαφορετικές παραγωγικές δυνατότητες, συγκριτικά πλεονεκτήματα και ανάγκες σε κάθε γωνία της. Η μεγάλη πρόκληση της επόμενης περιόδου είναι να απελευθερώσουμε ακριβώς αυτή τη δυναμική.
Γι’ αυτό και το ΕΠΑ συνδέεται άμεσα με την Εθνική Στρατηγική για την Τοπική και Περιφερειακή Ανάπτυξη.
- Μέσα από 20 Τομεακά Προγράμματα των Υπουργείων,
- 13 Περιφερειακά Προγράμματα και
- 4 Ειδικά Προγράμματα,
Και δημιουργούμε, έτσι, ένα συνεκτικό πλαίσιο που κατευθύνει τους διαθέσιμους πόρους εκεί όπου υπάρχουν πραγματικές ανάγκες, αλλά και σημαντικές αναπτυξιακές ευκαιρίες: στην κοινωνική συνοχή, στις υποδομές, στις μεταφορές, στην πολιτική προστασία και στην αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης. Στην καινοτομία, στην εξωστρέφεια, στον ψηφιακό μετασχηματισμό, στην Τεχνητή Νοημοσύνη, στην πράσινη ανάπτυξη.
Και όλο αυτό θα λειτουργήσει συμπληρωματικά, με τα συγχρηματοδοτούμενα ευρωπαϊκά προγράμματα και το Ταμείο Ανάκαμψης, καθώς η Ελλάδα σήμερα έχει ένα πάρα πολύ ισχυρό πλέγμα επενδυτικών εργαλείων, που συνδυάζει τους εθνικούς με τους ευρωπαϊκούς πόρους, και βέβαια, συμπεριλαμβάνει -όπως ειπώθηκε πριν- και τις συμπράξεις του Δημοσίου με τον Ιδιωτικό Τομέα. Η μεγάλη μας ευκαιρία, λοιπόν, είναι να τα εντάξουμε όλα αυτά σε μια ενιαία αναπτυξιακή στρατηγική, να κινητοποιήσουμε μέσω αυτής περισσότερα ιδιωτικά κεφάλαια και να πολλαπλασιάσουμε, στο τέλος, την αξία του κάθε ευρώ.
Αυτό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία, καθώς πλησιάζουμε στο τέλος του Ταμείου Ανάκαμψης. Η σταθερή αύξηση των πόρων του Αναπτυξιακού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων είναι κρίσιμη και απαντά στο ερώτημα «μετά το Ταμείο Ανάκαμψης, τι;», σε συνδυασμό και με τα νέα ευρωπαϊκά κονδύλια, γιατί δείχνει – και το δείχνει και η πρόβλεψη αυτό, για την ανάπτυξη του χρόνου – ποια είναι πραγματικά η δυναμική της ελληνικής οικονομίας για τα επόμενα χρόνια.
Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών συμμετέχει ενεργά σε αυτή την προσπάθεια και μέσα από το δικό του Τομεακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης.
Από την ανάπλαση της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης και το Πολυκαναλικό Σύστημα Ενημέρωσης και Εξυπηρέτησης Πολιτών του Υπουργείου, μέχρι την καλύτερη αξιοποίηση της δημόσιας ακίνητης περιουσίας και την κατασκευή της Ευρωπαϊκής Δορυφορικής Υποδομής GOVSATCOM Hub. Έργα διαφορετικού χαρακτήρα και κλίμακας, που ενισχύουν τις υποδομές της χώρας και εκσυγχρονίζουν τη λειτουργία του κράτους.
Κυρίες και κύριοι,
Αν έπρεπε να συνοψίσω σε μία φράση τη φιλοσοφία του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης 2026-2030, θα έλεγα ότι είναι η μετάβαση από την πρόοδο στην προοπτική.
Η Ελλάδα των τελευταίων ετών, υπό την ηγεσία του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, απέδειξε ότι μπορεί να αλλάξει την οικονομική της πορεία. Η πρόκληση τώρα, η πρόκληση για την επόμενη τετραετία, είναι να δείξουμε ότι μπορούμε να αξιοποιήσουμε αυτή την πρόοδο για να αλλάξουμε ακόμη βαθύτερα το παραγωγικό μας μοντέλο.
Κυρίες και κύριοι, κλείνοντας.
Ο κόσμος γύρω μας αλλάζει με πρωτοφανή ταχύτητα. Θα προχωρήσουν πιο γρήγορα οι χώρες που μπορούν να προβλέπουν τις αλλαγές, να σχεδιάζουν σε βάθος χρόνου και να επενδύουν εγκαίρως στις υποδομές, στην τεχνολογία και στους ανθρώπους τους.
Είναι ένα στοίχημα για ολόκληρη την Ευρώπη. Είναι και ένα στοίχημα και για την Ελλάδα. Να κοιτάζουμε δέκα και είκοσι χρόνια μπροστά και να παίρνουμε σήμερα τις αποφάσεις που θα μας κάνουν ισχυρότερους τότε. Το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030 είναι, λοιπόν, ένα από τα βασικά εργαλεία που θα έχουμε στα χέρια μας.
Η καλή πορεία της οικονομίας μάς δίνει περισσότερους πόρους και, μαζί με αυτούς, μεγαλύτερη ευθύνη: να αξιοποιήσουμε σωστά κάθε διαθέσιμο ευρώ και να δημιουργήσουμε αξία η οποία θα διαρκέσει στον χρόνο.
Και κλείνω όπως άρχισα, με το Ωδείο Αθηνών.
Κοιτάξτε γύρω μας. Βρισκόμαστε σε έναν χώρο που μας θυμίζει ότι κάθε σημαντικό έργο ξεκινά πρώτα ως σχέδιο. Η απόσταση ανάμεσα στο σχέδιο και στο αποτέλεσμα, καλύπτεται με φαντασία, με πόρους, με επιμονή και με αποτελεσματικότητα.
Η ευθύνη μας για το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030 είναι, λοιπόν, να καλύψουμε την ίδια απόσταση. Να μετατρέψουμε 23 δισεκατομμύρια ευρώ σε χιλιάδες έργα σε ολόκληρη τη χώρα. Σε υποδομές που θα μείνουν. Σε ευκαιρίες που θα δημιουργηθούν. Σε δυνατότητες που σήμερα ίσως ακόμη δεν μπορούμε να φανταστούμε.
Και όταν σε λίγα χρόνια από σήμερα θα κάνουμε, κύριε Πρόεδρε, τον απολογισμό αυτού του Προγράμματος, η επιτυχία του θα κριθεί από το πόσο διαφορετική θα είναι η Ελλάδα χάρη σε όσα αποφασίζουμε και σχεδιάζουμε σήμερα.
Με το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030, βάζουμε τον πήχη πιο ψηλά.
Για την Ελλάδα που θέλουμε.
Για την Ελλάδα που μπορούμε.
Για την Ελλάδα που αξίζουμε.
Σας ευχαριστώ πολύ.
![Γιατροί ΕΟΠΥΥ ΚΑΒΑΛΑΣ](https://www.enanews.gr/uploads/2018/11/giatroi-eopyy.png")
